Interpelacja nr 17326
Interpelacja w sprawie projektowanych zmian legislacyjnych określanych jako "Lex szarlatan" oraz ich wpływu na bezpieczeństwo regulacji dotyczących działalności prozdrowotnej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Zdrowie i Lecznictwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie projektowanych zmian legislacyjnych określanych jako "Lex szarlatan" oraz ich wpływu na bezpieczeństwo regulacji dotyczących działalności prozdrowotnej
Interpelacja nr 17326
do ministra zdrowia
w sprawie projektowanych zmian legislacyjnych określanych jako "Lex szarlatan" oraz ich wpływu na bezpieczeństwo regulacji dotyczących działalności prozdrowotnej
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 22-05-2026
Szanowna Pani Minister!
Do mojego biura poselskiego wpływają sygnały od mieszkańców regionu dotyczące projektowanych zmian legislacyjnych określanych potocznie jako „Lex szarlatan“.
Mieszkańcy podkreślają, że w pełni popierają działania mające na celu zwiększenie bezpieczeństwa pacjentów, przeciwdziałanie dezinformacji medycznej oraz eliminowanie nieuczciwych praktyk mogących stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia obywateli. Wskazują jednocześnie, że kwestie ochrony zdrowia publicznego wymagają odpowiedzialnych i skutecznych regulacji prawnych.
Jednocześnie w kierowanych do mnie opiniach pojawiają się pytania dotyczące praktycznego stosowania projektowanych przepisów oraz ich wpływu na osoby prowadzące działalność związaną z szeroko rozumianą profilaktyką zdrowotną, fitoterapią, zielarstwem czy terapiami wspomagającymi funkcjonującymi obecnie w granicach obowiązującego prawa.
Mieszkańcy zwracają uwagę na potrzebę możliwie precyzyjnego formułowania przepisów, tak aby z jednej strony skutecznie przeciwdziałały one działalności mogącej zagrażać zdrowiu publicznemu, a z drugiej nie budziły wątpliwości interpretacyjnych wobec legalnie działających osób zajmujących się terapiami wspomagającymi lub edukacją prozdrowotną.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie są główne założenia oraz cele projektowanych przepisów określanych potocznie jako „Lex szarlatan“?
Czy projektowane regulacje przewidują jednoznaczne rozróżnienie pomiędzy działalnością stanowiącą zagrożenie dla zdrowia publicznego a legalnie prowadzoną działalnością związaną z profilaktyką zdrowotną, fitoterapią, zielarstwem czy osteopatią?
Czy projekt był konsultowany ze środowiskami reprezentującymi osoby prowadzące działalność związaną z terapiami wspomagającymi oraz organizacjami pacjenckimi?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje doprecyzowanie projektowanych przepisów na dalszym etapie prac legislacyjnych w celu rozwiania pojawiających się w przestrzeni publicznej wątpliwości?
Z wyrazami szacunku Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 17326
do ministra zdrowia
w sprawie projektowanych zmian legislacyjnych określanych jako "Lex szarlatan" oraz ich wpływu na bezpieczeństwo regulacji dotyczących działalności prozdrowotnej
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 22-05-2026
Szanowna Pani Minister!
Do mojego biura poselskiego wpływają sygnały od mieszkańców regionu dotyczące projektowanych zmian legislacyjnych określanych potocznie jako „Lex szarlatan“.
Mieszkańcy podkreślają, że w pełni popierają działania mające na celu zwiększenie bezpieczeństwa pacjentów, przeciwdziałanie dezinformacji medycznej oraz eliminowanie nieuczciwych praktyk mogących stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia obywateli. Wskazują jednocześnie, że kwestie ochrony zdrowia publicznego wymagają odpowiedzialnych i skutecznych regulacji prawnych.
Jednocześnie w kierowanych do mnie opiniach pojawiają się pytania dotyczące praktycznego stosowania projektowanych przepisów oraz ich wpływu na osoby prowadzące działalność związaną z szeroko rozumianą profilaktyką zdrowotną, fitoterapią, zielarstwem czy terapiami wspomagającymi funkcjonującymi obecnie w granicach obowiązującego prawa.
Mieszkańcy zwracają uwagę na potrzebę możliwie precyzyjnego formułowania przepisów, tak aby z jednej strony skutecznie przeciwdziałały one działalności mogącej zagrażać zdrowiu publicznemu, a z drugiej nie budziły wątpliwości interpretacyjnych wobec legalnie działających osób zajmujących się terapiami wspomagającymi lub edukacją prozdrowotną.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie są główne założenia oraz cele projektowanych przepisów określanych potocznie jako „Lex szarlatan“?
Czy projektowane regulacje przewidują jednoznaczne rozróżnienie pomiędzy działalnością stanowiącą zagrożenie dla zdrowia publicznego a legalnie prowadzoną działalnością związaną z profilaktyką zdrowotną, fitoterapią, zielarstwem czy osteopatią?
Czy projekt był konsultowany ze środowiskami reprezentującymi osoby prowadzące działalność związaną z terapiami wspomagającymi oraz organizacjami pacjenckimi?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje doprecyzowanie projektowanych przepisów na dalszym etapie prac legislacyjnych w celu rozwiania pojawiających się w przestrzeni publicznej wątpliwości?
Z wyrazami szacunku Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5534 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DSW.050.9.2026.PJ
Warszawa, 11 czerwca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
Odpowiadając na interpelację nr 17326 Pani Poseł Małgorzaty Pępek
w sprawie
projektowanych zmian legislacyjnych określanych jako "Lex szarlatan" oraz ich wpływu na
bezpieczeństwo regulacji dotyczących działalności prozdrowotnej uprzejmie przekazuję
poniższe informacje.
Głównym celem rozwiązań zawartych w rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o
prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (druk r 2598) jest zwiększenie poziomu
przestrzegania dotychczasowych praw pacjenta oraz wprowadzenie nowych mechanizmów
pozwalających na przeciwdziałanie szkodliwym i niebezpiecznym dla zdrowia i życia
ludzkiego praktykom pseudomedycznym poprzez modyfikację, uzupełnienie lub dodanie
nowych kompetencji Rzecznika Praw Pacjenta.
Projekt zawiera trzy zasadnicze obszary zmian dotyczących:
1) postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów,
2) postępowania w sprawach praktyk pseudomedycznych,
3) nakładanie przez Rzecznika Praw Pacjenta kar pieniężnych.
W zakresie postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów
przewiduje się nadanie Rzecznikowi Praw Pacjenta kompetencji w zakresie wydawania tzw.
ostrzeżeń publicznych, jeżeli strona postępowania w sprawie stosowania praktyki
naruszającej zbiorowe prawa pacjentów dopuszcza się praktyki mogącej zagrażać życiu lub
zdrowiu pacjentów.
Kolejnym instrumentem wzmacniającym kompetencje Rzecznika jest wydawanie tzw.
decyzji tymczasowych, które zobowiązują do zaprzestania określonych działań lub
zaniechań w celu zapobieżenia wystąpienia zagrożenia życia lub zdrowia pacjentów do
czasu zakończenia postępowania.
Zakłada się również nadanie Rzecznikowi uprawnienia do zobowiązania podmiotu
stosującego praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów do usunięcia skutków tej
praktyki i nałożenia kary pieniężnej w przypadku braku realizacji nakazanych działań.
W kolejnym obszarze projekt zakłada wyposażenie Rzecznika Praw Pacjenta w nowe
zadanie, jakim będzie prowadzenie postępowań w sprawach praktyk pseudomedycznych.
Zgodnie z proponowaną regulacją praktyka pseudomedyczna to:
1. udzielanie świadczeń zdrowotnych przez osobę niewykonującą zawodu
medycznego;
2. oferowanie lub stosowanie metody diagnostycznej lub leczniczej niebędącej
świadczeniem zdrowotnym, której przypisuje się właściwości takiego świadczenia
lub w przypadku której deklaruje się lub sugeruje, że metoda ta ma działanie
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
diagnostyczne lub lecznicze, w tym, że zastosowanie tej metody wyłącza potrzebę
podjęcia lub kontynuacji metody diagnostycznej lub leczniczej zgodnej z aktualną
wiedzą medyczną lub uzasadnia odstąpienie od niej;
3. wykonywanie działalności leczniczej bez uzyskania wpisu do rejestru podmiotów
wykonujących działalność leczniczą;
4. działanie wprowadzające w błąd, polegające na publicznym rozpowszechnianiu lub
promowaniu:
- metody diagnostycznej lub leczniczej niezgodnej z aktualną wiedzą medyczną,
zagrażającej życiu lub zdrowiu, w szczególności przez podawanie nieprawdziwych
informacji o tym, że jest ona skuteczna i bezpieczna
lub
- szkodliwości lub nieskuteczności stosowania metody diagnostycznej lub
leczniczej zgodnej z aktualną wiedzą medyczną.
Stosowanie praktyk pseudomedycznych będzie zakazane, a do uznania danej praktyki za
pseudomedyczną konieczne będzie wykazanie, że jest podejmowana w celu osiągnięcia
korzyści majątkowej lub osobistej.
W trzecim ze wskazanych na wstępie obszarów projekt przewiduje możliwość nałożenia
przez Rzecznika kary pieniężnej już w decyzji o uznaniu stosowania praktyk naruszających
zbiorowe prawa pacjentów, a więc za samo naruszenie zakazu stosowania tych praktyk.
Obecnie Rzecznik nakłada karę pieniężną dopiero w przypadku braku zaniechania
stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów po decyzji Rzecznika.
Nową kompetencją Rzecznika jest możliwość nałożenia kary pieniężnej na kierownika
podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych lub kierującego podmiotem, który
naruszył zakaz praktyk pseudomedycznych.
Projekt przewiduje podwyższenie maksymalnej wysokości kar pieniężnych nakładanych
przez Rzecznika z 500 000 zł do 1 000 000 zł, w przypadku kary nakładanej na podstawie
art. 68 ustawy (kara za naruszenie zborowych praw pacjenta lub prowadzenie praktyk
pseudomedycznych), oraz adekwatnie z 50 000 zł do 100 000 zł, w przypadku kary, o której
mowa w art. 69 ustawy (to jest w przypadku nieprzekazania na żądanie Rzecznika
dokumentów lub informacji w ramach prowadzonego postepowania).
Opisane wyżej uprawnienia Rzecznika Praw Pacjenta poddane są kontroli sądowej.
Projekt poddany był szerokim konsultacjom publicznym. Wpłynęło ponad 4 tys. uwag,
które zostały szczegółowo przeanalizowane. Projekt był m.in. przedmiotem dyskusji w
ramach praz Rady Organizacji Pacjentów przy ministrze właściwym do spraw zdrowia. W
efekcie konsultacji przede wszystkim doprecyzowana została definicja praktyk
pseudomedycznych.
Aktualnie projekt jest przedmiotem prac Sejmu RP. W dniu 8 czerwca br. sejmowa Komisja
Zdrowia podjęła decyzję o powołaniu podkomisji, która zajmie się szczegółowymi zapisami
projektu.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DSW.050.9.2026.PJ
Warszawa, 11 czerwca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
Odpowiadając na interpelację nr 17326 Pani Poseł Małgorzaty Pępek
w sprawie
projektowanych zmian legislacyjnych określanych jako "Lex szarlatan" oraz ich wpływu na
bezpieczeństwo regulacji dotyczących działalności prozdrowotnej uprzejmie przekazuję
poniższe informacje.
Głównym celem rozwiązań zawartych w rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o
prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (druk r 2598) jest zwiększenie poziomu
przestrzegania dotychczasowych praw pacjenta oraz wprowadzenie nowych mechanizmów
pozwalających na przeciwdziałanie szkodliwym i niebezpiecznym dla zdrowia i życia
ludzkiego praktykom pseudomedycznym poprzez modyfikację, uzupełnienie lub dodanie
nowych kompetencji Rzecznika Praw Pacjenta.
Projekt zawiera trzy zasadnicze obszary zmian dotyczących:
1) postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów,
2) postępowania w sprawach praktyk pseudomedycznych,
3) nakładanie przez Rzecznika Praw Pacjenta kar pieniężnych.
W zakresie postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów
przewiduje się nadanie Rzecznikowi Praw Pacjenta kompetencji w zakresie wydawania tzw.
ostrzeżeń publicznych, jeżeli strona postępowania w sprawie stosowania praktyki
naruszającej zbiorowe prawa pacjentów dopuszcza się praktyki mogącej zagrażać życiu lub
zdrowiu pacjentów.
Kolejnym instrumentem wzmacniającym kompetencje Rzecznika jest wydawanie tzw.
decyzji tymczasowych, które zobowiązują do zaprzestania określonych działań lub
zaniechań w celu zapobieżenia wystąpienia zagrożenia życia lub zdrowia pacjentów do
czasu zakończenia postępowania.
Zakłada się również nadanie Rzecznikowi uprawnienia do zobowiązania podmiotu
stosującego praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów do usunięcia skutków tej
praktyki i nałożenia kary pieniężnej w przypadku braku realizacji nakazanych działań.
W kolejnym obszarze projekt zakłada wyposażenie Rzecznika Praw Pacjenta w nowe
zadanie, jakim będzie prowadzenie postępowań w sprawach praktyk pseudomedycznych.
Zgodnie z proponowaną regulacją praktyka pseudomedyczna to:
1. udzielanie świadczeń zdrowotnych przez osobę niewykonującą zawodu
medycznego;
2. oferowanie lub stosowanie metody diagnostycznej lub leczniczej niebędącej
świadczeniem zdrowotnym, której przypisuje się właściwości takiego świadczenia
lub w przypadku której deklaruje się lub sugeruje, że metoda ta ma działanie
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
diagnostyczne lub lecznicze, w tym, że zastosowanie tej metody wyłącza potrzebę
podjęcia lub kontynuacji metody diagnostycznej lub leczniczej zgodnej z aktualną
wiedzą medyczną lub uzasadnia odstąpienie od niej;
3. wykonywanie działalności leczniczej bez uzyskania wpisu do rejestru podmiotów
wykonujących działalność leczniczą;
4. działanie wprowadzające w błąd, polegające na publicznym rozpowszechnianiu lub
promowaniu:
- metody diagnostycznej lub leczniczej niezgodnej z aktualną wiedzą medyczną,
zagrażającej życiu lub zdrowiu, w szczególności przez podawanie nieprawdziwych
informacji o tym, że jest ona skuteczna i bezpieczna
lub
- szkodliwości lub nieskuteczności stosowania metody diagnostycznej lub
leczniczej zgodnej z aktualną wiedzą medyczną.
Stosowanie praktyk pseudomedycznych będzie zakazane, a do uznania danej praktyki za
pseudomedyczną konieczne będzie wykazanie, że jest podejmowana w celu osiągnięcia
korzyści majątkowej lub osobistej.
W trzecim ze wskazanych na wstępie obszarów projekt przewiduje możliwość nałożenia
przez Rzecznika kary pieniężnej już w decyzji o uznaniu stosowania praktyk naruszających
zbiorowe prawa pacjentów, a więc za samo naruszenie zakazu stosowania tych praktyk.
Obecnie Rzecznik nakłada karę pieniężną dopiero w przypadku braku zaniechania
stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów po decyzji Rzecznika.
Nową kompetencją Rzecznika jest możliwość nałożenia kary pieniężnej na kierownika
podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych lub kierującego podmiotem, który
naruszył zakaz praktyk pseudomedycznych.
Projekt przewiduje podwyższenie maksymalnej wysokości kar pieniężnych nakładanych
przez Rzecznika z 500 000 zł do 1 000 000 zł, w przypadku kary nakładanej na podstawie
art. 68 ustawy (kara za naruszenie zborowych praw pacjenta lub prowadzenie praktyk
pseudomedycznych), oraz adekwatnie z 50 000 zł do 100 000 zł, w przypadku kary, o której
mowa w art. 69 ustawy (to jest w przypadku nieprzekazania na żądanie Rzecznika
dokumentów lub informacji w ramach prowadzonego postepowania).
Opisane wyżej uprawnienia Rzecznika Praw Pacjenta poddane są kontroli sądowej.
Projekt poddany był szerokim konsultacjom publicznym. Wpłynęło ponad 4 tys. uwag,
które zostały szczegółowo przeanalizowane. Projekt był m.in. przedmiotem dyskusji w
ramach praz Rady Organizacji Pacjentów przy ministrze właściwym do spraw zdrowia. W
efekcie konsultacji przede wszystkim doprecyzowana została definicja praktyk
pseudomedycznych.
Aktualnie projekt jest przedmiotem prac Sejmu RP. W dniu 8 czerwca br. sejmowa Komisja
Zdrowia podjęła decyzję o powołaniu podkomisji, która zajmie się szczegółowymi zapisami
projektu.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --