Interpelacja w sprawie ograniczenia dostępności audycji informacyjnych w Telewizji Polskiej dla osób z niepełnosprawnościami słuchu oraz seniorów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17228
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie ograniczenia dostępności audycji informacyjnych w Telewizji Polskiej dla osób z niepełnosprawnościami słuchu oraz seniorów
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz
Data wpływu: 18-05-2026
Szanowna Pani Ministro,
z licznych sygnałów, jakie docierają do mojego biura poselskiego, wynika, że nastąpiło istotne pogorszenie dostępności głównych wydań prognozy pogody w kanałach telewizji publicznej. W ubiegłych latach te audycje miały bardzo przystępną formę tzw. pogody pisanej – wykorzystującej statyczne plansze z czytelnym opisem tekstowym lub stałe napisy wkomponowane w obraz. Rozwiązanie to pozwalało osobom z dysfunkcją słuchu na pełne zrozumienie przekazu w czasie rzeczywistym. Obecnie, po głębokiej reformie i unowocześnieniu oprawy wizualnej programów, ten format został zastąpiony wysoce dynamiczną i opartą na zaawansowanych grafikach prezentacją, z której usunięto dotychczasowe, przejrzyste formy tekstowe.
Zwracam uwagę, że o ile nadawca publiczny oferuje możliwość włączenia napisów cyfrowych (np. przez standard DVB lub telegazetę), o tyle dla znacznej części starszego społeczeństwa stanowi to barierę technologiczną nie do pokonania. Uruchamianie dodatkowych funkcji za pomocą urządzeń sterujących często przekracza kompetencje cyfrowe seniorów. Odbiera to im możliwość samodzielnego dostępu do podstawowych informacji.
Zgodnie z art. 18a ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji nadawcy programów telewizyjnych są obowiązani do zapewniania dostępności audycji dla osób z niepełnosprawnościami. Tradycyjna, czytelna forma tekstowa stanowiła wręcz modelowy przykład tzw. uniwersalnego projektowania (universal design), gdyż służyła wszystkim odbiorcom bez konieczności używania dodatkowych narzędzi. Jej likwidacja uderza w podstawowe prawo do informacji grupy obywateli szczególnie narażonej na wykluczenie społeczne.
Biorąc pod uwagę powyższe fakty, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo sprawujące nadzór nad mediami publicznymi dostrzega problem pogorszenia dostępności krótkich audycji informacyjnych (takich jak główna prognoza pogody) dla osób niesłyszących i wykluczonych cyfrowo?
Jakie konkretnie udogodnienia dla osób z niepełnosprawnościami słuchu są obecnie integralną częścią emisji głównych?
Z wyrazami szacunku
Piotr Górnikiewicz
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4281 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych
osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2498186.11078197.10644987
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17228 posła Piotra Górnikiewicza z 21 maja 2026 roku
w sprawie ograniczenia dostępności audycji informacyjnych w Telewizji Polskiej dla osób z
niepełnosprawnościami słuchu oraz seniorów, uprzejmie proszę o przyjęcie wyjaśnień
przygotowanych przez Telewizję Polską S.A. w likwidacji (zał. 1). Ponadto przekazuję
opracowany przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji w grudniu 2025 r. raport z realizacji
obowiązku zapewnienia w latach 2019-2024 udogodnień w programach telewizyjnych wraz
z wnioskami (zał. 2), które pozwolą na całościową ocenę problematyki stosowania
udogodnień w audycjach dla niepełnosprawnych.
Odpowiadając na pytanie, czy Ministerstwo dostrzega problem pogorszenia dostępności
krótkich audycji informacyjnych (takich jak główna prognoza pogody) dla osób
niesłyszących i wykluczonych cyfrowo, informuję, że resort kultury nie sprawuje
bezpośredniego nadzoru nad realizacją programu przez nadawcę publicznego, należy to do
zadań własnych Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Pragnę jednak zwrócić uwagę na
wnioski zawarte w załączonym raporcie KRRiT, które wskazują, że:
1) przyjęte rozwiązania sprzyjają zwiększaniu udziału udogodnień w programach
telewizyjnych – od roku 2019 jest on z roku na rok coraz większy;
2) zauważalne jest pozytywne nastawienie do kwestii dostępności podmiotów
działających na rynku telewizyjnym, jako że każdego roku nadawcy, z nielicznymi
wyjątkami, zapewniali udział udogodnień wyższy niż minimum określone w przepisach,
co świadczy o tym, że zależy im na dotarciu ze swoim przekazem do grupy odbiorców
z niepełnosprawnościami. Raport KRRiT wskazuje przy tym, że pomocne są w tym
coraz lepsze technologie pozwalające na stosowanie udogodnień oraz coraz większa
liczba dostępnych na rynku audycji zawierających udogodnienia. Pełna 50% kwota
udogodnień zaczęła obowiązywać dopiero od roku 2024, zaś KRRiT oczekuje, że
dostępność audycji telewizyjnych będzie nadal rosła, co pozwolą zweryfikować dane
ze sprawozdań za 2025 r.
Wnioski z raportu wskazują, że wprowadzenie ewentualnych kolejnych regulacji
zobowiązujących do zwiększenia udziału udogodnień w programach telewizyjnych
wymagałoby jednak dalszej analizy rynku audiowizualnego nie tylko pod względem stopnia
realizacji przez nadawców telewizyjnych obowiązku zapewnienia udogodnień dla osób z
dysfunkcją narządu wzroku lub słuchu, ale także w korelacji ze zmianami technologicznymi
zwiększającymi dostępność i powszechność narzędzi wspomagających odbiór treści
audiowizualnych takich jak automatyczne generowanie napisów czy awatar języka
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
migowego (animowana, wirtualna postać). Z jednej bowiem strony dostępność tych narzędzi
może obniżyć koszty po stronie nadawców związane z zapewnień udogodnień w
programach telewizyjnych, co powinno przełożyć się na zwiększenie udziału tych
udogodnień, z drugiej – ich powszechność powoduje, że odbiorcy mogą w większym niż
dotychczas stopniu samodzielnie z nich korzystać przy wyborze treści audiowizualnych.
W tym kontekście należy również poddać analizie zmiany w sposobie konsumpcji treści
audiowizualnych, gdzie wyraźnym trendem jest zwiększenie popularności streamingu czy
platformy nad telewizją linearną. I być może w tym kierunku należałoby rozważyć zmiany.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
Załączniki:
1. Pismo TVP S.A. w likwidacji.
2. Raport KRRiT z realizacji obowiązku zapewniania w latach 2019-2024 udogodnień w
programach telewizyjnych.
-- 2 of 2 --