Interpelacja w sprawie zabezpieczenia interesów Polaków przy wjeździe cudzoziemców do Polski
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17304
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zabezpieczenia interesów Polaków przy wjeździe cudzoziemców do Polski
Zgłaszający: Bartłomiej Wróblewski
Data wpływu: 21-05-2026
Interpelację składam na prośbę jednego z przedsiębiorców z Poznania. Zwraca on uwagę, że potrzeba więcej mechanizmów zabezpieczających interesy Polaków przy wjeździe cudzoziemców do Polski. Zabezpieczenie nie powinno dotyczyć jedynie etapu wizowego, ale całego pobytu cudzoziemców w Polsce. Proponuje, aby podobnie jak w przypadku niektórych zawodów (np. wolnych zawodów czy tych związanych z branżą finansową), wprowadzić obowiązek występowania przez pracodawców i załączania do kartoteki akt pracowniczych zaświadczeń o niekaralności. Obowiązek ten powinien dotyczyć przestępstw popełnionych na terenie Polski, ale przede wszystkim na terenie państwa pochodzenia.
System ECRIS dostępny w ramach działalności polskiego Krajowego Rejestru Sądowego nie obejmuje państw spoza UE (z wyjątkiem Wielkiej Brytanii), dlatego też potrzebne są inne rozwiązania. Z uwagi na swobodny przepływ osób w ramach EU nie można nakładać na obywateli innych państw członkowskich formalnych ograniczeń, które nie dotyczą obywateli RP. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby żądać informacji o karalności obywateli państw trzecich – np. Gruzji, Ukrainy czy coraz częstszych przypadków emigracji z Ameryki Łacińskiej.
Nie będzie wystarczające przedłożenie zaświadczenia o niekaralności przez samego pracownika, jak ma to miejsce w przypadku ustawy z dnia 12 kwietnia 2018 r. o zasadach pozyskiwania informacji o niekaralności osób ubiegających się o zatrudnienie i osób zatrudnionych w podmiotach sektora finansowego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1130, ze zm.). Wynika to z faktu, że nawet jeśli pracownik obcokrajowiec przedstawi zaświadczenie ze swojego kraju, to pracodawca nie będzie dysponował narzędziami do zweryfikowania prawdziwości takiego zaświadczenia. Dlatego za zgodą samego pracownika pracodawca powinien mieć możliwość zwrócenia się do podmiotu zajmującego się profesjonalnie tzw. background screeningiem o dostarczenie takiego zaświadczenia.
Pracodawca powinien mieć także możliwość zwrócenia się do polskiego KRK o uzyskanie stosownego zaświadczenia. Obecne funkcjonowanie e-Krk uniemożliwia zwrócenie się o zaświadczenie przez pełnomocnika lub osobę trzecią. Stąd konieczność nowelizacji ustawy o KRK oraz dodanie funkcjonalności do systemu.
Co do konsekwencji posiadania kartoteki karnej, warto rozważyć rozszerzenie katalogu zawodów, których wykonywanie musi wiązać się z nieposiadaniem wyroków za poszczególne przestępstwa.
W związku z tym chciałbym zapytać: Czy rząd rozważa wprowadzenie wyżej opisanych zmian prawnych?
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6479 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.346.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17304 Pana Posła Bartłomieja Wróblewskiego, w sprawie
„zabezpieczenia interesów Polaków przy wjeździe cudzoziemców do Polski”, przekazaną
przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Obowiązek sprawdzenia przez pracodawcę, czy osoba ubiegająca się o pracę lub świadcząca
ją była karana dotyczy tylko przypadków, w których praca może być wykonywana wyłącznie
przez osoby niekarane. Nie ma takiego obowiązku, gdy niekaralność nie jest warunkiem
powierzenia i wykonywania pracy.
Nałożenie na wszystkich pracodawców obowiązku sprawdzania, czy cudzoziemiec
ubiegający się o pracę lub ją świadczący był karany, wymagałoby wprowadzenia
generalnego zakazu zatrudnienia karanych cudzoziemców lub ogólnie osób karanych bez
względu na to, czy są obywatelami RP, czy nie. Z treści interpelacji wynika ponadto, że
chodziłoby również o kary nakładane w państwach pochodzenia obcokrajowców na
podstawie obowiązujących tam przepisów prawa, nie wyłączając kar orzekanych przez
ograny niebędące sądem niezależnym i niezawisłym oraz kar za czyny, które nie są
przestępstwami w świetle prawa polskiego.
Art. 37 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że spod prawa obowiązującego osoby
i podmioty znajdujące się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej można wyłączyć
cudzoziemców, ale tylko, jeśli jest to w demokratycznym państwie prawa konieczne dla
zapewnienia jego bezpieczeństwa, utrzymania porządku publicznego, bądź ochrony
środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób, o czym
stanowi art. 31 ust. 3 Konstytucji. Zakaz zatrudniania cudzoziemców ukaranych za dowolne
przestępstwo w dowolnym państwie naruszałoby zatem zakaz dyskryminacji, o którym
mowa w art. 32 Konstytucji.
Odnośnie do obowiązku weryfikowania niekaralności osoby ubiegającej się o pracę lub
świadczącej pracę informuję, że zgodnie z art. 221 i art. 221a ustawy z dnia 26 czerwca
1974 r. Kodeks pracy1 pracodawca powinien żądać od osoby ubiegającej się o zatrudnienie
lub od pracownika podania innych danych osobowych, niż wyraźnie określone w przepisach
Kodeksu pracy (w tym danych w kwestii karalności) tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do
zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa.
Zgodnie z przepisami art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze
Karnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 276, z późn. zm.) pracodawcom przysługuje również prawo
do uzyskania informacji o osobach, których dane osobowe zgromadzone zostały w KRK,
jednak tylko w zakresie niezbędnym dla zatrudnienia pracownika, w stosunku do którego
z przepisów ustawy wynika wymóg niekaralności, korzystania z pełni praw publicznych,
a także ustalenia uprawnienia do zajmowania określonego stanowiska, wykonywania
1 (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.).
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej. Prawo to
przysługuje również osobom prawnym, a także jednostkom organizacyjnym niebędącym
osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną – w przypadkach, w których
z przepisów wynika wymóg niekaralności dotyczący członków ich organów, wspólników lub
prokurentów.
Wymóg niekaralności przewidują, w różnym zakresie, ustawy regulujące wykonywanie
określonych zawodów lub zadań, zajmowanie określonych stanowisk, pełnienie określonych
funkcji. Niektóre z tych aktów ustanawiają wymóg niekaralności za jakiekolwiek
przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, inne za umyślne przestępstwo ścigane
z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe, jeszcze inne – za konkretne
typy przestępstw.
Szczególnie rozbudowane przepisy dotyczące weryfikacji niekaralności zawiera ustawa
z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym
i ochronie małoletnich (Dz. U. z 2026 r. poz. 110, z późn. zm.). Art. 21 tego aktu określa
obowiązki osoby, z którą ma być nawiązany stosunek pracy lub która ma być dopuszczona
do działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem,
świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub
realizacją innych zainteresowań przez małoletnich bądź z opieką nad nimi, a także obowiązki
pracodawcy lub innego organizatora takiej działalności. Osoba, z którą ma zostać nawiązany
stosunek pracy lub która ma być na innej podstawie dopuszczona do wspomnianej
działalności, powinna przedstawić informację uzyskiwaną do celów działalności zawodowej
lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi, pochodzącą z Krajowego Rejestru
Karnego, Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym, a także z rejestrów karnych
państwa, którego jest obywatelem oraz państw, w których zamieszkiwała w ciągu ostatnich
20 lat.
Co do działań zmierzających do rozszerzenia katalogu zawodów, których wykonywanie
musi wiązać się z nieposiadaniem wyroków za poszczególne przestępstwa, informuję, że
takie inicjatywy mogą być podejmowane w ramach odpowiednich działów administracji
rządowej.
Weryfikowanie przez pracodawców niekaralności cudzoziemców jest uzasadnione, jeśli
wykonywanie określonego zawodu lub działalności wymaga niekaralności i nie jest
zastrzeżone dla obywateli polskich.
Dodatkowo informuję, że zgodnie z przepisami art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 65 ust. 1 pkt 3
ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy
cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej prawomocne skazanie cudzoziemca
za przestępstwo określone w art. 270, art. 271, art. 272, art. 273 lub art. 275 Kodeksu
karnego jest okolicznością uzasadniającą odmowę wydania zezwolenia na pracę lub
wpisania oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń.
Zgodnie z art. 75 ust. 3 pkt 2 wskazanej ustawy organ prowadzący postępowanie w sprawie
zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi pozyskuje
informacje na ten temat z Krajowego Rejestru Karnego.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --