Interpelacja w sprawie zakończenia programu "Wypożyczalnia technologii wspomagających dla osób z niepełnosprawnościami" realizowanego przez PFRON
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17331
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zakończenia programu "Wypożyczalnia technologii wspomagających dla osób z niepełnosprawnościami" realizowanego przez PFRON
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 22-05-2026
Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się z interpelacją w sprawie zakończenia programu „Wypożyczalnia technologii wspomagających dla osób z niepełnosprawnościami“, realizowanego przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Do mojego biura poselskiego zgłosiła się 85-letnia pani Krystyna, która przedstawiła pismo otrzymane z PFRON informujące o zakończeniu programu z dniem 31 grudnia 2025 roku oraz o konieczności zwrotu wypożyczonego sprzętu. Z informacji przekazanych beneficjentom wynika, że umowy wypożyczenia technologii wspomagających były zawierane z możliwością corocznego przedłużania, maksymalnie do okresu trzech lat. Jednocześnie PFRON poinformował beneficjentów, że istnieje możliwość podpisania aneksu przedłużającego obowiązywanie umowy wyłącznie do dnia 30 września 2026 roku, mimo że część umów zgodnie z ich założeniami mogłaby obowiązywać dłużej.
W praktyce oznacza to, że osoby z niepełnosprawnościami, które nadal spełniają warunki programu oraz korzystają ze sprawnego sprzętu zgodnie z jego przeznaczeniem, nie będą mogły korzystać z urządzeń przez maksymalny okres przewidziany w umowach.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Dlaczego osoby korzystające ze sprzętu, których umowy przewidywały możliwość corocznego przedłużania do maksymalnego okresu trzech lat, mogą obecnie przedłużyć umowę jedynie do dnia 30 września 2026 roku?
2. Czy możliwe będzie kontynuowanie korzystania ze sprzętu przez beneficjentów zgodnie z pierwotną umową do maksymalnego okresu na podstawie złożonych indywidualnych wniosków?
3. Dlaczego beneficjenci spełniający warunki programu i korzystający ze sprawnego sprzętu nie mogą użytkować urządzeń przez maksymalny okres przewidziany w umowach?
4. Co stanie się ze sprzętem zwracanym przez beneficjentów programu po dniu 30 września 2026 roku? Czy urządzenia zostaną ponownie wykorzystane, przekazane do rezerwy strategicznej czy wycofane z użytkowania?
5. Ilu beneficjentów w skali kraju zostanie objętych obowiązkiem wcześniejszego zwrotu sprzętu?
6. Czy ministerstwo planuje kontynuację programu lub uruchomienie nowego mechanizmu wsparcia dla osób korzystających z technologii wspomagających?
7. Czy rozważane jest zapewnienie dalszego finansowania serwisu i napraw urządzeń dla osób, które nadal korzystają ze sprzętu?
Sekretarz stanu Maja Nowak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8626 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.318.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 17331 Pani Posłanki Iwony Marii Kozłowskiej, w sprawie
zakończenia programu "Wypożyczalni technologii wspomagających dla osób
z niepełnosprawnościami" realizowanego przez PFRON, po otrzymaniu stanowiska
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, przedstawiam poniższe
wyjaśnienia.
W momencie uruchomienia Wypożyczalni technologii wspomagających dla osób
z niepełnosprawnościami w 2023 roku realizatorzy programu, tj. PFRON i Rządowa Agencja
Rezerw Strategicznych (RARS) uzgodniły, że umowy o wypożyczenie technologii
wspomagających z beneficjentami będą zawierane maksymalnie na okres trzech lat. Zapis
ten funkcjonował w umowach do roku 2025.
W grudniu 2024 r. RARS wypowiedziała umowę świadczenia usług logistycznych zawartą
z PFRON zachowując 12 miesięczny okres wypowiedzenia. Od stycznia 2025 r. przez kilka
miesięcy trwały negocjacje pomiędzy PFRON i agencją, przedmiotem których było
kontynuowanie współpracy przy realizacji ww. programu. Jednym z oczekiwań agencji było
określenie jego ram czasowych. Datę graniczną jego realizacji ustalono na 31 grudnia br.
Zmiany do programu wprowadzono uchwałą nr 3/2025 Rady Nadzorczej PFRON z dnia 19
marca 2025 r. Od tej daty wszystkie umowy z Beneficjentami zawierane w 2025 r.
podpisywano na czas określony, na okres trwający nie dłużej niż do 31 grudnia 2026 roku
(rozdział 13 ust. 4).
Pomimo prowadzonych przez PFRON dalszych negocjacji z RARS, uchwałą nr 14/2025
Rady Nadzorczej funduszu z dnia 30 października 2025 roku, program został zamknięty 31
grudnia 2025 roku, czyli z dniem zakończenia umowy z Agencją. PFRON nie miał podstaw
prawnych, aby samodzielnie realizować program, ponieważ większość technologii
udostępnionych w ramach rezerwy strategicznej stanowiły wyroby medyczne, których
wypożyczanie wymaga uprawnień dystrybutora wyrobów medycznych, jakimi dysponowała
wyłącznie agencja.
Ze względu na troskę o osoby z niepełnosprawnościami korzystające z technologii
wspomagających (na koniec 2025 r. aktywnych było około 1800 umów) i chęć zapewnienia
im możliwości jak najdłuższego korzystania z tych rozwiązań, PFRON porozumiał się
z agencją w sprawie procesu wygaszania programu oraz dokończenia realizacji wskazanych
umów. W konsekwencji uchwałą nr 15/2025 Rady Nadzorczej PFRON z dnia 23 grudnia
2025 r. w programie „Wypożyczalnia technologii wspomagających dla osób
z niepełnosprawnościami” wprowadzono tzw. okres przejściowy, rozciągający się na rok
2026.
Na potrzeby wygaszania programu i zakończenia aktywnych umów zawarto nową umowę
z RARS, w której w jednym z zapisów określono 30 września 2026 r. jako ostateczny termin
do przedłużenia umów kończących się w br., w trakcie trwania okresu przejściowego
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
(paragraf 5 ust. 2 umowy: „W przypadku umów wypożyczenia kończących się w trakcie
2026 roku i deklaracji chęci przedłużenia tych umów przez Beneficjentów, Fundusz
oświadcza, że umowy wypożyczenia mogą być przedłużane (aneksowane) jedynie do dnia
30 września 2026 r.”). Postanowienie to stanowiło warunek sine qua non postawiony przez
RARS. Termin został określony przez agencję jako czas niezbędny na realizację pozostałych
niezbędnych czynności logistycznych w czasie trwania umowy z PFRON, takich jak m.in.
odbiór sprzętu, przeprowadzenie serwisu pozwrotowego i ewentualnych napraw,
przekazanie do Funduszu informacji o zwrocie kaucji itp.
Pomimo zakończenia programu nieprzerwanie podejmowano wszelkie działania zmierzające
do należytego zabezpieczenia technologii stanowiących majątek Skarbu Państwa oraz ich
wykorzystania zgodnie z celem, na który zostały nabyte. W związku z zaistnieniem nowej
perspektywy prawnej i uzgodnieniem wspólnego stanowiska pomiędzy dotychczasowymi
realizatorami programu „Wypożyczalnia technologii wspomagających dla osób
z niepełnosprawnościami” powstała możliwość jego ponownego uruchomienia. Od marca
do maja br. zorganizowano szereg spotkań konsultacyjnych na szczeblu ministerialnym
z udziałem przedstawicieli Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji oraz kierownictwa Państwowego Funduszu Rehabilitacji
Osób Niepełnosprawnych i Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych. Ich efektem było
złożenie komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (nr RPW/18560/2026 z dnia 28
maja br., którego wnioskodawcami są osoby wchodzące w skład Komisji Polityki Społecznej
i Rodziny. Wskazana zmiana prawna dotyczy stworzenia odrębnej, szczególnej podstawy
prawnej umożliwiającej PFRON nieodpłatne przekazywanie osobom
z niepełnosprawnościami oraz rodzinom takich osób środków materialnych
i niematerialnych pochodzących z rezerw strategicznych, udostępnionych PFORN w celu
realizacji programów.
Potwierdzeniem ustaleń dokonanych w ramach konsultacji z przedstawicielami
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Państwowego Funduszu Rehabilitacji
Osób Niepełnosprawnych i Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych jest stanowisko
Agencji wyrażone w piśmie nr BAzw.070.13.2026 z 29 maja br., dotyczące gotowości
kontynuowania przez nią współpracy w zakresie ponownego uruchomienia wypożyczalni
dla określonego rodzaju asortymentu.
Wprowadzenie uzgodnionych zmian jest kluczowe dla zabezpieczenia majątku Skarbu
Państwa, umożliwia bowiem nie tylko rozdysponowanie technologii przez PFRON na rzecz
osób indywidualnych, ale też stwarza RARS możliwość podejmowania dodatkowych
czynności związanych z przekazywaniem rezerwy w sposób niewynikający z
obowiązujących obecnie przepisów o rezerwach strategicznych.
Projektowane zmiany ustawowe stanowią wyraz odpowiedzialności państwa za właściwe,
efektywne i zgodne z interesem publicznym zarządzanie majątkiem Skarbu Państwa,
umożliwiając jego racjonalne i organizacyjnie sprawne wykorzystanie na rzecz osób
najbardziej potrzebujących.
Ponowne uruchomienie wypożyczalni jest rozwiązaniem racjonalnym i efektywnym
kosztowo. Instytucje realizujące program dysponują obecnie kompletną, wcześniej
sfinansowaną infrastrukturą operacyjną, obejmującą systemy informatyczne (PUE RARS
oraz SOW), wypracowane procedury, zaplecze logistyczne oraz doświadczenie kadrowe.
Pozwala to na szybkie i bezpieczne wznowienie działalności bez konieczności ponoszenia
dodatkowych nakładów finansowych.
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Zarząd PFRON 3 czerwca br. przyjął uchwałę nr 45/2026 w sprawie skierowania do Rady
Nadzorczej wniosku o wprowadzenie zmian w programie „Wypożyczalnia technologii
wspomagających dla osób z niepełnoprawnością”. Po podjęciu stosownej uchwały przez
Radę Nadzorczą program zostanie ponownie uruchomiony. Obowiązujące umowy będą
mogły być wówczas przedłużane z możliwością nieodpłatnego przekazania technologii na
własność — po wprowadzeniu odpowiednich zmian legislacyjnych. Równolegle realizowane
będą nowe wnioski o wypożyczenie technologii - z analogiczną perspektywą prawną
dotyczącą ich przyszłej własności.
Informuję, że według stanu na 22 maja br. liczba aktywnych umów wynosiła 1776, co
oznacza, że tyle egzemplarzy technologii znajduje się u beneficjentów. Niemniej, po
ewentualnym przyjęciu programu przez Radę Nadzorczą PFRON wszystkie umowy będą
mogły być kontynuowane.
Uwzględniając stan prawny na 5 czerwca br. zarówno obowiązujące jak i proponowane
zapisy programowe nie przewidują świadczenia serwisu i naprawy urządzeń przez Agencję.
Beneficjenci mogą dokonywać ewentualnych napraw we własnym zakresie lub zdecydować
o rezygnacji z dalszego wypożyczania wymagającego ich sprzętu. Należy jednak podkreślić,
że procedowane zmiany legislacyjne zmierzają do umożliwienia nieodpłatnego przekazania
technologii na własność osobom z nich korzystającym. Jest to rozwiązanie szczególnie
korzystne dla osób korzystających z programu, ponieważ w dłuższej perspektywie zapewnia
im trwały i stabilny dostęp do niezbędnych technologii wspomagających, a tym samym
ogranicza konieczność ubiegania się o dodatkowe wsparcie finansowe.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --