Interpelacja w sprawie gospodarowania środkami finansowymi z funduszy promocji produktów rolno-spożywczych w latach 2020-2025
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17274
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie gospodarowania środkami finansowymi z funduszy promocji produktów rolno-spożywczych w latach 2020-2025
Zgłaszający: Roman Fritz
Data wpływu: 20-05-2026
Szanowny Panie Ministrze!
Zgodnie z ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 43, z późn. zm.) utworzono dziewięć funduszy promocji produktów rolno-spożywczych, w tym:
- Fundusz Promocji Mięsa Wieprzowego;
- Fundusz Promocji Mięsa Wołowego;
- Fundusz Promocji Mięsa Końskiego;
- Fundusz Promocji Mięsa Owczego;
- Fundusz Promocji Ziarna Zbóż i Przetworów Zbożowych;
- Fundusz Promocji Owoców i Warzyw;
- Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego;
- Fundusz Promocji Ryb;
- Fundusz Promocji Roślin Oleistych.
Fundusze te są finansowane z obowiązkowych wpłat od podmiotów wprowadzających do obrotu odpowiednie produkty rolno-spożywcze (w wysokości określonej w rozporządzeniach wykonawczych, zazwyczaj 0,1% wartości netto lub stawki ryczałtowe). Wpłaty te stanowią obciążenie dla całego rolno-spożywczego łańcucha dostaw, w tym bezpośrednio lub pośrednio dla rolników i producentów rolnych. Celem funduszy jest wspieranie marketingu rolnego, wzrost spożycia oraz promocja polskich produktów rolno-spożywczych na rynku krajowym i zagranicznym, co powinno przekładać się na zwiększenie popytu, wolumenu sprzedaży oraz cen uzyskiwanych przez polskich rolników.
W lutym 2026 r. złożono do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej szczegółowego gospodarowania środkami z tych funduszy w latach 2020–2025, w tym wpływów, wydatków wraz z beneficjentami, podstawy udzielenia wsparcia, weryfikacji realizacji działań promocyjnych oraz oceny ich skuteczności. Pomimo upływu kilku miesięcy nie uzyskano pełnych i satysfakcjonujących odpowiedzi na wszystkie postawione pytania, co uzasadnia skierowanie niniejszej interpelacji do Pana Ministra.
Ponadto w korespondencji i informacjach publicznych pojawiają się sygnały wskazujące na możliwe powiązania niektórych podmiotów gospodarczych (m.in. AMPLUS sp. z o.o. SKA, SM-CAPITAL sp. z o.o. SK, GSB Global) z realizacją działań promocyjnych lub beneficjentami środków z funduszy, co wymaga pilnego wyjaśnienia w duchu pełnej przejrzystości i ochrony interesu publicznego.
Sprawa ma fundamentalne znaczenie dla obrony interesów polskich rolników i całego sektora rolno-spożywczego.
W obliczu niezwykle trudnej sytuacji ekonomicznej na wsi – niskich cen skupu, rekordowo wysokich kosztów produkcji (energia, nawozy, pasze, paliwo), zagrożeń epizootycznych (ASF, grypa ptaków), ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz silnej presji importu tanich produktów z zagranicy – rolnicy potrzebują skutecznych, przejrzystych i efektywnych narzędzi promocji swoich produktów.
Środki wpłacane na fundusze promocji pochodzą w ostatecznym rozrachunku z kieszeni rolników i producentów rolnych. Powinny one służyć im bezpośrednio poprzez realny wzrost popytu na polskie produkty, zwiększenie wolumenu sprzedaży oraz poprawę opłacalności produkcji. Brak pełnej transparentności w zakresie wydatkowania tych środków, niewystarczająca weryfikacja efektów promocji, wysokie koszty administracyjne oraz potencjalne ryzyka związane z konfliktami interesów lub preferencyjnym traktowaniem określonych podmiotów mogą prowadzić do marnotrawstwa pieniędzy rolników zamiast przynosić im wymierne korzyści.
W sytuacji gdy polskie rolnictwo stoi przed wieloma egzystencjalnymi wyzwaniami, nieefektywne lub nieprzejrzyste gospodarowanie funduszami promocji nie tylko osłabia pozycję konkurencyjną naszych producentów, ale także podważa zaufanie do instytucji państwowych i całego systemu wsparcia rolnictwa. Dlatego niniejsza interpelacja ma na celu zapewnienie rolników, producentów i całego społeczeństwa, że tymi środkami zarządza się rzetelnie, zgodnie z prawem oraz z maksymalną korzyścią dla polskich gospodarstw rolnych.
Uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy minister rolnictwa i rozwoju wsi oraz podległy mu Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) dysponuje szczegółowymi rocznymi raportami finansowymi za lata 2020–2025 dla każdego z wyżej wymienionych funduszy promocji? Proszę o udostępnienie danych dotyczących rocznych wpływów (z podziałem na źródła wpłat i kwoty) oraz wydatków (z pełnym wyszczególnieniem beneficjentów, kwot przyznanego wsparcia, przedmiotu realizowanych działań promocyjnych oraz podstawy prawnej udzielenia finansowania).
2. Czy każdorazowo po udzieleniu wsparcia finansowego z funduszu zawierana jest umowa cywilnoprawna z beneficjentem określająca zakres, termin, warunki realizacji oraz rozliczenie działania promocyjnego? Proszę o przedstawienie wzoru takiej umowy oraz informacji, czy umowa przewiduje mechanizmy kontroli, sankcje za nienależyte wykonanie i obowiązek zwrotu środków w przypadku nieprawidłowości.
3. W jaki sposób organ udzielający wsparcia weryfikuje prawidłowość i skuteczność realizacji działań promocyjnych finansowanych ze środków funduszy? Czy wymagane są od beneficjentów: pisemne oświadczenia, dokumentacja fotograficzna i audiowizualna, raporty merytoryczne z realizacji, potwierdzenie zasięgów medialnych oraz pełne rozliczenie finansowe wraz z oryginałami faktur, umów i dokumentami księgowymi? Czy takie rozliczenie jest obligatoryjne i w jakim terminie?
4. Jaka była wysokość środków wydatkowanych na obsługę administracyjną, koszty osobowe KOWR, koszty biurowe, marketing wewnętrzny oraz inne koszty pośrednie związane z funkcjonowaniem każdego funduszu w latach 2020–2025? Proszę o dane z podziałem na poszczególne lata oraz jako procent całkowitego budżetu danego funduszu.
5. Czy przeprowadzono jakąkolwiek analizę, badanie ewaluacyjne lub monitoring realnego wpływu działań promocyjnych finansowanych z funduszy na wielkość sprzedaży oraz poziom cen produktów rolno-spożywczych pochodzących z Polski (w tym na ceny uzyskiwane przez producentów rolnych)? Jeśli tak, proszę o udostępnienie kluczowych wniosków, wskaźników i danych; jeśli nie – proszę o wyjaśnienie przyczyn braku takiej oceny skuteczności.
6. Czy w okresie 2020–2025 fundusze promocji były przedmiotem kontroli wewnętrznych, audytów zewnętrznych lub kontroli Najwyższej Izby Kontroli? Proszę o informacje o stwierdzonych nieprawidłowościach, uchybieniach lub rekomendacjach oraz o działaniach podjętych w celu ich usunięcia.
7. W związku z sygnalizowanymi w przestrzeni publicznej powiązaniami podmiotów gospodarczych, w tym AMPLUS sp. z o.o. SKA, SM-CAPITAL sp. z o.o. SK oraz GSB Global. z realizacją działań w ramach funduszy promocji – czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi lub KOWR przeprowadziło weryfikację ewentualnych konfliktów interesów, powiązań kapitałowych, personalnych lub organizacyjnych tych podmiotów z procesem przyznawania i rozliczania środków? Proszę o pełną listę wszystkich beneficjentów wsparcia z poszczególnych funduszy w latach 2020–2025 wraz z kwotami przyznanego finansowania.
Z wyrazami szacunku
Roman Fritz
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Małgorzata Gromadzka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
24779 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 11 czerwca 2026 r.
Znak sprawy: DEJ.wfp.058.3.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 17274 w sprawie gospodarowania środkami finansowymi
z funduszy promocji produktów rolno-spożywczych w latach 2020-2025
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację poselską nr 17274 Posła na Sejm RP Romana Fritz,
dotyczącą gospodarowania środkami finansowymi z funduszy promocji produktów
rolno-spożywczych w latach 2020-2025, informuję, co następuje.
1. Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz podległy mu Krajowy Ośrodek
Wsparcia Rolnictwa (KOWR) dysponuje szczegółowymi, rocznymi raportami
finansowymi za lata 2020–2025 dla każdego z wyżej wymienionych funduszy
promocji? Proszę o udostępnienie danych dotyczących rocznych wpływów (z
podziałem na źródła wpłat i kwoty) oraz wydatków (z pełnym wyszczególnieniem
beneficjentów, kwot przyznanego wsparcia, przedmiotu realizowanych działań
promocyjnych oraz podstawy prawnej udzielenia finansowania).
W załączeniu przekazuję zestawienie wpływów i wydatków w latach 2020-2025 w tys.
PLN (załącznik nr 1).
O sposobie wydatkowania środków decydują wyłącznie – odrębnie dla każdego
funduszu – Komisje Zarządzające, w skład których wchodzi 5 przedstawicieli
producentów, 3 przedstawicieli przetwórców oraz 1 przedstawiciel Izb Rolniczych.
-- 1 of 13 --
Zgodnie z ustawą o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych (1) do zadań
Komisji Zarządzających należy:
1) reprezentowanie interesów branż, których dotyczą fundusze promocji, wobec
ministra właściwego do spraw rynków rolnych, innych organów administracji
publicznej oraz Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa
w zakresie zarządzania funduszem promocji właściwym dla danej branży;
2) ustalanie zasad gospodarowania środkami finansowymi danego funduszu
promocji określających szczegółowe warunki i tryb przedkładania propozycji
programów oraz działań, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o
funduszach promocji;
3) ustalenie planu finansowego danego funduszu promocji w zakresie realizacji
celów, o których mowa w art. 2 ustawy;
4) sporządzenie sprawozdania rzeczowego danego funduszu promocji;
5) uchwalenie regulaminu danej komisji;
6) opracowywanie strategii promocji dla branż, których dotyczą fundusze
promocji.
Komisje są powołane do zarządzania funduszami i podejmowania decyzji o sposobie
wydatkowania dostępnych środków. Każda z Komisji Zarządzających autonomicznie
podejmuje decyzje o zadaniach planowanych do realizacji i finansowania/
wspófinansowania ze środków danego funduszu promocji, na podstawie złożonych
propozycji zadań przez uprawnione organizacje branżowe. Plany finansowe na
poszczególne lata są uchwalane przez Komisje Zarządzające wraz ze wskazaniem kwot
wsparcia oraz nazw podmiotów realizujących zadania. Plany finansowe publikowane są
w Biuletynie Informacji Publicznej Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa dalej:
„KOWR”.
Koszty związane z realizacją przez KOWR zadań dotyczących obsługi mechanizmu nie
mogą przekroczyć 3,5 % rocznych wpływów na poszczególne fundusze promocji (2).
Dodatkowo uprzejmie informuję, że Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia
Rolnictwa (3):
1) dysponuje środkami funduszy promocji na podstawie uchwał komisji
zarządzających;
2) zapewnia obsługę prawną oraz techniczno-biurową funduszy promocji oraz
komisji zarządzających;
-- 2 of 13 --
3) sporządza sprawozdania z wykonania planu finansowego funduszy promocji;
4) odmawia realizacji uchwał komisji zarządzających niezgodnych z przepisami
prawa;
5) ustala, w drodze decyzji, wysokość wpłat na Fundusz Promocji Mleka na
podstawie informacji, o których mowa w art. 2a ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia
2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2023 r. poz.
1228).
Plany finansowe poszczególnych Funduszy Promocji (zawierające wszystkie
finansowane zadania, organizację, która będzie realizowała zadanie oraz przyznaną
kwotę finansowania) oraz roczne sprawozdania z wykonania Planu Finansowego
publikowane są pod adresem https://www.gov.pl/web/kowr/wyplaty-z-funduszy-
promocji.
2. Czy każdorazowo po udzieleniu wsparcia finansowego z funduszu zawierana jest
umowa cywilnoprawna z beneficjentem określająca zakres, termin, warunki
realizacji oraz rozliczenie działania promocyjnego? Proszę o przedstawienie wzoru
takiej umowy oraz informacji, czy umowa przewiduje mechanizmy kontroli, sankcje
za nienależyte wykonanie i obowiązek zwrotu środków w przypadku
nieprawidłowości.
Fundusze promocji zostały utworzone w celu wspierania marketingu rolnego, wzrostu
spożycia oraz promocji produktów rolno-spożywczych.
Organizacje wnioskujące o wsparcie ze środków funduszy promocji nie podpisują
umowy na wykonanie zadania z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa. Wsparcia
udziela się na zadania wpisane do planów finansowych poszczególnych funduszy
promocji w drodze decyzji administracyjnej Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka
Wsparcia Rolnictwa w formie refundacji kosztów bezpośrednio związanych z realizacją
zadania na podstawie wniosku o udzielenie wsparcia, który składa się w biurze KOWR,
na formularzu opracowanym przez KOWR i udostępnionym na stronie internetowej
administrowanej przez KOWR.
Wsparcie jest wypłacane na wniosek o płatność składany po zakończeniu realizacji
zadania albo etapu zadania, do wysokości faktycznie poniesionych kosztów
kwalifikowalnych.
-- 3 of 13 --
W celu weryfikacji poprawności wydatkowanych środków finansowych do wniosku
o płatność podmioty dołączają dokumenty potwierdzające zrealizowanie zadania lub
jego etapu, tj.:
1) sprawozdanie z realizacji zadania lub jego etapu,
2) szczegółowe zestawienie dowodów księgowych oraz innych dokumentów
potwierdzających poniesione koszty na realizację zadania lub jego części,
3) kopie faktur lub dokumentów o równoważnej wartości dowodowej wraz z
dowodami zapłaty, które potwierdzają poniesione wydatki na realizację zadania,
4) zdjęcia lub przekazane na nośnikach przekazu materiały informacyjne i
promocyjne lub inne dokumenty potwierdzające zrealizowanie zadania lub jego
części,
5) jeśli wartość zadania przekracza 150 000 zł netto dokumentację z
przeprowadzonej konkurencyjnej procedury wyboru wykonawców dostaw lub
usług.
Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa odmawia wypłaty
środków finansowych z tytułu wsparcia, jeżeli zadanie lub jego etap nie został
zrealizowany lub nie zostały spełnione warunki wypłaty wsparcia (4).
W drodze decyzji administracyjnej Dyrektor Generalny KOWR ustala kwoty nienależnie
lud nadmiernie pobranych środków finansowych funduszy promocji (zaliczka),
udzielonych w ramach wsparcia finansowego (5).
Informacje dotyczące poszczególnych funduszy promocji rolno-spożywczych,
w szczególności: zasady gospodarowania funduszami, strategie promocji dla branży,
plany finansowe, sprawozdania finansowe i sprawozdania rzeczowe udostępnione są na
stronie internetowej KOWR.
3. W jaki sposób organ udzielający wsparcia weryfikuje prawidłowość i skuteczność
realizacji działań promocyjnych finansowanych ze środków funduszy? Czy
wymagane są od beneficjentów: pisemne oświadczenia, dokumentacja
fotograficzna i audiowizualna, raporty merytoryczne z realizacji, potwierdzenie
zasięgów medialnych oraz pełne rozliczenie finansowe wraz z oryginałami faktur,
umów i dokumentami księgowymi? Czy takie rozliczenie jest obligatoryjne i w
jakim terminie?
Wsparcie finansowe ze środków funduszy promocji jest wypłacane wyłącznie na
wniosek o płatność składany w terminie (6):
-- 4 of 13 --
przed końcem miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym
zakończyła się realizacja danego etapu zadania, jeżeli zadanie jest realizowane
w kilku etapach,
4 miesięcy po upływie miesiąca, w którym zakończyła się realizacja zadania,
jeżeli zadanie jest realizowane w jednym etapie, albo w którym zakończyła się
realizacja ostatniego etapu zadania, jeżeli zadanie jest realizowane w kilku
etapach.
W celu weryfikacji poprawności wydatkowanych środków finansowych do wniosku
o płatność podmioty dołączają dokumenty potwierdzające zrealizowanie zadania lub
jego etapu, tj.:
a) sprawozdanie z realizacji zadania lub jego etapu,
b) szczegółowe zestawienie dowodów księgowych oraz innych dokumentów
potwierdzających poniesione koszty na realizację zadania lub jego części,
c) kopie faktur lub dokumentów o równoważnej wartości dowodowej wraz z
dowodami zapłaty, które potwierdzają poniesione wydatki na realizację zadania,
d) zdjęcia lub przekazane na nośnikach przekazu materiały informacyjne i
promocyjne lub inne dokumenty potwierdzające zrealizowanie zadania lub jego
części,
e) jeśli wartość zadania przekracza 150 000 zł netto - dokumentację
z przeprowadzonej konkurencyjnej procedury wyboru wykonawców dostaw lub
usług.
Pełna informacja dotycząca obowiązkowych dokumentów składanych wraz z wnioskiem
o płatność wsparcia z Funduszy Promocji znajduje się w „Zasadach Obsługi Funduszy
Promocji Produktów Rolno Spożywczych” dostępnych pod adresem
https://www.gov.pl/web/kowr/wyplaty-z-funduszy-promocji.
Dodatkowo należy wskazać, iż zadania finansowane w ramach funduszy promocji
produktów rolno–spożywczych objęte są:
kontrolą techniczną, kontrola działań takich jak uczestnictwo w targach
i wystawach, organizacja seminariów, konferencji i stoisk w punkcie sprzedaży
itp., przeprowadzana w miejscu realizacji powyższych działań objętych
programem promocyjnym i/lub informacyjnym.
-- 5 of 13 --
Kontrola ta polega na pomiarach, które pomogą stwierdzić, czy parametry techniczne
działań są zgodne z założeniami. Ponadto ma za zadanie sprawdzić czy załączone do
wniosku o płatność materiały informacyjne i promocyjne posiadają informację
o udzieleniu wsparcia ze środków funduszy, w szczególności dotyczy to materiałów
audio-wizualnych, czy w miejscu kontroli (stoisko informacyjne, punkt degustacyjny
miejsce, gdzie odbywa się seminarium, konferencja, itp.) nie występują odwołania do
określonej marki, znaku towarowego,
kontrolą księgową (administracyjną), której celem jest sprawdzenie zgodności
dokumentów księgowych z przedłożonymi przez wnioskodawcę dokumentami.
Kontrola ta polega na sprawdzeniu oryginałów dokumentów księgowych lub ich
kopii m.in. faktur VAT, rachunków, potwierdzeń płatności w siedzibie
wnioskodawcy.
KOWR przeprowadza rocznie około 10% kontroli w ramach realizowanych
i rozliczanych zadań w ramach ww. mechanizmu.
4. Jaka była wysokość środków wydatkowanych na obsługę administracyjną, koszty
osobowe KOWR, koszty biurowe, marketing wewnętrzny oraz inne koszty
pośrednie związane z funkcjonowaniem każdego funduszu w latach 2020–2025?
Proszę o dane z podziałem na poszczególne lata oraz jako procent całkowitego
budżetu danego funduszu.
Koszty związane z realizacją przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa obsługi
prawnej, techniczno-biurowej funduszy promocji produktów rolno-spożywczych oraz
komisji zarządzających funduszy promocji są pokrywane w wysokości nieprzekraczającej
3,5% rocznych wpływów na poszczególne fundusze promocji (2).
Wydatki na obsługę funduszy promocji produktów rolno-spożywczych przedstawiono
w załączniku nr 1.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rodzajów kosztów
związanych z realizacją przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa zadań pokrywanych
ze środków funduszy promocji produktów rolno-spożywczych oraz sposobu i warunków
przekazywania i rozliczania tych środków (Dz. U. z 2017 r. poz. 1979), obejmuje
następujący katalog:
a) wynagrodzenia, narzuty na wynagrodzenia,
b) koszty podróży służbowych,
c) koszty zakupu materiałów i wyposażenia,
-- 6 of 13 --
d) koszty zakupu akcesoriów komputerowych, w tym programów i licencji,
e) koszty zakupu pomocy naukowych, dydaktycznych i książek,
f) koszty zakupu materiałów papierniczych do sprzętu drukarskiego i urządzeń
kserograficznych,
g) koszty zakupu energii,
h) koszty zakupu usług remontowych,
i) koszty zakupu usług zdrowotnych,
j) koszty zakupu usług dostępu do sieci Internet,
k) opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych telefonii stacjonarnej i
komórkowej,
l) koszty zakupu usług obejmujących tłumaczenia,
m) koszty zakupu usług innych, w tym: usług pocztowych, reklamowych
dotyczących ogłoszeń, obwieszczeń i rozprowadzania pism, opłaty za
administrowanie i czynsze za budynki, lokale i pomieszczenia garażowe, koszty
postępowania sądowego i egzekucyjnego i opłatę skarbową.
Rozliczenie ww. kosztów publikowane jest każdego roku w Sprawozdaniach
finansowych w ramach wszystkich funduszy promocji na stronie internetowej:
https://www.gov.pl/web/kowr/wyplaty-z-funduszy-promocji.
5. Czy przeprowadzono jakąkolwiek analizę, badanie ewaluacyjne lub monitoring
realnego wpływu działań promocyjnych finansowanych z funduszy na wielkość
sprzedaży oraz poziom cen produktów rolno-spożywczych pochodzących z Polski
(w tym na ceny uzyskiwane przez producentów rolnych)? Jeśli tak, proszę
o udostępnienie kluczowych wniosków, wskaźników i danych; jeśli nie – proszę
o wyjaśnienie przyczyn braku takiej oceny skuteczności.
Fundusze promocji są odpowiedzią na potrzeby branży rolno-spożywczej, która po
wejściu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, jako jedna z wielu branż stanęła
przed wyzwaniem, jakim jest zapewnienie konkurencyjności krajowej gospodarki w
warunkach globalnego rynku.
Biorąc pod uwagę powyższą sytuację społeczno-gospodarczą, reprezentanci branż
postulowali o podjęcie działań mających na celu stworzenie mechanizmu
zapewniającego skuteczną promocję branżową, którego celem byłby wzrost sprzedaży
polskich produktów rolnych, a w konsekwencji zdobycie trwałych rynków zbytu (trwałe
wspieranie konkurencyjności, w tym eksportowej), poprawa jakości produkowanych
-- 7 of 13 --
wyrobów (cel długofalowy, realizowany w perspektywie wielu lat) oraz integracja
branżowa (zarówno pozioma jak i pionowa), co przejawiałoby się tworzeniem silnych
organizacji skupionych wokół poszczególnych grup produktów.
Działania finansowane ze środków funduszy promocji służą osiąganiu celów, mających
za sobą realne racje społeczne i ekonomiczne, tak po stronie konsumentów, jak
i podmiotów zaangażowanych w procesy chowu, hodowli oraz przetwórstwa rolno-
spożywczego. Z jednej strony, działania promocyjne finansowane ze środków funduszy
promocji wpływają na zwiększenie świadomości konsumentów na temat jakości i cech,
w tym zalet, produktów rolno-spożywczych, a co się z tym wiąże powodują wzrost
spożycia tych produktów. Z drugiej strony, działania te mają na celu poprawę jakości
produkowanych wyrobów, zapewniają konkurencyjność krajowej branży rolno-
spożywczej w warunkach globalnego rynku, a w konsekwencji ułatwiają zdobycie
nowych rynków zbytu. Podejmowane działania wspierają hodowców i przetwórców
branży rolno-spożywczej, służą ich integracji, a także ugruntowują pozycję polskich
produktów rolnych na rynku unijnym i wybranych strategicznych rynkach światowych.
Ponadto, wsparcie finansowe ze środków funduszy promocji jest wypłacane na wniosek
o płatność składany do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, po zakończeniu
realizacji zadania albo etapu zadania, do wysokości faktycznie poniesionych kosztów
kwalifikowalnych. Do wniosku dołącza się sprawozdanie, zawierające m.in. ocenę
efektywności działania pod kątem osiągnięcia założonych we wniosku celów (7).
Katalog kryteriów oceny efektywności prowadzonych działań promocyjnych nie jest
zamknięty oraz nie jest jednolity dla wszystkich działań. Planując realizację działania
uwzględniając jego specyfikę, rynki docelowe, grupy docelowe, ewentualne bariery
w dostępie do danego rynku, przyjmuje się określone kryteria służące ocenie
efektywności.
Działania promocyjne to kluczowe narzędzie budowania świadomości marki poza
granicami kraju. Pozwalają wyróżnić się na tle zagranicznej konkurencji, nawiązać relacje
biznesowe i przekonać do siebie nowych odbiorców, stając się tym samym jednym
z najważniejszych czynników trwałego wzrostu wolumenu eksportu.
Fundusze promocji zapewniają skuteczną promocję branżową na rynku krajowym
i rynkach zagranicznych, a także poprawę jakości produkowanych wyrobów oraz
integrację branżową.
-- 8 of 13 --
Środki funduszy w znacznej części przeznaczane są na sfinansowanie tzw. „wkładu
własnego” organizacji branżowych na realizację kampanii promocyjnych i
informacyjnych prowadzonych w ramach mechanizmu Wspólnej Polityki Rolnej
„Wsparcie działań promocyjnych i informacyjnych na rynkach wybranych produktów
rolnych” w wysokości 30 % w przypadku programów kierowanych na rynek UE i 20 %
w przypadku programów kierowanych na rynki krajów trzecich oraz wkładu własnego
w wysokości 30 % na działania realizowane w ramach Planu Strategicznego dla
Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 – interwencja I.13.3 Promowanie,
informowanie i marketing dotyczący żywności wytwarzanej w ramach systemów
jakości żywności. Rozwiązanie to wpłynęło na znaczący wzrost zainteresowania
polskich organizacji branżowych uczestnictwem w ww. mechanizmach, co jednocześnie
pozwoliło na zwielokrotnienie efektu prowadzonych działań promocyjno-
informacyjnych.
Sprawozdania rzeczowe sporządzone za każdy rok kalendarzowy zawierają pełne
informacje o zadaniach zrealizowanych przez organizacje branżowe lub
międzybranżowe w ramach funduszy promocji.
Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, w ramach realizowanych czynności, w trybie
bieżącym w Biuletynie Informacji Publicznej KOWR, udostępnia informacje dotyczące
poszczególnych funduszy promocji rolno-spożywczych, w szczególności: zasady
gospodarowania funduszami, strategie promocji dla branży, plany finansowe,
sprawozdania finansowe i sprawozdania rzeczowe.
Informacje są udostępniane przez Dyrektora Generalnego KOWR w Biuletynie
Informacji Publicznej pod adresem: https://www.gov.pl/web/kowr/wyplaty-zfunduszy-
promocji.
Niezależnie od powyższego, z inicjatywy Pani Małgorzaty Gromadzkiej Sekretarza Stanu
w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi odbyły się 2 spotkania z przedstawicielami
branży rolno-spożywczej (aktywnie uczestniczącymi w systemie funduszy promocji),
w sprawie oceny funkcjonowania funduszy promocji oraz propozycji usprawnień tego
mechanizmu.
Sekretarz Stanu Małgorzata Gromadzka podczas spotkań wskazała, że służą one
wspólnemu dialogowi, wypracowaniu modelu mającego na celu zwiększenie
efektywności wydatkowania środków, a także opracowaniu działań służących
usprawnieniu systemu funduszy promocji. Promowanie polskich produktów rolno-
-- 9 of 13 --
spożywczych w kraju i za granicą stanowi interes wspólny resortu rolnictwa i komisji
zarządzających. Środki funduszy promocji są kluczowe w promowaniu polskiej żywności,
ale równie istotne jest zapewnienie i pokazywanie efektywności działań, usprawnienie
wymogów formalnych, kontrola projektów i sposób rozliczania środków funduszy
promocji.
W wyniku spotkań dotychczas zostały wprowadzone usprawnienia techniczne
i organizacyjne dotyczące obsługi funduszy promocji, polegające na wprowadzeniu:
instrukcji wypełniania wniosków,
listy wymaganych dokumentów,
przykładowego opisu dokumentu księgowego,
wdrożeniu i rozwoju systemu informatycznego Aurea (usprawnienie procesu
składania i obsługi wniosków, propozycji zadań do planów finansowych,
sprawozdawczość).
Ponadto, podczas spotkań MRiRW przedstawiło do ewentualnego rozważenia i dalszych
analiz, wstępne propozycje służące zwiększeniu efektywności wydatkowania środków
i przejrzystości funkcjonowania systemu funduszy promocji, polegające m.in. na
połączeniu potencjału międzyinstytucjonalnego, wzmocnieniu transparentności oraz
planowania strategicznego.
6. Czy w okresie 2020–2025 fundusze promocji były przedmiotem kontroli
wewnętrznych, audytów zewnętrznych lub kontroli Najwyższej Izby Kontroli?
Proszę o informacje o stwierdzonych nieprawidłowościach, uchybieniach lub
rekomendacjach oraz o działaniach podjętych w celu ich usunięcia.
W roku 2023 w KOWR przeprowadzony był audyt wewnętrzny mechanizmu Obsługa
funduszy promocji produktów rolno-spożywczych. Przeprowadzony audyt nie
stwierdził uchybień, które wpływałyby na wydatkowanie środków finansowych.
Stwierdzone uchybienia dotyczyły jedynie uchybień formalno–administracyjnych.
Odnosząc się do kontroli Najwyższej Izby Kontroli informuję, że co roku
przeprowadzana jest kontrola wykonania budżetu państwa, w ramach której
kontrolowane są wszystkie mechanizmy obsługiwane przez KOWR. W ramach
Funduszy Promocji, NIK sprawdza plan wydatków i jego wykonanie. We wskazanym
w pytaniu okresie, nie stwierdzono uchybień.
-- 10 of 13 --
Plan wydatków opracowywany jest na podstawie Planów Finansowych uchwalonych
przez Komisje Zarządzające poszczególnych funduszy promocji, plany są dostępne na
stronie internetowej KOWR: http://bip.kowr.gov.pl/fundusze-promocji/wyplaty-z-
funduszy-promocji.
7. W związku z sygnalizowanymi w przestrzeni publicznej powiązaniami podmiotów
gospodarczych, w tym AMPLUS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka
Komandytowo Akcyjna, SM-CAPITAL Sp. z o.o. Spółka Komandytowa oraz GSB
Global z realizacją działań w ramach funduszy promocji – czy Ministerstwo
Rolnictwa i Rozwoju Wsi lub KOWR przeprowadziło weryfikację ewentualnych
konfliktów interesów, powiązań kapitałowych, personalnych lub organizacyjnych
tych podmiotów z procesem przyznawania i rozliczania środków? Proszę o pełną
listę wszystkich beneficjentów wsparcia z poszczególnych funduszy w latach
2020–2025 wraz z kwotami przyznanego finansowania.
Podmioty gospodarcze wymienione w pytaniu, nie są zobowiązane do dokonywania
wpłat na fundusze promocji zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 22 maja 2009 r.
o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2025 r. poz. 683).
MRiRW oraz KOWR nie mają wiedzy, aby wymienione w pytaniu podmioty były
powiązane z beneficjentami korzystającymi ze środków finansowych funduszy promocji.
Jednocześnie informuję, że ustawa o funduszach promocji wyróżnia dwa rodzaje
podmiotów, które mogą ubiegać się o środki z funduszy promocji produktów rolno-
spożywczych (8). Mianowicie, w pierwszej grupie mieszczą się organizacje zrzeszające
producentów rolnych lub przetwórców produktów rolno-spożywczych, które
kumulatywnie muszą spełnić warunki odnoszące się do samej organizacji, jak
i podmiotów wchodzących w jej skład, tj.:
a) zasięg działania organizacji musi być ogólnokrajowy,
b) skupieni w jej ramach producenci rolni lub przetwórcy produktów rolno-
spożywczych muszą: legitymować się lokalizacją miejsca zamieszkania lub siedziby
na terytorium RP, produkować lub dokonywać obrotu produktami rolno-
spożywczymi wskazanymi w treści art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy o funduszach promocji.
Drugi rodzaj podmiotów uprawnionych do aplikowania o środki z funduszy produktów
rolno-spożywczych, to organizacje zrzeszające producentów rolnych lub przetwórców
-- 11 of 13 --
produktów rolno-spożywczych, bez względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę ich
członków oraz rodzaj wykonywanej przez nich działalności, jeżeli spełniają one
następujące warunki:
a) zasięg działania organizacji musi być ogólnokrajowy,
b) organizacji można przypisać przymiot branżowej lub międzybranżowej,
c) organizacja zrzesza producentów rolnych lub przetwórców produktów rolno-
spożywczych, bez względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę ich członków oraz
rodzaj wykonywanej przez nich działalności,
d) cele statutowe organizacji są zgodne z celami funduszy promocji, o których mowa
w art. 2 ustawy o funduszach promocji, czyli co do zasady służą wspieraniu
marketingu rolnego, wzrostowi spożycia i promocji produktów rolno-spożywczych.
Zarówno w pkt 1 jak i w pkt 2, mowa jest o organizacji, która zrzesza określone
podmioty.
Zestawienie wszystkich beneficjentów wsparcia z poszczególnych funduszy w latach
2020–2025 wraz z kwotami przyznanego finansowania znajduje się na stronie
internetowej KOWR: http://bip.kowr.gov.pl/fundusze-promocji/wyplaty-z-funduszy-
promocji.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Małgorzata Gromadzka
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno-
spożywczych (Dz. U. z 2025 r. poz. 683)
(2) art. 5 ust. 1 ww. ustawy
(3) art. 4 ust. 1. ww. ustawy
(4) § 10 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca
2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania wsparcia
finansowego z funduszy promocji produktów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2020
r. poz. 2244 z późn. zm.)
(5) art. 9a ust. 1 ww. ustawy
(6) § 10 ust. 2 ww. rozporządzenia
(7) § 10 ust. 3 ww. rozporządzenia
-- 12 of 13 --
(8) art. 9 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy
Załączniki:
1. Zestawienie wpływów i wydatków w latach 2020-2025
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 13 of 13 --