Interpelacja nr 17238
Interpelacja w sprawie nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Interpelacja nr 17238
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 19-05-2026
Szanowna Pani Minister,
ustawą z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami dokonano znaczących zmian w zakresie przepisów regulujących amatorskie poszukiwania zabytków.
Nowa regulacja przewiduje między innymi konieczność rejestracji prowadzonych poszukiwań za pośrednictwem udostępnionej przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego aplikacji, konieczność zgłaszania, do właściwego miejscowo wojewódzkiego konserwatora zabytków, odkryć, co do których istnieje podejrzenie, że stanowią one zabytek archeologiczny, tryb weryfikacji tego faktu przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, a także przyznawanie nagród oraz dyplomów dla osób, które dokonały odkrycia zabytku archeologicznego.
7 maja 2026 r. Konferencja Dziekanów i Dyrektorów Wydziałów i Instytutów Archeologii Akademickiej w Polsce wystosowała list otwarty, w którym wyraża swój sprzeciw wobec zmian zawartych we wspomnianej wyżej ustawie nowelizującej. W swoim piśmie interwenienci podkreślają naruszenie przez nowe przepisy zasad wynikających z Konstytucji RP oraz standardów ochrony dziedzictwa archeologicznego zapisanych w Europejskiej Konwencji Ochrony Dziedzictwa Archeologicznego z La Valetta z 16 stycznia 1992 r. Autorzy listu podnoszą również, że znowelizowane przepisy zdezorganizują istniejący system ochrony zabytków, doprowadzą do drastycznego uszczuplenia środków przeznaczonych na ochronę zabytków. Zwracają również uwagę na fakt, iż wspomniany w ustawie nowelizującej system informatyczny oraz aplikacja nie zostały przygotowane. W podsumowaniu przedstawiciele środowiska akademickiego podkreślają, że zmiany w przepisach dotyczących ochrony zabytków mogą doprowadzić do nieodwracalnych strat w archeologicznym dziedzictwie kulturowym Polski.
Wobec powyższego zwracam się do Pani Minister z prośba, o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Na jakim etapie wdrażania jest obecnie system informatyczny oraz aplikacja, o których mowa w przepisach wprowadzonych ustawą z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami?
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego podziela obawy wyrażone w liście otwartym Konferencji Dziekanów i Dyrektorów Wydziałów i Instytutów Archeologii Akademickiej?
Czy planowane jest dokonanie zmian w uchwalonych przepisach, jeszcze przed ich wejściem w życie, przy uwzględnieniu uwag środowiska akademickiego?
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz podlegli mu wojewódzcy konserwatorzy zabytków są przygotowani na wdrożenie od 1 stycznia 2027 roku założeń wynikających z uchwalonej nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami?
W jakiej kwocie zabezpieczono lub planuje się zabezpieczenie w budżecie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego środków na sfinansowanie przyznawania nagród i dyplomów za dokonane odkrycia archeologiczne?
Czy konieczność finansowania nagród dla znalazców nie odbije się negatywnie na środkach przeznaczonych na ochronę zabytków?
Z poważaniem
dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 17238
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 19-05-2026
Szanowna Pani Minister,
ustawą z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami dokonano znaczących zmian w zakresie przepisów regulujących amatorskie poszukiwania zabytków.
Nowa regulacja przewiduje między innymi konieczność rejestracji prowadzonych poszukiwań za pośrednictwem udostępnionej przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego aplikacji, konieczność zgłaszania, do właściwego miejscowo wojewódzkiego konserwatora zabytków, odkryć, co do których istnieje podejrzenie, że stanowią one zabytek archeologiczny, tryb weryfikacji tego faktu przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, a także przyznawanie nagród oraz dyplomów dla osób, które dokonały odkrycia zabytku archeologicznego.
7 maja 2026 r. Konferencja Dziekanów i Dyrektorów Wydziałów i Instytutów Archeologii Akademickiej w Polsce wystosowała list otwarty, w którym wyraża swój sprzeciw wobec zmian zawartych we wspomnianej wyżej ustawie nowelizującej. W swoim piśmie interwenienci podkreślają naruszenie przez nowe przepisy zasad wynikających z Konstytucji RP oraz standardów ochrony dziedzictwa archeologicznego zapisanych w Europejskiej Konwencji Ochrony Dziedzictwa Archeologicznego z La Valetta z 16 stycznia 1992 r. Autorzy listu podnoszą również, że znowelizowane przepisy zdezorganizują istniejący system ochrony zabytków, doprowadzą do drastycznego uszczuplenia środków przeznaczonych na ochronę zabytków. Zwracają również uwagę na fakt, iż wspomniany w ustawie nowelizującej system informatyczny oraz aplikacja nie zostały przygotowane. W podsumowaniu przedstawiciele środowiska akademickiego podkreślają, że zmiany w przepisach dotyczących ochrony zabytków mogą doprowadzić do nieodwracalnych strat w archeologicznym dziedzictwie kulturowym Polski.
Wobec powyższego zwracam się do Pani Minister z prośba, o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Na jakim etapie wdrażania jest obecnie system informatyczny oraz aplikacja, o których mowa w przepisach wprowadzonych ustawą z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami?
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego podziela obawy wyrażone w liście otwartym Konferencji Dziekanów i Dyrektorów Wydziałów i Instytutów Archeologii Akademickiej?
Czy planowane jest dokonanie zmian w uchwalonych przepisach, jeszcze przed ich wejściem w życie, przy uwzględnieniu uwag środowiska akademickiego?
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz podlegli mu wojewódzcy konserwatorzy zabytków są przygotowani na wdrożenie od 1 stycznia 2027 roku założeń wynikających z uchwalonej nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami?
W jakiej kwocie zabezpieczono lub planuje się zabezpieczenie w budżecie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego środków na sfinansowanie przyznawania nagród i dyplomów za dokonane odkrycia archeologiczne?
Czy konieczność finansowania nagród dla znalazców nie odbije się negatywnie na środkach przeznaczonych na ochronę zabytków?
Z poważaniem
dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4973 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2503203.11112027.10527255
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17238 poseł Anity Kucharskiej-Dziedzic z 26 maja 2026
roku w sprawie nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego na bieżąco analizuje i koordynuje działania
związane z wdrożeniem przepisów wynikających z ww. nowelizacji, których wejście w życie
przewidziano na 2027 r. Obecnie realizowane są prace o charakterze przygotowawczym,
obejmujące w szczególności zagadnienia organizacyjne i analityczne, w tym wypracowanie
założeń rozwiązań technicznych, modelu obsługi systemu zgłoszeń oraz mechanizmów
zapewniających właściwą ochronę dziedzictwa archeologicznego. Na obecnym etapie nie
zostały jeszcze podjęte rozstrzygnięcia dotyczące ostatecznych rozwiązań wdrożeniowych
ani ich szczegółowych parametrów technicznych i finansowych.
W odniesieniu do pytania o stanowisko Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wobec
obaw wyrażanych w liście otwartym Konferencji Dziekanów i Dyrektorów Wydziałów
i Instytutów Archeologii Akademickiej informuję, że ochrona dziedzictwa archeologicznego
pozostaje jednym z podstawowych priorytetów Ministra oraz stanowi zagadnienie o
szczególnej wadze.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dużą uwagą analizuje wszystkie głosy
środowiska naukowego i eksperckiego, w tym także stanowiska oraz uwagi zgłaszane w
debacie publicznej, traktując je jako istotny element procesu analitycznego towarzyszącego
pracom systemowym. Każdy zgłaszany postulat podlega szczegółowej analizie w ramach
prowadzonych działań, a nadrzędnym celem pozostaje zapewnienie możliwie najwyższego
poziomu ochrony dziedzictwa archeologicznego oraz spójności i skuteczności systemu jego
ochrony.
Ministerstwo pozostaje w stałym dialogu ze środowiskiem eksperckim, w tym z członkami
Rady Ochrony Dziedzictwa Archeologicznego. Dokonuje też analizy zgłaszanych postulatów
i uwag dotyczących funkcjonowania nowych regulacji, także kwestii poruszonych w liście
otwartym. Ewentualne decyzje w zakresie dalszych działań legislacyjnych będą
podejmowane po zakończeniu prowadzonych analiz, z uwzględnieniem w pierwszej
kolejności potrzeby zapewnienia skutecznej ochrony dziedzictwa kulturowego.
Uprzejmie wyjaśniam, że Generalny Konserwator Zabytków, działający w imieniu Ministra
Kultury i Dziedzictwa Narodowego, sprawuje nadzór merytoryczny nad działalnością
wojewódzkich konserwatorów zabytków w zakresie określonym w art. 90 ust. 2 pkt 7 ustawy
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2024 r.
poz. 1292 ze zm.).
Jednocześnie kwestie organizacyjne, kadrowe oraz sposób funkcjonowania wojewódzkich
urzędów ochrony zabytków pozostają w kompetencji właściwych miejscowo wojewodów.
Zgodnie z art. 92 ust. 2 ww. ustawy to wojewoda nadaje wojewódzkiemu urzędowi ochrony
zabytków regulamin organizacyjny, natomiast na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia
23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (t.j. Dz. U.
z 2025 r. poz. 428) pełni on funkcję zwierzchnika administracji zespolonej w województwie.
Budżety wojewódzkich konserwatorów zabytków ujęte są w dziale 921, części 85 budżetu
państwa, których dysponentami są wojewodowie. Dysponent części budżetowej zarządza
przydzielonymi jednostkom środkami finansowymi, wyznacza limity wydatków w planie
budżetowym oraz odpowiada za planowanie, realizację i nadzór nad wydatkami w ramach
swojej części budżetowej. Co istotne, dysponent części budżetowej podlega nadzorowi ze
strony Ministra Finansów.
Mając na uwadze powyższe. należy wskazać, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
oraz Generalny Konserwator Zabytków nie uczestniczą w pracach nad planowaniem limitu
wydatków dla poszczególnych województw w 85 części budżetu państwa.
Jednocześnie pragnę w tym miejscy poinformować, że Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa
Narodowego wzorem roku ubiegłego planuje wystąpić do Ministra Finansów z prośbą
o zwiększenie planowanych środków dla części 85 budżetu państwa oraz poszczególnych 85
części, w dziale 921.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2503203.11112027.10527255
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17238 poseł Anity Kucharskiej-Dziedzic z 26 maja 2026
roku w sprawie nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego na bieżąco analizuje i koordynuje działania
związane z wdrożeniem przepisów wynikających z ww. nowelizacji, których wejście w życie
przewidziano na 2027 r. Obecnie realizowane są prace o charakterze przygotowawczym,
obejmujące w szczególności zagadnienia organizacyjne i analityczne, w tym wypracowanie
założeń rozwiązań technicznych, modelu obsługi systemu zgłoszeń oraz mechanizmów
zapewniających właściwą ochronę dziedzictwa archeologicznego. Na obecnym etapie nie
zostały jeszcze podjęte rozstrzygnięcia dotyczące ostatecznych rozwiązań wdrożeniowych
ani ich szczegółowych parametrów technicznych i finansowych.
W odniesieniu do pytania o stanowisko Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wobec
obaw wyrażanych w liście otwartym Konferencji Dziekanów i Dyrektorów Wydziałów
i Instytutów Archeologii Akademickiej informuję, że ochrona dziedzictwa archeologicznego
pozostaje jednym z podstawowych priorytetów Ministra oraz stanowi zagadnienie o
szczególnej wadze.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dużą uwagą analizuje wszystkie głosy
środowiska naukowego i eksperckiego, w tym także stanowiska oraz uwagi zgłaszane w
debacie publicznej, traktując je jako istotny element procesu analitycznego towarzyszącego
pracom systemowym. Każdy zgłaszany postulat podlega szczegółowej analizie w ramach
prowadzonych działań, a nadrzędnym celem pozostaje zapewnienie możliwie najwyższego
poziomu ochrony dziedzictwa archeologicznego oraz spójności i skuteczności systemu jego
ochrony.
Ministerstwo pozostaje w stałym dialogu ze środowiskiem eksperckim, w tym z członkami
Rady Ochrony Dziedzictwa Archeologicznego. Dokonuje też analizy zgłaszanych postulatów
i uwag dotyczących funkcjonowania nowych regulacji, także kwestii poruszonych w liście
otwartym. Ewentualne decyzje w zakresie dalszych działań legislacyjnych będą
podejmowane po zakończeniu prowadzonych analiz, z uwzględnieniem w pierwszej
kolejności potrzeby zapewnienia skutecznej ochrony dziedzictwa kulturowego.
Uprzejmie wyjaśniam, że Generalny Konserwator Zabytków, działający w imieniu Ministra
Kultury i Dziedzictwa Narodowego, sprawuje nadzór merytoryczny nad działalnością
wojewódzkich konserwatorów zabytków w zakresie określonym w art. 90 ust. 2 pkt 7 ustawy
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2024 r.
poz. 1292 ze zm.).
Jednocześnie kwestie organizacyjne, kadrowe oraz sposób funkcjonowania wojewódzkich
urzędów ochrony zabytków pozostają w kompetencji właściwych miejscowo wojewodów.
Zgodnie z art. 92 ust. 2 ww. ustawy to wojewoda nadaje wojewódzkiemu urzędowi ochrony
zabytków regulamin organizacyjny, natomiast na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia
23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (t.j. Dz. U.
z 2025 r. poz. 428) pełni on funkcję zwierzchnika administracji zespolonej w województwie.
Budżety wojewódzkich konserwatorów zabytków ujęte są w dziale 921, części 85 budżetu
państwa, których dysponentami są wojewodowie. Dysponent części budżetowej zarządza
przydzielonymi jednostkom środkami finansowymi, wyznacza limity wydatków w planie
budżetowym oraz odpowiada za planowanie, realizację i nadzór nad wydatkami w ramach
swojej części budżetowej. Co istotne, dysponent części budżetowej podlega nadzorowi ze
strony Ministra Finansów.
Mając na uwadze powyższe. należy wskazać, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
oraz Generalny Konserwator Zabytków nie uczestniczą w pracach nad planowaniem limitu
wydatków dla poszczególnych województw w 85 części budżetu państwa.
Jednocześnie pragnę w tym miejscy poinformować, że Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa
Narodowego wzorem roku ubiegłego planuje wystąpić do Ministra Finansów z prośbą
o zwiększenie planowanych środków dla części 85 budżetu państwa oraz poszczególnych 85
części, w dziale 921.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --