Interpelacja nr 17317
Interpelacja w sprawie transparentności i zasadności wydatków jednostek samorządu terytorialnego na cele promocyjne oraz potrzeby wprowadzenia systemowych ram legislacyjnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie transparentności i zasadności wydatków jednostek samorządu terytorialnego na cele promocyjne oraz potrzeby wprowadzenia systemowych ram legislacyjnych
Interpelacja nr 17317
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie transparentności i zasadności wydatków jednostek samorządu terytorialnego na cele promocyjne oraz potrzeby wprowadzenia systemowych ram legislacyjnych
Zgłaszający: Dorota Marek
Data wpływu: 22-05-2026
Szanowny Panie Ministrze,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), składam interpelację w sprawie wydatków publicznych ponoszonych przez jednostki samorządu terytorialnego (JST) na działania promocyjne i marketingowe.
Wydatki na promocję realizowane przez samorządy są w wielu wymiarach w pełni uzasadnione i stanowią kluczowy element realizacji zadań własnych. Przemyślana strategia marketingowa pozwala gminom, powiatom i województwom na skuteczne eksponowanie ich walorów turystycznych, przyrodniczych oraz kulturowych. Działania te realnie przekładają się na zwiększenie ruchu turystycznego i wsparcie lokalnej przedsiębiorczości. Równie istotna jest promocja gospodarcza, ukierunkowana na pozyskiwanie inwestorów, tworzenie nowych miejsc pracy oraz budowanie międzynarodowych partnerskich relacji, które umożliwiają cenną wymianę wiedzy i doświadczeń.
Wprowadzona pod koniec 2024 roku reforma finansów samorządowych przyniosła wielu jednostkom znaczący zastrzyk finansowy. Nowe mechanizmy zapewniły samorządom większą niezależność, suwerenność oraz stabilność w dysponowaniu środkami publicznymi na cele lokalne i regionalne. Z założenia fundusze te powinny w pierwszej kolejności zaspokajać kluczowe, codzienne potrzeby mieszkańców – od infrastruktury drogowej, przez edukację, aż po opiekę nad najmłodszymi, ochronę zdrowia i szeroko pojętą politykę społeczną.
Niestety, w praktyce obserwuje się niepokojący trend. W części polskich samorządów – w szczególności tych dysponujących największymi, wielomilionowymi budżetami i relatywnie niskim zadłużeniem – środki przeznaczane na promocję są w dużej mierze konsumowane przez działania zorientowane na budowanie prywatnej marki i wizerunku osobistego urzędujących włodarzy oraz liderów szczebla regionalnego. Granica pomiędzy informowaniem mieszkańców o działaniach urzędów i instytucji samorządowych a kosztowną, wielkoformatową kampanią public relations osób pełniących funkcje publiczne ulega drastycznemu zatarciu. Finansowanie z publicznych pieniędzy luksusowych wydawnictw, płatnych audycji telewizyjnych i radiowych o szerokim zasięgu czy rozbudowanych profili w mediach społecznościowych, które służą głównie personalnej gloryfikacji osób zarządzających daną strukturą, budzi uzasadniony sprzeciw społeczny i stoi w sprzeczności z zasadami gospodarności.
Autonomia samorządowa w zakresie wydatkowania środków na zadania własne jest fundamentem silnego państwa, jednak swoboda ta nie powinna oznaczać przyzwolenia na marnotrawienie kapitału, który powinien trafiać bezpośrednio do wspólnoty mieszkańców. W obliczu nowych, bezprecedensowych możliwości finansowych JST, konieczne wydaje się wypracowanie mechanizmów, które skutecznie oddzielą uzasadnioną promocję jednostek i całych regionów od prywatnego PR-u polityków samorządowych.
W związku z powyższym, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Finansów monitoruje na bieżąco skalę i strukturę wydatków jednostek samorządu terytorialnego różnych szczebli w ramach rozdziału klasyfikacji budżetowej 75075 (Promocja jednostek samorządu terytorialnego) pod kątem ich celowości oraz dynamiki wzrostu po wdrożeniu reformy dochodów JST?
Czy w resorcie finansów toczą się obecnie lub są planowane prace legislacyjne mające na celu precyzyjne dookreślenie zasad wydatków JST na promocję, tak aby środki te były wydatkowane w sposób racjonalny i ukierunkowany wyłącznie na korzyści dla wspólnoty samorządowej?
Czy Ministerstwo Finansów rozważa wprowadzenie do porządku prawnego – np. w porozumieniu z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji – wyraźnego ustawowego zakazu finansowania z budżetu JST działań noszących znamiona autopromocji oraz budowania wizerunku osobistego osób pełniących funkcje w organach wykonawczych samorządu (w tym w organach jednoosobowych oraz kolegialnych)?
Czy planowane jest wypracowanie we współpracy z Regionalnymi Izbami Obrachunkowymi (RIO) jednolitych wytycznych lub standardów kontroli dla audytorów, które pozwoliłyby skuteczniej weryfikować, czy wydatki na tzw. media samorządowe, regionalne programy informacyjne i lokalną promocję nie naruszają dyscypliny finansów publicznych w zakresie zasad celowości i gospodarności?
Z poważaniem
Interpelacja nr 17317
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie transparentności i zasadności wydatków jednostek samorządu terytorialnego na cele promocyjne oraz potrzeby wprowadzenia systemowych ram legislacyjnych
Zgłaszający: Dorota Marek
Data wpływu: 22-05-2026
Szanowny Panie Ministrze,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), składam interpelację w sprawie wydatków publicznych ponoszonych przez jednostki samorządu terytorialnego (JST) na działania promocyjne i marketingowe.
Wydatki na promocję realizowane przez samorządy są w wielu wymiarach w pełni uzasadnione i stanowią kluczowy element realizacji zadań własnych. Przemyślana strategia marketingowa pozwala gminom, powiatom i województwom na skuteczne eksponowanie ich walorów turystycznych, przyrodniczych oraz kulturowych. Działania te realnie przekładają się na zwiększenie ruchu turystycznego i wsparcie lokalnej przedsiębiorczości. Równie istotna jest promocja gospodarcza, ukierunkowana na pozyskiwanie inwestorów, tworzenie nowych miejsc pracy oraz budowanie międzynarodowych partnerskich relacji, które umożliwiają cenną wymianę wiedzy i doświadczeń.
Wprowadzona pod koniec 2024 roku reforma finansów samorządowych przyniosła wielu jednostkom znaczący zastrzyk finansowy. Nowe mechanizmy zapewniły samorządom większą niezależność, suwerenność oraz stabilność w dysponowaniu środkami publicznymi na cele lokalne i regionalne. Z założenia fundusze te powinny w pierwszej kolejności zaspokajać kluczowe, codzienne potrzeby mieszkańców – od infrastruktury drogowej, przez edukację, aż po opiekę nad najmłodszymi, ochronę zdrowia i szeroko pojętą politykę społeczną.
Niestety, w praktyce obserwuje się niepokojący trend. W części polskich samorządów – w szczególności tych dysponujących największymi, wielomilionowymi budżetami i relatywnie niskim zadłużeniem – środki przeznaczane na promocję są w dużej mierze konsumowane przez działania zorientowane na budowanie prywatnej marki i wizerunku osobistego urzędujących włodarzy oraz liderów szczebla regionalnego. Granica pomiędzy informowaniem mieszkańców o działaniach urzędów i instytucji samorządowych a kosztowną, wielkoformatową kampanią public relations osób pełniących funkcje publiczne ulega drastycznemu zatarciu. Finansowanie z publicznych pieniędzy luksusowych wydawnictw, płatnych audycji telewizyjnych i radiowych o szerokim zasięgu czy rozbudowanych profili w mediach społecznościowych, które służą głównie personalnej gloryfikacji osób zarządzających daną strukturą, budzi uzasadniony sprzeciw społeczny i stoi w sprzeczności z zasadami gospodarności.
Autonomia samorządowa w zakresie wydatkowania środków na zadania własne jest fundamentem silnego państwa, jednak swoboda ta nie powinna oznaczać przyzwolenia na marnotrawienie kapitału, który powinien trafiać bezpośrednio do wspólnoty mieszkańców. W obliczu nowych, bezprecedensowych możliwości finansowych JST, konieczne wydaje się wypracowanie mechanizmów, które skutecznie oddzielą uzasadnioną promocję jednostek i całych regionów od prywatnego PR-u polityków samorządowych.
W związku z powyższym, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Finansów monitoruje na bieżąco skalę i strukturę wydatków jednostek samorządu terytorialnego różnych szczebli w ramach rozdziału klasyfikacji budżetowej 75075 (Promocja jednostek samorządu terytorialnego) pod kątem ich celowości oraz dynamiki wzrostu po wdrożeniu reformy dochodów JST?
Czy w resorcie finansów toczą się obecnie lub są planowane prace legislacyjne mające na celu precyzyjne dookreślenie zasad wydatków JST na promocję, tak aby środki te były wydatkowane w sposób racjonalny i ukierunkowany wyłącznie na korzyści dla wspólnoty samorządowej?
Czy Ministerstwo Finansów rozważa wprowadzenie do porządku prawnego – np. w porozumieniu z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji – wyraźnego ustawowego zakazu finansowania z budżetu JST działań noszących znamiona autopromocji oraz budowania wizerunku osobistego osób pełniących funkcje w organach wykonawczych samorządu (w tym w organach jednoosobowych oraz kolegialnych)?
Czy planowane jest wypracowanie we współpracy z Regionalnymi Izbami Obrachunkowymi (RIO) jednolitych wytycznych lub standardów kontroli dla audytorów, które pozwoliłyby skuteczniej weryfikować, czy wydatki na tzw. media samorządowe, regionalne programy informacyjne i lokalną promocję nie naruszają dyscypliny finansów publicznych w zakresie zasad celowości i gospodarności?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
22%
Konkretność
78%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.8 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7356 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 16 czerwca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 17317 Pani poseł Doroty Marek w sprawie
transparentności i zasadności wydatków jednostek samorządu
terytorialnego na cele promocyjne oraz potrzeby wprowadzenia
systemowych ram legislacyjnych
Znak sprawy: ST1.054.5.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 17317 Pani poseł Doroty Marek w sprawie
transparentności i zasadności wydatków jednostek samorządu terytorialnego na
cele promocyjne oraz potrzeby wprowadzenia systemowych ram legislacyjnych,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ustawą z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego1 wprowadzony został nowy system finansowania jednostek
samorządu terytorialnego (JST), którego celem jest:
wzmocnienie i ustabilizowanie finansów JST poprzez zwiększenie dochodów
własnych,
oparcie zasilania finansowania samorządów na dochodach własnych
wynikających z lokalnej bazy podatkowej,
obiektywne i algorytmiczne naliczanie środków finansowych dla każdej JST.
Jak słusznie zauważyła Pani poseł, „reforma finansów samorządowych przyniosła wielu
jednostkom znaczący zastrzyk finansowy”. Podkreślić należy, że łączny skutek
finansowy, wynikający z nowej ustawy, jest dla jednostek samorządu terytorialnego
pozytywny i oznacza zwiększenie ich dochodów o 24,8 mld zł w roku 2025, w
stosunku do dochodów obliczonych na ten sam rok według systemu obowiązującego
1 Dz. U. poz. 1572 i 1717 oraz z 2025 r. poz. 1659
-- 1 of 4 --
2/4
do końca 2024 r. W perspektywie najbliższej dekady szacuje się, że dochody
jednostek samorządu terytorialnego wzrosną o ponad 345 mld zł.
Odpowiadając na pytanie dotyczące monitorowania skali i struktury wydatków
jednostek samorządu terytorialnego, uprzejmie informuję, że Ministerstwo
Finansów na bieżąco monitoruje sytuację finansową jednostek samorządu
terytorialnego.
Z analizy danych ze sprawozdań JST wynika, że wydatki wszystkich JST w rozdziale
75075 - Promocja jednostek samorządu terytorialnego w latach 2023-2026
stanowią 0,3% wydatków ogółem JST .
Wydatki jednostek samorządu terytorialnego w rozdziale 75075 Promocja
jednostek samorządu terytorialnego w latach 2023-2026 w podziale na
poszczególne rodzaje samorządów prezentuje poniższe zestawienie.
2023 2024 2025 2026 plan
Rozdział 75075
w zł
JST ogółem 1 138 352 902 1 157 468 590 1 364 845 254 1 456 712 793
Gminy 387 697 842 417 985 162 476 959 199 537 796 120
Miasta na prawach
powiatu 289 004 644 319 925 593 366 037 221 393 981 501
Powiaty 84 266 211 91 846 883 101 053 402 114 049 247
Województwa 377 384 206 327 710 951 420 795 432 410 885 926
W świetle przepisów ustaw „ustrojowych” oraz ustawy o finansach publicznych,
jednostki samorządu terytorialnego samodzielnie prowadzą gospodarkę finansową
na podstawie uchwalanego corocznie budżetu. Samodzielność w zakresie
prowadzenia gospodarki finansowej polega na tym, że organy jednostek samorządu
terytorialnego – w granicach obowiązującego prawa – są suwerenne w
podejmowaniu decyzji dotyczących przeznaczania i wykorzystania środków
finansowych, zabezpieczonych w budżecie.
Realizując ustawowe zadania, jednostki samorządu terytorialnego są zobowiązane
działać na podstawie i w granicach prawa i kierować się regułami określonymi w art.
44 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych2 zgodnie z którymi
wydatki publiczne powinny być dokonywane: w sposób celowy i oszczędny, z
zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów i
optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, a
także w sposób umożliwiający terminową realizację zadań oraz w wysokości i
terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.
Samodzielność samorządów w dysponowaniu środkami publicznymi nie oznacza ani
całkowitej dowolności wydatkowania środków publicznych ani braku jakiejkolwiek
kontroli w tym zakresie. Zakres działania jednostek samorządu terytorialnego
określają stosowne ustawy. Zgodnie z obowiązującym prawem organami nadzoru i
kontroli nad jednostkami samorządu terytorialnego są regionalne izby
obrachunkowe, które sprawują nadzór nad działalnością jednostek samorządu
terytorialnego w zakresie spraw finansowych, określonych w tej ustawie oraz
kontrolują gospodarkę finansową i zamówienia publiczne tych jednostek.
2t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1483
-- 2 of 4 --
3/4
Kontrola gospodarki finansowej dokonywana jest przez izby na podstawie
kryterium zgodności z prawem i zgodności dokumentacji ze stanem faktycznym3
natomiast w zakresie realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego
zadań administracji rządowej – także na podstawie kryterium celowości, rzetelności
i gospodarności (art. 5 ust. 2 ustawy).
Podmiotem uprawnionym również do kontrolowania działalności organów
samorządu terytorialnego, samorządowych osób prawnych i innych
samorządowych jednostek organizacyjnych jest Najwyższa Izba Kontroli.
Kontrolując ww. jednostki NIK bada w szczególności realizację ustaw i innych aktów
prawnych w zakresie działalności finansowej, gospodarczej i
organizacyjnoadministracyjnej. Kontrola działalności samorządu terytorialnego
przeprowadzana jest pod względem legalności, gospodarności i rzetelności.
Jak z powyższego wynika, obowiązujące obecnie ramy prawne dają możliwość
weryfikacji poprawności wydatkowania środków publicznych przez jednostki
samorządu terytorialnego, a w przypadku naruszenia obowiązujących norm
wszczęcia postępowania w zakresie naruszenia dyscypliny finansów publicznych.
W odniesieniu do pytań dotyczących zmian w prawie mających na celu dookreślenie
zasad wydatków JST na promocję i „wprowadzenie wyraźnego ustawowego zakazu
finansowania z budżetu JST działań noszących znamiona autopromocji oraz
budowania wizerunku osobistego osób pełniących funkcje w organach
wykonawczych samorządu”, uprzejmie informuję, że z punktu widzenia finansów
publicznych, zasady wydatków JST są określone. Obligują one JST do dokonywania
wydatków zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych rodzajów wydatków,
w sposób celowy, oszczędny.
Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej uwarunkowania prawne, dotyczące zarówno
zasad racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi, jak i istniejących
mechanizmów kontrolnych, uprzejmie informuję, że celem działań koordynacyjnych
Ministra Finansów w zakresie audytu wewnętrznego w jednostkach sektora
finansów publicznych nie jest określanie katalogu kryteriów, które mają być brane
pod uwagę przy realizacji konkretnych zadań audytowych w poszczególnych
jednostkach prowadzących audyt wewnętrzny. Kryteria te, określane każdorazowo
przez audytora przeprowadzającego zadanie audytowe w jednostce, wynikają z
powszechnie obowiązujących przepisów prawa, w tym np. z przywołanego wyżej art.
44 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w zakresie oceny
ponoszonych wydatków.
3 art. 5 ust. 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 7)
-- 3 of 4 --
4/4
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 16 czerwca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 17317 Pani poseł Doroty Marek w sprawie
transparentności i zasadności wydatków jednostek samorządu
terytorialnego na cele promocyjne oraz potrzeby wprowadzenia
systemowych ram legislacyjnych
Znak sprawy: ST1.054.5.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 17317 Pani poseł Doroty Marek w sprawie
transparentności i zasadności wydatków jednostek samorządu terytorialnego na
cele promocyjne oraz potrzeby wprowadzenia systemowych ram legislacyjnych,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ustawą z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego1 wprowadzony został nowy system finansowania jednostek
samorządu terytorialnego (JST), którego celem jest:
wzmocnienie i ustabilizowanie finansów JST poprzez zwiększenie dochodów
własnych,
oparcie zasilania finansowania samorządów na dochodach własnych
wynikających z lokalnej bazy podatkowej,
obiektywne i algorytmiczne naliczanie środków finansowych dla każdej JST.
Jak słusznie zauważyła Pani poseł, „reforma finansów samorządowych przyniosła wielu
jednostkom znaczący zastrzyk finansowy”. Podkreślić należy, że łączny skutek
finansowy, wynikający z nowej ustawy, jest dla jednostek samorządu terytorialnego
pozytywny i oznacza zwiększenie ich dochodów o 24,8 mld zł w roku 2025, w
stosunku do dochodów obliczonych na ten sam rok według systemu obowiązującego
1 Dz. U. poz. 1572 i 1717 oraz z 2025 r. poz. 1659
-- 1 of 4 --
2/4
do końca 2024 r. W perspektywie najbliższej dekady szacuje się, że dochody
jednostek samorządu terytorialnego wzrosną o ponad 345 mld zł.
Odpowiadając na pytanie dotyczące monitorowania skali i struktury wydatków
jednostek samorządu terytorialnego, uprzejmie informuję, że Ministerstwo
Finansów na bieżąco monitoruje sytuację finansową jednostek samorządu
terytorialnego.
Z analizy danych ze sprawozdań JST wynika, że wydatki wszystkich JST w rozdziale
75075 - Promocja jednostek samorządu terytorialnego w latach 2023-2026
stanowią 0,3% wydatków ogółem JST .
Wydatki jednostek samorządu terytorialnego w rozdziale 75075 Promocja
jednostek samorządu terytorialnego w latach 2023-2026 w podziale na
poszczególne rodzaje samorządów prezentuje poniższe zestawienie.
2023 2024 2025 2026 plan
Rozdział 75075
w zł
JST ogółem 1 138 352 902 1 157 468 590 1 364 845 254 1 456 712 793
Gminy 387 697 842 417 985 162 476 959 199 537 796 120
Miasta na prawach
powiatu 289 004 644 319 925 593 366 037 221 393 981 501
Powiaty 84 266 211 91 846 883 101 053 402 114 049 247
Województwa 377 384 206 327 710 951 420 795 432 410 885 926
W świetle przepisów ustaw „ustrojowych” oraz ustawy o finansach publicznych,
jednostki samorządu terytorialnego samodzielnie prowadzą gospodarkę finansową
na podstawie uchwalanego corocznie budżetu. Samodzielność w zakresie
prowadzenia gospodarki finansowej polega na tym, że organy jednostek samorządu
terytorialnego – w granicach obowiązującego prawa – są suwerenne w
podejmowaniu decyzji dotyczących przeznaczania i wykorzystania środków
finansowych, zabezpieczonych w budżecie.
Realizując ustawowe zadania, jednostki samorządu terytorialnego są zobowiązane
działać na podstawie i w granicach prawa i kierować się regułami określonymi w art.
44 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych2 zgodnie z którymi
wydatki publiczne powinny być dokonywane: w sposób celowy i oszczędny, z
zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów i
optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, a
także w sposób umożliwiający terminową realizację zadań oraz w wysokości i
terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.
Samodzielność samorządów w dysponowaniu środkami publicznymi nie oznacza ani
całkowitej dowolności wydatkowania środków publicznych ani braku jakiejkolwiek
kontroli w tym zakresie. Zakres działania jednostek samorządu terytorialnego
określają stosowne ustawy. Zgodnie z obowiązującym prawem organami nadzoru i
kontroli nad jednostkami samorządu terytorialnego są regionalne izby
obrachunkowe, które sprawują nadzór nad działalnością jednostek samorządu
terytorialnego w zakresie spraw finansowych, określonych w tej ustawie oraz
kontrolują gospodarkę finansową i zamówienia publiczne tych jednostek.
2t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1483
-- 2 of 4 --
3/4
Kontrola gospodarki finansowej dokonywana jest przez izby na podstawie
kryterium zgodności z prawem i zgodności dokumentacji ze stanem faktycznym3
natomiast w zakresie realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego
zadań administracji rządowej – także na podstawie kryterium celowości, rzetelności
i gospodarności (art. 5 ust. 2 ustawy).
Podmiotem uprawnionym również do kontrolowania działalności organów
samorządu terytorialnego, samorządowych osób prawnych i innych
samorządowych jednostek organizacyjnych jest Najwyższa Izba Kontroli.
Kontrolując ww. jednostki NIK bada w szczególności realizację ustaw i innych aktów
prawnych w zakresie działalności finansowej, gospodarczej i
organizacyjnoadministracyjnej. Kontrola działalności samorządu terytorialnego
przeprowadzana jest pod względem legalności, gospodarności i rzetelności.
Jak z powyższego wynika, obowiązujące obecnie ramy prawne dają możliwość
weryfikacji poprawności wydatkowania środków publicznych przez jednostki
samorządu terytorialnego, a w przypadku naruszenia obowiązujących norm
wszczęcia postępowania w zakresie naruszenia dyscypliny finansów publicznych.
W odniesieniu do pytań dotyczących zmian w prawie mających na celu dookreślenie
zasad wydatków JST na promocję i „wprowadzenie wyraźnego ustawowego zakazu
finansowania z budżetu JST działań noszących znamiona autopromocji oraz
budowania wizerunku osobistego osób pełniących funkcje w organach
wykonawczych samorządu”, uprzejmie informuję, że z punktu widzenia finansów
publicznych, zasady wydatków JST są określone. Obligują one JST do dokonywania
wydatków zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych rodzajów wydatków,
w sposób celowy, oszczędny.
Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej uwarunkowania prawne, dotyczące zarówno
zasad racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi, jak i istniejących
mechanizmów kontrolnych, uprzejmie informuję, że celem działań koordynacyjnych
Ministra Finansów w zakresie audytu wewnętrznego w jednostkach sektora
finansów publicznych nie jest określanie katalogu kryteriów, które mają być brane
pod uwagę przy realizacji konkretnych zadań audytowych w poszczególnych
jednostkach prowadzących audyt wewnętrzny. Kryteria te, określane każdorazowo
przez audytora przeprowadzającego zadanie audytowe w jednostce, wynikają z
powszechnie obowiązujących przepisów prawa, w tym np. z przywołanego wyżej art.
44 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w zakresie oceny
ponoszonych wydatków.
3 art. 5 ust. 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 7)
-- 3 of 4 --
4/4
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --