telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DSW-WPN.055.8.2026.AJ
Warszawa, 16 czerwca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 17368
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Marcina Józefaciuka
w sprawie autonomii szkół wyższych, przejrzystości finansowania nauki oraz konieczności
zachowania apolitycznego charakteru szkolnictwa wyższego.
Szanowny Panie Pośle,
w odpowiedzi na pytania dotyczące autonomii szkół wyższych, przejrzystości finansowania
nauki oraz konieczności zachowania apolitycznego charakteru szkolnictwa wyższego,
przedstawiam następujące wyjaśnienia.
1. Jakie działania podjęło Ministerstwo w celu realnego wzmocnienia autonomii uczelni
wyższych od 13 grudnia 2023 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejszą
interpelację?
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 70 ust. 5 gwarantuje autonomię szkół wyższych
na zasadach określonych w ustawie. Z kolei w myśl art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r.
– Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm.), dalej: „ustawa
PSWN”, uczelnie są autonomiczne we wszystkich obszarach swojego działania na zasadach
określonych w ustawie, a organy władzy publicznej mogą podejmować rozstrzygnięcia
dotyczące uczelni tylko w przypadkach przewidzianych w ustawach. Należy mieć także
na względzie, że szkoły wyższe, do których stosuje się ww. ustawę, działają jako samodzielne
i niezależne jednostki organizacyjne (osoby prawne), a z punktu widzenia zasad
ich organizacji i funkcjonowania mają charakter samorządny i korporacyjny. Z uwagi
na prawnie zagwarantowaną autonomię uczelni, ich organy nie są ani organizacyjnie,
ani też służbowo podporządkowane żadnemu organowi administracji publicznej. Wyrazem
autonomii uczelni jest przywilej podejmowania decyzji w wielu sprawach związanych
z jej funkcjonowaniem, w tym w sferze m.in. zarządzania uczelnią, zatrudniania
pracowników, określania strategii i kierunków jej rozwoju, prowadzenia działalności
naukowej oraz wolności badań naukowych, realizacji procesu kształcenia, gospodarowania
środkami finansowymi i powierzonym mieniem, decydowania o swoim wewnętrznym
ustroju, ustanawiania aktów wewnętrznych, nawiązywania współpracy z różnymi
podmiotami. Ustawa PSWN przewiduje także podział kompetencji na poszczególne organy
uczelni, tj. rektora, senat i radę uczelni oraz zakłada ich efektywne współdziałanie na rzecz
jej rozwoju. Należy także podkreślić, iż podstawowym dokumentem regulującym
funkcjonowanie uczelni jest statut, przyjmowany w sposób określony w ustawie PSWN –
co wzmacnia autonomię, dając szkołom wyższym swobodę w określaniu w nim wielu

-- 1 of 8 --

telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
aspektów dotyczących ich funkcjonowania i tym samym mogą one elastycznie reagować
i kształtować swoją misję, strukturę i działalność, zgodnie z własnymi potrzebami.
W świetle powyższego, należy wskazać, że obecne regulacje zawarte w ustawie PSWN
zawierają rozwiązania zgodne z zasadą autonomii szkół wyższych, gwarantujące uczelniom
możliwość samodzielnego decydowania o rozwiązaniach przyjmowanych w różnych sferach
działania. Ewentualne zmiany regulacji ustawowych w tym zakresie mogą być podejmowane
przez MNiSW w konsultacji ze środowiskiem akademickim i naukowym, jednakże
nie wpływały we wskazanym okresie takie postulaty.
2. Czy Ministerstwo prowadziło analizy dotyczące wpływu decyzji administracyjnych
i finansowych na niezależność uczelni oraz swobodę prowadzenia badań naukowych?
Jeśli tak, proszę o ich przekazanie.
Sposób dystrybucji głównego strumienia finansowania uczelni nadzorowanych przez
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, tj. subwencji na utrzymanie i rozwój potencjału
dydaktycznego oraz potencjału badawczego, opiera się na zobiektywizowanym podziale
algorytmicznym subwencji określonym w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego z dnia 9 września 2019 r. w sprawie sposobu podziału środków finansowych
na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz potencjału badawczego znajdujących się
w dyspozycji ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki oraz na zadania związane
z utrzymaniem powietrznych statków szkolnych i specjalistycznych ośrodków szkoleniowych kadr
powietrznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 305, z późn. zm.). W podziale tym uwzględniane są
parametry ilościowe i jakościowe identyczne dla całej grupy uczelni – odpowiednio
akademickich i zawodowych. Analogicznie, w przypadku zwiększeń wysokości subwencji
przyznawanych w trybie art. 368 ust 9 ustawy PSWN, brane są pod uwagę parametry
o charakterze mierzalnym, które pozwalają na obiektywny podział środków pomiędzy
wszystkie uprawnione podmioty spełniające przyjęte kryteria.
Podobnie, w przypadku innych strumieni finansowania pozostających w dyspozycji
Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego tryb i sposób przyznawania środków jest
określany w aktach prawnych rangi ustawowej, rozporządzeniach lub – w przypadku trybu
konkursowego – na poziomie dokumentacji konkursowej. Ponadto zdecydowana większość
środków o charakterze grantowym przyznawana jest poprzez wyspecjalizowane agencje
wykonawcze w procedurze oceny eksperckiej. Tym samym ryzyko wpływu decyzji
o charakterze politycznym na niezależność uczelni i swobodę prowadzenia badań
naukowych jest minimalizowana.
W Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie prowadzono analiz dotyczących wpływu
decyzji administracyjnych na niezależność uczelni oraz swobodę prowadzenia badań
naukowych. Decyzje administracyjne, których stroną są uczelnie, są wydawane przez
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie i w granicach przepisów prawa.
3. Jak zmienił się poziom finansowania nauki i szkolnictwa wyższego w latach 2023–
2026:
a) nominalnie,
b) po uwzględnieniu inflacji,
c) w przeliczeniu na studenta,
d) w przeliczeniu na pracownika naukowego?
Zaplanowane w roku 2026 w budżetach wszystkich ministrów nakłady na szkolnictwo
wyższe i naukę wraz z wydatkami przeznaczonymi na działalność badawczo-rozwojową
wynoszą 44 mld 658 mln zł.
W relacji do kwoty ujętej w znowelizowanej ustawie budżetowej na rok 2023 w kwocie
37 mld 336 mln zł, wydatki te wzrastają o 7 mld 322 mln zł, tj. nominalnie o 19,6% (realnie,
tj. przy uwzględnieniu skumulowanej inflacji o 8,7%).

-- 2 of 8 --

telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Powyższe środki przeznaczone na szkolnictwo wyższe i naukę rozlokowane są w resortach,
których Ministrowie pełnią nadzór nad szkołami wyższymi, głównie w Ministerstwie Nauki
i Szkolnictwa Wyższego (cz. 28) w wysokości 35 mld 774 mln zł.
W porównaniu do roku 2023 (25 mld 818 mln zł) wydatki te wzrastają aż o 9 mld 956 mln zł.
Oznacza to wzrost w ciągu trzech lat o kwotę aż 9 mld 956 mln zł, czyli o 38,6% (realnie,
tj. przy uwzględnieniu skumulowanej inflacji o 26%).
Mając na uwadze fakt, że w systemie szkolnictwa wyższego i nauki na dzień 31 grudnia
2022 r. kształciło się 1,2 mln studentów, nakłady w przeliczeniu na studenta na rok 2023
wyniosły więc ok. 31,1 tys. zł. Z kolei w przeliczeniu na liczbę etatów nauczycieli
akademickich (94,6 tys.) – 394,7 tys. zł. Analogicznie dane te dla roku 2026 wynoszą
odpowiednio: 34,4 tys. zł (w przeliczeniu na studenta) i 461,3 tys., zł (w przeliczeniu na etaty
nauczycieli akademickich).
4. Jakie działania podjęto w celu zwiększenia transparentności wydatkowania środków
publicznych przeznaczonych na naukę i szkolnictwo wyższe?
Transparentność wydatkowania środków publicznych przeznaczonych na naukę
i szkolnictwo wyższe jest wzmacniana poprzez zastosowanie szeregu rozwiązań
legislacyjnych oraz informacyjnych. Podstawę prawną działań stanowią przepisy:
 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1483,
z późn. zm.), która określa zasady jawności, przejrzystości, celowości oraz dyscypliny
wydatkowania środków budżetowych;
 ustawy PSWN, wraz z szeregiem aktów wykonawczych, które definiują reguły,
zasady/mechanizmy przyznawania środków dla podmiotów szkolnictwa wyższego i nauki
oraz nakładają na nie obowiązki sprawozdawcze w zakresie dysponowania środkami
publicznymi.
W szczególności zwiększenie transparentności osiągnięto poprzez zastosowanie
następujących mechanizmów:
1) Rozbudowany system jawności finansów publicznych – obejmuje on publikację
informacji o planowanych i zrealizowanych wydatkach, w tym wysokości subwencji
i dotacji oraz sprawozdań z wykonania budżetu. Należy zaznaczyć, że zgodnie
z art. 122 ust. 4 ustawy o finansach publicznych, dysponent części budżetowej, w której
zaplanowane zostały dotacje, podaje do publicznej wiadomości, w drodze obwieszcze-
nia, wykaz jednostek wraz z kwotami dotacji przyznanych poszczególnym jednostkom,
co zapewnia publiczny dostęp do tej informacji.
2) Obowiązki sprawozdawcze uczelni – podmioty te sporządzają i przekazują szczegółowe
sprawozdania finansowe i rzeczowe, które podlegają analizie przez właściwe organy
nadzorcze.
3) System kontroli i audytu – wydatkowanie środków objęte jest kontrolą zarządczą,
audytem wewnętrznym oraz kontrolami zewnętrznymi, w tym przez Najwyższą Izbę
Kontroli (NIK).
4) Transparentne zasady finansowania uczelni – podział subwencji odbywa się według
publicznie dostępnego algorytmu, opartego na określonych kryteriach. Podstawę
stanowi art. 368 ustawy PSWN, regulujący zasady finansowania ze środków budżetu
państwa.
5) Zapewnienie transparentności finansowania badań naukowych – środki przyznawane
przez agencje wykonawcze (NCN, NCBR) w drodze otwartych konkursów,
z publikacją wyników i list rankingowych.
6) Rozwój systemu POL-on – Zintegrowany System Informacji o Szkolnictwie Wyższym
i Nauce umożliwia gromadzenie, przetwarzanie i udostępnianie danych dotyczących
finansowania oraz działalności podmiotów systemu.

-- 3 of 8 --

telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa
Wyższego funkcjonuje spójny system zapewniający jawność, porównywalność
i kontrolowalność wydatkowania środków publicznych w obszarze nauki i szkolnictwa
wyższego.
5. Czy Ministerstwo planuje stworzenie publicznie dostępnego systemu umożliwiającego
obywatelom, naukowcom i środowisku akademickiemu monitorowanie wydatkowania
środków publicznych przez uczelnie oraz jednostki naukowe? Jeśli tak – na jakim etapie
są prace?
Aktualnie nie toczą się prace zmierzające do stworzenia systemu monitorowania
wydatkowania środków publicznych przez uczelnie lub jednostki naukowe. Należy
podkreślić, że podmioty te są podmiotami autonomicznymi na zasadach określonych
w ustawach, prowadzą indywidualne księgi rachunkowe i ponoszą indywidualną
odpowiedzialność instytucjonalną. Na zasadach określonych w odrębnych przepisach
publikują w Biuletynie Informacji Publicznej na swoich stronach podmiotowych dane
finansowe i przekazują wymagane przepisami zestawy danych do jednostek będących
odbiorcami tych danych (minister nadzorujący, Główny Urząd Statystyczny, Najwyższa Izba
Kontroli, Krajowa Administracja Skarbowa). W celu zapewnienia rzetelności i kontroli
prowadzenia ksiąg rachunkowych, ustawodawca zobowiązał również uczelnie publiczne
do badania sprawozdań finansowych przez biegłego rewidenta.
Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że wszystkie uczelnie publiczne oraz instytuty naukowe
Polskiej Akademii Nauk są zobowiązane m.in. do publikowania w Monitorze Sądowym
i Gospodarczym swoich sprawozdań finansowych, co umożliwia publiczny dostęp
do informacji o sytuacji finansowej tych podmiotów.
6. Ile kontroli dotyczących prawidłowości wydatkowania środków publicznych
przeprowadzono na uczelniach publicznych oraz niepublicznych od początku obecnej
kadencji rządu?
Od dnia 13 grudnia 2023 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeprowadził 8 kontroli
dotyczących prawidłowości wydatkowania środków publicznych przez uczelnie publiczne
oraz niepubliczne.
7. Jakie nieprawidłowości najczęściej wykazywały przeprowadzone kontrole?
Najczęściej stwierdzanymi nieprawidłowościami było m.in. niezgodne z przeznaczeniem
wykorzystanie środków dotacji, a także naruszanie przez uczelnie wymogów ustawowych.
Dokumenty zawierające szczegółowe informacje, w tym wyniki przeprowadzonych kontroli
wraz ze wskazaniem ustalonych w toku kontroli nieprawidłowości zostały opublikowane
w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod linkiem:
https://www.gov.pl/web/nauka/kontrolaresortowa-w-jednostkach-podleglych-i-
nadzorowanych-oraz-innych-podmiotach
8. Czy Ministerstwo posiada analizy dotyczące wpływu bieżącej sytuacji finansowej
uczelni na:
a) jakość kształcenia,
b) poziom badań naukowych,
c) zatrudnienie pracowników naukowych,
d) umiędzynarodowienie polskiej nauki?
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie posiada analiz dotyczących wpływu bieżącej
sytuacji finansowej uczelni na jakość kształcenia oraz poziom badań naukowych. W celu
oceny jakości kształcenia i poziomu prowadzenia badań naukowych powołane zostały
niezależne instytucje tj. Polska Komisja Akredytacyjna oraz Komisja Ewaluacji Nauki.
Zadaniem tych instytucji jest rzetelna ocena działalności uczelni (zarówno publicznych,
jak i niepublicznych) w zakresie prawidłowości prowadzenia kształcenia lub działalności

-- 4 of 8 --

telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
naukowej w ramach wystandaryzowanych procedur oceny. Należy podkreślić, że wśród ocen
programowych przeprowadzonych przez PKA zdecydowanie dominują oceny pozytywne,
natomiast w odniesieniu do poziomu badań naukowych należy zwrócić uwagę, że w ostatniej
ewaluacji jakości działalności naukowej kategorie A+, A lub B+, tj. uprawniające
do nadawania stopni naukowych oraz kształcenia doktorantów, uzyskało łącznie 1063
spośród 1133 z ewaluowanych dyscyplin (93,8%). Kategorię C uzyskało jedynie 2% dyscyplin
podlegających ewaluacji. W ewaluacji jakości działalności naukowej ocenia się efekty
finansowe badań naukowych i prac rozwojowych (projekty, komercjalizacje, usługi
badawcze), a nie nakłady na tę działalność. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
nie posiada również analiz, czy i jak sytuacja finansowa podmiotu przekłada się na wynik
oceny jakości działalności naukowej.
Analiza finansowania uczelni prowadzona jest poprzez coroczne badania Ośrodka
Przetwarzania Informacji – Państwowego Instytutu Badawczego „Nauka w Polsce”, które
dotyczą finansowania projektowego, tj. wybranych programów i przedsięwzięć
ustanowionych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz konkursów i programów
trzech instytucji działających na rzecz systemu szkolnictwa wyższego i nauki: Narodowego
Centrum Nauki, Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz Narodowej Agencji Wymiany
Akademickiej.
W kontekście zatrudnienia pracowników naukowych należy podkreślić, że analizy
globalnego poziomu zatrudnienia w instytucjach podległych i nadzorowanych nie wskazują
na występowanie zjawiska redukcji etatów naukowych.
W odniesieniu natomiast do kwestii umiędzynarodowienia polskiej nauki należy zwrócić
uwagę, że ostatnie lata charakteryzują się szokowymi oddziaływaniami nie tylko na polską,
ale i światową gospodarkę, w tym także sektor nauki. Okres pandemii i związany z tym
lockdown nie sprzyjał rozwojowi umiędzynarodowienia. Z kolei wybuch wojny w Ukrainie
spowodował znaczny napływ uchodźców, w tym uczniów, studentów i pracowników
naukowych. Tym samym ocena rzeczywistego wpływu bieżącej sytuacji finansowej uczelni
na umiędzynarodowienie, bez analizy czynników zewnętrznych wydaje się być nie tylko
pozbawiona wartości informacyjnej, ale nawet niemierzalna.
9. Czy Ministerstwo prowadziło konsultacje ze środowiskiem akademickim dotyczące
zagrożeń dla apolityczności uczelni wyższych? Jeśli tak, proszę o przekazanie:
a) listy podmiotów uczestniczących,
b) zgłoszonych uwag,
c) wniosków końcowych.
W latach 2023-2026 Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie prowadziło konsultacji
ze środowiskiem akademickim o takiej tematyce.
10. Czy do Ministerstwa wpływały skargi lub sygnały dotyczące możliwego wywierania
presji politycznej na uczelnie, rektorów, pracowników naukowych lub studentów?
Jeśli tak:
a) ile takich zgłoszeń wpłynęło,
b) czego dotyczyły,
c) jakie działania podjęto?
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie odnotowało skarg ani sygnałów
dotyczących „wywierania presji politycznej na uczelnie, rektorów, pracowników naukowych
lub studentów”. W tym miejscu należy jednak zaznaczyć, że wszelkie sygnały wpływające
do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego dotyczące funkcjonowania uczelni są
na bieżąco analizowane i są podejmowane ewentualne działania nadzorcze wynikające
z ustawy PSWN. Jednocześnie należy zaznaczyć, iż zakres, rodzaj i tryb sprawowanego przez
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nadzoru nad uczelniami jest ściśle określony,
a Minister przy podejmowaniu działań nadzorczych jest związany ramami prawnymi

-- 5 of 8 --

telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
wynikającymi z przepisów ustawowych. Zgodnie z art. 426 ust. 1 pkt 1 i art. 427 ust. 1 ustawy
PSWN, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego sprawuje nadzór oraz może dokonywać
kontroli działalności uczelni w zakresie zgodności działania z przepisami prawa oraz
prawidłowości wydatkowania środków publicznych. Nadzór ten ma charakter legalnościowy
i nie dotyczy merytorycznego ingerowania w indywidualne decyzje i rozstrzygnięcia uczelni,
podejmowane w ramach posiadanej autonomii na podstawie obowiązujących przepisów.
Ponadto uprawnienie Ministra do podejmowania działań nadzorczych należy do jego
wyłącznej kompetencji, a takie czynności zawsze podejmowane są z urzędu, nawet
w przypadku sygnałów kierowanych do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego przez
różne podmioty. Pisma żądające określonych działań Ministra są traktowane jako sygnał
w sprawie, gdyż do jego kompetencji należy samodzielna ocena w zakresie skorzystania
z uprawnień wynikających z ustawy PSWN, której dokonuje po szczegółowym zbadaniu
sprawy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 1998 r., sygn. akt III ZP 46/97;
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt II
SA/Wa 225/18).
11. Czy Ministerstwo planuje zmiany legislacyjne mające na celu dalsze zabezpieczenie
autonomii uczelni oraz zwiększenie przejrzystości finansowania nauki? Jeśli tak,
proszę o przedstawienie założeń i harmonogramu prac.
Aktualnie trwają prace resortu szkolnictwa wyższego i nauki nad projektem nowelizacji
ustawy PSWN. W toku tych prac są rozważane kwestie dotyczące możliwych zmian
obowiązujących regulacji, z uwzględnieniem podstawowych zasad systemu szkolnictwa
wyższego i nauki takich jak wolność nauczania, twórczości artystycznej, badań naukowych
i ogłaszania ich wyników oraz autonomia uczelni. Po wypracowaniu ostatecznych rozwiązań
projekt ustawy o zmianie ustawy PSWN zostanie poddany procedurze legislacyjnej
wynikającej z obowiązujących przepisów i będzie przedmiotem uzgodnień i konsultacji
środowiskowych, co pozwoli na wypracowanie optymalnych rozwiązań.
Jednocześnie nawiązując do rozwiązań przedstawionych w odpowiedzi na pytanie nr 4,
zapewniających transparentność wydatkowania środków publicznych w obszarze nauki
i szkolnictwa wyższego, należy podkreślić, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
prowadzi stały monitoring funkcjonowania obowiązujących przepisów, obejmujący
ich wpływ na przejrzystość finansowania uczelni.
12. Jakie działania podjęto w celu ograniczenia nadmiernej biurokracji obciążającej
uczelnie oraz pracowników naukowych?
W ramach działań ukierunkowanych na ograniczenie nadmiernych obciążeń administracyj-
nych w systemie szkolnictwa wyższego i nauki są podejmowane konsekwentne działania
związane z cyfryzacją procesów zarządczych, sprawozdawczych i ewaluacyjnych. Kluczową
rolę w tym zakresie pełni Zintegrowany System Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce
POL-on, stanowiący centralne narzędzie gromadzenia oraz przetwarzania danych
dotyczących uczelni, instytutów naukowych, studentów, doktorantów oraz działalności
naukowej.
Wdrożone rozwiązania służą przede wszystkim ograniczeniu obowiązków
sprawozdawczych po stronie uczelni i pracowników naukowych poprzez centralizację
danych oraz eliminację konieczności wielokrotnego przekazywania tych samych informacji
do różnych instytucji i systemów. Zastosowanie zasady jednokrotnego raportowania danych
umożliwia ich ponowne wykorzystanie na potrzeby procesów związanych m.in. z ewaluacją
jakości działalności naukowej czy podziałem środków finansowych.
Istotnym elementem zmian było wprowadzenie rozwiązań deregulacyjnych dotyczących
zakresu obowiązków raportowych. Od 2025 r. obowiązek raportowania inwestycji
w Systemie POL‑on został ograniczony wyłącznie do przedsięwzięć o wartości
przekraczającej 100 tys. zł. Wcześniej obejmował on wszystkie inwestycje, niezależnie

-- 6 of 8 --

telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
od ich skali. Zmiana ta pozwoliła wyeliminować konieczność ewidencjonowania drobnych
wydatków, które generowały nieproporcjonalnie wysokie obciążenia administracyjne.
Równolegle doprecyzowano zakres gromadzonych danych oraz sposób ich przetwarzania
w Systemie POL-on poprzez rozporządzenie Ministra Nauki z 12 września 2024 r. oraz jego
nowelizację w 2025 r. Umożliwiło to ujednolicenie zasad raportowania i usprawnienie
automatycznego przepływu danych pomiędzy systemami uczelnianymi i Systemem POL‑on,
ograniczając konieczność ręcznego wprowadzania informacji oraz zmniejszając ryzyko
powielania danych i występowania błędów.
Cyfryzacja objęła również szereg procesów administracyjnych związanych z działalnością
naukową i dydaktyczną, w tym ewidencję osiągnięć naukowych, obsługę postępowań
awansowych oraz raportowanie publikacji naukowych. Podejmowane działania obejmują
także rozwój mechanizmów automatycznego pobierania danych z zewnętrznych baz
i rejestrów, w szczególności informacji o publikacjach naukowych oraz identyfikacji autorów.
Rozwiązania te mają na celu dalsze ograniczenie obowiązków ewidencyjnych po stronie
pracowników naukowych.
Jednocześnie są prowadzone działania zmierzające do upraszczania procedur raportowych
oraz standaryzacji zakresu gromadzonych danych. Ich celem jest zwiększenie przejrzystości
procesów administracyjnych oraz ograniczenie nadmiernych obciążeń formalnych
nakładanych na podmioty systemu szkolnictwa wyższego i nauki.
Niezależnie od dotychczas wdrożonych rozwiązań dostrzegana jest potrzeba dalszego
doskonalenia systemów cyfrowych, w tym automatyzacji wymiany danych pomiędzy
rejestrami publicznymi oraz dalszego upraszczania obowiązków sprawozdawczych.
Kierunek ten pozostaje istotnym elementem działań na rzecz zwiększania efektywności
funkcjonowania systemu szkolnictwa wyższego i nauki oraz poprawy warunków
prowadzenia działalności naukowej.
Jednym z najważniejszych kroków w zakresie cyfryzacji jest uruchomienie z końcem czerwca
br. Repozytorium Dyplomów Elektronicznych (RDE) w Systemie POL-on, które umożliwi
elektroniczne wydawanie, uwierzytelnianie i weryfikację dyplomów oraz ograniczy
papierowy obieg dokumentów. Centralny mechanizm weryfikacji dokumentów oraz
integracja z aplikacją mObywatel pozwolą dodatkowo zmniejszyć liczbę czynności
administracyjnych realizowanych przez uczelnie. Projekt zakłada również integrację RDE
z systemami uczelnianymi oraz pracę na ustrukturyzowanych danych, co ograniczy
konieczność wielokrotnego wprowadzania tych samych informacji.
Poza Systemem POL-on, jednym z najważniejszych przedsięwzięć cyfrowych w obszarze
nauki i szkolnictwa wyższego jest projekt e-Granty – Platforma Finansowania Nauki, Badań
i Rozwoju. To projekt, który ma uporządkować i unowocześnić sposób obsługi środków
na badania naukowe, rozwój i innowacje. Dzisiaj system grantowy jest rozproszony.
Wnioskodawcy, eksperci, beneficjenci i instytucje korzystają z wielu odrębnych narzędzi,
które nie zawsze ze sobą współpracują. e-Granty mają to zmienić: celem projektu jest
stworzenie jednej, nowoczesnej platformy, która połączy kluczowe procesy w jednym
miejscu — od ogłoszenia naboru, przez złożenie wniosku, ocenę ekspercką, zawarcie umowy,
rozliczenie, sprawozdawczość, aż po raportowanie i kontrolę. Projekt ma także duże
znaczenie z punktu widzenia transparentności wydatkowania środków publicznych.
Platforma będzie wspierać mechanizmy przeciwdziałania nadużyciom, w tym wykrywanie
konfliktów interesów, walidację danych, integrację z systemem antyplagiatowym oraz
narzędzia ograniczające ryzyko podwójnego finansowania czy nieprawidłowości
w rozliczeniach. Z perspektywy państwa e-Granty oznaczają lepsze zarządzanie środkami
publicznymi, większą przejrzystość procesów i ograniczenie kosztów utrzymywania wielu
rozproszonych systemów. Z perspektywy naukowców i instytucji — prostszy, bardziej
przewidywalny i w pełni cyfrowy proces ubiegania się o wsparcie. Zgodnie
z harmonogramem pełne wdrożenie platformy planowane jest na wrzesień 2028 r.

-- 7 of 8 --

telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Kolejnym, ważnym elementem cyfryzacji szkolnictwa wyższego jest wdrożenie systemu EZD
RP na uczelniach publicznych nadzorowanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa
Wyższego. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego ze środków budżetu państwa
finansuje wsparcie szkoleniowe, merytoryczne i techniczne zapewniane przez NASK-PIB
tak, aby uczelnie były dobrze przygotowane do prowadzenia spraw i obiegu dokumentów
w sposób elektroniczny. Właśnie kończy się pierwszy etap projektu– pilotażowe wdrożenia
EZD RP na wybranych uczelniach. Doświadczenia zebrane w tym procesie posłużą jako wzór
dla wdrożenia na kolejnych uczelniach. Pilotaż pozwolił wypracować dobre praktyki,
materiały wdrożeniowe oraz model wsparcia, który można wykorzystać szerzej. W trakcie
wdrażania EZD RP uczelnia ma okazję zweryfikowania i modyfikacji swoich procesów obiegu
dokumentów oraz ograniczenia kosztów związanych z papierowym obiegiem dokumentacji.
Ponadto w kontekście cyfryzacji systemu szkolnictwa wyższego i nauki warto przykładowo
wskazać na takie rozwiązania jak wdrożenie mLegitymacji studenckiej jako podstawowej
formy tego dokumentu dostępnej w aplikacji mObywatel, zmiany związane z wejściem
w życie przepisów ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1045, z późn. zm.) czy opracowanie przez Krajową Komisję Etyczną
do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach nowych wzorów wniosków umożliwiających
składanie i rozpatrywanie wniosków o udzielenie zgody na prowadzenie doświadczeń
na zwierzętach w formie elektronicznej. Prowadzenie postępowań, których stroną
są uczelnie, w formie elektronicznej oraz dostarczanie korespondencji poprzez system
e-Doręczeń przyczynia się do ułatwienia i skrócenia czasu trwania procedur.
13. Czy Ministerstwo analizowało poziom zaufania środowiska akademickiego
do obecnego systemu finansowania nauki i szkolnictwa wyższego? Jeśli tak, proszę
o przedstawienie wyników tych analiz.
W latach 2023-2026 Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie prowadziło analizy
poziomu zaufania środowiska akademickiego do obecnego systemu finansowania nauki
i szkolnictwa wyższego.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.

-- 8 of 8 --