Interpelacja nr 17327
Interpelacja w sprawie braku skutecznych działań Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczących problemów związanych ze świadczeniem wspierającym
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie braku skutecznych działań Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczących problemów związanych ze świadczeniem wspierającym
Interpelacja nr 17327
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie braku skutecznych działań Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczących problemów związanych ze świadczeniem wspierającym
Zgłaszający: Tadeusz Woźniak
Data wpływu: 22-05-2026
Panie Premierze,
w dniu 12 stycznia 2026 r. skierowałem do minister rodziny, pracy i polityki społecznej interpelację nr 14602 dotyczącą problemu wliczania świadczenia wspierającego do dochodu przy ustalaniu odpłatności za usługi opiekuńcze.
Mimo upływu ponad czterech miesięcy ministerstwo nie przedstawiło merytorycznej odpowiedzi. W miejsce konkretnych działań oraz wyjaśnień przesyłane były jedynie kolejne prolongaty terminu odpowiedzi. W mojej ocenie taka sytuacja jest niedopuszczalna, szczególnie gdy sprawa dotyczy osób ciężko chorych, niepełnosprawnych i ich rodzin, które już dziś ponoszą bardzo poważne konsekwencje obowiązujących przepisów.
Do mojego biura poselskiego docierają kolejne dramatyczne historie obywateli, którzy zamiast oczekiwanego wsparcia ze strony państwa zostali pozostawieni sami sobie. Jedna ze spraw dotyczy 98-letniej kobiety wymagającej stałej opieki po ciężkim urazie. Jej córka zrezygnowała z pracy zawodowej, opuściła swoje miejsce zamieszkania i przeprowadziła się do matki, aby zapewnić jej codzienną opiekę.
Po przyznaniu świadczenia wspierającego, mimo uzyskania przez kobietę 99 punktów na 100 możliwych, rodzina utraciła możliwość korzystania z częściowego finansowania usług opiekuńczych. Świadczenie wspierające zostało bowiem wliczone do dochodu, co doprowadziło do przekroczenia progu dochodowego. W efekcie za zaledwie dwie godziny usług opiekuńczych dziennie rodzina została obciążona kwotą przekraczającą 6000 zł za okres trzech miesięcy.
Rodzina nie była w stanie ponosić takich kosztów i zmuszona została do rezygnacji z usług opiekuńczych. Jednocześnie pozostaje z narastającym zadłużeniem wobec MOPS oraz koniecznością prowadzenia wielomiesięcznej walki administracyjnej przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym.
Rozwiązania wprowadzone ustawą o świadczeniu wspierającym były potrzebne i w wielu przypadkach realnie poprawiły sytuację osób wymagających pomocy. Nie zmienia to jednak faktu, że praktyka funkcjonowania przepisów ujawniła poważne problemy wymagające pilnej reakcji państwa. Rolą administracji rządowej powinno być szybkie reagowanie wszędzie tam, gdzie przepisy prowadzą do skutków sprzecznych z celem ustawy i uderzają w osoby najbardziej potrzebujące.
Tymczasem osoby opiekujące się schorowanymi rodzicami lub dziećmi odnoszą dziś wrażenie, że zostały pozostawione same sobie. Zamiast wsparcia spotykają się z przewlekłością postępowań, brakiem odpowiedzi oraz przerzucaniem odpowiedzialności pomiędzy instytucjami.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
Czy Prezes Rady Ministrów zamierza podjąć działania wobec Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w związku z wielomiesięcznym brakiem merytorycznej odpowiedzi na interpelację nr 14602?
Czy Rada Ministrów analizowała problem skutków wliczania świadczenia wspierającego do dochodu przy ustalaniu odpłatności za usługi opiekuńcze?
Czy planowane są działania legislacyjne mające na celu wyłączenie świadczenia wspierającego z dochodu przy ustalaniu odpłatności za usługi opiekuńcze?
Jakie działania zamierza podjąć rząd RP, aby osoby najbardziej potrzebujące wsparcia nie były zmuszane do rezygnacji z usług opiekuńczych z powodu nadmiernych kosztów?
Czy Premier dostrzega problem przewlekłości działań Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawach dotyczących osób niepełnosprawnych i ich rodzin?
Czy rząd zamierza przeprowadzić analizę skutków funkcjonowania świadczenia wspierającego po jego wdrożeniu, ze szczególnym uwzględnieniem problemów zgłaszanych przez obywateli, samorządy i instytucje pomocy społecznej?
Obywatele mają prawo oczekiwać, że w sytuacji ujawnienia realnych problemów administracja publiczna będzie reagowała szybko, odpowiedzialnie i skutecznie – szczególnie wtedy, gdy chodzi o osoby starsze, chore i niesamodzielne.
Z poważaniem
Tadeusz Woźniak
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 17327
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie braku skutecznych działań Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczących problemów związanych ze świadczeniem wspierającym
Zgłaszający: Tadeusz Woźniak
Data wpływu: 22-05-2026
Panie Premierze,
w dniu 12 stycznia 2026 r. skierowałem do minister rodziny, pracy i polityki społecznej interpelację nr 14602 dotyczącą problemu wliczania świadczenia wspierającego do dochodu przy ustalaniu odpłatności za usługi opiekuńcze.
Mimo upływu ponad czterech miesięcy ministerstwo nie przedstawiło merytorycznej odpowiedzi. W miejsce konkretnych działań oraz wyjaśnień przesyłane były jedynie kolejne prolongaty terminu odpowiedzi. W mojej ocenie taka sytuacja jest niedopuszczalna, szczególnie gdy sprawa dotyczy osób ciężko chorych, niepełnosprawnych i ich rodzin, które już dziś ponoszą bardzo poważne konsekwencje obowiązujących przepisów.
Do mojego biura poselskiego docierają kolejne dramatyczne historie obywateli, którzy zamiast oczekiwanego wsparcia ze strony państwa zostali pozostawieni sami sobie. Jedna ze spraw dotyczy 98-letniej kobiety wymagającej stałej opieki po ciężkim urazie. Jej córka zrezygnowała z pracy zawodowej, opuściła swoje miejsce zamieszkania i przeprowadziła się do matki, aby zapewnić jej codzienną opiekę.
Po przyznaniu świadczenia wspierającego, mimo uzyskania przez kobietę 99 punktów na 100 możliwych, rodzina utraciła możliwość korzystania z częściowego finansowania usług opiekuńczych. Świadczenie wspierające zostało bowiem wliczone do dochodu, co doprowadziło do przekroczenia progu dochodowego. W efekcie za zaledwie dwie godziny usług opiekuńczych dziennie rodzina została obciążona kwotą przekraczającą 6000 zł za okres trzech miesięcy.
Rodzina nie była w stanie ponosić takich kosztów i zmuszona została do rezygnacji z usług opiekuńczych. Jednocześnie pozostaje z narastającym zadłużeniem wobec MOPS oraz koniecznością prowadzenia wielomiesięcznej walki administracyjnej przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym.
Rozwiązania wprowadzone ustawą o świadczeniu wspierającym były potrzebne i w wielu przypadkach realnie poprawiły sytuację osób wymagających pomocy. Nie zmienia to jednak faktu, że praktyka funkcjonowania przepisów ujawniła poważne problemy wymagające pilnej reakcji państwa. Rolą administracji rządowej powinno być szybkie reagowanie wszędzie tam, gdzie przepisy prowadzą do skutków sprzecznych z celem ustawy i uderzają w osoby najbardziej potrzebujące.
Tymczasem osoby opiekujące się schorowanymi rodzicami lub dziećmi odnoszą dziś wrażenie, że zostały pozostawione same sobie. Zamiast wsparcia spotykają się z przewlekłością postępowań, brakiem odpowiedzi oraz przerzucaniem odpowiedzialności pomiędzy instytucjami.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
Czy Prezes Rady Ministrów zamierza podjąć działania wobec Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w związku z wielomiesięcznym brakiem merytorycznej odpowiedzi na interpelację nr 14602?
Czy Rada Ministrów analizowała problem skutków wliczania świadczenia wspierającego do dochodu przy ustalaniu odpłatności za usługi opiekuńcze?
Czy planowane są działania legislacyjne mające na celu wyłączenie świadczenia wspierającego z dochodu przy ustalaniu odpłatności za usługi opiekuńcze?
Jakie działania zamierza podjąć rząd RP, aby osoby najbardziej potrzebujące wsparcia nie były zmuszane do rezygnacji z usług opiekuńczych z powodu nadmiernych kosztów?
Czy Premier dostrzega problem przewlekłości działań Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawach dotyczących osób niepełnosprawnych i ich rodzin?
Czy rząd zamierza przeprowadzić analizę skutków funkcjonowania świadczenia wspierającego po jego wdrożeniu, ze szczególnym uwzględnieniem problemów zgłaszanych przez obywateli, samorządy i instytucje pomocy społecznej?
Obywatele mają prawo oczekiwać, że w sytuacji ujawnienia realnych problemów administracja publiczna będzie reagowała szybko, odpowiedzialnie i skutecznie – szczególnie wtedy, gdy chodzi o osoby starsze, chore i niesamodzielne.
Z poważaniem
Tadeusz Woźniak
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.3 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5647 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.349.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17327 Pana Posła Tadeusza Woźniaka z 26 maja br.,
w sprawie braku skutecznych działań Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dotyczących problemów związanych ze świadczeniem wspierającym, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie pragnę podkreślić, że odpowiedzi na interpelację nr 14602 udzielono 28 maja
br.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2026
r. poz. 639) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu
umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudności, którym nie są one w stanie
sprostać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zasada subsydiarności
wyrażona w tym przepisie oznacza, że pomoc społeczna wspiera osoby potrzebujące
w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia ich podstawowych potrzeb i stanowi
dopełnienie świadczeń prawnie zabezpieczonych przez inne systemy.
Prawo do świadczeń z pomocy społecznej uzależnione jest od wysokości dochodu. Zgodnie
z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych
przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, a w przypadku utraty dochodu
z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania,
pomniejszoną o:
— miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania
przychodu;
— składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne
określone w odrębnych przepisach;
— kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Wskazany akt stanowi, że uwzględniać należy wszystkie dochody niezależnie od ich źródła
i wprowadza od tej zasady tylko nieliczne wyjątki. Art. 8 ust. 4 i 4a ustawy o pomocy
społecznej zawiera katalog przychodów, które podlegają odliczeniu od dochodu. Trzeba
podkreślić, że zarówno katalog obciążeń pomniejszających dochód, jak i przychodów
odliczanych od dochodu jest zamknięty – oznacza to, że każdy niewymieniony w nim rodzaj
dochodu wliczany jest do dochodu osoby lub rodziny.
W kwestii odpłatności za usługi opiekuńcze informuję, że ich organizowanie i świadczenie -
co dotyczy również specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania - jest
zadaniem własnym gminy o charakterze obowiązkowym, finansowanym z jej środków.
Władze jednostki samorządu terytorialnego same podejmują decyzję dotyczącą sposobu
jego realizacji. To ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zakres, okres i miejsce świadczenia. Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej (MRPiPS) rekomenduje samorządom ustalanie kryteriów przyznawania pomocy
w formie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych, a także wysokości
odpłatności w sposób jak najlepszy dla społeczności i potrzeb lokalnych. Procentowa
wysokość odpłatności do kosztu usługi dla osoby samotnie gospodarującej oraz osoby
w rodzinie ustalana jest według kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy
o pomocy społecznej.
Ustawa o pomocy społecznej ustanawia generalną zasadę, zgodnie z którą wydatki na
usługi, pomoc rzeczową, zasiłki na ekonomiczne usamodzielnienie, zasiłki okresowe i zasiłki
celowe przyznane pod warunkiem zwrotu, podlegają zwrotowi w części lub w całości, jeżeli
dochód na osobę w rodzinie w przypadku osoby zobowiązanej do zwrotu przekracza kwotę
kryterium dochodowego (art. 96 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Jeśli dana osoba nie
przekroczy kryterium dochodowego wynoszącego 823 zł na osobę w rodzinie, nie ponosi
odpłatności. Dla osoby samotnie gospodarującej kwota kryterium wynosi 1010 zł.
W przypadku przekroczenia wskazanych progów osoba korzystająca ze wsparcia ponosi za
nie częściową odpłatność – tym większą, im większe było to przekroczenie (aż do 100%
ceny danej usługi).
W resorcie rodziny prowadzone są programy zapewniające samorządom gminnym
i powiatowym wsparcie w realizacji ich zadań własnych. Program „Opieka 75+” kierowany
jest do gmin liczących do 60 tys. mieszkańców. Jego celem jest zwiększenie dostępności
usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób w wieku 75 lat
i starszych. W br. na realizację programu zaplanowano 80 mln zł.
Niezależnie od tego informuję, że minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego
przygotował, zgodnie z art. 69 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym,
przegląd stosowania przepisów tego aktu, który Rada Ministrów przyjęła 16 października
2025 r. Dokument zawiera rekomendacje dotyczące usprawnienia procedur wydawania
decyzji o poziomie potrzeby wsparcia. W MRPiPS trwają aktualnie prace nad zmianami
w tym zakresie. W resorcie analizowana jest też możliwość wyłączenia świadczenia
wspierającego z dochodu na gruncie ustawy o pomocy społecznej.
Zapewniam, że kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ma
świadomość trudności, z jakimi codziennie zmagają się osoby z niepełnosprawnościami
i dokłada wszelkich starań, by oferowane im wsparcie było w jak największym stopniu
dostosowane do ich potrzeb.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.349.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17327 Pana Posła Tadeusza Woźniaka z 26 maja br.,
w sprawie braku skutecznych działań Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dotyczących problemów związanych ze świadczeniem wspierającym, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie pragnę podkreślić, że odpowiedzi na interpelację nr 14602 udzielono 28 maja
br.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2026
r. poz. 639) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu
umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudności, którym nie są one w stanie
sprostać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zasada subsydiarności
wyrażona w tym przepisie oznacza, że pomoc społeczna wspiera osoby potrzebujące
w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia ich podstawowych potrzeb i stanowi
dopełnienie świadczeń prawnie zabezpieczonych przez inne systemy.
Prawo do świadczeń z pomocy społecznej uzależnione jest od wysokości dochodu. Zgodnie
z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych
przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, a w przypadku utraty dochodu
z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania,
pomniejszoną o:
— miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania
przychodu;
— składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne
określone w odrębnych przepisach;
— kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Wskazany akt stanowi, że uwzględniać należy wszystkie dochody niezależnie od ich źródła
i wprowadza od tej zasady tylko nieliczne wyjątki. Art. 8 ust. 4 i 4a ustawy o pomocy
społecznej zawiera katalog przychodów, które podlegają odliczeniu od dochodu. Trzeba
podkreślić, że zarówno katalog obciążeń pomniejszających dochód, jak i przychodów
odliczanych od dochodu jest zamknięty – oznacza to, że każdy niewymieniony w nim rodzaj
dochodu wliczany jest do dochodu osoby lub rodziny.
W kwestii odpłatności za usługi opiekuńcze informuję, że ich organizowanie i świadczenie -
co dotyczy również specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania - jest
zadaniem własnym gminy o charakterze obowiązkowym, finansowanym z jej środków.
Władze jednostki samorządu terytorialnego same podejmują decyzję dotyczącą sposobu
jego realizacji. To ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zakres, okres i miejsce świadczenia. Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej (MRPiPS) rekomenduje samorządom ustalanie kryteriów przyznawania pomocy
w formie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych, a także wysokości
odpłatności w sposób jak najlepszy dla społeczności i potrzeb lokalnych. Procentowa
wysokość odpłatności do kosztu usługi dla osoby samotnie gospodarującej oraz osoby
w rodzinie ustalana jest według kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy
o pomocy społecznej.
Ustawa o pomocy społecznej ustanawia generalną zasadę, zgodnie z którą wydatki na
usługi, pomoc rzeczową, zasiłki na ekonomiczne usamodzielnienie, zasiłki okresowe i zasiłki
celowe przyznane pod warunkiem zwrotu, podlegają zwrotowi w części lub w całości, jeżeli
dochód na osobę w rodzinie w przypadku osoby zobowiązanej do zwrotu przekracza kwotę
kryterium dochodowego (art. 96 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Jeśli dana osoba nie
przekroczy kryterium dochodowego wynoszącego 823 zł na osobę w rodzinie, nie ponosi
odpłatności. Dla osoby samotnie gospodarującej kwota kryterium wynosi 1010 zł.
W przypadku przekroczenia wskazanych progów osoba korzystająca ze wsparcia ponosi za
nie częściową odpłatność – tym większą, im większe było to przekroczenie (aż do 100%
ceny danej usługi).
W resorcie rodziny prowadzone są programy zapewniające samorządom gminnym
i powiatowym wsparcie w realizacji ich zadań własnych. Program „Opieka 75+” kierowany
jest do gmin liczących do 60 tys. mieszkańców. Jego celem jest zwiększenie dostępności
usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób w wieku 75 lat
i starszych. W br. na realizację programu zaplanowano 80 mln zł.
Niezależnie od tego informuję, że minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego
przygotował, zgodnie z art. 69 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym,
przegląd stosowania przepisów tego aktu, który Rada Ministrów przyjęła 16 października
2025 r. Dokument zawiera rekomendacje dotyczące usprawnienia procedur wydawania
decyzji o poziomie potrzeby wsparcia. W MRPiPS trwają aktualnie prace nad zmianami
w tym zakresie. W resorcie analizowana jest też możliwość wyłączenia świadczenia
wspierającego z dochodu na gruncie ustawy o pomocy społecznej.
Zapewniam, że kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ma
świadomość trudności, z jakimi codziennie zmagają się osoby z niepełnosprawnościami
i dokłada wszelkich starań, by oferowane im wsparcie było w jak największym stopniu
dostosowane do ich potrzeb.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --