Interpelacja nr 17311
Interpelacja w sprawie strat wywoływanych przez żurawie na plantacjach kukurydzy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie strat wywoływanych przez żurawie na plantacjach kukurydzy
Interpelacja nr 17311
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie strat wywoływanych przez żurawie na plantacjach kukurydzy
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 21-05-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od rolników z terenu powiatu płockiego dotyczące coraz większych strat powodowanych przez żurawie na plantacjach kukurydzy. Jest to temat również zgłoszony przez radną powiatu płockiego Annę Dębską-Gutkowicz, ponieważ problem ten dotyczy również gmin z terenu zawiślańskiego w powiecie płockim. Sytuacja szczególnie nasila się w okresie siewów oraz wschodów roślin, kiedy ptaki wyjadają ziarno kukurydzy, prowadząc do znacznego obniżenia plonów, konieczności ponownych zasiewów oraz realnych strat finansowych gospodarstw rolnych.
Rolnicy podkreślają, że skala zjawiska z roku na rok wzrasta. Coraz większe populacje żurawi obserwowane są zarówno na terenach rolniczych powiatu płockiego, jak i w innych częściach kraju. Szczególnie dotknięci są duzi producenci rolni gospodarujący na rozległych areałach kukurydzy, gdzie straty obejmują nawet całe fragmenty pól.
Jednocześnie należy podkreślić, że żuraw nie jest obecnie gatunkiem zwierzęcia łownego. W konsekwencji nie znajduje się w katalogu zwierząt objętych gospodarką łowiecką prowadzoną przez Polski Związek Łowiecki, a tym samym koła łowieckie oraz Polski Związek Łowiecki nie prowadzą odstrzału żurawi ani nie wypłacają odszkodowań za szkody wyrządzane przez te ptaki.
Obowiązujące przepisy nie przewidują również skutecznego systemu rekompensat dla rolników ponoszących straty wywołane przez żurawie. W praktyce oznacza to, że producenci rolni pozostają bez jakiejkolwiek pomocy państwa pomimo realnych i coraz bardziej dotkliwych strat ekonomicznych.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi analizy dotyczące skali strat wywoływanych przez żurawie na plantacjach kukurydzy i innych uprawach rolnych?
2. Czy resort posiada dane dotyczące liczebności populacji żurawia na terenach rolniczych w Polsce oraz wpływu tego gatunku na produkcję rolną?
3. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie zmian legislacyjnych umożliwiających wypłatę rekompensat lub odszkodowań dla rolników ponoszących straty wywołane przez żurawie?
4. Czy rozważane jest stworzenie specjalnego funduszu lub programu wsparcia dla gospodarstw dotkniętych tego rodzaju szkodami?
5. Czy prowadzone są rozmowy z Ministerstwem Klimatu i Środowiska dotyczące możliwości wypracowania systemowych rozwiązań w tym zakresie?
6. Czy analizowana jest możliwość objęcia szkód powodowanych przez żurawie mechanizmem podobnym do funkcjonującego przy szkodach wyrządzanych przez wybrane gatunki zwierząt chronionych?
7. Jakie działania ochronne i prewencyjne rekomenduje obecnie ministerstwo rolnikom w celu ograniczenia strat powodowanych przez żurawie?
W ocenie rolników z powiatu płockiego obecny stan prawny jest niewystarczający i nie odpowiada rzeczywistej skali problemu. Konieczne są pilne działania legislacyjne oraz stworzenie mechanizmów wsparcia dla producentów rolnych ponoszących straty niezależne od ich działań, wynikające z coraz większej presji ze strony chronionych gatunków ptaków.
Interpelacja nr 17311
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie strat wywoływanych przez żurawie na plantacjach kukurydzy
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 21-05-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od rolników z terenu powiatu płockiego dotyczące coraz większych strat powodowanych przez żurawie na plantacjach kukurydzy. Jest to temat również zgłoszony przez radną powiatu płockiego Annę Dębską-Gutkowicz, ponieważ problem ten dotyczy również gmin z terenu zawiślańskiego w powiecie płockim. Sytuacja szczególnie nasila się w okresie siewów oraz wschodów roślin, kiedy ptaki wyjadają ziarno kukurydzy, prowadząc do znacznego obniżenia plonów, konieczności ponownych zasiewów oraz realnych strat finansowych gospodarstw rolnych.
Rolnicy podkreślają, że skala zjawiska z roku na rok wzrasta. Coraz większe populacje żurawi obserwowane są zarówno na terenach rolniczych powiatu płockiego, jak i w innych częściach kraju. Szczególnie dotknięci są duzi producenci rolni gospodarujący na rozległych areałach kukurydzy, gdzie straty obejmują nawet całe fragmenty pól.
Jednocześnie należy podkreślić, że żuraw nie jest obecnie gatunkiem zwierzęcia łownego. W konsekwencji nie znajduje się w katalogu zwierząt objętych gospodarką łowiecką prowadzoną przez Polski Związek Łowiecki, a tym samym koła łowieckie oraz Polski Związek Łowiecki nie prowadzą odstrzału żurawi ani nie wypłacają odszkodowań za szkody wyrządzane przez te ptaki.
Obowiązujące przepisy nie przewidują również skutecznego systemu rekompensat dla rolników ponoszących straty wywołane przez żurawie. W praktyce oznacza to, że producenci rolni pozostają bez jakiejkolwiek pomocy państwa pomimo realnych i coraz bardziej dotkliwych strat ekonomicznych.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi analizy dotyczące skali strat wywoływanych przez żurawie na plantacjach kukurydzy i innych uprawach rolnych?
2. Czy resort posiada dane dotyczące liczebności populacji żurawia na terenach rolniczych w Polsce oraz wpływu tego gatunku na produkcję rolną?
3. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie zmian legislacyjnych umożliwiających wypłatę rekompensat lub odszkodowań dla rolników ponoszących straty wywołane przez żurawie?
4. Czy rozważane jest stworzenie specjalnego funduszu lub programu wsparcia dla gospodarstw dotkniętych tego rodzaju szkodami?
5. Czy prowadzone są rozmowy z Ministerstwem Klimatu i Środowiska dotyczące możliwości wypracowania systemowych rozwiązań w tym zakresie?
6. Czy analizowana jest możliwość objęcia szkód powodowanych przez żurawie mechanizmem podobnym do funkcjonującego przy szkodach wyrządzanych przez wybrane gatunki zwierząt chronionych?
7. Jakie działania ochronne i prewencyjne rekomenduje obecnie ministerstwo rolnikom w celu ograniczenia strat powodowanych przez żurawie?
W ocenie rolników z powiatu płockiego obecny stan prawny jest niewystarczający i nie odpowiada rzeczywistej skali problemu. Konieczne są pilne działania legislacyjne oraz stworzenie mechanizmów wsparcia dla producentów rolnych ponoszących straty niezależne od ich działań, wynikające z coraz większej presji ze strony chronionych gatunków ptaków.
Odpowiedź urzędowa
Minister Stefan Krajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Dużo ogólników
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
65%
Konkretność
35%
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie jest właściwe” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie jest właściwe”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6312 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 08 czerwca 2026 r.
znak sprawy: DPB.dl.058.4.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 17311 Pani Posłanki Wioletty Marii Kulpy
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17311 Pani Posłanki Wioletty Marii Kulpy,
przedstawiam stanowisko Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW).
Na wstąpię pragnę zaznaczyć, że regulacje w zakresie objęcia danego gatunku ochroną
gatunkową, a tym samym wiążących się z tym zakazów, bądź też możliwości wydania
od nich odstępstw oraz zasady odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody
wyrządzone przez zwierzęta objęte ochroną gatunkową, w tym sposób ich szacowania
określa ustawa o ochronie przyrody (1) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie
Ministra Środowiska w sprawie szacowania szkód wyrządzonych przez niektóre
gatunki zwierząt objęte ochroną gatunkową (2).
Zgodnie z art. 28 ustawy o działach administracji rządowej (3) ochrona przyrody,
w tym ochrona gatunków roślin i zwierząt należy do działu administracji rządowej
„środowisko”. Tym samym Minister Klimatu i Środowiska - kierujący działem
administracji rządowej „środowisko”, co wynika bezpośrednio z rozporządzenia
Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu
i Środowiska (4), jest organem odpowiedzialnym za rozwiązanie problemu szkód
wyrządzanych przez ptaki w gospodarstwach rolnych i rybackich.
W związku z tym, MRiRW nie jest właściwe w zakresie udzielania odpowiedzi na
szczegółowe pytania dotyczące: monitoringu populacji ptaków prawnie chronionych,
które wyrządzają szkody, uregulowania odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody
wyrządzane przez ptaki oraz działań prewencyjnych, które porusza Pani Poseł
Wioletta Maria Kulpa w swojej interpelacji.
-- 1 of 3 --
Pragnę podkreślić, że problem szkód wyrządzanych w gospodarstwach rolnych
i rybackich przez ptaki jest dostrzegany przez MRiRW, a wszelkie otrzymane sygnały
są wnikliwie analizowane.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 126 ustawy o ochronie przyrody (1) Skarb
Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez wilki, żubry, bobry, rysie
i niedźwiedzie. Szczegółowe regulacje dotyczące trybu postępowania przy szacowaniu
szkód oraz sposobu wypłaty odszkodowań za szkody wyrządzone przez wilki, żubry,
bobry, rysie i niedźwiedzie zostały ujęte w ww. rozporządzeniu Ministra Środowiska
(2). Oględzin i szacowania takich szkód, a także ustalania wysokości odszkodowania
i jego wypłaty dokonuje regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na terenie parku
narodowego – dyrektor tego parku. Obecne przepisy nie odnoszą się jednak do
chronionych gatunków ptaków.
W związku z tym, MRiRW konsekwentnie zwraca uwagę na konieczność rozszerzenia
przepisów dotyczących odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzane
przez zwierzęta chronione tj. art. 126 ustawy ochronie przyrody, o gatunki ptaków,
które najczęściej wyrządzają szkody w gospodarstwach rolnych i rybackich tj. żurawie,
gęsi, łabędzie, kormorany, czaple oraz część ptaków z rodziny krukowatych m.in. kruki,
wrony, gawrony i kawki.
Natomiast w odniesieniu do działań prewencyjnych wskazujemy, że w związku
informacjami o zwiększającej się liczebności populacji m.in. żurawia, a w ślad za tym
ilości powodowanych szkód, konieczne jest zabezpieczenie dodatkowych środków
w tym przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Działania
odstraszające zwierzęta chronione w tym ptaki, ze względu na ich specyfikę
i ograniczenia prawne, za których przekroczenie przewidziane są surowe kary,
powinny być prowadzone przede wszystkim przez Regionalną Dyrekcję Ochrony
Środowiska. Nie można oczekiwać wyłącznie od rolników działań, które w świetle
przepisów są zakazane, a ewentualne ich zastosowanie wymaga uzyskania szeregu
zgód (w zależności od stosowanego środka prewencji np. płoszenia przy użyciu
armatek hukowych). Dlatego odpowiedzialność za działania prewencyjne wobec szkód
powodowanych przez dzikie zwierzęta powinna spoczywać głównie na organach
ochrony środowiska, a wystarczające finansowanie powinno być zabezpieczone ze
środków publicznych, o co MRiRW konsekwentnie zabiega.
W kwestii monitoringu ptaków informuję, że MRiRW zaproponowało zmiany
kierunków działań Strategicznego Programu Państwowego Monitoringu Środowiska
na lata 2026–2030 w zakresie uwzględnienia szczegółowego monitoringu liczebności
oraz miejsc występowania ptaków wyrządzających szkody w gospodarstwach rolnych
i rybackich.
Jednocześnie zwracam uwagę, że MRiRW nie posiada odrębnego budżetu na
finansowanie działań prewencyjnych, jak również brak jest dedykowanych środków
unijnych w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, o które Polska może zwrócić się do
Komisji Europejskiej na minimalizowanie szkód wyrządzanych przez ptaki.
-- 2 of 3 --
Podsumowując pragnę również poinformować, że w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej
X kadencji procedowane są dwa poselskie projekty ustaw (połączone w druku nr 1661)
1, które mają na celu rozszerzenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody
wyrządzone przez dzikie ptaki.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. 2025 poz. 1691).
(2) Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2026 r. poz.
13).
(3) Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 8 lutego 2018 r. w sprawie
szacowania szkód wyrządzonych przez niektóre gatunki zwierząt objęte
ochroną gatunkową (Dz.U. z 2024 r. poz. 1785).
(4) Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U. z
2025 r. poz. 1275 z późn. zm).
(5) Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu
działania Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 25 lipca 2025 r. (Dz.U. z 2025
r. poz. 995).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
1 Druk 1661 - Sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz
Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o poselskim projekcie ustawy o rekompensatach za szkody
wyrządzone przez ptaki oraz o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz
niektórych innych ustaw.
-- 3 of 3 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 08 czerwca 2026 r.
znak sprawy: DPB.dl.058.4.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 17311 Pani Posłanki Wioletty Marii Kulpy
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17311 Pani Posłanki Wioletty Marii Kulpy,
przedstawiam stanowisko Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW).
Na wstąpię pragnę zaznaczyć, że regulacje w zakresie objęcia danego gatunku ochroną
gatunkową, a tym samym wiążących się z tym zakazów, bądź też możliwości wydania
od nich odstępstw oraz zasady odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody
wyrządzone przez zwierzęta objęte ochroną gatunkową, w tym sposób ich szacowania
określa ustawa o ochronie przyrody (1) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie
Ministra Środowiska w sprawie szacowania szkód wyrządzonych przez niektóre
gatunki zwierząt objęte ochroną gatunkową (2).
Zgodnie z art. 28 ustawy o działach administracji rządowej (3) ochrona przyrody,
w tym ochrona gatunków roślin i zwierząt należy do działu administracji rządowej
„środowisko”. Tym samym Minister Klimatu i Środowiska - kierujący działem
administracji rządowej „środowisko”, co wynika bezpośrednio z rozporządzenia
Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu
i Środowiska (4), jest organem odpowiedzialnym za rozwiązanie problemu szkód
wyrządzanych przez ptaki w gospodarstwach rolnych i rybackich.
W związku z tym, MRiRW nie jest właściwe w zakresie udzielania odpowiedzi na
szczegółowe pytania dotyczące: monitoringu populacji ptaków prawnie chronionych,
które wyrządzają szkody, uregulowania odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody
wyrządzane przez ptaki oraz działań prewencyjnych, które porusza Pani Poseł
Wioletta Maria Kulpa w swojej interpelacji.
-- 1 of 3 --
Pragnę podkreślić, że problem szkód wyrządzanych w gospodarstwach rolnych
i rybackich przez ptaki jest dostrzegany przez MRiRW, a wszelkie otrzymane sygnały
są wnikliwie analizowane.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 126 ustawy o ochronie przyrody (1) Skarb
Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez wilki, żubry, bobry, rysie
i niedźwiedzie. Szczegółowe regulacje dotyczące trybu postępowania przy szacowaniu
szkód oraz sposobu wypłaty odszkodowań za szkody wyrządzone przez wilki, żubry,
bobry, rysie i niedźwiedzie zostały ujęte w ww. rozporządzeniu Ministra Środowiska
(2). Oględzin i szacowania takich szkód, a także ustalania wysokości odszkodowania
i jego wypłaty dokonuje regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na terenie parku
narodowego – dyrektor tego parku. Obecne przepisy nie odnoszą się jednak do
chronionych gatunków ptaków.
W związku z tym, MRiRW konsekwentnie zwraca uwagę na konieczność rozszerzenia
przepisów dotyczących odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzane
przez zwierzęta chronione tj. art. 126 ustawy ochronie przyrody, o gatunki ptaków,
które najczęściej wyrządzają szkody w gospodarstwach rolnych i rybackich tj. żurawie,
gęsi, łabędzie, kormorany, czaple oraz część ptaków z rodziny krukowatych m.in. kruki,
wrony, gawrony i kawki.
Natomiast w odniesieniu do działań prewencyjnych wskazujemy, że w związku
informacjami o zwiększającej się liczebności populacji m.in. żurawia, a w ślad za tym
ilości powodowanych szkód, konieczne jest zabezpieczenie dodatkowych środków
w tym przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Działania
odstraszające zwierzęta chronione w tym ptaki, ze względu na ich specyfikę
i ograniczenia prawne, za których przekroczenie przewidziane są surowe kary,
powinny być prowadzone przede wszystkim przez Regionalną Dyrekcję Ochrony
Środowiska. Nie można oczekiwać wyłącznie od rolników działań, które w świetle
przepisów są zakazane, a ewentualne ich zastosowanie wymaga uzyskania szeregu
zgód (w zależności od stosowanego środka prewencji np. płoszenia przy użyciu
armatek hukowych). Dlatego odpowiedzialność za działania prewencyjne wobec szkód
powodowanych przez dzikie zwierzęta powinna spoczywać głównie na organach
ochrony środowiska, a wystarczające finansowanie powinno być zabezpieczone ze
środków publicznych, o co MRiRW konsekwentnie zabiega.
W kwestii monitoringu ptaków informuję, że MRiRW zaproponowało zmiany
kierunków działań Strategicznego Programu Państwowego Monitoringu Środowiska
na lata 2026–2030 w zakresie uwzględnienia szczegółowego monitoringu liczebności
oraz miejsc występowania ptaków wyrządzających szkody w gospodarstwach rolnych
i rybackich.
Jednocześnie zwracam uwagę, że MRiRW nie posiada odrębnego budżetu na
finansowanie działań prewencyjnych, jak również brak jest dedykowanych środków
unijnych w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, o które Polska może zwrócić się do
Komisji Europejskiej na minimalizowanie szkód wyrządzanych przez ptaki.
-- 2 of 3 --
Podsumowując pragnę również poinformować, że w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej
X kadencji procedowane są dwa poselskie projekty ustaw (połączone w druku nr 1661)
1, które mają na celu rozszerzenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody
wyrządzone przez dzikie ptaki.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. 2025 poz. 1691).
(2) Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2026 r. poz.
13).
(3) Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 8 lutego 2018 r. w sprawie
szacowania szkód wyrządzonych przez niektóre gatunki zwierząt objęte
ochroną gatunkową (Dz.U. z 2024 r. poz. 1785).
(4) Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U. z
2025 r. poz. 1275 z późn. zm).
(5) Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu
działania Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 25 lipca 2025 r. (Dz.U. z 2025
r. poz. 995).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
1 Druk 1661 - Sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz
Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o poselskim projekcie ustawy o rekompensatach za szkody
wyrządzone przez ptaki oraz o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz
niektórych innych ustaw.
-- 3 of 3 --