Interpelacja nr 17218
Interpelacja w sprawie procesu usamodzielniania wychowanków pieczy zastępczej oraz funkcjonowania systemu pieczy zastępczej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie procesu usamodzielniania wychowanków pieczy zastępczej oraz funkcjonowania systemu pieczy zastępczej
Interpelacja nr 17218
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra sprawiedliwości
w sprawie procesu usamodzielniania wychowanków pieczy zastępczej oraz funkcjonowania systemu pieczy zastępczej
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak, Marzena Anna Machałek
Data wpływu: 18-05-2026
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
w związku z procedowanymi zmianami dotyczącymi ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, a także trwającymi do 15 maja konsultacjami publicznymi tego projektu oraz licznymi sygnałami kierowanymi przez organizacje społeczne, ekspertów i osoby związane z systemem pieczy zastępczej zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania.
Szczególne zainteresowanie budzi kwestia procesu usamodzielniania wychowanków opuszczających pieczę zastępczą, skuteczności planowanych rozwiązań ustawowych oraz sytuacji rodzin zastępczych i dzieci kierowanych do systemu pieczy.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
I. Nowelizacja ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Jakie są przewidywane koszty wdrożenia rozwiązań wynikających z nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej?
W jaki sposób Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej szacuje powyższe koszty oraz jakie podmioty i w jakim zakresie mają je pokryć?
Jakie zmiany społeczne resort przewiduje po wdrożeniu rozwiązań dotyczących procesu usamodzielniania wychowanków pieczy zastępczej zawartych w projektowanej nowelizacji?
Co ministerstwo uznaje za wyznacznik sukcesu proponowanych działań oraz w jaki sposób planowane jest mierzenie osiągnięcia zakładanych efektów?
Czy ministerstwo planuje wdrożenie mechanizmu monitorowania losów osób usamodzielnionych po opuszczeniu przez nie systemu pieczy zastępczej?
Jeżeli tak, to:
kiedy mechanizm miałby zostać wdrożony,
jaki miałby mieć charakter,
jaki byłby zakres gromadzonych danych,
które instytucje byłyby odpowiedzialne za jego prowadzenie?
II. Orzeczenia sądowe dotyczące kierowania dzieci i młodzieży do pieczy zastępczej
Czy zostały podjęte lub są planowane działania dotyczące kwestii wskazanej w dezyderacie Komisji do Spraw Dzieci i Młodzieży z 7 maja 2025 r., odnoszącej się do zbadania przyczyn wzrostu liczby orzeczeń kierujących dzieci i młodzież do pieczy zastępczej?
Ile orzeczeń sądowych dotyczących skierowania dzieci i młodzieży do pieczy zastępczej pozostaje obecnie niezrealizowanych – z podziałem na poszczególne okręgi sądowe?
III. Sytuacja rodzin zastępczych
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi badania lub planuje przeprowadzenie analiz dotyczących:
przyczyn rosnącej liczby rozwiązujących się rodzin zastępczych,
przyczyn coraz częstszego przechodzenia dzieci z pieczy rodzinnej do systemu pieczy instytucjonalnej?
Jeżeli ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi wskazanych zjawisk, proszę o ich udostępnienie wraz z informacją o wnioskach płynących z przeprowadzonych analiz.
Uprzejmie proszę o szczegółowe odniesienie się do przedstawionych kwestii, mając na uwadze potrzebę wypracowania skutecznych rozwiązań wspierających dzieci i młodzież przebywające w systemie pieczy zastępczej oraz osoby opuszczające ten system.
Z poważaniem
Magdalena Filipek-Sobczak
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 17218
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra sprawiedliwości
w sprawie procesu usamodzielniania wychowanków pieczy zastępczej oraz funkcjonowania systemu pieczy zastępczej
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak, Marzena Anna Machałek
Data wpływu: 18-05-2026
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
w związku z procedowanymi zmianami dotyczącymi ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, a także trwającymi do 15 maja konsultacjami publicznymi tego projektu oraz licznymi sygnałami kierowanymi przez organizacje społeczne, ekspertów i osoby związane z systemem pieczy zastępczej zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania.
Szczególne zainteresowanie budzi kwestia procesu usamodzielniania wychowanków opuszczających pieczę zastępczą, skuteczności planowanych rozwiązań ustawowych oraz sytuacji rodzin zastępczych i dzieci kierowanych do systemu pieczy.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
I. Nowelizacja ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Jakie są przewidywane koszty wdrożenia rozwiązań wynikających z nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej?
W jaki sposób Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej szacuje powyższe koszty oraz jakie podmioty i w jakim zakresie mają je pokryć?
Jakie zmiany społeczne resort przewiduje po wdrożeniu rozwiązań dotyczących procesu usamodzielniania wychowanków pieczy zastępczej zawartych w projektowanej nowelizacji?
Co ministerstwo uznaje za wyznacznik sukcesu proponowanych działań oraz w jaki sposób planowane jest mierzenie osiągnięcia zakładanych efektów?
Czy ministerstwo planuje wdrożenie mechanizmu monitorowania losów osób usamodzielnionych po opuszczeniu przez nie systemu pieczy zastępczej?
Jeżeli tak, to:
kiedy mechanizm miałby zostać wdrożony,
jaki miałby mieć charakter,
jaki byłby zakres gromadzonych danych,
które instytucje byłyby odpowiedzialne za jego prowadzenie?
II. Orzeczenia sądowe dotyczące kierowania dzieci i młodzieży do pieczy zastępczej
Czy zostały podjęte lub są planowane działania dotyczące kwestii wskazanej w dezyderacie Komisji do Spraw Dzieci i Młodzieży z 7 maja 2025 r., odnoszącej się do zbadania przyczyn wzrostu liczby orzeczeń kierujących dzieci i młodzież do pieczy zastępczej?
Ile orzeczeń sądowych dotyczących skierowania dzieci i młodzieży do pieczy zastępczej pozostaje obecnie niezrealizowanych – z podziałem na poszczególne okręgi sądowe?
III. Sytuacja rodzin zastępczych
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi badania lub planuje przeprowadzenie analiz dotyczących:
przyczyn rosnącej liczby rozwiązujących się rodzin zastępczych,
przyczyn coraz częstszego przechodzenia dzieci z pieczy rodzinnej do systemu pieczy instytucjonalnej?
Jeżeli ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi wskazanych zjawisk, proszę o ich udostępnienie wraz z informacją o wnioskach płynących z przeprowadzonych analiz.
Uprzejmie proszę o szczegółowe odniesienie się do przedstawionych kwestii, mając na uwadze potrzebę wypracowania skutecznych rozwiązań wspierających dzieci i młodzież przebywające w systemie pieczy zastępczej oraz osoby opuszczające ten system.
Z poważaniem
Magdalena Filipek-Sobczak
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
26%
Konkretność
74%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.6 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5734 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.312.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17218 Pani Posłanki Magdaleny Filipek-Sobczak,
w sprawie procesu usamodzielniania wychowanków pieczy zastępczej oraz funkcjonowania
systemu pieczy zastępczej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Informuję, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) procedowany
jest projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (UD354).
Konsultacje publiczne projektu zakończono 15 maja 2026 r. Obecnie analizowane są
zgłoszone w ich ramach uwagi.
Przewidywane koszty wdrożenia rozwiązań wynikających z nowelizacji i sposób ich pokrycia
przedstawiono w Ocenie Skutków Regulacji projektowanej ustawy. Należy przy tym
wskazać, że w związku ze wspomnianym procesem analizowania i uwzględniania uwag do
projektu, zmianie w pewnym zakresie ulegnie również projekt Oceny Skutków Regulacji.
Piecza zastępcza to obszar, który potrzebuje nowych rozwiązań legislacyjnych oraz szerszej
debaty społecznej i politycznej. System wymaga zasadniczej i pilnej reformy, oczekiwanej
przez bardzo wiele środowisk. Dotyczy to również sytuacji rodzin zastępczych oraz osób
usamodzielnianych. Diagnoza dotychczas funkcjonujących rozwiązań i najpilniejszych
potrzeb wskazuje na niewystarczające wsparcie usamodzielnianych wychowanków pieczy
zastępczej, skutkujące trudnościami w dorosłym życiu i koniecznością udzielania im
wsparcia przez system pomocy społecznej.
W projekcie proponuje się m.in. wprowadzenie rozwiązań dotyczących zwiększenia
efektywności procesu usamodzielnienia wychowanków pieczy poprzez wcześniejsze jego
rozpoczęcie, już po ukończeniu przez dziecko 16 roku życia, i poprzedzenie go
zindywidualizowaną diagnozą ich sytuacji. Projekt zakłada też wzmocnienie roli opiekunów
usamodzielnienia, a w odniesieniu do instytucjonalnej pieczy zastępczej częściową
profesjonalizację opiekunów usamodzielnienia. Zaproponowano również zwiększenie
wysokości świadczenia na kontynuowanie nauki dla usamodzielnianych wychowanków
pieczy zastępczej, które w dotychczasowej kwocie nie zabezpieczało potrzeb młodzieży
opuszczającej pieczę zastępczą. Projekt zakłada ponadto umożliwienie prowadzenia przez
placówki opiekuńczo-wychowawcze mieszkań treningowych i wspomaganych dla
wychowanków pieczy zastępczej oraz grup usamodzielniających dla dorosłych
wychowanków pozostających w pieczy zastępczej zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy
o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Pakiet wprowadzanych nowelizacją rozwiązań dotyczących usamodzielnień wychowanków
pieczy zastępczej przyczyni się do zwiększenia efektywności procesu usamodzielnień, dzięki
czemu zmniejszy się liczba osób, które z powodu nieporadności życiowej stają się
podopiecznymi pomocy społecznej.
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Planuje się również wdrożenie w ramach funduszy unijnych projektu, którego celem będzie
wypracowanie narzędzia informatycznego pozwalającego na monitorowanie losów
wychowanków pieczy zastępczej w oparciu o dane pochodzące z Centralnego Rejestru
Pieczy Zastępczej oraz dane administracyjne pobierane z innych systemów. Zasady
monitoringu zakładają anonimizację danych i generowanie dla każdego z powiatów
raportów dotyczących osób usamodzielnianych pod kątem ich ról zawodowych,
społecznych oraz osiągnieć edukacyjnych w okresie od roku do 10 lat po zakończeniu
procesu usamodzielnienia.
Odnośnie do problemu rozwiązywania się rodzin zastępczych należy mieć na uwadze, że
przyczyny tego zjawiska są bardzo różne i w znacznej części wynikają z usamodzielnienia
wychowanków oraz powrotu do rodziny naturalnej. W 2023 r. rozwiązały się 2403 rodzinne
formy pieczy zastępczej (2041 rodzin zastępczych niezawodowych, 289 rodzin zastępczych
zawodowych, 73 rodzinne domy dziecka). W 2024 r. było ich 1964 (1719 rodzin
zastępczych niezawodowych, 204 rodziny zastępcze zawodowe, 41 rodzinnych domów
dziecka). Dane za rok 2025 są aktualnie zbierane.
Zapewniam, że kierownictwo MRPiPS dostrzega konieczność wprowadzania konkretnych
rozwiązań legislacyjnych w obszarze pieczy rodzinnej, dlatego projekt nowelizacji ustawy
zakłada m.in. poprawę stabilności zatrudnienia rodzin zastępczych oraz ich szerokie
wsparcie finansowe i systemowe.
Z kolei w odniesieniu do zagadnienia przechodzenia dzieci z pieczy rodzinnej do systemu
pieczy instytucjonalnej należy wskazać, że w resorcie rodziny na podstawie sprawozdania
rzeczowo-finansowego zbierane są dane o liczbie dzieci, które napłynęły
z instytucjonalnych form pieczy zastępczej do rodzinnych form pieczy zastępczej, a także o
liczbie dzieci, które napłynęły z rodzinnych form pieczy zastępczej do instytucjonalnych
form pieczy zastępczej w danym okresie sprawozdawczym.
W 2024 r. z rodzinnej pieczy zastępczej napłynęło do instytucjonalnej pieczy zastępczej
(placówki opiekuńczo-wychowawcze, regionalne placówki opiekuńczo-terapeutyczne
i interwencyjne ośrodki preadopcyjne) 1 041 dzieci (osób do 18 roku życia), co stanowiło
2% wszystkich dzieci umieszczonych w rodzinnej pieczy zastępczej. W tym samym roku
z instytucjonalnej pieczy zastępczej do rodzinnych form pieczy zastępczej napłynęło 849
osób do 18 roku życia, czyli 5,2% wszystkich dzieci umieszczonych w instytucjonalnej pieczy
zastępczej. Dane za rok 2025 wciąż są kompletowane.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.312.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17218 Pani Posłanki Magdaleny Filipek-Sobczak,
w sprawie procesu usamodzielniania wychowanków pieczy zastępczej oraz funkcjonowania
systemu pieczy zastępczej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Informuję, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) procedowany
jest projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (UD354).
Konsultacje publiczne projektu zakończono 15 maja 2026 r. Obecnie analizowane są
zgłoszone w ich ramach uwagi.
Przewidywane koszty wdrożenia rozwiązań wynikających z nowelizacji i sposób ich pokrycia
przedstawiono w Ocenie Skutków Regulacji projektowanej ustawy. Należy przy tym
wskazać, że w związku ze wspomnianym procesem analizowania i uwzględniania uwag do
projektu, zmianie w pewnym zakresie ulegnie również projekt Oceny Skutków Regulacji.
Piecza zastępcza to obszar, który potrzebuje nowych rozwiązań legislacyjnych oraz szerszej
debaty społecznej i politycznej. System wymaga zasadniczej i pilnej reformy, oczekiwanej
przez bardzo wiele środowisk. Dotyczy to również sytuacji rodzin zastępczych oraz osób
usamodzielnianych. Diagnoza dotychczas funkcjonujących rozwiązań i najpilniejszych
potrzeb wskazuje na niewystarczające wsparcie usamodzielnianych wychowanków pieczy
zastępczej, skutkujące trudnościami w dorosłym życiu i koniecznością udzielania im
wsparcia przez system pomocy społecznej.
W projekcie proponuje się m.in. wprowadzenie rozwiązań dotyczących zwiększenia
efektywności procesu usamodzielnienia wychowanków pieczy poprzez wcześniejsze jego
rozpoczęcie, już po ukończeniu przez dziecko 16 roku życia, i poprzedzenie go
zindywidualizowaną diagnozą ich sytuacji. Projekt zakłada też wzmocnienie roli opiekunów
usamodzielnienia, a w odniesieniu do instytucjonalnej pieczy zastępczej częściową
profesjonalizację opiekunów usamodzielnienia. Zaproponowano również zwiększenie
wysokości świadczenia na kontynuowanie nauki dla usamodzielnianych wychowanków
pieczy zastępczej, które w dotychczasowej kwocie nie zabezpieczało potrzeb młodzieży
opuszczającej pieczę zastępczą. Projekt zakłada ponadto umożliwienie prowadzenia przez
placówki opiekuńczo-wychowawcze mieszkań treningowych i wspomaganych dla
wychowanków pieczy zastępczej oraz grup usamodzielniających dla dorosłych
wychowanków pozostających w pieczy zastępczej zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy
o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Pakiet wprowadzanych nowelizacją rozwiązań dotyczących usamodzielnień wychowanków
pieczy zastępczej przyczyni się do zwiększenia efektywności procesu usamodzielnień, dzięki
czemu zmniejszy się liczba osób, które z powodu nieporadności życiowej stają się
podopiecznymi pomocy społecznej.
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Planuje się również wdrożenie w ramach funduszy unijnych projektu, którego celem będzie
wypracowanie narzędzia informatycznego pozwalającego na monitorowanie losów
wychowanków pieczy zastępczej w oparciu o dane pochodzące z Centralnego Rejestru
Pieczy Zastępczej oraz dane administracyjne pobierane z innych systemów. Zasady
monitoringu zakładają anonimizację danych i generowanie dla każdego z powiatów
raportów dotyczących osób usamodzielnianych pod kątem ich ról zawodowych,
społecznych oraz osiągnieć edukacyjnych w okresie od roku do 10 lat po zakończeniu
procesu usamodzielnienia.
Odnośnie do problemu rozwiązywania się rodzin zastępczych należy mieć na uwadze, że
przyczyny tego zjawiska są bardzo różne i w znacznej części wynikają z usamodzielnienia
wychowanków oraz powrotu do rodziny naturalnej. W 2023 r. rozwiązały się 2403 rodzinne
formy pieczy zastępczej (2041 rodzin zastępczych niezawodowych, 289 rodzin zastępczych
zawodowych, 73 rodzinne domy dziecka). W 2024 r. było ich 1964 (1719 rodzin
zastępczych niezawodowych, 204 rodziny zastępcze zawodowe, 41 rodzinnych domów
dziecka). Dane za rok 2025 są aktualnie zbierane.
Zapewniam, że kierownictwo MRPiPS dostrzega konieczność wprowadzania konkretnych
rozwiązań legislacyjnych w obszarze pieczy rodzinnej, dlatego projekt nowelizacji ustawy
zakłada m.in. poprawę stabilności zatrudnienia rodzin zastępczych oraz ich szerokie
wsparcie finansowe i systemowe.
Z kolei w odniesieniu do zagadnienia przechodzenia dzieci z pieczy rodzinnej do systemu
pieczy instytucjonalnej należy wskazać, że w resorcie rodziny na podstawie sprawozdania
rzeczowo-finansowego zbierane są dane o liczbie dzieci, które napłynęły
z instytucjonalnych form pieczy zastępczej do rodzinnych form pieczy zastępczej, a także o
liczbie dzieci, które napłynęły z rodzinnych form pieczy zastępczej do instytucjonalnych
form pieczy zastępczej w danym okresie sprawozdawczym.
W 2024 r. z rodzinnej pieczy zastępczej napłynęło do instytucjonalnej pieczy zastępczej
(placówki opiekuńczo-wychowawcze, regionalne placówki opiekuńczo-terapeutyczne
i interwencyjne ośrodki preadopcyjne) 1 041 dzieci (osób do 18 roku życia), co stanowiło
2% wszystkich dzieci umieszczonych w rodzinnej pieczy zastępczej. W tym samym roku
z instytucjonalnej pieczy zastępczej do rodzinnych form pieczy zastępczej napłynęło 849
osób do 18 roku życia, czyli 5,2% wszystkich dzieci umieszczonych w instytucjonalnej pieczy
zastępczej. Dane za rok 2025 wciąż są kompletowane.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --