Interpelacja w sprawie dostępności i finansowania bezpłatnych zajęć pozalekcyjnych, zajęć wyrównujących szanse edukacyjne oraz wsparcia uczniów w szkołach
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17367
do ministra edukacji
w sprawie dostępności i finansowania bezpłatnych zajęć pozalekcyjnych, zajęć wyrównujących szanse edukacyjne oraz wsparcia uczniów w szkołach
Zgłaszający: Marcin Józefaciuk
Data wpływu: 22-05-2026
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich latach coraz częściej podnoszony jest problem nierówności edukacyjnych pomiędzy uczniami wynikających m.in. z sytuacji materialnej rodzin, miejsca zamieszkania czy dostępu do odpłatnych korepetycji. Jednocześnie szkoły sygnalizują ograniczone możliwości organizowania szerokiej i stabilnej oferty bezpłatnych zajęć dodatkowych rozwijających zainteresowania uczniów, wspierających uczniów mających trudności edukacyjne czy zapewniających realne wsparcie po lekcjach.
W wielu środowiskach wskazuje się również, że brak systemowych rozwiązań w tym zakresie powoduje przenoszenie części procesu edukacyjnego poza szkołę – do prywatnych korepetycji, na które nie wszystkich rodziców stać.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie programy ogólnopolskie realizowane są obecnie przez Ministerstwo Edukacji Narodowej w zakresie finansowania bezpłatnych zajęć pozalekcyjnych dla uczniów?
Jakie środki finansowe przeznaczono w latach 2024–2026 na:
zajęcia rozwijające uzdolnienia,
zajęcia wyrównawcze,
zajęcia sportowe,
zajęcia rozwijające zainteresowania uczniów,
dodatkowe wsparcie edukacyjne realizowane na terenie szkół?
Ilu uczniów objęto ww. formami wsparcia w poszczególnych latach?
Czy MEN prowadzi analizy dotyczące wpływu rosnącej liczby korepetycji na system edukacji oraz na pogłębianie nierówności edukacyjnych? Jeśli tak, proszę o przekazanie wyników lub ich podsumowania.
Czy MEN posiada dane dotyczące:
odsetka uczniów korzystających z korepetycji,
kosztów ponoszonych przez rodziców,
różnic pomiędzy miastami a terenami wiejskimi w dostępie do dodatkowego wsparcia edukacyjnego?
Czy ministerstwo planuje wdrożenie systemowych rozwiązań mających na celu zwiększenie dostępności bezpłatnej pomocy edukacyjnej realizowanej bezpośrednio w szkołach?
Czy prowadzone są analizy dotyczące możliwości rozszerzenia godzin dostępności nauczycieli dla uczniów w celu realizacji dodatkowego wsparcia edukacyjnego na terenie szkoły?
Jakie działania podjęto w celu wyrównywania szans edukacyjnych uczniów z rodzin o niższych dochodach, którzy nie mają możliwości korzystania z odpłatnych korepetycji?
Czy MEN analizowało możliwość stworzenia stałego programu finansowania zajęć pozalekcyjnych realizowanych przez szkoły we współpracy z organizacjami społecznymi, klubami sportowymi lub instytucjami kultury?
Ilu nauczycieli prowadzi obecnie dodatkowe zajęcia finansowane ze środków ministerialnych lub samorządowych oraz jaki jest średni wymiar takich zajęć?
Czy MEN planuje wprowadzenie mechanizmów monitorowania dostępności zajęć dodatkowych w szkołach w podziale na województwa i typy gmin?
Czy ministerstwo prowadzi ocenę skuteczności dotychczasowych programów wspierających zajęcia dodatkowe i wyrównawcze? Jeśli tak, proszę o przekazanie wniosków z tych analiz.
Z poważaniem Marcin Józefaciuk
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Izabela Ziętka
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada kompetencji” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10731 znakówadres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/web/edukacja
DWP-ZWOW.055.3.2026.BLP
Warszawa, 07 sierpnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 17367
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP, Pana Marcina
Józefaciuka w sprawie dostępności i finansowania bezpłatnych zajęć pozalekcyjnych, zajęć
wyrównujących szanse edukacyjne oraz wsparcia uczniów w szkołach.
Szanowny Panie Pośle,
zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 20 ustawy - Prawo oświatowe1 system oświaty zapewnia między
innymi „warunki do rozwoju zainteresowań i uzdolnień uczniów przez organizowanie zajęć
pozalekcyjnych i pozaszkolnych oraz kształtowanie aktywności społecznej i umiejętności
spędzania czasu wolnego”. Wykonanie tych zadań odbywa się przez udział uczniów
w zajęciach pozalekcyjnych organizowanych przez szkoły oraz pozaszkolnych oferowanych
przez placówki wychowania pozaszkolnego2.
Dane dotyczące zajęć rozwijających uzdolnienia, zajęć wyrównawczych, zajęć sportowych
oraz zajęć rozwijających zainteresowania uczniów są gromadzone w szkołach
i przekazywane do systemu informacji oświatowej (SIO)3.
1 Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 820 z późn. zm.).
2 Pałace młodzieży, młodzieżowe domy kultury, międzyszkolne ośrodki sportowe, ogniska pracy
pozaszkolnej, ogrody jordanowskie i pozaszkolne placówki specjalistyczne.
3 Na podstawie art. 14 pkt 25 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej
(Dz.U. z 2024 r. poz. 152 z późn. zm.) oraz zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 5 lit. c tiret piąte rozporządzenia
Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych
dziedzinowych gromadzonych w systemie informacji oświatowej oraz terminów przekazywania
niektórych danych do bazy danych systemu informacji oświatowej, dane te przekazywane są
w terminie do dnia 10 października za poprzedni rok szkolny.
-- 1 of 4 --
telefon: + 48 22 34 74 100 Al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/edukacja
W zakresie realizowanych zajęć pozalekcyjnych oraz liczby uczestniczących w nich uczniów
- dane te przekazywane są do systemu informacji oświatowej w formie zbiorczej4.
Dane o liczbie uczestników zajęć rozwijających zainteresowania i uzdolnienia według
rodzaju tych zajęć za rok szkolny 2023/2023 i 2024/20255 przedstawia się następująco:
Liczba nauczycieli, którzy prowadzą w szkołach zajęcia rozwijające zainteresowania
i uzdolnienia uczniów to 92 981 osób (8 571,37 etatów)6.
Uprzejmie informuję także, że ramowe plany nauczania dla poszczególnych typów szkół
publicznych, określone w przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 20 maja
2024 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół7, określają
tygodniowy wymiar godzin przeznaczonych na realizację zajęć rozwijających
zainteresowania
i uzdolnienia uczniów, w szczególności zajęć związanych z kształtowaniem ich aktywności
i kreatywności. Dotychczas tygodniowy wymiar godzin tych zajęć wynosił 3 godz. w klasach
I-III, 4 godziny w klasach IV-VIII szkoły podstawowej, 3 godziny w liceum
ogólnokształcącym i branżowej szkole I stopnia oraz 4 godziny w technikum.
4 Ze względu na sposób gromadzenia danych w SIO dane przedstawiane są wyłącznie
w ujęciu zagregowanym według rodzaju zajęć i nie mogą być sumowane, gdyż prowadziłoby to do
wielokrotnego liczenia tych samych osób.
5 Dane pokazują stan bazy SIO z 1 czerwca 2026 r.
6 Liczba nauczycieli i średni wymiar etatu nauczyciela realizującego te obowiązki w bieżącym roku
szkolnym 2025/2026 (tygodniowy wymiar zajęć obejmujący 30.09.2025 r.), niezależnie od źródła
finansowania. Jeden nauczyciel może realizować więcej niż jeden obowiązek, w związku z czym suma
liczby nauczycieli w podziale na obowiązki może być wyższa niż liczba nauczycieli wskazana.
Dane według stanu bazy SIO na 1 czerwca 2026 r.
7 Dz. U. z 2024 r. poz. 781 ze zm.
Zajęcia dla szczególnie
uzdolnionych
Zajęcia dla
zainteresowanych
Zajęcia dla szczególnie
uzdolnionych
Zajęcia dla
zainteresowanych
Liczba Uczniow Liczba Uczniow Liczba Uczniow Liczba Uczniow
informatyczne 2 212 42 292 1 591 40 789
techniczne 830 14 743 450 13 616
przedmiotowe 19 817 335 159 19 553 341 533
artystyczne 10 022 119 283 11 402 116 435
sportowe 7 820 131 023 9 095 130 670
turystyczno-krajoznawcze 201 9 284 193 9 181
inne 2 898 125 505 3 116 121 284
Razem 43 800 777 289 45 400 773 508
Rodzaj zajęć dodatkowych
2023/2024 2024/2025
Typ obowiązku Obowiązek lb naucz (os.) lb etatow lb etatow na os.
informatyczne - zajęcia w szkole 3 084 314,48 0,10
techniczne - zajęcia w szkole 814 72,83 0,09
przedmiotowe - zajęcia w szkole 50 404 4 075,63 0,08
artystyczne - zajęcia w szkole 11 371 1 075,05 0,09
sportowe - zajęcia w szkole 7 459 963,83 0,13
turystyczno-krajoznawcze - zajęcia w szkole 480 36,01 0,08
inne - zajęcia w szkole 23 132 2 033,54 0,09
zajęcia rozwijające
zainteresowania
i uzdolnienia
w szkole
-- 2 of 4 --
telefon: + 48 22 34 74 100 Al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/edukacja
Dzięki wprowadzonym przez Ministerstwo Edukacji Narodowej zmianom8, szkoły
podstawowe już od roku szkolnego 2026/2027 będą dysponować większą liczbą godzin
do dyspozycji dyrektora szkoły (łącznie 9 godzin tygodniowo, w tym 6 godzin w klasach IV-
VIII), a uczniowie będą mogli skorzystać z szerszego, niż dotychczas, wachlarza zajęć
rozwijających ich pasje i zainteresowania, a także zajęć rozwijających kompetencje
fundamentalne uczniów: językowe, matematyczne, cyfrowe i ruchowe.
Decyzję w zakresie tematyki organizowanych w ramach ww. godzin, zajęć podejmuje
dyrektor szkoły, który powinien uwzględnić potrzeby i zainteresowania uczniów danego
oddziału/szkoły.
Równocześnie przepisy ww. rozporządzenia w sprawie ramowych planów nauczania
umożliwiają zwiększenie - okresowe lub roczne - wymiaru godzin wybranych
obowiązkowych zajęć edukacyjnych na wniosek dyrektora szkoły, za zgodą organu
prowadzącego szkołę, który może przyznać dodatkowo maksymalnie 3 godz. tygodniowo
dla danego oddziału na realizację np. matematyki, języka polskiego, języka obcego lub
innych, wskazanych przez dyrektora obowiązkowych zajęć edukacyjnych.
Nadmieniam, że w kwestiach finansowania jednostka samorządu terytorialnego jest
zobowiązana do prowadzenia (dotowania) szkół zgodnie z zasadami przyjętymi w ustawie
z dnia 14 grudnia 2016 r. − Prawo oświatowe. Natomiast – zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy
z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych – środki niezbędne na
realizację zadań oświatowych zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu
terytorialnego.
Mechanizm finansowania zadań pozaszkolnych realizowanych przez jednostki samorządu
terytorialnego (JST) uległ w ostatnich latach zasadniczej zmianie systemowej. Do końca
2024 roku środki te były zabezpieczone bezpośrednio w budżecie państwa i przekazywane
samorządom w ramach części oświatowej subwencji ogólnej. Od 1 stycznia 2025 roku,
w wyniku reformy dochodów JST, dotychczasowa subwencja została zastąpiona tzw. kwotą
potrzeb oświatowych.
Niezależnie od tej zmiany sposobu finansowania, ogólne zasady naliczania środków
pozostają tożsame – ich wysokość nadal zależy od rzeczywistej liczby uczniów szkół
zlokalizowanych na terenie danego samorządu i jest kalkulowana na podstawie
dedykowanych wag algorytmu. Dzięki temu mechanizmowi samorządy mają w swoich
ogólnych dochodach zabezpieczone środki na wspomniane zadania. Nowa struktura
finansowania daje samorządom elastyczność, co oznacza, że to w ramach lokalnych
budżetów JST zapadają decyzje o ostatecznym przeznaczeniu tych kwot na prowadzenie
placówek wychowania pozaszkolnego, organizację kół zainteresowań, zajęć sportowych,
wyrównawczych czy dodatkowego wsparcia bezpośrednio w szkołach.
Sposób podziału środków finansowych pomiędzy samorządy określa algorytm stanowiący
załącznik do corocznego rozporządzenia Ministra Edukacji.
8 Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 12 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie
ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. z 2026 r. poz. 380).
-- 3 of 4 --
telefon: + 48 22 34 74 100 Al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/edukacja
W 2024 r. łączna dodatkowa kwota wynikająca z realizacji zadań pozaszkolnych na rok
2024 naliczona na podstawie ww. wag wynosiła 2 248,88 mln zł.
W 2025 r. łączna dodatkowa kwota wynikająca z realizacji zadań pozaszkolnych na rok 2025
naliczona na podstawie ww. wag wynosiła prawie 2,39 mld zł.
W 2026 r. łączna dodatkowa kwota wynikająca z realizacji zadań pozaszkolnych na rok 2026
naliczona na podstawie ww. wag wynosi prawie 2,6 mld zł.
Rodzice mogą zapisać dziecko na dowolne nieodpłatne zajęcia np. sportowe, artystyczne,
czy np. przedmiotowe w szkole, placówce wychowania pozaszkolnego czy w komercyjne
w innym wybranym przez siebie podmiocie. Natomiast minister ds. oświaty i wychowania
nie posiada kompetencji do monitorowania działań rodziców/opiekunów w zakresie ich
komercyjnych wyborów.
Jednocześnie wyjaśniam, że zajęcia pozalekcyjne– zgodnie z informacjami przedstawionymi
powinny wychodzić naprzeciw realnym oczekiwaniom i potrzebom dzieci i młodzieży z
danej społeczności szkolnej, a szkoły zarówno na terenach miejskich, jak i wiejskich mogą je
organizować na takich samych zasadach.
Struktura finansowania daje samorządom elastyczność, co oznacza, że to w ramach
lokalnych budżetów JST zapadają decyzje o ostatecznym przeznaczeniu otrzymywanych
kwot na prowadzenie placówek wychowania pozaszkolnego, organizację kół zainteresowań,
zajęć sportowych, wyrównawczych czy dodatkowego wsparcia bezpośrednio w szkołach.
W przypadku braku w szkole zajęć i inicjatyw, rodzice mogą zawsze zwrócić się z wnioskiem
do rady rodziców o zorganizowanie zajęć. Rada rodziców może występować do dyrektora
i innych organów szkoły lub placówki, organu prowadzącego szkołę lub placówkę oraz
organu sprawującego nadzór pedagogiczny z wnioskami i opiniami we wszystkich sprawach
szkoły lub placówki9.
Również sami uczniowie mogą poruszyć istotne dla nich kwestie z samorządem
uczniowskim. Samorząd może przedstawiać radzie szkoły lub placówki, radzie
pedagogicznej oraz dyrektorowi wnioski i opinie we wszystkich sprawach szkoły lub
placówki10, w tym np. w sprawie organizacji dodatkowych zajęć czy kół zainteresowań.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Edukacji
Izabela Ziętka
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
9 art. 84 ustawy - Prawo oświatowe.
10 art. 85 ustawy - Prawo oświatowe.
-- 4 of 4 --