Interpelacja w sprawie postępów prac Międzyresortowego Zespołu ds. zapadlisk i podtopień oraz realizacji zapowiedzi rządowych w pow. olkuskim
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17276
do ministra energii
w sprawie postępów prac Międzyresortowego Zespołu ds. zapadlisk i podtopień oraz realizacji zapowiedzi rządowych w pow. olkuskim
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj
Data wpływu: 20-05-2026
W grudniu 2024 r., wraz z grupą posłów, skierowałam interpelację, w której zasygnalizowałam problem zapadlisk i podtopień w rejonie olkuskim. W sierpniu 2025 r. zarządzeniem Prezesa Rady Ministrów powołano Międzyresortowy Zespół ds. zapadlisk i podtopień pod przewodnictwem ministra energii. Powołanie tego zespołu zostało przyjęte przez lokalne społeczności oraz samorządy z ogromną nadzieją. Skala problemów i wyzwań hydrogeologicznych i infrastrukturalnych, z jakimi mierzą się mieszkańcy po wyłączeniu pomp odwadniających w kopalni Olkusz-Pomorzany, wymaga skoordynowanego, systemowego podejścia, wykraczającego poza kompetencje jednego resortu. Starając się rozumieć dynamikę prac zespołów takich jak ww., w grudniu 2025 r. - po licznych prośbach i wnioskach o podjęcie pilnej interwencji - skierowałam kolejną interpelację w sprawie zapadlisk i podtopień w rejonie olkuskim. Niniejsze wystąpienie stanowi zatem kontynuację dialogu, którego ostatnim etapem było udzielenie odpowiedzi z dnia 19 marca 2026 r. (udzielonej z upoważnienia ministra przez podsekretarza stanu Mariana Zmarzłego) na interpelację poselską nr 14306.
Podkreślam, że intencją nie jest eskalacja politycznego sporu, lecz wspólne i konstruktywne zdiagnozowanie, na jakim etapie realizacji są kluczowe deklaracje, na realizację których z nadzieją oczekują mieszkańcy oraz lokalne samorządy. Celem niniejszej interpelacji jest również ustalenie możliwych ram współpracy - również ze strony posłów niewchodzących w skład koalicji rządzącej - mającej na celu pilną i adekwatną reakcję na potrzeby zgłaszane przez mieszkańców dotkniętych podtopieniami.
W odpowiedzi z dnia 19 marca 2026 r. na interpelację nr 14306 resort poinformował o uruchomieniu kluczowych procesów badawczych i technicznych. Wskazano m.in. na zaawansowane przygotowania do opracowania strategicznego dokumentu pn. „Studium identyfikacji zagrożeń wodnych i przeciwdziałania katastrofie ekologicznej na obszarze Trzebini i w rejonie olkuskim” przez ekspertów GIG oraz PIG-PIB. Wspomniano również o pilnej rekomendacji wdrożenia zrzutu wód z zalewisk Hutki I i Dąbrówka do Sztolni Ponikowskiej przez ZGH Bolesław SA i Lasy Państwowe, co miało uchronić zabudowę mieszkaniową przed utratą stateczności skarp. Ponieważ zbliżamy się do końca maja 2026 roku, od sformułowania tych zapowiedzi minęły kolejne miesiące, a sytuacja w terenie dynamicznie się rozwija w negatywnym kierunku, kluczowe staje się zweryfikowanie postępu prac z poziomu deklaracji do fazy realizacji. Z perspektywy bowiem mieszkańców, których nieruchomości zostały już lub niebawem zostaną dotknięte podtopieniami, kluczowe jest podjęcie działań doraźnych, „tu i teraz”, a nie jedynie wypracowanie rekomendacji na przyszłość. Te rekomendacje są oczywiście niezwykle istotne, mając na uwadze fakt, że problem, z którym dziś mierzą się mieszkańcy powiatu olkuskiego, może dotyczyć szeregu innych wspólnot w naszym kraju, niemniej uprzejmie zwracam uwagę i proszę o podjęcie pilnych działań osłonowych dla mieszkańców powiatu olkuskiego już teraz.
Mając na uwadze powyższe fakty oraz konieczność bieżącego, merytorycznego monitorowania działań osłonowych dla powiatu olkuskiego, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
W zakresie realizacji zapowiedzianego „Studium identyfikacji zagrożeń wodnych i przeciwdziałania katastrofie ekologicznej na obszarze Trzebini i w rejonie olkuskim”: Na jakim etapie znajduje się obecnie (koniec maja 2026 r.) przygotowanie dokumentu przez Główny Instytut Górnictwa oraz Państwowy Instytut Geologiczny? Czy eksperci sformułowali już pierwsze cząstkowe warianty rozwiązań naprawczych i zapobiegawczych dla rejonu olkuskiego? Kiedy gotowe opracowanie zostanie oficjalnie przedstawione opinii publicznej i samorządom? Jaka jest skala zagrożeń wodnych w rejonie olkuskim, tj. ile osób, jaki obszar i majątek jakiej wartości jest zagrożony zapadliskami i podtopieniami?
W zakresie pilnych działań technicznych (Hutki I, Dąbrówka, Sztolnia Ponikowska): Czy techniczna inwestycja kontrolowanego zrzutu wód do Sztolni Ponikowskiej, realizowana przez ZGH Bolesław SA przy współpracy z RDLP, została już w pełni uruchomiona i czy spełnia założone cele interwencyjnej regulacji przepływu? Czy na podstawie majowych odczytów i monitoringu stabilności skarp ziemnych odnotowano spadek ryzyka dla pobliskiej zabudowy mieszkaniowej?
W zakresie reform legislacyjnych: Ministerstwo sygnalizowało, że kwestie systemowych rozwiązań podlegają analizie utworzonej w ramach Grupy roboczej ds. legislacji. Jakie konkretne zmiany ustawowe w obszarze prawa wodnego, likwidacji kopalń lub zagospodarowania przestrzennego wypracowała ta grupa? Na jakim etapie rządowej ścieżki legislacyjnej się one znajdują i kiedy planowane jest ich wejście w życie, tak aby objęły działaniem sytuacje kryzysowe w trybie natychmiastowym, a nie tylko stanowiły rekomendacje na odległą przyszłość?
W zakresie działań doraźnych i planów inwestycyjnych PGW Wody Polskie: W marcowej odpowiedzi wskazano, że w aktualnym Programie Planowanych Inwestycji (PPI) PGW Wody Polskie nie było ujętych zadań dedykowanych niwelowaniu skutków zaprzestania działalności kopalń. Czy w związku z postępującym problemem i rekomendacjami zespołu podjęto pilne działania zmierzające do rewizji PPI i wpisania tam celowanych inwestycji hydrologicznych dla rejonu olkuskiego finansowanych z budżetu państwa? Jakie dokładnie działania miejscowe na ciekach wodnych powiatu przeprowadzili pracownicy RZGW w Gliwicach w kwietniu i maju 2026 r. w celu usprawnienia przepływu?
W zakresie szerokiej współpracy regionalnej: W oficjalnych pismach w kontekście działań operacyjnych i ogłaszania pogotowia przeciwpowodziowego wprost wymieniany jest wójt gminy Bolesław. Z uwagi na to, że problem migracji wód kopalnianych dotyka całego regionu, w jaki sposób zespół systemowo włącza w proces konsultacji i planowania pozostałe samorządy z powiatu olkuskiego – w szczególności gminę Olkusz oraz gminę Klucze, których infrastruktura publiczna również jest zagrożona?
W zakresie bezpośredniego wsparcia mieszkańców zagrożonych terenów: Czy rząd bierze pod uwagę możliwość odkupienia nieruchomości, których nie da się uratować przed obecnymi lub przyszłymi podtopieniami, tak aby ci mieszkańcy zagrożonych terenów, którzy wyrażą taką wolę, mogli przenieść swoje miejsce zamieszkania na tereny bezpieczne i wolne od podtopień?
Podsekretarz stanu Marian Zmarzły
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12476 znakówwww.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
BM-WPR.0510.184.2026.KK
Warszawa, 22.07.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji posłanki Agnieszki Ścigaj o numerze 17276 w sprawie postępów
prac Międzyresortowego Zespołu ds. zapadlisk i podtopień oraz realizacji zapowiedzi rządowych
w pow. olkuskim, poniżej przedstawiam odpowiedź przygotowaną w porozumieniu
z Ministrem Infrastruktury oraz Ministrem Klimatu i Środowiska.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Główny Instytut Górnictwa – Państwowy
Instytut Badawczy (GIG-PIB) oraz Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut
Badawczy (PIG-PIB), prace Międzyresortowego Zespołu ds. zapadlisk i podtopień (dalej:
Zespół) znajdują się obecnie na etapie przygotowania do realizacji projektu „Studium
identyfikacji zagrożeń wodnych i przeciwdziałania katastrofie ekologicznej na obszarze
Trzebini i w rejonie olkulskim” oraz opracowania wniosku o dofinansowanie ze środków
Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Wniosek
przygotowywany jest przez GIG-PIB i PIG-PIB w formule planowanego konsorcjum, przy
czym jednostką składającą go będzie GIG-PIB. W systemie Generatora Wniosków
o Dofinansowanie NFOŚiGW założono już wniosek dotyczący realizacji Studium, a zespół
roboczy uzupełnia wymagane dane, w szczególności opis merytoryczny przedsięwzięcia,
zakres rzeczowy, harmonogram, koszty kwalifikowane oraz wymagane załączniki.
Zakres rzeczowy i harmonogram opracowania Studium zostały przygotowane wspólnie
przez PIG-PIB i GIG-PIB oraz przedstawione na VIII posiedzeniu Zespołu w dniu 10 marca
2026 r. W toku uzgodnień międzyresortowych wskazana została również ścieżka
finansowania prac związanych z opracowaniem Studium. Na obecnym etapie nie zostały
jeszcze sformułowane końcowe ani cząstkowe warianty działań naprawczych
i zapobiegawczych dla rejonu olkuskiego. Ich opracowanie zostało przewidziane w ramach
właściwej realizacji Studium. Obecnie identyfikowane są główne obszary problemowe
i kierunki analiz, które po rozpoczęciu realizacji Studium będą podlegały szczegółowej
ocenie z uwzględnieniem danych hydrogeologicznych, górniczych, środowiskowych,
przestrzennych oraz infrastrukturalnych. Efekty rzeczowe poszczególnych etapów będą
mogły być upowszechniane po ich zatwierdzeniu przez Zamawiającego. Ostateczny
harmonogram prac, w tym termin oficjalnego przedstawienia gotowego opracowania opinii
publicznej i samorządom, będzie możliwy do określenia po uzyskaniu decyzji
o dofinansowaniu, zawarciu umowy na realizację Studium oraz przyjęciu szczegółowego
harmonogramu.
Odnosząc się do pytania o skalę zagrożeń wodnych w rejonie olkuskim, tj. liczbę osób,
powierzchnię obszaru oraz wartość majątku potencjalnie zagrożonego zapadliskami
i podtopieniami, należy wskazać, że rzetelne określenie tych wielkości wymaga
przeprowadzenia kompleksowych analiz przewidzianych w ramach Studium. Dopiero
integracja i weryfikacja danych dotyczących uwarunkowań hydrogeologicznych, skutków
działalności górniczej, zagospodarowania terenu, infrastruktury oraz możliwych scenariuszy
-- 1 of 4 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 4
występowania zapadlisk i podtopień pozwoli na delimitację obszarów zagrożonych oraz
oszacowanie kategorii narażenia.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez ZGH Bolesław S.A. oraz Regionalną Dyrekcję
Lasów Państwowych w Katowicach, prace związane z techniczną inwestycją
kontrolowanego zrzutu wód do Sztolni Ponikowskiej są prowadzone i pozostają w toku.
ZGH Bolesław S.A. wskazała, że prace hydrotechniczne związane z wykonaniem jazu
umożliwiającego regulację przepływu ze zalewiska „Hutki I” do Sztolni Ponikowskiej zostały
zakończone w maju 2026 r. W związku z dużym spiętrzeniem wody, będącym następstwem
około 1 m wody opadowej oraz roztopów, w maju i czerwcu br. wykonano roboty
zmierzające do czasowego przekierowania wody do Sztolni Ponikowskiej. Jednocześnie,
w związku z rozpoczęciem przez Zarząd Dróg Powiatowych w Olkuszu prac związanych
z nowym przepustem na drodze powiatowej Bolesław–Klucze w miejscowości Hutki, ilość
wody płynącej w sztolni musiała zostać czasowo zmniejszona przez zastawienie upustu
wody z zalewiska „Hutki I”. Po wykonaniu nowego przepustu planowane jest niezwłoczne
przystąpienie do upustu wody i przekopania przedmiotowej grobli. Wykonano także
odcinek kanału o długości około 280 m, który po zakończeniu prac związanych m.in.
z montażem tzw. Larsenów wzmacniających odcinek kanału umożliwi w przyszłości
przepływ wody. Równolegle prace prowadzi Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych
w Katowicach. Po zakończeniu prac związanych z zabudową nowego przepustu na drodze
powiatowej planuje się rozpoczęcie upustu wody również z tego zalewiska.
Według informacji przekazanych przez ZGH Bolesław S.A. aktualny poziom wody
w zalewisku „Dąbrówka” nie wpływa negatywnie na stabilność skarp ziemnych w rejonie
Sztolni Ponikowskiej. Również Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Katowicach
poinformowała, że na podstawie wizualnej oceny stabilności skarp ziemnych nie
odnotowano przesiąkania wody ani osuwania gruntu na grobli pomiędzy zbiornikiem
„Dąbrówka” a Sztolnią Ponikowską. W świetle przekazanych informacji nie stwierdzono
więc obecnie przesłanek wskazujących na pogorszenie stabilności skarp w wyniku
prowadzonych działań.
Należy podkreślić, że działania prowadzone przez Międzyresortowy Zespół do spraw
usuwania skutków i przeciwdziałania zagrożeniom związanym z występowaniem zapadlisk
i podtopień na terenie gminy Trzebinia i w rejonie olkuskim nie są ograniczone wyłącznie
do obszaru Gminy Bolesław. Udział przedstawicieli Gminy Bolesław w części działań
operacyjnych wynika z faktu, że na jej terenie zlokalizowana jest znaczna część
infrastruktury objętej bieżącymi działaniami interwencyjnymi związanymi z odtwarzaniem
się zwierciadła wód podziemnych, w tym zalewiska Hutki I, Dąbrówka oraz rejon Sztolni
Ponikowskiej. Wskazywanie w oficjalnych pismach Wójta Gminy Bolesław wynika przede
wszystkim z operacyjnego charakteru części działań, w tym z faktu, że konkretne czynności
związane z obniżaniem poziomu wody i przeciwdziałaniem podtopieniom dotyczą obszaru
tej gminy oraz wymagają działania właściwego organu samorządowego. Nie oznacza to
jednak zawężenia prac Zespołu wyłącznie do Gminy Bolesław. Zespół uwzględnia
regionalny charakter zjawiska migracji wód kopalnianych, w tym potencjalny wpływ na
infrastrukturę publiczną i tereny położone w Gminie Olkusz oraz Gminie Klucze. Zespół od
początku swoich prac przyjmuje perspektywę regionalną, obejmującą cały obszar
oddziaływania procesów hydrogeologicznych związanych z zakończeniem odwadniania
Kopalni Olkusz-Pomorzany. W jego pracach uczestniczą przedstawiciele administracji
rządowej, instytucji naukowo-badawczych, spółek odpowiedzialnych za gospodarkę wodną
oraz jednostek samorządu terytorialnego. Posiedzenia Zespołu oraz funkcjonujących w jego
ramach grup roboczych stanowią forum wymiany informacji dotyczących sytuacji na terenie
całego powiatu olkuskiego.
-- 2 of 4 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 3 z 4
W 2026 r. w ramach „Programu realizacji zadań związanych z utrzymaniem wód oraz
pozostałego mienia Skarbu Państwa związanego z gospodarką wodną” PGW Wody Polskie
zaplanowało realizację pięciu zadań utrzymaniowych w rejonie zachodzących zmian
hydrologicznych związanych z likwidacją kopalni:
1) Wykonanie konserwacji (utrzymanie): rz. Biała w km 5+100-6+600 w m. Błędów,
gm. Dąbrowa Górnicza, pow. Dąbrowa Górnicza, woj. śląskie i w m. Laski
gm. Bolesław, pow. olkuski, woj. małopolskie i c. Sztolnia Ponikowska w km 0+000-
3+973 w m. Błędów, gm. Dąbrowa Górnicza, pow. Dąbrowa Górnicza, woj. śląskie
i w m. Laski, Kolonia, Bolesław, Hutki, gm. Bolesław, pow. olkuski, woj. małopolskie;
2) Wykonanie konserwacji (utrzymanie): c. Warwas w km 3+000 - 3+050 i 4+100 -
7+053 na terenie gminy Bukowno, Bolesław, pow. olkuski, woj. małopolskie;
3) Wykonanie konserwacji (utrzymanie): rz. Biała Przemsza w km 50+100-55+379
w m. Klucze, Ryczówek Golczowice, gm. Klucze i w km 64+090-74+495 w m.
Chrząstowice, Gołaczewy, Zarzecze, Kaliś, Wolbrom, gm. Wolbrom, pow. olkuski,
woj. małopolskie;
4) Wykonanie konserwacji (utrzymanie): c. Baba w km 0+000-10+007 w m. Bukowno
Miasto, Starczynów gm. Bukowno, m. Bolesław gm. Bolesław, m. Olkusz gm. Olkusz
i c. Witeradówka w km 0+250-3+470 w m. Olkusz, Witeradów gm. Olkusz,
pow. olkuski, woj. małopolskie;
5) Wykonanie konserwacji (utrzymanie): rz. Kozi Bród w km 0+000 – 23+300 w m.
Jaworzno, gm. Jaworzno, pow. Jaworzno, woj. śląskie, w m. Góry Luszowskie,
Siersza, Myślachowice, Czyżówka, Płoki gm. Trzebinia, pow. chrzanowski,
woj. małopolskie.
W dniu 10 czerwca 2026 r. zostały zakończone i odebrane prace w ramach zadania
pn. Wykonanie konserwacji (utrzymanie): rz. Biała w km 5+100-6+600 w m. Błędów,
gm. Dąbrowa Górnicza, pow. Dąbrowa Górnicza, woj. śląskie i w m. Laski gm. Bolesław,
pow. olkuski, woj. małopolskie i c. Sztolnia Ponikowska w km 0+000-3+973 w m. Błędów,
gm. Dąbrowa Górnicza, pow. Dąbrowa Górnicza, woj. śląskie i w m. Laski, Kolonia, Bolesław,
Hutki, gm. Bolesław, pow. olkuski, woj. małopolskie. Pozostałe z ww. zadań (nr 2-5) są
w realizacji.
Prace w ramach powyższych zadań były kompleksowo zaplanowane w 2025 r., ze
szczególnym uwzględnieniem odcinków cieków o małej przepustowości. W efekcie
zlikwidowane zostało ryzyko w newralgicznych odcinkach cieków, a przeprowadzone prace
przyczyniły się do poprawy zabezpieczenia obszaru.
Ponadto pracownicy PGW Wody Polskie pozostają w stałym kontakcie z jednostkami
samorządowymi na omawianym obszarze, co pozwala na szybkie podejmowanie działań
w sytuacjach kryzysowych. Jednocześnie należy zaznaczyć, że w kontekście
nieprzewidywalności i intensywności zachodzących procesów, istnieją obawy
o skuteczność prac ze względu na skalę problemu.
Dodatkowo, odnosząc się do pytania nr 4, w zakresie dotyczącym aktualizacji Programu
planowanych inwestycji w gospodarce wodnej (PPI), informuję, że w dniu 14 maja 2026 r.
minister właściwy do spraw gospodarki wodnej zatwierdził aktualizację PPI zgodnie
z art. 356 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz.
960, 1535, z 2026 r. poz. 445, 605.). Zgodnie z aktualizacją PPI, na terenie powiatu
olkuskiego uwzględniono następujące inwestycje: przebudowę koryta cieku Sztolnia
Ponikowska, przebudowa koryta cieku Biała, przebudowa koryta cieku Warwas oraz
przebudowa istniejącej zabudowy regulacyjnej na planowanym źródłem finansowania
-- 3 of 4 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 4 z 4
ww. inwestycji jest budżet państwa. Jednostką właściwą do realizacji przedmiotowych
zadań jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach. Planowany termin
rozpoczęcia realizacji inwestycji wynosi do 6 miesięcy od dnia uzyskania decyzji o
pozwoleniu na realizację lub pozwoleniu na budowę. Planowany termin zakończenia
realizacji inwestycji wynosi do 2-3 lat od dnia rozpoczęcia robót budowlanych.
Kwestia ewentualnego wsparcia mieszkańców terenów zagrożonych podtopieniami, w tym
możliwość zastosowania mechanizmów pozwalających na przeniesienie miejsca
zamieszkania z terenów trwale zagrożonych, wymaga szczegółowej analizy prawnej,
finansowej i technicznej. Kwestie te będą wkrótce przedmiotem prac Zespołu.
Na obecnym etapie działania Zespołu koncentrują się przede wszystkim na ograniczeniu
ryzyka dalszych podtopień, ustaleniu skali zagrożenia oraz wypracowaniu rekomendacji
dotyczących działań zapobiegawczych i naprawczych. W tym kontekście szczególne
znaczenie mają działania związane z kontrolowanym obniżaniem poziomu wód,
monitoringiem hydrogeologicznym oraz przygotowaniem dokumentacji umożliwiającej
pozyskanie środków na działania interwencyjne. Przedmiotowe działania przynoszą już
wymierne efekty.
Rekomendacje Zespołu skierowane do PGW Wody Polskie w dniu 23 stycznia 2023 r.
w sprawie wskazania maksymalnego możliwego przepływu w Sztolni Ponikowskiej, zostały
zrealizowane.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
Marian Zmarzły
Podsekretarz stanu
22.07.2026 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
1) Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
2) Ministerstwo Infrastruktury
-- 4 of 4 --