Interpelacja w sprawie ochrony linii brzegowej jezior oraz zjawiska intensywnej zabudowy terenów nad akwenami na terenie woj. warmińsko-mazurskiego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17281
do ministra infrastruktury
w sprawie ochrony linii brzegowej jezior oraz zjawiska intensywnej zabudowy terenów nad akwenami na terenie woj. warmińsko-mazurskiego
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 21-05-2026
Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się z prośbą o przedstawienie informacji dotyczących ochrony linii brzegowej jezior oraz zjawiska intensywnej zabudowy terenów nad akwenami na terenie województwa warmińsko-mazurskiego.
Warmia i Mazury stanowią jeden z najcenniejszych przyrodniczo regionów Polski. W ostatnich latach mieszkańcy regionu oraz organizacje społeczne zwracają jednak uwagę na postępującą presję inwestycyjną dotyczącą terenów położonych nad jeziorami.
W przestrzeni publicznej pojawiają się informacje dotyczące ograniczania dostępu do jezior, grodzenia terenów nadbrzeżnych oraz realizacji inwestycji budzących kontrowersje społeczne i środowiskowe.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo monitoruje skalę zabudowy terenów położonych bezpośrednio przy jeziorach na terenie Warmii i Mazur?
Ile postępowań dotyczących naruszenia przepisów związanych z dostępem do linii brzegowej prowadzono w latach 2022–2025?
Czy analizowany jest wpływ intensywnej zabudowy nad jeziorami na środowisko naturalne i krajobraz regionu?
Jakie działania podejmowane są w celu ochrony publicznego dostępu do jezior?
Czy planowane są zmiany legislacyjne ograniczające możliwość grodzenia terenów nad akwenami?
Czy istnieją mechanizmy kontroli inwestycji realizowanych na obszarach szczególnie cennych przyrodniczo?
Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące wpływu tzw. apartamentyzacji Mazur na lokalne społeczności oraz rynek nieruchomości?
Z wyrazami szacunku Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Arkadiusz Marchewka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10887 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-4.054.12.2026.WP
Warszawa, 08 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 17281 Posła na Sejm RP Pani Olgi Semeniuk-Patkowskiej
z dnia 26 maja 2026 r. w sprawie ochrony linii brzegowej jezior oraz zjawiska intensywnej
zabudowy terenów nad akwenami na terenie woj. warmińsko-mazurskiego,
przedstawiam poniżej stosowne wyjaśnienia.
Uprzejmie informuję, że do zadań Ministerstwa Infrastruktury nie należy monitorowanie
skali zabudowy terenów położonych bezpośrednio przy jeziorach na terenie Warmii
i Mazur.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody
Polskie (PGW WP), na terenie woj. warmińsko mazurskiego (obszar działania PGW WP
Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w: Białymstoku, Gdańsku i Warszawie)
w latach 2022-2025:
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Białymstoku przeprowadził:
a) w 2022 r. – 11 kontroli gospodarowania wodami dotyczących zakazu grodzenia
nieruchomości przyległych do publicznych śródlądowych wód powierzchniowych
oraz do brzegu wód morskich i morza terytorialnego w odległości mniejszej niż
1,5 m od linii brzegu, a także zakazywania lub uniemożliwiania przechodzenia
przez ten obszar;
b) w 2023 r. – 5 kontroli gospodarowania wodami w ww. zakresie;
c) w 2024 r. – 13 kontroli gospodarowania wodami w ww. zakresie;
d) w 2025 r. – 14 kontroli gospodarowania wodami w ww. zakresie.
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku przeprowadził:
a) w 2022 r. – 2 postępowania;
b) w 2023 r. – 1 postępowanie;
c) w 2024 r. – 1 postępowanie;
d) w 2025 r. – 3 postępowania.
Na obszarze działania PGW WP Regionalnego Zarządu Gospodarki w Warszawie (teren
woj. warmińsko-mazurskiego) w ww. okresie nie prowadzono postępowań kontrolnych
dotyczących naruszenia przepisów związanych z ograniczeniem dostępu do linii brzegowej
jezior oraz innych publicznych śródlądowych wód powierzchniowych. Nie wpływały
-- 1 of 4 --
2
również zgłoszenia, skargi ani wnioski wskazujące na występowanie przypadków
bezprawnego grodzenia terenów nadbrzeżnych, utrudniania dostępu do wód czy realizacji
inwestycji skutkujących ograniczeniem prawa do powszechnego korzystania z wód.
Ponadto informuję, że przy wydawaniu pozwoleń wodnoprawnych każdorazowo jest
poddawany analizie wpływ planowanej inwestycji na środowisko naturalne. Głównymi
czynnikami branymi pod uwagę w trakcie procesu wydania decyzji wodnoprawnej są:
wpływ inwestycji na stan wód powierzchniowych i podziemnych;
ryzyko pogorszenia stanu jakości wód jeziornych;
zmiany stosunków wodnych, m.in. zmiana kierunku odpływu wód opadowych lub
roztopowych;
zwiększenie intensywności spływu wód lub zmniejszenie dostępności wód na
danym obszarze wynikające z zamierzonych prac;
zagrożenie dla ekosystemów wodnych i zależnych od wód;
zgodność z celami środowiskowymi dla danej jednolitej części wód.
Ponadto w przypadku intensywnej zabudowy nad jeziorami bierze się pod uwagę:
zwiększony spływ zanieczyszczeń z utwardzanych powierzchni;
możliwość przyśpieszenia procesu eutrofizacji jeziora;
ograniczenie naturalnej retencji oraz ewentualne niszczenie linii brzegowej jezior
ze względu na narastający wzrost usług związanych z działalnością rekreacyjną.
Odnosząc się do pytania o działania podejmowane w celu ochrony publicznego dostępu
do jezior, należy zaznaczyć, że każdemu przysługuje prawo do powszechnego korzystania
z publicznych śródlądowych wód powierzchniowych, morskich wód wewnętrznych oraz
wód morza terytorialnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Powszechne
korzystanie z wód służy do zaspokajania potrzeb osobistych, gospodarstwa domowego
lub rolnego, bez stosowania specjalnych urządzeń technicznych, a także do wypoczynku,
uprawiania turystyki, sportów wodnych oraz na zasadach określonych w przepisach
odrębnych – amatorskiego połowu ryb.
Kwestia grodzenia lub zakazywania przechodzenia wzdłuż linii brzegu w odległości
mniejszej niż 1,5 m jest uregulowana przepisem art. 232 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. –
Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960, 1535, z 2026 r. poz. 445, 605) i ma na celu jedynie
zapewnienie możliwości bezpiecznego wyjścia z wody na brzeg oraz przejścia wzdłuż cieku
bez względu na cel. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że przepis ten ma zastosowanie
wyłącznie do wód publicznych, tj. stanowiących własność Skarbu Państwa lub
samorządów terytorialnych.
Zgodnie z ww. przepisem jest możliwe tylko przechodzenie wzdłuż linii brzegu, natomiast
nie uprawnia on do innej formy korzystania z tego obszaru, np. na potrzeby stanowiska
wędkarskiego lub okazjonalnego wypoczynku.
Wbrew ogólnemu przekonaniu, zakaz grodzenia nie jest tożsamy z zapewnieniem dostępu
do wód publicznych. Zapewnienie dostępu do wód publicznych (należących do Skarbu
Państwa i jednostek samorządu terytorialnego) jest materią art. 233 ust. 2 ustawy – Prawo
wodne. Zgodnie z jego treścią, właściciel nieruchomości przyległej do wód publicznych jest
obowiązany zapewnić dostęp do wody w sposób umożliwiający powszechne korzystanie,
ale udostępnienie gruntów lub ich części, umożliwiających dostęp do wód, następuje w
-- 2 of 4 --
3
drodze decyzji administracyjnej wydanej przez właściwy organ samorządu terytorialnego
(wójta, burmistrza lub prezydenta miasta). Właścicielowi gruntu przysługuje w takim
przypadku odszkodowanie z budżetu gminy. Tym samym, według istniejącego stanu
prawnego, obowiązujące przepisy regulują tę kwestię, jednak z uwagi na ich ingerencję
we własność prywatną, ich stosowanie musi wynikać z rzeczywistych potrzeb ludności
(w szczególności lokalnej wspólnoty), dlatego organem decyzyjnym w sprawie są gminne
organy samorządowe reprezentujące interes wspólnoty.
Z art. 478 pkt 2 ustawy – Prawo wodne wynika, że kto grodzi nieruchomości przyległe do
publicznych śródlądowych wód powierzchniowych lub do brzegu wód morskich lub morza
terytorialnego, w odległości mniejszej niż 1,5 m od linii brzegu, lub zakazuje albo
uniemożliwia przechodzenie przez ten obszar, podlega karze grzywny, której wysokość
wynosi od 1000 zł do 7500 zł. Tym samym nieprzestrzeganie przepisów w zakresie
grodzenia jest wykroczeniem.
Z uwagi na podstawę prawną ww. zakazu, a także delikt z jakim jest on związany, należy
zaznaczyć, że w sprawach o wykroczenia orzeka sąd, chyba że przepis szczególny stanowi
inaczej. W takim przypadku, w zależności od wykroczenia, właściwy do orzekania może
być również inny organ (np. Policja albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki
wodnej PGW WP).
Ponadto PGW WP poinformowało, że reaguje na każde zgłoszenie i dokonuje jego
weryfikacji. Następnie, adekwatnie do stwierdzonego stanu faktycznego, są
podejmowane działania mające na celu wyeliminowanie działań prowadzonych
niezgodnie z przepisami ustawy – Prawo wodne. W niektórych przypadkach wystarczy
zwrócenie uwagi na naruszenie i właściciel nieruchomości podejmuje odpowiednie
działania, a czasami są wymagane działania zmierzające do ukarania sprawcy grzywną
w formie mandatu karnego.
Należy zaznaczyć, że kwestia przestrzegania zakazu grodzenia jest stałym elementem
działań kontrolnych realizowanych w toku kontroli gospodarowania wodami przez
regionalne zarządy gospodarki wodnej PGW WP oraz działań pozakontrolnych.
Ponadto dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej PGW WP uczestniczy
w wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która stanowi pierwszą
decyzję w procesie inwestycyjnym i określa sposób wykonania inwestycji
(przedsięwzięcie), aby jak najmniej pogorszyć stan środowiska. Jest to wymóg konieczny
w przypadku, gdy planowana inwestycja kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących
zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w rozporządzeniu Rady
Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco
oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839). Przedmiotową decyzję należy
uzyskać przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Należy zaznaczyć, że organem
wydającym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach w tego rodzaju
przedsięwzięciach jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, natomiast organem
współdziałającym przy wydawaniu tej decyzji jest dyrektor regionalnego zarządu
gospodarki wodnej PGW WP jako organ właściwy w sprawie ocen wodnoprawnych.
Należy także zaznaczyć, że organy PGW WP, w ramach procedury oceny oddziaływania na
środowisko, analizują zgodnie ze swoją właściwością wszystkie potencjalne zagrożenia
wynikające z zakresu przedsięwzięcia, w szczególności odnoszące się do wpływu na
-- 3 of 4 --
4
możliwość osiągnięcia celów środowiskowych dla jednolitych części wód
powierzchniowych (JCWP) oraz jednolitych części wód podziemnych (JCWPd),
wynikających z obowiązujących planów gospodarowania wodami. Należy także zwrócić
uwagę, że zagadnienia odnoszące się do ochrony wód w ramach ww. postępowania należą
także do właściwości organów współdziałających, tj. inspekcji sanitarnej i regionalnej
dyrekcji ochrony środowiska.
Ponadto PGW WP regionalne zarządy gospodarki wodnej wykonują kontrole
gospodarowania wodami, o której mowa w art. 335 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne,
w zakresie określonym w art. 334 pkt 1-7 oraz 9-13 ustawy Prawo wodne, tj.:
1) korzystania z wód oraz ochrony zasobów wodnych;
2) przestrzegania warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy;
3) przestrzegania warunków ustalonych w pozwoleniach zintegrowanych;
4) wykonywania urządzeń wodnych;
5) utrzymywania wód oraz urządzeń wodnych;
6) przestrzegania nałożonych na właścicieli gruntów obowiązków oraz ograniczeń;
6a) stanu jakości wody ujmowanej do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do
spożycia przez ludzi;
7) przestrzegania warunków obowiązujących w strefach ochronnych i obszarach
ochronnych;
9) przestrzegania warunków obowiązujących na wałach przeciwpowodziowych oraz na
obszarach szczególnego zagrożenia powodzią;
10) stanu zabezpieczenia przed powodzią oraz przebiegu usuwania skutków powodzi
związanych z utrzymaniem wód oraz urządzeń wodnych;
11) ustawiania i utrzymywania stałych urządzeń pomiarowych na brzegach i w wodach;
12) wykonywania w pobliżu urządzeń wodnych robót lub czynności, które mogą zagrażać
tym urządzeniom lub spowodować ich uszkodzenie;
13) usuwania szkód związanych z ruchem zakładu górniczego w zakresie gospodarki
wodnej.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że Ministerstwo Infrastruktury nie prowadzi analiz
dotyczących „wpływu apartymentyzacji Mazur na lokalne społeczności oraz rynek
nieruchomości” oraz nie są prowadzone ani planowane prace legislacyjne w zakresie
dalszego ograniczenia możliwości grodzenia terenów nad akwenami.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Arkadiusz Marchewka
Sekretarz Stanu
-- 4 of 4 --