Interpelacja w sprawie sytuacji finansowej gmin turystycznych na terenie woj. warmińsko-mazurskiego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17294
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie sytuacji finansowej gmin turystycznych na terenie woj. warmińsko-mazurskiego
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 21-05-2026
Szanowny Panie Ministrze,
Warmia i Mazury są jednym z najważniejszych regionów turystycznych w Polsce. W okresie letnim liczba osób przebywających na terenie wielu gmin wzrasta wielokrotnie, co prowadzi do znaczącego obciążenia lokalnej infrastruktury technicznej i komunalnej.
Samorządy regionu coraz częściej wskazują, że koszty utrzymania dróg, gospodarki odpadami, wodociągów, kanalizacji, bezpieczeństwa oraz infrastruktury publicznej rosną szybciej niż dochody gmin. Jednocześnie mieszkańcy podnoszą, że ciężar utrzymania infrastruktury wykorzystywanej przez miliony turystów w praktyce coraz częściej ponoszony jest przez lokalne społeczności.
W przestrzeni publicznej regularnie pojawiają się również głosy wskazujące, że obecny system finansowania samorządów nie uwzględnia specyfiki regionów turystycznych o bardzo dużej sezonowości ruchu.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów prowadzi analizy dotyczące wpływu ruchu turystycznego na sytuację finansową gmin turystycznych Warmii i Mazur?
Jak zmieniały się dochody i wydatki gmin turystycznych województwa warmińsko-mazurskiego w latach 2020-2025?
Czy ministerstwo analizuje wpływ sezonowego wzrostu liczby mieszkańców i turystów na koszty funkcjonowania samorządów regionu?
Jakie środki finansowe zostały przeznaczone w ostatnich latach na wsparcie gmin szczególnie obciążonych ruchem turystycznym?
Czy obecny system finansowania jednostek samorządu terytorialnego uwzględnia specyfikę regionów turystycznych?
Czy analizowana jest potrzeba stworzenia dodatkowych mechanizmów finansowych wspierających gminy ponoszące wysokie koszty utrzymania infrastruktury sezonowej?
Jakie działania planowane są w celu zwiększenia stabilności finansowej gmin turystycznych Warmii i Mazur?
Czy ministerstwo analizuje wpływ rozwoju apartamentów inwestycyjnych i krótkoterminowego najmu na finanse samorządów lokalnych?
Czy prowadzone są analizy dotyczące rzeczywistych kosztów obsługi ruchu turystycznego ponoszonych przez samorządy regionu?
Czy ministerstwo dostrzega potrzebę zmian systemowych dotyczących finansowania gmin turystycznych w Polsce?
Pozdrawiam Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7346 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 16 czerwca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 17294 Pani poseł Olgi Ewy Semeniuk – Patkowskiej
Znak sprawy: ST1.054.6.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 17294 Pani poseł Olgi Ewy Semeniuk –
Patkowskiej w sprawie sytuacji finansowej gmin turystycznych na terenie woj.
warmińsko-mazurskiego proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST) od roku 2025 naliczane są
zgodnie z przepisami ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego1.
Założeniem reformy finansów samorządu terytorialnego było, aby dochody
samorządów zwiększały się w sposób przewidywalny. Nowy system dochodów JST
uwzględnia m.in. specyfikę poszczególnych kategorii JST, obejmując przy tym nie
tylko kwestię zróżnicowań dochodowych ale również kwestię potrzeb
wydatkowych JST wynikających z realizowanych zadań. Zgodnie z przyjętymi
rozwiązaniami, głównym źródłem dochodów jednostek samorządu terytorialnego
są dochody podatkowe. Nastąpiła jakościowa zmiana w strukturze dochodów
budżetów samorządowych. Ustawa zwiększyła dochody własne jednostek
samorządu terytorialnego, dochody odzyskały swój podstawowy i stymulacyjny
charakter. System zasilania finansowego został oparty na lokalnej bazie podatników
podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) oraz podatników podatku
dochodowego od osób prawnych (CIT). Dochody JST z tytułu udziału w podatkach
dochodowych (PIT i CIT) są liczone jako procent od dochodów podatników danego
podatku z terenu jednostki samorządu terytorialnego (do 2024 r. dochód
samorządów z tytułu udziału w podatkach PIT i CIT naliczany był na podstawie
podatku należnego).
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1572 z późn.zm
-- 1 of 3 --
2/3
Rozszerzony został również katalog dochodów z PIT, w których samorządy
terytorialne partycypują, o podatek PIT pobierany w formie ryczałtu od przychodów
ewidencjonowanych.
W ustawie wprowadzono pojęcie potrzeb finansowych JST, które to potrzeby
podlegają finansowaniu zwiększonymi dochodami z tytułu PIT i CIT i w mniejszym
stopniu subwencją ogólną. Potrzeby finansowe są elementem kalkulacyjnym do
ustalenia subwencji ogólnej z budżetu państwa.
Wśród potrzeb finansowych są potrzeby wyrównawcze. Nowa ustawa wprowadziła
dodatkowy element, jakim są potrzeby wydatkowe. W celu obliczenia na rok 2025 i
2026 przeliczeniowej liczby mieszkańców jednostki samorządu terytorialnego dla
gmin w obszarze wydatkowym gospodarka komunalna i ochrona środowiska
wskazano determinantę dotyczącą ilość wody dostarczonej i ścieków bytowych
odprowadzonych siecią kanalizacyjną [dam3], która wpływa na potrzeby
wyrównawcze gmin. W przypadku gmin o charakterze turystycznym, gdzie ilość
osób przebywających na danym terenie ulega czasowemu, znacznemu wzrostowi
jest to istotny czynnik wpływający na ustalenie poziomu dochodów takich
jednostek.
Należy zauważyć, że łączny skutek finansowy wynikający z nowej ustawy jest dla JST
pozytywny i oznacza zwiększenie ich dochodów o 24,8 mld zł w roku 2025 w
stosunku do poprzedniego systemu, a w perspektywie najbliższej dekady o ponad
345 mld zł.
Jest to realizacja jednego z celów reformy finansów samorządu terytorialnego
dotyczącego wzmocnienia i ustabilizowania finansów JST poprzez zwiększenie
dochodów własnych, od których zależą możliwości realizacji zadań i rozwoju
samorządów. Tym samym zwiększyła się samodzielność finansowa samorządów,
które w większym stopniu mogą decydować o tym, ile i na co przeznaczyć dochodów
uzyskanych w wyniku zmian systemowych.
Nowy system finansowania jednostek samorządu terytorialnego powstał, aby
zobiektywizować obliczanie środków finansowych dla wszystkich jednostek
samorządu terytorialnego. Finansowanie samorządów opiera się na zastosowaniu
algorytmów wykorzystujących obiektywne, mierzalne za pomocą danych
statystycznych, parametry, co zapewnia przejrzystość, obiektywność i adekwatność
kryteriów podziału środków. Racjonalne i algorytmiczne naliczanie środków
finansowych dla każdego samorządu oznacza, że kwota finansowania jest wynikiem
zastosowania parametrów charakteryzujących daną kategorię jednostek
samorządu terytorialnego, które pozwalają na obiektywne ustalenie dochodów
wszystkich jednostek zaliczanych do danej kategorii.
Należy mieć na uwadze, że ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
ma charakter generalny (ogólny), co oznacza, że nie jest możliwe uwzględnianie w
niej indywidualnej, wyjątkowej i unikalnej sytuacji każdej z kilku tysięcy jednostek
samorządowych w kraju. Zamiast tego, wprowadza obiektywne zasady ustalania
dochodów jednostek samorządu terytorialnego.
W odniesieniu do pytania o środki finansowe przeznaczone w ostatnich latach na
wsparcie gmin szczególnie obciążonych ruchem turystycznym informuję, iż z uwagi
na brak danych umożliwiających określenie, które gminy są „szczególnie obciążone
ruchem turystycznym”, poniżej przedstawiam dostępne dane dla województwa
warmińsko-mazurskiego.
-- 2 of 3 --
3/3
W ramach rządowych programów wsparcia finansowego dla samorządów - gminom
woj. warmińsko-mazurskiego wg stanu na koniec 2025 r. wypłacono łącznie 3 380
018 226,55 zł, z tego:
3 216 514 145,13 zł w ramach Rządowego Funduszu Polski Ład: Programu
Inwestycji Strategicznych,
163 504 081,42 zł w ramach Rządowego Programu Odbudowy Zabytków.
Informuję, że dane gromadzone przez Bank Gospodarstwa Krajowego na
potrzeby m.in. późniejszych analiz i monitoringu nie obejmują klasyfikacji
terytorialnej innej niż ogólnie przyjęta, tj. możliwe jest pobranie informacji o
środkach dla gmin, powiatów, miast na prawach powiatu, województw.
Dodatkowo, w związku z tym, że beneficjentami Rządowego Funduszu
Polski Ład: Programu Inwestycji Strategicznych były również związki jst –
możliwe jest również wyodrębnienie tej kategorii.
Decyzjami przygotowanymi przez Ministerstwo Finansów przekazano następujące
środki dla gmin województwa warmińsko-mazurskiego na realizację zadań
własnych w latach:
2021 roku w wysokości 3 568 876 zł. Dofinansowane zadania nie były
realizowane w ramach programów wsparcia samorządów;
2022 roku w wysokości 5 000 000 zł. Dofinansowane zadanie nie było
realizowane w ramach programu wsparcia samorządów.
2023 roku w wysokości 8 861 169,72 zł. Dofinansowane zadania nie były
realizowane w ramach programów wsparcia samorządów;
2024 roku w wysokości 6 183 703,07 zł, z tego kwota 3 983 409,25 zł na
zadania realizowane w ramach programu wieloletniego pod nazwą
„Rządowy program rozwoju północno-wschodnich obszarów
przygranicznych na lata 2024-2030” oraz kwota 2 200 293,82 zł na zadania
realizowane poza programami wsparcia samorządów;
2025 roku w wysokości 10 471 949,53 zł, z tego kwota 8 371 652,21 zł na
zadania realizowane w ramach programu wieloletniego pod nazwą
„Rządowy program rozwoju północno-wschodnich obszarów
przygranicznych na lata 2024-2030” oraz kwota 2 100 297,32 zł na zadania
realizowane poza programami wsparcia samorządów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --