Interpelacja w sprawie usuwania szkód górniczych przez spółki z udziałem Skarbu Państwa na Górnym Śląsku za okres 2014-2023 (razem 10 lat)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1723
do ministra aktywów państwowych
w sprawie usuwania szkód górniczych przez spółki z udziałem Skarbu Państwa na Górnym Śląsku za okres 2014-2023 (razem 10 lat)
Zgłaszający: Krzysztof Mulawa, Karina Anna Bosak, Krzysztof Bosak, Witold Tumanowicz
Data wpływu: 22-02-2024
Warszawa, dnia 15 lutego 2024 r.
Szanowny Panie Ministrze,
do przedstawicieli Ruchu Narodowego na Górnym Śląsku zgłaszają się mieszkańcy terenów górniczych zaniepokojeni, a czasem i bardzo rozgoryczeni, przewlekłym (trwającym nieraz kilka lat) usuwaniem powstałych szkód górniczych.
Na Górnym Śląsku działają zakłady górnicze należące do Polskiej Grupy Górniczej SA (w skrócie: PGG SA, centrala: ul. Powstańców 30, 40-039 Katowice), w których eksploatuje się podziemne złoża węgla kamiennego. Wpływ tejże eksploatacji na budynki i grunty znajdujące się na powierzchni obszaru górniczego jest nieunikniony.
W ocenie zainteresowanych mieszkańców PGG SA nie dokłada należytej staranności, aby przy regulacji spraw zadbać o uzasadniony interes podmiotów poszkodowanych.
W związku z powyższym proszę o udzielenie mi odpowiedzi na następujące pytania:
1. Ile spraw z tytułu regulacji wszelkiego rodzaju szkód górniczych zostało załatwionych?
2. Ile spraw określonych w punkcie 1. zostało załatwionych poprzez:
a) zawarcie ugody - na skutek porozumienia stron (tryb pozasądowy),
b) orzeczenia sądowe - na skutek skargi strony poszkodowanej (tryb sądowy)?
3. Ile miesięcy (lat) trwało najkrótsze i najdłuższe postępowanie odszkodowawcze:
a) w trybie pozasądowym,
b) w trybie sądowym?
4. Ile wyniosła ostateczna kwota wypłacona podmiotom poszkodowanym?
5. Ile wyniosła ostateczna kwota poniesiona przez PGG SA tytułem usuwania szkód górniczych przez osoby trzecie lub inne podmioty na zlecenie PGG SA (przetargi)?
Proszę o sporządzenie odpowiedzi w postaci tabel rocznych za lata od 2014 do 2023 wraz z odpowiednimi wyjaśnieniami celem lepszego zrozumienia.
Ponadto proszę o udzielenie mi odpowiedzi na następujące pytania:
6. Ile postępowań odszkodowawczych (tryb sądowy i pozasądowy) prowadzonych jest w roku bieżącym, które zostały wszczęte przed dniem 1 stycznia 2024 roku?
7. Ile budynków mieszkalnych, przemysłowych i gospodarczych znajdujących się w rejonie eksploatacji pokładów węgla kamiennego przez PGG SA wykazuje stwierdzone właściwymi pomiarami wychylenie pionowe budynków leżące w zakresie:
a) od 10 do 20 mm/m,
b) od 20 do 25 mm/m,
c) powyżej 25 mm/m,
i których właściciele dochodzą obecnie swoich roszczeń odszkodowawczych?
Krzysztof Mulawa
Poseł na Sejm
Sekretarz stanu Robert Kropiwnicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (20)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9855 znakówwww.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.48.2024
IK: 940714
Warszawa, 28 marca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie informacji pozyskanych od Zarządu Polskiej Grupy Górniczej S.A., poniżej
udzielam odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji nr K10INT1723, Pana Krzysztofa
Mulawy, Pani Kariny Anny Bosak, Pana Krzysztofa Bosaka oraz Pana Witolda Tumanowicza,
grupy Posłów na Sejm RP w sprawie usuwania szkód górniczych przez spółki z udziałem
Skarbu Państwa na Górnym Śląsku za okres 2014-2023 (razem 10 lat).
Polska Grupa Górnicza Sp. z o.o. (dale: PGG Sp. z o.o.) w dniu 29.04.2016 r. nabyła od
Kompanii Węglowej S.A. przedsiębiorstwo, w skład którego wchodziły następujące zakłady
górnicze: KWK Bielszowice, KWK Halemba-Wirek, KWK Pokój, KWK Bolesław Śmiały,
KWK Sośnica, KWK Piast, KWK Ziemowit, KWK Chwałowice, KWK Marcel, KWK
Jankowice, KWK Rydułtowy.
W dniu 1.07.2016 r. PGG Sp. z o.o. dokonała reorganizacji nabytych zakładów tworząc
kopalnie zespolone:
KWK ROW (Ruch Chwałowice, Ruch Jankowice, Ruch Marcel, Ruch Rydułtowy),
KWK Ruda (Ruch Bielszowice, Ruch Pokój, Ruch Halemba),
KWK Piast-Ziemowit (Ruch Piast, Ruch Ziemowit),
KWK Bolesław Śmiały,
KWK Sośnica.
Analizując przedstawione w dalszej części pisma dane o ilości spraw dotyczących szkód
górniczych należy mieć na uwadze procesy restrukturyzacyjne prowadzone przez Polską
Grupę Górniczą (od momentu nabycia kopalń Kompanii Węglowej S.A. w 2016 r.):
w dniu 31.12.2016 r. PGG Sp. z o.o. nieodpłatnie zbyła na rzecz Spółki Restrukturyzacji
Kopalń S.A. – w trybie Ustawy z dnia 7.09.2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla
kamiennego – KWK Pokój I (wydzieloną część Ruchu Pokój kopalni Ruda),
w dniu 1.04.2017 r. PGG Sp. z o.o. nabyła od Katowickiego Holdingu Węglowego S.A.
przedsiębiorstwo, w skład którego wchodziły następujące zakłady górnicze:
KWK Wieczorek, KWK Murcki - Staszic, KWK Wujek, KWK Mysłowice-Wesoła,
w dniu 31.01.2018 r. PGG S.A. nieodpłatnie zbyła na rzecz Spółki Restrukturyzacji
Kopalń S.A. – w trybie Ustawy z dnia 7.09.2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla
kamiennego – KWK Wujek Ruch Śląsk (pod nazwą KWK Śląsk),
w dniu 31.03.2018 r. PGG S.A. nieodpłatnie zbyła na rzecz Spółki Restrukturyzacji
Kopalń S.A. – w trybie Ustawy z dnia 7.09.2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla
kamiennego – KWK Wieczorek (pod nazwą KWK Wieczorek II),
w dniu 02.12.2018 r. PGG S.A. nieodpłatnie zbyła na rzecz Spółki Restrukturyzacji
Kopalń S.A. – w trybie Ustawy z dnia 7.09.2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla
kamiennego – KWK Mysłowice – Wesoła I (wydzieloną część KWK Mysłowice –
Wesoła) oraz KWK Rydułtowy I (wydzieloną część Ruchu Rydułtowy kopalni ROW),
w dniu 03.03.2022 r. PGG S.A. nieodpłatnie zbyła na rzecz Spółki Restrukturyzacji
Kopalń S.A. – w trybie Ustawy z dnia 7.09.2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla
kamiennego – KWK Pokój II (Ruch Pokój – jeden z zakładów górniczych KWK Ruda).
Każde zbycie kopalni na rzecz SRK S.A. wiązało się ze zbyciem przez PGG (a przejęciem
przez SRK) zobowiązań z tytułu szkód górniczych wyrządzonych ruchem zbywanego
-- 1 of 4 --
zakładu górniczego. Z kolei nabycie przedsiębiorstwa od KHW S.A. wiązało się z przejęciem
zobowiązań z tytułu szkód wyrządzonych ruchem nabytych zakładów górniczych.
Uwzględniając ww. uwarunkowania przedstawiamy dane z okresu 29.04.2016 r. –
31.12.2023 r. i odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji poselskiej.
Liczba spraw zakończonych zawarciem ugody o naprawę szkód spowodowanych ruchem
zakładu górniczego lub wyrokami sądowymi wyniosła 23 345. Dane w tym zakresie,
w rozbiciu na poszczególne lata, przedstawiono w tabeli poniżej.
Liczba spraw zakończonych:
a) zawarciem ugód o naprawę szkód spowodowanych ruchem zakładu górniczego
wyniosła 22 227,
b) wydaniem prawomocnych wyroków sądowych w sprawach o naprawę szkód
górniczych wyniosła 1118.
Rok
Liczba spraw
dotyczących naprawy
szkód górniczych
zakończonych
zawarciem ugody [szt.]
Liczba spraw
dotyczących naprawy
szkód górniczych
zakończonych
wyrokiem [szt.]
Liczba spraw
dotyczących naprawy
szkód górniczych
zakończonych
zawarciem ugody lub
prawomocnym
wyrokiem [szt.]
Koszty naprawy szkód
górniczych poprzez
zapłatę odszkodowań
pieniężnych
Poszkodowanym
[mln zł]
Koszty i nakłady
inwestycyjne na
likwidację szkód
górniczych - roboty
i usługi świadczone
przez firmy obce
[mln zł]
Łączne koszty
naprawy szkód
górniczych
(odszkodowania +
roboty
i usługi świadczone
przez firmy obce)
[mln zł]
2016 (od 29.04.2016) 2092 50 2142 32,4 28,6 61,0
2017 3510 91 3601 83,7 35,8 119,5
2018 3348 132 3480 92,2 44,1 136,3
2019 3177 180 3357 100,5 57,4 157,9
2020 2324 111 2435 84,1 46,2 130,3
2021 2413 158 2571 101,5 36,1 137,6
2022 2821 180 3001 114,5 38,0 152,5
2023 2542 216 2758 123,2 59,4 182,6
RAZEM 22227 1118 23345 732,1 345,6 1077,7
Zestawienie spraw i kosztów z tytułu szkód górniczych w okresie od 29.04.2016 r. do 31.12.2023 r.
Najkrótsze postępowanie odszkodowawcze w trybie pozasądowym trwało 3 dni,
a najdłuższe 8 lat i 6 miesięcy.
Najkrótsze postępowanie odszkodowawcze w trybie sądowym trwało 2 miesiące,
a najdłuższe 10 lat.
Czas trwania postępowań odszkodowawczych pozasądowych jest bardzo zróżnicowany,
bowiem uzależniony jest od wielu czynników, okoliczności (nie zawsze zależnych
od przedsiębiorcy) i stopnia skomplikowania danej sprawy, w tym m.in. od:
a) rodzaju i rozmiaru szkody,
b) tego czy stan prawny nieruchomości jest uregulowany,
c) tego czy w momencie zgłoszenia roszczeń obiekt znajduje się w zasięgu wpływów
aktualnie prowadzonej eksploatacji górniczej i czy stan uszkodzeń oraz rozmiar szkody
są ostatecznie ustalone,
d) osiągnięcia porozumienia z poszkodowanym co do sposobu, kosztu naprawy szkody
i innych warunków ugody,
e) zakresu i stopnia skomplikowania koniecznej do opracowania dokumentacji
technicznej umożliwiającej wycenę szkody.
Najkrótsze postępowanie ugodowe trwające 3 dni dotyczyło zwrotu poszkodowanemu
kosztów usunięcia przez niego uszkodzeń o charakterze awarii.
W przywołanym przypadku postępowania ugodowego trwającego 8 lat i 6 miesięcy
(zobowiązanie przejęte od KW S.A) wniosek o naprawę szkody został złożony przez
właściciela w 2015 r., w czasie w którym obiekt znajdował się w zasięgu wpływów
górniczych i rozmiar szkody nie był ustalony. W 2016 r. zaproponowano poszkodowanemu
zawarcie ugody przedwstępnej o naprawę szkody (propozycja kopalni pozostała bez
odpowiedzi ze strony właściciela). W 2019 r. właściciel rozszerzył swoje roszczenia
o kolejne uszkodzenia, a w trakcie oględzin obiektu ustalono, że zakres i sposób naprawy
szkody zostaną ustalone w 2022 r., tj. po zakończeniu okresu ujawniania się na obiekt
wpływów kolejnej prowadzonej w tym rejonie eksploatacji górniczej. We wrześniu 2022 r.
przedstawiono właścicielowi przedmiar robót naprawczych, a w listopadzie 2023 r.
dokonano aktualizacji dokumentacji kosztorysowej. Ostatecznie ugoda o naprawę szkody
-- 2 of 4 --
poprzez zapłatę odszkodowania w wysokości kosztów remontu została zawarta w lutym
2024 r..
Polska Grupa Górnicza S.A. poniosła koszty z tytułu odszkodowań wypłaconych
podmiotom poszkodowanym w wysokości 732,1 mln zł. Dane w tym zakresie, w rozbiciu
na poszczególne lata, przedstawiono w tabeli powyżej.
Polska Grupa Górnicza S.A. poniosła koszty i nakłady inwestycyjne z tytułu wykonywanych
na jej rzecz przez podmioty zewnętrzne robót budowlanych lub usług mających związek
z likwidacją szkód górniczych w wysokości 345,6 mln zł. Dane w tym zakresie, w rozbiciu
na poszczególne lata, przedstawiono w tabeli powyżej.
W roku bieżącym prowadzonych jest:
a) 2126 postępowań ugodowych (w trybie pozasądowym),
b) 1055 postępowań sądowych,
które zostały wszczęte na podstawie wniosków o naprawę szkód górniczych lub pozwów
sądowych złożonych przed dniem 1.01.2024 r.
Wykazane ilości dotyczą wszystkich postępowań o naprawę szkód, a nie tylko postępowań
odszkodowawczych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wybór sposobu naprawy
szkody należy do poszkodowanego. Sposób naprawy szkody – poprzez przywrócenie stanu
poprzedniego lub poprzez zapłatę odszkodowania pieniężnego – jest możliwy do ustalenia
na dalszym etapie postępowania, po opracowaniu dokumentacji określającej sposób i koszt
naprawy szkody oraz wycenę wartości szkody.
Obecnie prowadzone postępowania dotyczące roszczeń związanych w wychyleniem
budynków powyżej 10 mm/m dotyczą 729 budynków. Dane dotyczące liczby
poszczególnych rodzajów budynków, we wskazanych zakresach wychylenia, przedstawiają
się następująco:
Wielkość wychylenia
[mm/m]
Liczba wychylonych
budynków mieszkalnych
objętych
postępowaniem
o naprawę szkody
[szt.]
Liczba wychylonych
budynków
przemysłowych
objętych
postępowaniem
o naprawę szkody
[szt.]
Liczba wychylonych
budynków gospodarczych
objętych postępowaniem
o naprawę szkody
[szt.]
od 10 – 20 mm/m 359 6 54
od 20 – 25 mm/m 127 22
powyżej 25 mm/m 126 1 34
Razem 612 7 110
ŁĄCZNIE 729
W latach 2016-2023 na likwidację szkód górniczych i szeroko rozumianą ochronę
powierzchni terenów górniczych spółka wydatkowała środki finansowe w łącznej
wysokości 1,08 mld zł.
Jak wynika z danych, 95 % spraw dotyczących likwidacji szkód górniczych zostało
sfinalizowanych poprzez zawarcie z poszkodowanymi ugód, a 5 % spraw, w których
pomiędzy stronami zaistniał spór co do związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy
szkodą, a ruchem zakładu górniczego, bądź co do sposobu naprawy czy wysokości
odszkodowania, zostało rozpatrzonych na drodze sądowej.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Robert Kropiwnicki
sekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
940714.3347816.2668920
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 4 --
-- 4 of 4 --