Interpelacja nr 17287
Interpelacja w sprawie sytuacji demograficznej oraz odpływu młodych mieszkańców z woj. warmińsko-mazurskiego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (60%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie sytuacji demograficznej oraz odpływu młodych mieszkańców z woj. warmińsko-mazurskiego
Interpelacja nr 17287
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie sytuacji demograficznej oraz odpływu młodych mieszkańców z woj. warmińsko-mazurskiego
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 21-05-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się z prośbą o przedstawienie informacji dotyczących sytuacji demograficznej oraz odpływu młodych mieszkańców z województwa warmińsko-mazurskiego.
Warmia i Mazury od lat należą do regionów borykających się z problemami demograficznymi, odpływem młodych mieszkańców oraz ograniczonym dostępem do stabilnych miejsc pracy i mieszkań. Szczególnie widoczne jest to w mniejszych miejscowościach oraz powiatach oddalonych od największych ośrodków miejskich.
Mieszkańcy regionu coraz częściej zwracają uwagę, że pomimo ogromnego potencjału turystycznego i przyrodniczego Warmia i Mazury nadal pozostają regionem o ograniczonych możliwościach rozwoju zawodowego dla ludzi młodych.
W przestrzeni publicznej regularnie pojawiają się również głosy wskazujące na brak długofalowej strategii rozwoju regionu oraz niewystarczające działania państwa mające przeciwdziałać depopulacji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jak zmieniała się liczba mieszkańców województwa warmińsko-mazurskiego w latach 2015-2025?
Które powiaty regionu odnotowują obecnie największy odpływ młodych mieszkańców?
Czy ministerstwo analizuje główne przyczyny migracji młodych ludzi z Warmii i Mazur?
Jakie działania podejmowane są w celu zwiększenia atrakcyjności gospodarczej regionu dla młodych mieszkańców?
Czy istnieją dedykowane programy wspierające rozwój zawodowy i przedsiębiorczość młodych osób na Warmii i Mazurach?
Jakie środki unijne i krajowe zostały przeznaczone na przeciwdziałanie depopulacji regionu?
Czy ministerstwo analizuje wpływ wykluczenia komunikacyjnego oraz sytuacji mieszkaniowej na odpływ mieszkańców z regionu?
Czy planowane są nowe instrumenty wsparcia dla regionów tracących młodych mieszkańców?
Czy ministerstwo posiada długofalową strategię rozwoju społeczno-gospodarczego Warmii i Mazur?
Czy ministerstwo dostrzega ryzyko trwałego osłabienia potencjału społecznego i gospodarczego regionu w przypadku utrzymywania się obecnych trendów demograficznych?
Z wyrazami szacunku Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 17287
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie sytuacji demograficznej oraz odpływu młodych mieszkańców z woj. warmińsko-mazurskiego
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 21-05-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się z prośbą o przedstawienie informacji dotyczących sytuacji demograficznej oraz odpływu młodych mieszkańców z województwa warmińsko-mazurskiego.
Warmia i Mazury od lat należą do regionów borykających się z problemami demograficznymi, odpływem młodych mieszkańców oraz ograniczonym dostępem do stabilnych miejsc pracy i mieszkań. Szczególnie widoczne jest to w mniejszych miejscowościach oraz powiatach oddalonych od największych ośrodków miejskich.
Mieszkańcy regionu coraz częściej zwracają uwagę, że pomimo ogromnego potencjału turystycznego i przyrodniczego Warmia i Mazury nadal pozostają regionem o ograniczonych możliwościach rozwoju zawodowego dla ludzi młodych.
W przestrzeni publicznej regularnie pojawiają się również głosy wskazujące na brak długofalowej strategii rozwoju regionu oraz niewystarczające działania państwa mające przeciwdziałać depopulacji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jak zmieniała się liczba mieszkańców województwa warmińsko-mazurskiego w latach 2015-2025?
Które powiaty regionu odnotowują obecnie największy odpływ młodych mieszkańców?
Czy ministerstwo analizuje główne przyczyny migracji młodych ludzi z Warmii i Mazur?
Jakie działania podejmowane są w celu zwiększenia atrakcyjności gospodarczej regionu dla młodych mieszkańców?
Czy istnieją dedykowane programy wspierające rozwój zawodowy i przedsiębiorczość młodych osób na Warmii i Mazurach?
Jakie środki unijne i krajowe zostały przeznaczone na przeciwdziałanie depopulacji regionu?
Czy ministerstwo analizuje wpływ wykluczenia komunikacyjnego oraz sytuacji mieszkaniowej na odpływ mieszkańców z regionu?
Czy planowane są nowe instrumenty wsparcia dla regionów tracących młodych mieszkańców?
Czy ministerstwo posiada długofalową strategię rozwoju społeczno-gospodarczego Warmii i Mazur?
Czy ministerstwo dostrzega ryzyko trwałego osłabienia potencjału społecznego i gospodarczego regionu w przypadku utrzymywania się obecnych trendów demograficznych?
Z wyrazami szacunku Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 23 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.2 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (23)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14817 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.328.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17287 Pani Posłanki Olgi Semeniuk-Patkowskiej,
w sprawie sytuacji demograficznej oraz odpływu młodych mieszkańców z woj. warmińsko-
mazurskiego, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego liczba ludności w województwie
warmińsko-mazurskim w grudniu 2015 r. liczyła 1 439,7 tys., a w czerwcu 2025 r. 1 343,9
tys. Oznacza to, że populacja województwa spadła w tym okresie o 95,8 tys.
Powiatami odnotowującymi największy odpływ osób w grupie wiekowej 20-29 lat
w okresie między rokiem 2014 a 2023 w województwie warmińsko-mazurskim były: powiat
bartoszycki, braniewski, działdowski, elbląski, giżycki, kętrzyński, lidzbarski, mrągowski,
nidzicki, nowomiejski, olecki, ostródzki, piski, szczycieński, gołdapski, węgorzewski
(zwiększony odpływ zdefiniowano jako sytuację, w której odpływ populacji w danej
kategorii wiekowej przeważa nad napływem, a wskaźnik efektywność migracyjnej1 jest
mniejszy niż -10%).
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) realizowany jest projekt pn.
”Wypracowanie rozwiązań służących przeciwdziałaniu migracji osób młodych z terenów
dotkniętych depopulacją” ze środków Funduszu Europejskiego dla Rozwoju Społecznego
2021-2027 (FERS). W jego ramach przewidziano komponent badawczy dotyczący migracji
osób młodych z terenów dotkniętych depopulacją. Umożliwi to określenie prawidłowości
powodujących opuszczanie danych regionów przez osoby młode. W województwie
warmińsko-mazurskim wskaźnik efektywności migracyjnej w odniesieniu do osób w grupie
wiekowej 20-29 w latach 2014-2023 był jednym z najniższych, po województwie
świętokrzyskim (-20,6%) i lubelskim (-17,2%), i wyniósł (-15,2%)2. Wnioski z badań zostaną
uwzględnione w analizie przyczyn migracji młodych ludzi z Warmii i Mazur. Aktualnie
zakończono etap pilotażowy, w ramach którego przeprowadzono m.in. badanie jakościowe
ustalające przyczyny omawianego zjawiska. Raporty z badań są dostępne na stronie MRPiPS
pod adresem: https://www.gov.pl/web/rodzina/pierwsze-produkty-projektu-
dotyczacego-migracji-osob-mlodych-z-terenow-dotknietych-depopulacja-juz-dostepne .
Informuję, że kwestie związane ze zwiększeniem atrakcyjności gospodarczej regionu dla
młodych mieszkańców należą w znacznej mierze do właściwości Ministra Rozwoju
i Technologii. Do właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej należy
1 Wskaźnik efektywności migracyjnej definiuje się jako stosunek salda migracji (różnica między liczbą imigrantów
a emigrantów) do obrotu migracyjnego (całkowita liczba imigrantów i emigrantów):
WEM = n-o
n+o × 100, gdzie: WEM – wskaźnik efektywności migracyjnej, n – napływ, o – odpływ.
2 Śleszyński P. 2025. Raport o przestrzennej depopulacji i migracjach młodych dorosłych w Polsce wykonany
w ramach projektu pt. „Wypracowanie rozwiązań służących przeciwdziałaniu migracji osób młodych z terenów
dotkniętych depopulacją” Centrum Badań Migracji, Depopulacji i Rozwoju Uniwersytetu Opolskiego. Wykonany
w ramach projekt „Wypracowanie rozwiązań służących przeciwdziałaniu migracji osób młodych z terenów
dotkniętych depopulacją” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Programu FERS 2021-2027.
-- 1 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
aktywizacja osób młodych na rynku pracy, realizowana przez publiczne służby zatrudnienia
i Ochotnicze Hufce Pracy. Po rejestracji w powiatowych urzędach pracy osoby młode są
intensywnie aktywizowane. Zgodnie z ustawą z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy
i służbach zatrudnienia3 osobom do 30 roku życia, obok 6 innych grup wrażliwych na rynku
pracy, przysługuje pierwszeństwo w kierowaniu do wsparcia - powiatowy urząd pracy
powinien przedstawić bezrobotnemu do 30 roku życia propozycję zatrudnienia, innej pracy
zarobkowej, szkolenia albo innej formy pomocy w okresie do 4 miesięcy od dnia rejestracji.
W ww. akcie ustanowiono też funkcję doradcy ds. osób młodych, którego zadaniem jest
opracowanie wraz z klientem indywidualnego planu działania (IPD), czyli kompleksowego
planu aktywizacji zawodowej. Od 1 stycznia br. wojewódzkie i powiatowe urzędy pracy
mogą uruchamiać ze środków Funduszu Pracy (FP) punkty kompleksowego wsparcia osób
młodych, które zapewniają informację i doradztwo dotyczące zatrudnienia, edukacji,
pomocy społecznej, kwestii mieszkaniowych i zdrowotnych. W województwie warmińsko-
mazurskim punkty obsługi osób młodych działają w Iławie i Kętrzynie. Osoby bezrobotne
do 30 roku życia – tak jak pozostali bezrobotni zarejestrowani w urzędach pracy – mogą też
korzystać z form wsparcia, wśród których wymienić należy: pośrednictwo pracy,
poradnictwo zawodowe, szkolenia, bon na kształcenie ustawiczne, pożyczkę edukacyjną,
staż, skierowanie do pracy w ramach robót publicznych, prac interwencyjnych czy prac
społecznie użytecznych, pakiet aktywizacyjny, dofinansowanie podjęcia działalności
gospodarczej, pożyczkę na podjęcie działalności gospodarczej czy bon na zasiedlenie.
Wsparcie dla osób bezrobotnych, poszukujących pracy i przedsiębiorców, zagwarantowane
przepisami ww. ustawy, realizowane jest na bieżąco przez powiatowe urzędy pracy
i finansowane ze środków FP.
Pomoc w zakresie przedsiębiorczości i tworzenia nowych firm w postaci pożyczki na
podjęcie działalności gospodarczej świadczona jest również w ramach „Rządowego
Programu „Pierwszy biznes – Wsparcie w starcie II”, realizowanego przez Bank
Gospodarstwa Krajowego na postawie umowy z 18 czerwca 2014 r. z Ministrem Pracy i
Polityki Społecznej. Program ma zasięg ogólnokrajowy, wspiera rozwój przedsiębiorczości i
przyczynia się do powstawania nowych miejsc pracy umożliwiając udzielanie na
preferencyjnych warunkach pożyczek na podjęcie działalności gospodarczej i utworzenie
stanowisk pracy dla bezrobotnych. Pożyczki udzielane są przez pośredników finansowych
wybranych w drodze przetargu dla każdego województwa oraz na cały kraj przez Bank
Gospodarstwa Krajowego. Dla województwa warmińsko-mazurskiego wyłoniono trzech
pośredników finansowych, którzy obsługują pożyczki w ramach ogłaszanych naborów
wniosków.
W ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia zawarto też rozwiązania kierowane do
pracodawców i przedsiębiorców, umożliwiające tworzenie i utrzymanie miejsc pracy, w tym
dla osób młodych, takie m.in. jak: dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej, grant
na utworzenie stanowiska pracy zdalnej, pożyczka na utworzenie stanowiska pracy,
refundacja kosztów poniesionych na opłatę wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia
społeczne młodocianych pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu
przygotowania zawodowego, dofinansowanie kształcenia ustawicznego ze środków
Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS). Działania na rzecz rozwoju zawodowego
i przedsiębiorczości realizowane są ponadto na podstawie programów współfinansowanych
ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, w tym programów regionalnych
wdrażanych przez samorządy województw. W ich ramach finansowane są m.in. szkolenia,
3 (Dz.U. poz. 620 z późn. zm.).
-- 2 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
staże, wsparcie w podejmowaniu działalności gospodarczej, rozwój kompetencji oraz
projekty aktywizacji zawodowej osób młodych.
Wsparcie finansowe w postaci dofinansowania podjęcia działalności gospodarczej jest
realizowane na bieżąco przez powiatowe urzędy pracy w całej Polsce i finansowane ze
środków Funduszu Pracy (FP) w ramach przyznanego limitu, przy czym finansowane są
z niego wszystkie formy pomocy określone w ustawie. Powiatowe urzędy pracy
województwa warmińsko-mazurskiego dysponują limitem w wysokości ponad 94,8 mln zł.
W br. samorządom powiatowym województwa warmińsko–mazurskiego przyznano
dodatkowe środki rezerwy FP w łącznej wysokości 24,7 mln zł. Trzeba podkreślić, że to
starosta decyduje jakie formy pomocy są priorytetem w danym urzędzie i na tej podstawie
wnioskuje o dodatkowe środki. Wśród możliwych do sfinansowania z rezerwy FP działań
i programów są programy aktywizacji zawodowej osób do 30 roku życia realizowane
w ramach ogłaszanych naborów. Aktualnie trwają prace nad założeniami kolejnego naboru.
Do oceny sytuacji osób młodych na rynku pracy w województwie warmińsko-mazurskim
mogą posłużyć podstawowe mierniki poziomu aktywności na rynku pracy. Według
prowadzonego przez Główny Urząd Statystyczny Badania Aktywności Ekonomicznej
Ludności (BAEL) w IV kwartale 2025 r.4 w województwie warmińsko-mazurskim w grupie
wiekowej 15-34 lata było 156 tys. osób aktywnych zawodowo, w tym 147 tys. pracujących.
W IV kw. 2024 r. w województwie było 160 tys. aktywnych zawodowo, w tym 152
pracujących. Warto podkreślić, że oznacza to spadek mniejszy niż spadek ludności. Liczba
osób w wieku od 15 do 34 lat w IV kw. 2025 zamieszkujących województwo warmińsko-
mazurskie wg BAEL kształtowała się na poziomie 270 tys. i spadła o 3,9% r/r (wobec spadku
w kraju o 1,1%).
Współczynnik aktywności zawodowej w województwie warmińsko-mazurskim dla grupy
wiekowej 15-24 lata wynosił 32,1% w IV kw. 2025 r. wobec 29,3% w IV kw. 2024 r.,
a wskaźnik zatrudnienia dla tej grupy wiekowej wyniósł w województwie odpowiednio
27,6% i 26,3%. Oznacza to poprawę w ujęciu r/r w obu wypadkach. Współczynnik
aktywności zawodowej dla grupy 25-34 lata wyniósł w województwie 83,1% w IV kw.
2025 r. wobec 81,8% w IV kw. 2024 r. (w Polsce 89,1% w IV kw. 2025), a wskaźnik
zatrudnienia w grupie wiekowej 25-34 lata sięgnął 80,9% wobec 79,1% w analogicznym
okresie poprzedniego roku (86,0% w Polsce w IV kw. 2025). Dla grupy 20-64 lata wskaźnik
zatrudnienia wynosił 79,4% w kraju, a w województwie warmińsko-mazurskim 74,6%.
Oznacza to poprawę na rynku pracy, o czym świadczy wzrost wskaźników, przy czym
sytuacja młodych na rynku pracy w województwie jest mniej korzystna niż w skali kraju.
Głównym powodem statystycznie niskiej aktywności zawodowej osób w wieku między 15
a 24 rokiem życia jest w Polsce fakt kontynuowania przez młodzież i młodych dorosłych
nauki. W kolejnej grupie wiekowej widzimy skokowy wzrost wskaźnika zatrudnienia
świadczący o gotowości młodych ludzi do podejmowania pracy po zakończeniu edukacji.
Jednak województwo warmińsko-mazurskie odnotowywało w przeszłości wysoki odsetek
uczniów porzucających edukację przed ukończeniem szkoły średniej5 (od 2020 r. Eurostat
nie publikuje danych dla tego województwa, ale w 2019 r. odsetek ten wynosił ponad 10%).
Jeśli chodzi o poziom bezrobocia w województwie warmińsko-mazurskim to w latach 2015-
2025, to sytuacja uległa znacznej poprawie. W grudniu 2015 r. liczba osób bezrobotnych
wyniosła 83,5 tys., a w grudniu 2025 r. 43,7 tys. Stopa bezrobocia na koniec roku wynosiła
w 2015 r. 16,2% , natomiast na koniec 2025 r. 9,3%. Liczba pracujących6 (w wieku 15-74
4 https://bdl.stat.gov.pl/bdl/dane/podgrup/temat
5https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/edat_lfse_16__custom_21758786/default/table
6 [lfst_r_lfe2emp] Employed persons by NUTS 2 region
-- 3 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
lata) w tym okresie w województwie wzrosła – w 2015 było ich 555,6 tys., a w 2025 r.
579,0 tys. Wskaźnik zatrudnienia osób wieku 20-64 lata7 w województwie warmińsko-
mazurskim w ciągu dekady zwiększył się z 61,8% w 2015 r. do 75,6% w 2025 r.
Warto podkreślić, że ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia, w związku ze
spodziewanym stopniowym zmniejszaniem się populacji w wieku produkcyjnym, pozwala
wspierać osoby, które pragną zachować aktywność na rynku pracy - w tym kobiety, osoby
z niepełnosprawnościami, młode i te, które pragną się przekwalifikować lub podwyższyć
obecne kwalifikacje, a także seniorki i seniorów. Warto zauważyć, że zwiększa się nie tylko
długość życia, ale i długość życia w zdrowiu. Oznacza to, że w przypadku wzrostu
aktywności zawodowej różnych, również starszych grup na rynku pracy, potencjał
gospodarczy regionu może być podtrzymany, a nawet zwiększony.
Plan Rozwoju Publicznych Służb Zatrudnienia na lata 2025-2027 uwzględnia działania
mające na celu zapewnienie wsparcia osobom pozostającym poza obszarem największych
metropolii, również tym zamieszkującym obszary wiejskie. Przewiduje też działania
skierowane do osób zagrożonych utratą pracy w związku ze zmianami o charakterze
strukturalnym. W ramach zaplanowanych działań przewidziano m.in.:
— inwentaryzację i krytyczną analizę tzw. dobrych praktyk w aktywizacji osób z terenów
wiejskich wypracowanych w projektach pilotażowych;
— upowszechnianie informacji o poszerzeniu możliwości korzystania ze wsparcia PSZ
przez rolników;
— opracowania narzędzia prognozowania zapotrzebowania na umiejętności zielone
i cyfrowe.
Wojewódzkie urzędy pracy zobowiązano do identyfikacji w województwie obszarów i grup
pracowników najmocniej dotkniętych skutkami transformacji oraz do prowadzenia analizy
zapotrzebowania na pracowników i umiejętności związane z transformacją, a także
współpracy z pracodawcami i wspierania ich w procesach adaptacyjnych. Wśród działań
powiatowych urzędów pracy przewidziano:
— aktywne stosowanie form wsparcia związanych z podnoszeniem mobilności
i ułatwianiem dostępu do opieki dla niesamodzielnych członków rodziny;
— aktywne i prewencyjne docieranie z ofertą PUP do pracodawców i pracowników
zagrożonych utratą pracy z powodu zmian strukturalnych;
— współpracę z reprezentacją pracodawców w zakresie wykorzystania form wsparcia PUP
na rzecz wzmocnienia ich potencjału wobec transformacji oraz zapewnienie wysokiej
jakości programów zwolnień monitorowanych.
Informuję, że strategia dla regionów nie jest przygotowywana w resorcie rodziny - jest to
zasadnie samorządów województw. Plan Rozwoju Publicznych Służb Zatrudnienia na lata
2025-2027 zobowiązuje wojewódzkie urzędy pracy, by zadbały o zapisy dotyczące rynku
pracy w strategiach rozwoju województw. Województwo Warmińsko-Mazurskie posiada
strategię rozwoju społeczno-gospodarczego „Warmińsko-Mazurskie 2030”, której
zasadniczym celem jest zapewnienie spójności pod względem ekonomicznym, społecznym
i przestrzennym Warmii i Mazur z innymi regionami w Polsce i wspólnocie europejskiej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
7 [lfst_r_lfe2emprtn] Employment rates by educational attainment level, citizenship and NUTS 2 region
-- 4 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 5 of 5 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.328.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17287 Pani Posłanki Olgi Semeniuk-Patkowskiej,
w sprawie sytuacji demograficznej oraz odpływu młodych mieszkańców z woj. warmińsko-
mazurskiego, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego liczba ludności w województwie
warmińsko-mazurskim w grudniu 2015 r. liczyła 1 439,7 tys., a w czerwcu 2025 r. 1 343,9
tys. Oznacza to, że populacja województwa spadła w tym okresie o 95,8 tys.
Powiatami odnotowującymi największy odpływ osób w grupie wiekowej 20-29 lat
w okresie między rokiem 2014 a 2023 w województwie warmińsko-mazurskim były: powiat
bartoszycki, braniewski, działdowski, elbląski, giżycki, kętrzyński, lidzbarski, mrągowski,
nidzicki, nowomiejski, olecki, ostródzki, piski, szczycieński, gołdapski, węgorzewski
(zwiększony odpływ zdefiniowano jako sytuację, w której odpływ populacji w danej
kategorii wiekowej przeważa nad napływem, a wskaźnik efektywność migracyjnej1 jest
mniejszy niż -10%).
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) realizowany jest projekt pn.
”Wypracowanie rozwiązań służących przeciwdziałaniu migracji osób młodych z terenów
dotkniętych depopulacją” ze środków Funduszu Europejskiego dla Rozwoju Społecznego
2021-2027 (FERS). W jego ramach przewidziano komponent badawczy dotyczący migracji
osób młodych z terenów dotkniętych depopulacją. Umożliwi to określenie prawidłowości
powodujących opuszczanie danych regionów przez osoby młode. W województwie
warmińsko-mazurskim wskaźnik efektywności migracyjnej w odniesieniu do osób w grupie
wiekowej 20-29 w latach 2014-2023 był jednym z najniższych, po województwie
świętokrzyskim (-20,6%) i lubelskim (-17,2%), i wyniósł (-15,2%)2. Wnioski z badań zostaną
uwzględnione w analizie przyczyn migracji młodych ludzi z Warmii i Mazur. Aktualnie
zakończono etap pilotażowy, w ramach którego przeprowadzono m.in. badanie jakościowe
ustalające przyczyny omawianego zjawiska. Raporty z badań są dostępne na stronie MRPiPS
pod adresem: https://www.gov.pl/web/rodzina/pierwsze-produkty-projektu-
dotyczacego-migracji-osob-mlodych-z-terenow-dotknietych-depopulacja-juz-dostepne .
Informuję, że kwestie związane ze zwiększeniem atrakcyjności gospodarczej regionu dla
młodych mieszkańców należą w znacznej mierze do właściwości Ministra Rozwoju
i Technologii. Do właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej należy
1 Wskaźnik efektywności migracyjnej definiuje się jako stosunek salda migracji (różnica między liczbą imigrantów
a emigrantów) do obrotu migracyjnego (całkowita liczba imigrantów i emigrantów):
WEM = n-o
n+o × 100, gdzie: WEM – wskaźnik efektywności migracyjnej, n – napływ, o – odpływ.
2 Śleszyński P. 2025. Raport o przestrzennej depopulacji i migracjach młodych dorosłych w Polsce wykonany
w ramach projektu pt. „Wypracowanie rozwiązań służących przeciwdziałaniu migracji osób młodych z terenów
dotkniętych depopulacją” Centrum Badań Migracji, Depopulacji i Rozwoju Uniwersytetu Opolskiego. Wykonany
w ramach projekt „Wypracowanie rozwiązań służących przeciwdziałaniu migracji osób młodych z terenów
dotkniętych depopulacją” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Programu FERS 2021-2027.
-- 1 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
aktywizacja osób młodych na rynku pracy, realizowana przez publiczne służby zatrudnienia
i Ochotnicze Hufce Pracy. Po rejestracji w powiatowych urzędach pracy osoby młode są
intensywnie aktywizowane. Zgodnie z ustawą z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy
i służbach zatrudnienia3 osobom do 30 roku życia, obok 6 innych grup wrażliwych na rynku
pracy, przysługuje pierwszeństwo w kierowaniu do wsparcia - powiatowy urząd pracy
powinien przedstawić bezrobotnemu do 30 roku życia propozycję zatrudnienia, innej pracy
zarobkowej, szkolenia albo innej formy pomocy w okresie do 4 miesięcy od dnia rejestracji.
W ww. akcie ustanowiono też funkcję doradcy ds. osób młodych, którego zadaniem jest
opracowanie wraz z klientem indywidualnego planu działania (IPD), czyli kompleksowego
planu aktywizacji zawodowej. Od 1 stycznia br. wojewódzkie i powiatowe urzędy pracy
mogą uruchamiać ze środków Funduszu Pracy (FP) punkty kompleksowego wsparcia osób
młodych, które zapewniają informację i doradztwo dotyczące zatrudnienia, edukacji,
pomocy społecznej, kwestii mieszkaniowych i zdrowotnych. W województwie warmińsko-
mazurskim punkty obsługi osób młodych działają w Iławie i Kętrzynie. Osoby bezrobotne
do 30 roku życia – tak jak pozostali bezrobotni zarejestrowani w urzędach pracy – mogą też
korzystać z form wsparcia, wśród których wymienić należy: pośrednictwo pracy,
poradnictwo zawodowe, szkolenia, bon na kształcenie ustawiczne, pożyczkę edukacyjną,
staż, skierowanie do pracy w ramach robót publicznych, prac interwencyjnych czy prac
społecznie użytecznych, pakiet aktywizacyjny, dofinansowanie podjęcia działalności
gospodarczej, pożyczkę na podjęcie działalności gospodarczej czy bon na zasiedlenie.
Wsparcie dla osób bezrobotnych, poszukujących pracy i przedsiębiorców, zagwarantowane
przepisami ww. ustawy, realizowane jest na bieżąco przez powiatowe urzędy pracy
i finansowane ze środków FP.
Pomoc w zakresie przedsiębiorczości i tworzenia nowych firm w postaci pożyczki na
podjęcie działalności gospodarczej świadczona jest również w ramach „Rządowego
Programu „Pierwszy biznes – Wsparcie w starcie II”, realizowanego przez Bank
Gospodarstwa Krajowego na postawie umowy z 18 czerwca 2014 r. z Ministrem Pracy i
Polityki Społecznej. Program ma zasięg ogólnokrajowy, wspiera rozwój przedsiębiorczości i
przyczynia się do powstawania nowych miejsc pracy umożliwiając udzielanie na
preferencyjnych warunkach pożyczek na podjęcie działalności gospodarczej i utworzenie
stanowisk pracy dla bezrobotnych. Pożyczki udzielane są przez pośredników finansowych
wybranych w drodze przetargu dla każdego województwa oraz na cały kraj przez Bank
Gospodarstwa Krajowego. Dla województwa warmińsko-mazurskiego wyłoniono trzech
pośredników finansowych, którzy obsługują pożyczki w ramach ogłaszanych naborów
wniosków.
W ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia zawarto też rozwiązania kierowane do
pracodawców i przedsiębiorców, umożliwiające tworzenie i utrzymanie miejsc pracy, w tym
dla osób młodych, takie m.in. jak: dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej, grant
na utworzenie stanowiska pracy zdalnej, pożyczka na utworzenie stanowiska pracy,
refundacja kosztów poniesionych na opłatę wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia
społeczne młodocianych pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu
przygotowania zawodowego, dofinansowanie kształcenia ustawicznego ze środków
Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS). Działania na rzecz rozwoju zawodowego
i przedsiębiorczości realizowane są ponadto na podstawie programów współfinansowanych
ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, w tym programów regionalnych
wdrażanych przez samorządy województw. W ich ramach finansowane są m.in. szkolenia,
3 (Dz.U. poz. 620 z późn. zm.).
-- 2 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
staże, wsparcie w podejmowaniu działalności gospodarczej, rozwój kompetencji oraz
projekty aktywizacji zawodowej osób młodych.
Wsparcie finansowe w postaci dofinansowania podjęcia działalności gospodarczej jest
realizowane na bieżąco przez powiatowe urzędy pracy w całej Polsce i finansowane ze
środków Funduszu Pracy (FP) w ramach przyznanego limitu, przy czym finansowane są
z niego wszystkie formy pomocy określone w ustawie. Powiatowe urzędy pracy
województwa warmińsko-mazurskiego dysponują limitem w wysokości ponad 94,8 mln zł.
W br. samorządom powiatowym województwa warmińsko–mazurskiego przyznano
dodatkowe środki rezerwy FP w łącznej wysokości 24,7 mln zł. Trzeba podkreślić, że to
starosta decyduje jakie formy pomocy są priorytetem w danym urzędzie i na tej podstawie
wnioskuje o dodatkowe środki. Wśród możliwych do sfinansowania z rezerwy FP działań
i programów są programy aktywizacji zawodowej osób do 30 roku życia realizowane
w ramach ogłaszanych naborów. Aktualnie trwają prace nad założeniami kolejnego naboru.
Do oceny sytuacji osób młodych na rynku pracy w województwie warmińsko-mazurskim
mogą posłużyć podstawowe mierniki poziomu aktywności na rynku pracy. Według
prowadzonego przez Główny Urząd Statystyczny Badania Aktywności Ekonomicznej
Ludności (BAEL) w IV kwartale 2025 r.4 w województwie warmińsko-mazurskim w grupie
wiekowej 15-34 lata było 156 tys. osób aktywnych zawodowo, w tym 147 tys. pracujących.
W IV kw. 2024 r. w województwie było 160 tys. aktywnych zawodowo, w tym 152
pracujących. Warto podkreślić, że oznacza to spadek mniejszy niż spadek ludności. Liczba
osób w wieku od 15 do 34 lat w IV kw. 2025 zamieszkujących województwo warmińsko-
mazurskie wg BAEL kształtowała się na poziomie 270 tys. i spadła o 3,9% r/r (wobec spadku
w kraju o 1,1%).
Współczynnik aktywności zawodowej w województwie warmińsko-mazurskim dla grupy
wiekowej 15-24 lata wynosił 32,1% w IV kw. 2025 r. wobec 29,3% w IV kw. 2024 r.,
a wskaźnik zatrudnienia dla tej grupy wiekowej wyniósł w województwie odpowiednio
27,6% i 26,3%. Oznacza to poprawę w ujęciu r/r w obu wypadkach. Współczynnik
aktywności zawodowej dla grupy 25-34 lata wyniósł w województwie 83,1% w IV kw.
2025 r. wobec 81,8% w IV kw. 2024 r. (w Polsce 89,1% w IV kw. 2025), a wskaźnik
zatrudnienia w grupie wiekowej 25-34 lata sięgnął 80,9% wobec 79,1% w analogicznym
okresie poprzedniego roku (86,0% w Polsce w IV kw. 2025). Dla grupy 20-64 lata wskaźnik
zatrudnienia wynosił 79,4% w kraju, a w województwie warmińsko-mazurskim 74,6%.
Oznacza to poprawę na rynku pracy, o czym świadczy wzrost wskaźników, przy czym
sytuacja młodych na rynku pracy w województwie jest mniej korzystna niż w skali kraju.
Głównym powodem statystycznie niskiej aktywności zawodowej osób w wieku między 15
a 24 rokiem życia jest w Polsce fakt kontynuowania przez młodzież i młodych dorosłych
nauki. W kolejnej grupie wiekowej widzimy skokowy wzrost wskaźnika zatrudnienia
świadczący o gotowości młodych ludzi do podejmowania pracy po zakończeniu edukacji.
Jednak województwo warmińsko-mazurskie odnotowywało w przeszłości wysoki odsetek
uczniów porzucających edukację przed ukończeniem szkoły średniej5 (od 2020 r. Eurostat
nie publikuje danych dla tego województwa, ale w 2019 r. odsetek ten wynosił ponad 10%).
Jeśli chodzi o poziom bezrobocia w województwie warmińsko-mazurskim to w latach 2015-
2025, to sytuacja uległa znacznej poprawie. W grudniu 2015 r. liczba osób bezrobotnych
wyniosła 83,5 tys., a w grudniu 2025 r. 43,7 tys. Stopa bezrobocia na koniec roku wynosiła
w 2015 r. 16,2% , natomiast na koniec 2025 r. 9,3%. Liczba pracujących6 (w wieku 15-74
4 https://bdl.stat.gov.pl/bdl/dane/podgrup/temat
5https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/edat_lfse_16__custom_21758786/default/table
6 [lfst_r_lfe2emp] Employed persons by NUTS 2 region
-- 3 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
lata) w tym okresie w województwie wzrosła – w 2015 było ich 555,6 tys., a w 2025 r.
579,0 tys. Wskaźnik zatrudnienia osób wieku 20-64 lata7 w województwie warmińsko-
mazurskim w ciągu dekady zwiększył się z 61,8% w 2015 r. do 75,6% w 2025 r.
Warto podkreślić, że ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia, w związku ze
spodziewanym stopniowym zmniejszaniem się populacji w wieku produkcyjnym, pozwala
wspierać osoby, które pragną zachować aktywność na rynku pracy - w tym kobiety, osoby
z niepełnosprawnościami, młode i te, które pragną się przekwalifikować lub podwyższyć
obecne kwalifikacje, a także seniorki i seniorów. Warto zauważyć, że zwiększa się nie tylko
długość życia, ale i długość życia w zdrowiu. Oznacza to, że w przypadku wzrostu
aktywności zawodowej różnych, również starszych grup na rynku pracy, potencjał
gospodarczy regionu może być podtrzymany, a nawet zwiększony.
Plan Rozwoju Publicznych Służb Zatrudnienia na lata 2025-2027 uwzględnia działania
mające na celu zapewnienie wsparcia osobom pozostającym poza obszarem największych
metropolii, również tym zamieszkującym obszary wiejskie. Przewiduje też działania
skierowane do osób zagrożonych utratą pracy w związku ze zmianami o charakterze
strukturalnym. W ramach zaplanowanych działań przewidziano m.in.:
— inwentaryzację i krytyczną analizę tzw. dobrych praktyk w aktywizacji osób z terenów
wiejskich wypracowanych w projektach pilotażowych;
— upowszechnianie informacji o poszerzeniu możliwości korzystania ze wsparcia PSZ
przez rolników;
— opracowania narzędzia prognozowania zapotrzebowania na umiejętności zielone
i cyfrowe.
Wojewódzkie urzędy pracy zobowiązano do identyfikacji w województwie obszarów i grup
pracowników najmocniej dotkniętych skutkami transformacji oraz do prowadzenia analizy
zapotrzebowania na pracowników i umiejętności związane z transformacją, a także
współpracy z pracodawcami i wspierania ich w procesach adaptacyjnych. Wśród działań
powiatowych urzędów pracy przewidziano:
— aktywne stosowanie form wsparcia związanych z podnoszeniem mobilności
i ułatwianiem dostępu do opieki dla niesamodzielnych członków rodziny;
— aktywne i prewencyjne docieranie z ofertą PUP do pracodawców i pracowników
zagrożonych utratą pracy z powodu zmian strukturalnych;
— współpracę z reprezentacją pracodawców w zakresie wykorzystania form wsparcia PUP
na rzecz wzmocnienia ich potencjału wobec transformacji oraz zapewnienie wysokiej
jakości programów zwolnień monitorowanych.
Informuję, że strategia dla regionów nie jest przygotowywana w resorcie rodziny - jest to
zasadnie samorządów województw. Plan Rozwoju Publicznych Służb Zatrudnienia na lata
2025-2027 zobowiązuje wojewódzkie urzędy pracy, by zadbały o zapisy dotyczące rynku
pracy w strategiach rozwoju województw. Województwo Warmińsko-Mazurskie posiada
strategię rozwoju społeczno-gospodarczego „Warmińsko-Mazurskie 2030”, której
zasadniczym celem jest zapewnienie spójności pod względem ekonomicznym, społecznym
i przestrzennym Warmii i Mazur z innymi regionami w Polsce i wspólnocie europejskiej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
7 [lfst_r_lfe2emprtn] Employment rates by educational attainment level, citizenship and NUTS 2 region
-- 4 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 5 of 5 --