Interpelacja w sprawie zarzucenia budowy nowej siedziby Polskiej Opery Królewskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1729
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie zarzucenia budowy nowej siedziby Polskiej Opery Królewskiej
Zgłaszający: Maria Koc
Data wpływu: 22-02-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w 2017 roku na mocy decyzji ówczesnego ministra kultury i dziedzictwa narodowego powstała Polska Opera Królewska. Powstanie tego nowego kameralnego teatru operowego w Warszawie było zwieńczeniem usilnych starań środowiska muzyków i melomanów. Polska Opera Królewska swoją niezwykle ożywioną działalnością nawiązuje do znakomitych początków opery w Polsce, które sięgają aż XVII wieku. Opera zatrudnia stały zespół najwyższej klasy artystów: solistów, zespół wokalny oraz orkiestrę. Działa tu także znakomity zespół instrumentów dawnych Capella Regia Polona. Polska Opera Kameralna w ciągu kilku lat swojej działalności zyskała ogromne grono odbiorców. Instytucja wystawia opery dawne, barokowe i klasycystyczne, prezentuje zapomniany wcześniej repertuar muzyki polskiej z tamtego okresu, prowadzi także bardzo aktywną działalność koncertową. Kompozycje dawne i współczesne, kameralne i symfoniczne prezentowane są z dbałością o najwyższy poziom wykonawczy, w brzmieniu najbliższym epoce, z której pochodzą. W ciągu sześciu lat istnienia Polska Opera Królewska zorganizowała 681 wydarzeń, w tym 30 premier operowych, 171 premierowych koncertów oraz ponad 60 występów w ramach cyklu „Opera w drodze“, które zobaczyło ponad 200 tys. widzów.
Obecnie główną sceną Polskiej Opery Kameralnej jest Teatr Królewski w Łazienkach. To historyczny obiekt, który powstał z inicjatywy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Warunki do pracy i koncertowania są tu dalekie od współczesnych standardów, dlatego też kilka lat temu MKiDN podjęło decyzję o budowie nowej siedziby Polskiej Opery Królewskiej na terenach przylegających do Łazienek Królewskich, w miejscu, gdzie było boisko sportowe. Lokalizacja inwestycji oraz projekt architektoniczno-budowlany zostały uzgodnione z dyrekcją Łazienek Królewskich oraz służbami konserwatorskimi. Zostały też zabezpieczone środki na realizację tej inwestycji.
W ostatnich dniach wiceminister kultury Andrzej Wyrobiec wypowiedział się publicznie, że choć jest to inwestycja na miarę naszych czasów, to MKIDN nie przewiduje realizacji takich potrzeb. Zapowiedziano zaniechanie inwestycji, pomimo potrzeby, pomimo jej zaawansowania oraz poparcia społecznego dla tej inicjatywy. List otwarty w sprawie budowy nowej siedziby POK wystosował do ministra kultury Związek Kompozytorów Polskich. Takie poparcie deklaruje wiele organizacji i wielu artystów.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na pytania:
1. Dlaczego zaniechano budowy nowej siedziby Polskiej Opery Królewskiej?
2. Jakie są prawdziwe powody zaniechania tej potrzebnej inwestycji?
3. Jak widzicie Państwo dalsze funkcjonowanie Polskiej Opery Królewskiej bez nowej siedziby?
4. Co z dotychczasowymi zobowiązaniami, jakie wypływają z zaawansowania inwestycji?
5. Jakie straty one wygenerują w związku z przerwaniem procesu inwestycyjnego?
6. Powołujecie się Państwo na jakieś nowe ustalenia w tej sprawie z dyrekcją Łazienek Królewskich oraz konserwatorami? Czy macie te ustalenia spisane w formie protokołu? Decyzji pisemnej? Korespondencji? Czy była to tylko luźna rozmowa nie podparta żadnymi dokumentami?
Proszę o szczegółowe informacje na ten temat.
Z poważaniem
Maria Koc
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Andrzej Wyrobiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6630 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Bartłomiej Sienkiewicz
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 1729 Pani Poseł Marii Koc z 7 marca 2024 roku w sprawie
zarzucenia budowy nowej siedziby Polskiej Opery Królewskiej, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
Decyzja o wstrzymaniu inwestycji została podjęta w oparciu o podjęte analizy zobowiązań
Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na lata następne, ograniczając tym samym
negatywne skutki finansowe w przyszłości. Na obecnym etapie w MKiDN funkcjonuje
prognoza wydatków na lata 2024-2026 na poziomie rocznym 2024. Zgodnie z ustawą
budżetową na 2024 r. kwota wydatków majątkowych w części 24 została zaplanowana
w wysokości prawie 1,8 mld zł. Tym samym budżet na 2025 r. i 2026 r. jest planowany
w ramach wyjściowej kwoty z 2024 r. Najbliższa prognoza wydatków dla cz. 24 – KiODN
na lata 2025-2027 będzie znana przy konstruowaniu budżetu na rok 2025 po określeniu
przez Ministra Finansów limitu wydatków dla MKiDN w oparciu o „Założenia do projektu
ustawy budżetowej na rok 2025”, których opracowanie i przyjęcie przez Rząd RP odbędzie
się na przełomie maja i czerwca 2024 roku. Prognozowanie większej kwoty na wydatki
inwestycyjne na lata 2025-2026 jest zatem zdecydowanie przedwczesne i jest uzależnione
od uzyskania większego limitu od Ministra Finansów, co jest wątpliwe, bo kwota na 2024 r.
i tak jest najwyższa w ostatnich latach. Na podstawie materiałów planistycznych (złożonych
przez instytucje podległe MKiDN i przez nie współprowadzone w grudniu 2023 r.) wydatki
majątkowe na 2025 r. szacuje się na poziomie ponad 2,4 mld zł. Zatem przekraczają one
możliwości finansowe MKiDN w stosunku do poziomu 2024 r. o ponad 0,6 mld zł,
co uniemożliwia zarówno zaplanowanie nowych zadań, jak również kontynuację zadań
znajdujących się na wstępnym etapie projektowania.
Zasadniczym argumentem, przemawiającym za wstrzymaniem budowy siedziby POK, były
kwestie finansowe i głęboka analiza finansów publicznych oraz możliwości sfinansowania tej
inwestycji w najbliższych latach.
Decyzja o wstrzymaniu budowy siedziby POK uwzględniała też kwestie konserwatorskie
i wybraną lokalizację w Łazienkach Królewskich (MŁK). MKiDN wzięło między innymi pod
uwagę następujące okoliczności:
1) nieukończone procedury formalno-prawne w przedmiocie uzyskania przez POK praw do
nieruchomości, na której planowano inwestycję (nieruchomość jest własnością Skarbu
Państwa i w użytkowaniu wieczystym MŁK), oraz realne ryzyko nieuzyskania zgody na
czynność przekazania przez MŁK tej nieruchomości na rzecz POK, w związku z brakiem
spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych ustawą z dnia 16.12.2026 r. o zasadach
zarządzania mieniem państwowym (t.j. Dz. U. z 2024 poz. 125), tj. w szczególności braku
przesłanki ekonomicznej korzyści dla samych Łazienek Królewskich;
2) MKiDN brało pod uwagę, że w wyniku przekazania przez MŁK praw do działki na rzecz
POK MŁK pozbyłoby się wartościowej nieruchomości wycenionej na ponad 66 mln zł
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
oraz istotnej dla działalności statutowej Łazienek Królewskich i stanowiącej część
historycznego założenia pałacowo-ogrodowego;
3) lokalizację siedziby dla nowo powstałej instytucji kultury w granicach historycznego
założenia Łazienek Królewskich, w tym tak istotne kwestie jak:
a) zarówno zabytkowe obiekty, jak i cały teren ogrodów Łazienek, w tym
przedmiotowa działka, są objęte prawną ochroną konserwatorską,
b) budowa siedziby POK została zaplanowana w bliskim sąsiedztwie zabytkowych
budynków Ermitażu i Oficyny Ermitaż,
c) budowa siedziby POK ingerowałaby w historyczne osie widokowe (uwzględniające
Pałac na Wyspie i Zamek Ujazdowski) oraz zabytkowy drzewostan, a tym samym
w wizerunek całego założenia, utrwalony w świadomości społecznej;
4) rozważając kontynuowanie budowy siedziby POK, MKiDN brało też pod uwagę wpływ
tej inwestycji na Muzeum Łazienki Królewskie, jego zadania statutowe i potrzeby, w tym
lokalowe (wystawiennicze, magazynowe); w ocenie MKiDN dbanie o ponadczasowe
dobro narodowe, jakim są Łazienki Królewskie, jest priorytetowe i nie może odbyć się
z jakimkolwiek uszczerbkiem dla XVIII-wiecznego założenia Łazienek, które było
chronione przez wieki i jest rozpoznawalne także poza granicami kraju.
Wobec obaw o dalsze funkcjonowanie Polskiej Opery Królewskiej bez nowej siedziby
informujemy, że instytucja nadal działa i realizuje swoje założenia statutowe, tak jak
odbywało się to do tej pory. Ponadto w marcu br. został ogłoszony konkurs na kandydata
na stanowisko dyrektora POK. Po wyłonieniu nowego dyrektora, jego zadaniem,
w porozumieniu z MKiDN, będzie m.in. znalezienie sposobu funkcjonowania instytucji
na tym przejściowym etapie, na razie bez gotowej perspektywy stałej siedziby.
Odnosząc się do pytań o dotychczasowe zobowiązania, jakie wypływają z zaawansowania
inwestycji, oraz o straty związane z przerwaniem procesu inwestycyjnego, uprzejmie
informuję, że Polska Opera Królewska w latach 2021-2023 na inwestycję dot. budowy teatru
wydatkowała łącznie 4.398.870,73 zł. Według wstępnych szacunków Opery zobowiązania
finansowe pozostające do pokrycia mogą wynieść od 4,5 mln do 10 mln zł. W celu weryfikacji
kwot Opera została zobowiązana do przedstawienia kosztów pozostających do pokrycia dla
zaniechania inwestycji, które mają swoje odzwierciedlenie w dokumentach księgowych.
Ze względu na brak wpływu zweryfikowanej informacji, o której mowa powyżej, na 2024 rok
jeszcze nie została przyznana dotacja celowa, co uniemożliwia precyzyjną odpowiedź
na zadane pytanie.
Odnosząc się do pytań Pani Poseł o powoływanie się
na jakieś nowe ustalenia w tej sprawie
z dyrekcją Łazienek Królewskich oraz konserwatorami? Czy macie te ustalenia spisane
w formie protokołu? Decyzji pisemnej? Korespondencji? Czy była to tylko luźna rozmowa nie
podparta żadnymi dokumentami? Proszę o szczegółowe informacje na ten temat, informuję,
że Departament Narodowych Instytucji Kultury nie dysponuje takimi informacjami.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
PODSEKRETARZ STANU
Andrzej Wyrobiec
-- 2 of 2 --