Interpelacja w sprawie dostosowania przepisów w zakresie gospodarowania zasobami wód podziemnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17239
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie dostosowania przepisów w zakresie gospodarowania zasobami wód podziemnych
Zgłaszający: Karolina Pawliczak
Data wpływu: 19-05-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku ze stanowiskiem przyjętym w dniu 9 stycznia 2026 r. przez Zarząd Gmin i Powiatów Wielkopolski, przekazanym do Ministerstwa Klimatu i Środowiska, zwracam się z prośbą o przedstawienie informacji dotyczących kierunków działań resortu w zakresie gospodarowania zasobami wód podziemnych.
W stanowisku wskazano, że nasilające się skutki zmian klimatycznych - w szczególności długotrwałe okresy suszy, nierównomierny rozkład opadów oraz rosnące zapotrzebowanie na wodę - prowadzą do systematycznego pogarszania dostępności wód podziemnych. Problem ten szczególnie dotyka obszarów wiejskich i miejsko-wiejskich, gdzie stanowią one podstawowe źródło zaopatrzenia ludności w wodę pitną oraz są intensywnie wykorzystywane w rolnictwie i działalności gospodarczej.
Zwrócono również uwagę na następujące kwestie systemowe:
- brak pełnej ewidencji poboru wód podziemnych wynikający z obowiązujących regulacji dotyczących tzw. zwykłego korzystania z wód,
- ograniczone możliwości organów samorządowych w zakresie uwzględniania lokalnych bilansów wodnych przy wydawaniu decyzji środowiskowych,
- problemy organizacyjne i kadrowe po stronie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, wpływające na skuteczność kontroli poboru wód.
Mając na uwadze znaczenie bezpieczeństwa wodnego mieszkańców oraz konieczność dostosowania przepisów do zmieniających się uwarunkowań środowiskowych, zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy w ministerstwie prowadzone są prace legislacyjne dotyczące nowelizacji przepisów regulujących gospodarowanie zasobami wód podziemnych, w szczególności w zakresie ich ewidencjonowania i opomiarowania?
2. Czy planowane jest wzmocnienie kompetencji organów samorządu terytorialnego w zakresie uwzględniania lokalnych bilansów wodnych przy wydawaniu decyzji środowiskowych?
3. Jakie działania przewiduje resort w celu poprawy skuteczności kontroli poboru wód podziemnych oraz wzmocnienia potencjału kadrowego i finansowego instytucji odpowiedzialnych za nadzór nad gospodarką wodną?
4. Czy planowane są ogólnokrajowe programy edukacyjne dotyczące racjonalnego gospodarowania wodą oraz włączenie tych zagadnień do systemowych działań informacyjnych i szkolnych?
5. Jakie są strategiczne kierunki polityki państwa w zakresie ochrony zasobów wód podziemnych w perspektywie najbliższych lat?
Z poważaniem
Karolina Pawliczak
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Krzysztof Galos
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie jest właściwy” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10984 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Główny Geolog Kraju
Krzysztof Galos
DGL-WHI.0500.2.2026.AH
4450864.18288882.14754949
Warszawa, 09-07-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Pani Posłanki Karoliny Pawliczak
(K10INT17239)
Temat: konieczność dostosowania przepisów prawa do zmieniającej się sytuacji
w zakresie gospodarowania zasobami wód podziemnych
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT17239 Pani Posłanki Karoliny Pawliczak przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Odpowiedź na pyt. 1 Czy w Ministerstwie prowadzone są prace legislacyjne dotyczące
nowelizacji przepisów regulujących gospodarowanie zasobami wód podziemnych,
w szczególności w zakresie ich ewidencjonowania i opomiarowania ?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) odniosło się do spraw podniesionych przez
Zarząd Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolskich (SGiPW) w trybie przewidzianym
obowiązującymi przepisami prawa. Stanowisko SGiPW zostało zakwalifikowane jako
petycja w rozumieniu ustawy o petycjach [1], w związku z czym zostało rozpatrzone zgodnie
z zasadami oraz w terminach określonych w tej ustawie.
MKiŚ przygotowało propozycję zmiany przepisów p.g.g. [2] dotyczącą objęcia ustawą
wszystkich otworów geologicznych, także tych poniżej 30 m poza obszarami górniczymi.
Aktualnie w MKiŚ prowadzone są prace nad projektem nowelizacji p.g.g. Propozycja
stanowi próbę kompromisowego wyważenia interesów organów oraz podmiotów
wykonujących ujęcia wód podziemnych. Jest ona zbieżna z potrzebami wyrażonymi
w petycji Zarządu Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolski i zmierza do rejestrowania
(ewidencjonowania) wszelkich ujęć wód podziemnych.
Potrzeba wprowadzenia tych regulacji wynika z sygnałów zgłaszanych przez organy
administracji geologicznej, w szczególności szczebla powiatowego oraz państwową służbę
geologiczną. Uwagi takie były zgłaszane także podczas prekonsultacji prowadzonych przez
-- 1 of 3 --
Departament Geologii MKiŚ na potrzeby aktualnej nowelizacji p.g.g., w tym przez Radę
Gospodarowania Zasobami Ziemi, organu doradczego MKiŚ.
Wstępna propozycja przewiduje maksymalnie proste rozwiązania:
1) zgłoszenie zamiaru wykonania otworu (tylko zgłoszenie zamiaru wykonania
otworu, bez konieczności opracowania i zatwierdzenia projektu robót
geologicznych);
2) karta rejestracyjna otworu składana po wykonaniu prac.
Objęcie wszystkich ww. otworów ustawą p.g.g. da m.in. możliwość dokładniejszego
szacowania poboru i stopnia wykorzystania zasobów dyspozycyjnych wód podziemnych.
Odpowiedź na pyt. 2 Czy planowane jest wzmocnienie kompetencji organów samorządu
terytorialnego w zakresie uwzględniania lokalnych bilansów wodnych przy wydawaniu
decyzji środowiskowych?
Jeśli chodzi o zawarty w petycji SGiPW postulat zmiany przepisów u.o.o.ś. [3], aby organy
wydające decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach mogły skutecznie odmawiać
realizacji przedsięwzięcia w przypadku zagrożenia lokalnych zasobów wód podziemnych
oraz aby bilanse wodne w skali powiatowej miały umocowanie prawne, przedstawiamy
stanowisko Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) w tej kwestii.
Organ drugiej instancji wydaje decyzje na podstawie akt sprawy zebranych przez organ
wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach oraz analizy decyzji organu
pierwszej instancji i jej zgodności z prawem powszechnie obowiązującym. Jeżeli nie uzyskał
dostatecznego wyjaśnienia podjętego rozstrzygnięcia, jest zobowiązany je uchylić.
Niekompletnie zebrana dokumentacja, w tym dokumentacja uwarunkowań wodnych oraz
niedostateczne uzasadnienie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub decyzji
o odmowie jej wydania, będą prowadzić do uchylania rozstrzygnięć pierwszej instancji, na
co nie wpływa rzekomo nieprawidłowo skonstruowany system ocen oddziaływania na
środowisko tylko indywidualny sposób rozstrzygania danej sprawy.
Co do „umocowania bilansów wodnych w skali powiatowej”, GDOŚ nie jest właściwy do
oceny tego postulatu. U.o.o.ś. nie zawiera tego typu przepisów merytorycznych. Jednakże
w niniejszym kontekście GDOŚ wskazuje, iż zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej
wynikającą z k.p.a. [4], organ podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego
wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ wydający decyzję
o środowiskowych uwarunkowaniach może zatem wziąć pod uwagę szeroko rozumiane
dokumenty dotyczące uwarunkowań środowiskowych i na podstawie zawartych w nich
informacji konstruować swoje wnioski. Co więcej, postępowanie jest prowadzone
z udziałem organu właściwego do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, który jako organ
uzgadniający lub opiniujący, wyspecjalizowany w omawianym zakresie może oprzeć swoje
stanowiska o szeroki zakres dokumentów i wiedzy fachowej w sprawie określenia wpływu
przedsięwzięcia na środowisko, w tym stan wód.
W zakresie postulatu dotyczącego „doprecyzowania przepisów tak, aby organy wydające
decyzje środowiskowe mogły skutecznie odmówić realizacji przedsięwzięcia w przypadku
zagrożenia lokalnych zasobów wód podziemnych”, GDOŚ wskazuje na art. 59a ust. 3, art. 77
ust. 5a oraz art. 81 u.o.o.ś., jako podstawy odmowy udzielenia zgody na realizację
przedsięwzięcia lub określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.
-- 2 of 3 --
W opinii GDOŚ, właściwe ograny środowiskowe zgodnie z przedstawionymi przepisami,
mają możliwość skutecznego odmówienia realizacji przedsięwzięcia w przypadku
zagrożenia lokalnych zasobów wód podziemnych. Problem wskazany przez autora
postulatów nie jest spowodowany nieszczelnym lub niewystarczająco uregulowanym
systemem ocen oddziaływania na środowisko, lecz być może nieodpowiednim stosowaniem
prawa i błędnie przyjętą praktyką orzeczniczą. Alternatywnie należałoby rozważyć
modyfikację przepisów ustawy Prawo wodne [5], do której odwołują się ww. przepisy
u.o.o.ś. zawierające formalną podstawę odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia, ale
leży to we właściwości Ministra Infrastruktury.
Ponadto MKiŚ odbywa cykliczne spotkania z Ministerstwem Infrastruktury w celu
omówienia problemów związanych przepisami dotyczącymi zasobów wód podziemnych na
styku p.g.g. i p.w.[5], które pozostaje poza kompetencjami MKiŚ.
Zagadnienia poruszone w interpelacji, dotyczące pozostałych kwestii, w tym problemów
organizacyjnych Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (pytania nr 3, 4 i 5),
pozostają poza właściwością MKiŚ.
Podstawy prawne
[1] ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz.U. z 2018 r. poz. 870)
[2] ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2026 r.
poz. 69), zwana dalej: „p.g.g.”
[3] ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego
ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach
oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112, z późn. zm.) dalej: u.o.o.ś.,
[4] ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2025 r. poz. 1691)
[5] ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960 ze zm.),
zwana dalej: „p.w.”
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-6.054.13.2026
Warszawa, 17 września 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 17239 z dnia 2 lipca br. Poseł na Sejm RP Pani Karoliny
Pawliczak, przekazuję odpowiedź w zakresie właściwości Ministra Infrastruktury.
Ministerstwo Infrastruktury na bieżąco monitoruje funkcjonowanie systemu nadzoru nad
gospodarowaniem wodami oraz podejmuje działania zmierzające do dalszego zwiększania
skuteczności kontroli poboru wód podziemnych. W tym zakresie pozostaje w stałej
współpracy z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie dalej: PGW Wody
Polskie, które wykonuje zadania kontrolne na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca
2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r., poz. 960 ze zm.). Problematyka poboru wód
podziemnych pozostaje jednym z priorytetowych obszarów działalności kontrolnej
PGW Wody Polskie i jest uwzględniana zarówno w planowaniu działań kontrolnych,
jak i w kontrolach prowadzonych w trybie doraźnym.
Resort infrastruktury analizuje rozwiązania mogące przyczynić się do dalszego
usprawnienia systemu nadzoru nad korzystaniem z zasobów wodnych, w tym w zakresie
monitorowania poboru wód podziemnych oraz pozyskiwania danych wykorzystywanych
w toku kontroli. Ewentualne zmiany obowiązujących rozwiązań prawnych będą
poprzedzone analizą ich skutków oraz stosownymi uzgodnieniami. Równolegle
prowadzone są działania mające na celu zapewnienie odpowiednich warunków
organizacyjnych, kadrowych i finansowych do realizacji ustawowych zadań przez PGW
Wody Polskie. Są one realizowane w ramach procesu planowania działalności oraz
planowania budżetowego, z uwzględnieniem zakresu wykonywanych zadań i dostępnych
środków publicznych.
Istotnym elementem ochrony zasobów wodnych pozostaje również edukacja i budowanie
świadomości społecznej w zakresie racjonalnego gospodarowania wodą. Działania
edukacyjne są realizowane przez PGW Wody Polskie m.in. w ramach programu „Aktywni
Błękitni - szkoła przyjazna wodzie”, a także są uwzględniane w dokumentach
planistycznych dotyczących gospodarki wodnej. Resort będzie kontynuował działania
wspierające edukację wodną, z uwzględnieniem zidentyfikowanych potrzeb oraz
dostępnych możliwości organizacyjnych i finansowych.
-- 1 of 2 --
2
Strategiczne działania państwa w zakresie ochrony zasobów wód podziemnych
są ukierunkowane na zapewnienie ich długoterminowej ochrony ilościowej i jakościowej
oraz zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi, z uwzględnieniem skutków
zmian klimatu. Kierunki te są realizowane na podstawie przepisów ustawy - Prawo wodne
oraz dokumentów planistycznych opracowanych na jej podstawie, które wyznaczają
działania służące ochronie zasobów wodnych i osiąganiu celów środowiskowych
wynikających z prawa krajowego i Unii Europejskiej.
Jednocześnie pragnę zaznaczyć, że kwestie dotyczące nowelizacji przepisów w zakresie
gospodarowania zasobami wód podziemnych, w szczególności w zakresie ich
ewidencjonowania i opomiarowania oraz wzmocnienia kompetencji organów samorządu
terytorialnego przy wydawaniu decyzji środowiskowych pozostają we właściwości
Ministra Klimatu i Środowiska, który udzielił odrębnej odpowiedzi na pytania w tym
zakresie.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --