Interpelacja w sprawie postępowań dotyczących uznania złóż cynku i ołowiu za strategiczne w pow. zawierciańskim
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17310
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie postępowań dotyczących uznania złóż cynku i ołowiu za strategiczne w pow. zawierciańskim
Zgłaszający: Robert Warwas
Data wpływu: 21-05-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z informacjami przekazanymi do mojego biura poselskiego przez mieszkańców oraz organizacje społeczne działające na terenie powiatu zawierciańskiego zwracam się z prośbą o pilne wyjaśnienia dotyczące postępowań administracyjnych prowadzonych w Ministerstwie Klimatu i Środowiska w zakresie:
- koncesji nr 34/2010/p na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż cynku i ołowiu,
- postępowań dotyczących uznania złóż „Zawiercie 3” (RC17226) oraz „Zawiercie 1” (RC13) za złoża strategiczne (sygn. DGL-WOZ.70.6.70.2025.JW).
Z przekazanych informacji wynika, że sposób prowadzenia postępowań budzi poważne wątpliwości co do zachowania standardów przejrzystości, rzetelności oraz zgodności z zasadami postępowania administracyjnego.
W szczególności wskazuje się na:
- brak udokumentowanej analizy odwołań stron postępowania,
- powoływanie się na „ustne” konsultacje prawne, bez śladu w dokumentacji,
- brak dostępu do kluczowych notatek i opinii,
- brak jednoznacznego wskazania osób odpowiedzialnych za podejmowane decyzje,
- stosowanie nieformalnych zapisów w dokumentacji urzędowej,
- nieudostępnienie opinii Państwowego Instytutu Geologicznego – PIB w ramach dostępu do informacji publicznej.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że sprawa ma charakter nie tylko lokalny, ale także systemowy - dotyczy potencjalnie wielomiliardowych inwestycji oraz wpływu na środowisko i życie mieszkańców Jury Krakowsko-Częstochowskiej.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Na jakiej podstawie prawnej i merytorycznej wszczęto postępowania w sprawie uznania złóż „Zawiercie 3” i „Zawiercie 1” za strategiczne?
2. Jakie kryteria zostały zastosowane przy ocenie „strategicznego” charakteru tych złóż?
3. Czy w toku postępowań sporządzono pisemne opinie prawne oraz eksperckie? Jeśli tak, to proszę o ich udostępnienie.
4. Dlaczego nie udostępniono opinii Państwowego Instytutu Geologicznego – PIB w trybie dostępu do informacji publicznej?
5. Kto konkretnie odpowiadał za kluczowe decyzje w toku postępowań?
6. Czy w toku postępowań zapewniono stronom pełny dostęp do akt sprawy zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego?
7. Jakie potencjalne skutki środowiskowe, społeczne i gospodarcze zostały zidentyfikowane w związku z ewentualnym uznaniem złóż za strategiczne?
8. Czy ministerstwo prowadziło konsultacje społeczne lub dialog z samorządami lokalnymi w tej sprawie?
Z poważaniem
Robert Warwas
Podsekretarz stanu Krzysztof Galos
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8901 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
DGL-WOZ.0500.10.2026.JW
4392736.18002873.14530699
Warszawa, 02-06-2026
Dotyczy: Odpowiedzi na interpelację Posła Roberta Warwasa [K10INT17310]
W sprawie: w sprawie postępowań dotyczących uznania złóż cynku i ołowiu za
strategiczne w pow. zawierciańskim.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z zapytaniem nr K10INT17310 Posła Roberta Warwasa przekazuję odpowiedź
w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Na jakiej podstawie prawnej i merytorycznej wszczęto postępowania w sprawie uznania
złóż „Zawiercie 3” i „Zawiercie 1” za strategiczne?
Podstawą działania organu był art. 50 ust 1 nowelizacji ustawy prawo geologiczne
i górnicze1, zgodnie z którym Minister właściwy do spraw w terminie 2 lat od wejścia
w życie ww. ustawy tj. do 28 października 2025 r. wszczyna z urzędu postępowania
w przedmiocie uznania złoża za strategiczne w odniesieniu do kopalin udokumentowanych
przed wejściem w życie wskazanej ustawy.
2. Jakie kryteria zostały zastosowane przy ocenie „strategicznego” charakteru tych złóż?
Organ kierował się przesłankami ustawowymi. Zgodnie z art. 94a ust. 1 i 5 ustawy z dnia
9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze2 (dalej jako „P.g.g.”), organ wszczyna
z urzędu postępowanie, jeżeli udokumentowane złoże kopaliny może spełniać kryteria
uznania go za złoże strategiczne, tj., jeżeli ze względu na stan zagospodarowania terenu
istnieje dostęp do złoża oraz:
1) złoże kopaliny ma podstawowe znaczenie dla gospodarki kraju lub dla interesu
surowcowego państwa lub
2) złoże kopaliny ma ponadprzeciętną dla danej kopaliny wielkość zasobów, lub
3) kopalina znajdująca się w złożu odznacza się unikalnymi parametrami.
Organ działa na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązujących (zasada
legalizmu), tj. na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego3 (dalej
jako „K.p.a.”) oraz przepisów szczególnych, jakie zawarte są w P.g.g.
1 Dz. U, z 2023 r. poz. 2029 ze zm.
2 Dz.U. z 2026 r. poz. 69
3 Dz.U. z 2025 r. poz. 1691
-- 1 of 4 --
Strona 2 z 4
3. Czy w toku postępowań sporządzono pisemne opinie prawne oraz eksperckie? Jeśli tak,
to proszę o ich udostępnienie.
Zgodnie z art. 94a ust. 7 P.g.g. Minister Klimatu i Środowiska wystąpił do państwowej
służby geologicznej o opinię w celu dokonania oceny spełnienia kryteriów uznania złoża
kopaliny za złoże strategiczne.
Dokumenty te zostaną przekazane w zakresie, w jakim nie podlegają one ograniczeniom
wynikającym z przepisów P.g.g.
Wniosek o udostępnienie informacji geologicznej powinien zostać skierowany do organu
administracji geologicznej albo państwowej służby geologicznej (dalej jako „PSG”)
prowadzącej centralne archiwum geologiczne – zgodnie z wymogami rozporządzenia
Ministra Środowiska z dnia 30 października 2017 r. w sprawie gromadzenia i udostępniania
informacji geologicznej4.
4. Dlaczego nie udostępniono opinii Państwowego Instytutu Geologicznego – PIB w trybie
dostępu do informacji publicznej?
Minister Klimatu i Środowiska w piśmie z dnia 4 marca 2026 r. znak: DIŚ-
VI.431.20.2026.PM poinformował Wnioskodawcę, że przedmiotem wniosku są informacje
o środowisku i jego ochronie w rozumieniu art. 9 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o
środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach
oddziaływania na środowisko (dalej jako „ooś.”) 5. Niemniej jednak część danych zawartych
we wnioskowanych opiniach PSG stanowiło jednocześnie informację geologiczną
podlegającą ochronie, dlatego też organ udostępnił treść dokumentów w możliwie
najszerszym zakresie, tak aby nie naruszyć przepisów dotyczących udostępniania
informacji geologicznej.
W ww. dokumentach zanonimizowane zostały fragmenty dotyczące:
budowy złoża;
wartości maksymalnych spągu dla poziomów występujących w złożu;
zawartości cynku i ołowiu dla poszczególnych poziomów wyznaczonych w złożu;
szacunkowych zasobów pierwiastków śladowych (w przypadku złoża „Zawiercie I”,
również określenie jakie to są pierwiastki współwystępujące).
Reasumując, wyłączeniu z udostępnienia podlegały jedynie fragmenty obejmujące
szczegółowe dane techniczne dokumentacji geologicznej.
Informacja geologiczna stanowi dobro niematerialne, podlegającej szczególnej ochronie na
podstawie P.g.g., co wynika m.in. z okoliczności, że jej pozyskanie wiąże się z ogromnymi
kosztami (po stronie przedsiębiorcy) oraz wieloma korzyściami dla państwa oraz
społeczeństwa. Jak wyżej wskazano udostępnienie informacji geologicznej następuje
w specjalnym, odrębnym trybie oraz wnioskodawca ma możliwość wglądu do informacji
geologicznej w ww. archiwach geologicznych (zapoznania się z pełną treścią dokumentacji
geologicznej).
5. Kto konkretnie odpowiadał za kluczowe decyzje w toku postępowań?
Postępowanie jest prowadzone przez organ – Ministra Klimatu i Środowiska, w urzędzie
obsługującym ten organ w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, w Departamencie Geologii.
Postępowania w sprawie uznania złóż kopalin za złoża strategiczne zostało wszczęte na
podstawie rekomendacji pracowników tego departamentu, po akceptacji przez Głównego
Geologa Kraju. Obecnie jest nim Podsekretarz Stanu Prof. dr hab. inż. Krzysztof Galos.
4 Dz.U. z 2017 r. poz. 2075
5 Dz.U. z 2026 r. poz. 670
-- 2 of 4 --
Strona 3 z 4
6. Czy w toku postępowań zapewniono stronom pełny dostęp do akt sprawy, zgodnie
z Kodeksem postępowania administracyjnego?
W toku postępowania zapewniono stronom pełny dostęp do akt sprawy zgodnie z art. 73
K.p.a.
7. Jakie potencjalne skutki środowiskowe, społeczne i gospodarcze zostały
zidentyfikowane w związku z ewentualnym uznaniem złóż za strategiczne?
Postępowanie o uznanie złoża kopaliny za złoże strategiczne nie przewiduje
przeprowadzenia takiej analizy. Należy podkreślić, że uznanie złoża kopaliny za złoże
strategiczne oznacza, że organ uznał, że kopalina znajdująca się w złożu jest ważne dla
gospodarki i powinna podlegać szczególnej ochronie. Nie oznacza to wprowadzenia
jakichkolwiek ułatwień przy uzyskaniu koncesji na wydobywanie kopaliny. Dlatego analiza
skutków środowiskowych, społecznych o gospodarczych byłaby przedwczesna.
Złoża kopalin podlegają ustawowej ochronie niezależnie od tego, czy zostaną uznane za
złoża strategiczne, ochrona ta obowiązuje od ponad 45 lat.
8. Czy Ministerstwo prowadziło konsultacje społeczne lub dialog z samorządami lokalnymi
w tej sprawie?
Postępowanie o uznanie złoża kopaliny za złoże strategiczne jest postępowaniem
prowadzonym na podstawie przepisów prawa, w których określone zostały przesłanki
związane z uznaniem złoża kopaliny za złoże strategiczne, które podlegają analizie
w ramach prowadzonego postępowania.
Do wydania rozstrzygnięcia w sprawie nie są wymagane konsultacje społeczne oraz
konsultacje z jednostkami samorządu terytorialnego.
Postępowanie to przewiduje uzyskanie opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta) gmin,
na terenie których jest położone złoże kopaliny, którego dotyczy dokumentacja
geologiczna albo dodatek do dokumentacji geologicznej. Wójt (burmistrz, prezydent
miasta) przedstawia opinię, w drodze postanowienia, w zakresie projektowanych granic
złoża strategicznego oraz sposobu zagospodarowania terenu, na którym jest położone
to złoże, z uwzględnieniem uwarunkowań urbanistycznych, gospodarczych,
środowiskowych i kulturowych tego terenu.
Dodatkowo Minister Klimatu i Środowiska zorganizował spotkanie poświęcone
zagadnieniom ochrony złóż kopalin w kontekście procesów planowania i zagospodarowania
przestrzennego, które odbyło się 11 marca 2026 r. w siedzibie Ministerstwa Klimatu
i Środowiska oraz online.
Spotkanie było poświęcone omówieniu aktualnych wyzwań związanych z tworzeniem
aktów planowania przestrzennego w gminach. W szczególności w powiązaniu z ochroną
złóż kopalin. Była to okazja do wymiany poglądów i stanowisk pomiędzy przedstawicielami
administracji rządowej i samorządów reprezentujących głos mieszkańców.
Organ pozostaje otwarty na dialog ze społeczeństwem i z uwagą analizuje stanowiska
zarówno samorządów, jak i organizacji społecznych. Ministerstwo przywiązuje szczególną
wagę do budowania transparentności procesu oraz utrzymywania dialogu w toku
prowadzonych postępowań. Jednocześnie należy podkreślić, że rolą Ministra Klimatu
i Środowiska jest prowadzenie polityki w obszarze zasobów naturalnych w sposób
uwzględniający różne interesy publiczne — lokalne, regionalne i krajowe — oraz
-- 3 of 4 --
Strona 4 z 4
perspektywę długoterminową, obejmującą m.in. bezpieczeństwo surowcowe, energetyczne
i rozwój gospodarczy państwa w horyzoncie wielu dekad.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 4 of 4 --