Interpelacja w sprawie dramatycznej sytuacji pacjentów oczekujących na miejsce w zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz zakładach opiekuńczo-leczniczych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17215
do ministra zdrowia
w sprawie dramatycznej sytuacji pacjentów oczekujących na miejsce w zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz zakładach opiekuńczo-leczniczych
Zgłaszający: Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Robert Warwas, Jarosław Krajewski, Sylwester Tułajew
Data wpływu: 18-05-2026
Szanowna Pani Minister,
obecnie na miejsce w zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych czeka około 3,7 tysiąca osób. Jeszcze bardziej dramatycznie wygląda sytuacja w zakładach opiekuńczo-leczniczych, gdzie liczba oczekujących wynosi aż 16,5 tysiąca pacjentów, z czego około 2,5 tysiąca stanowią przypadki pilne.
Za tymi liczbami stoją konkretni ludzie – osoby starsze, przewlekle chore, często niesamodzielne, wymagające całodobowej opieki i wsparcia medycznego. To również rodziny pozostawione same sobie, przeciążone obowiązkami opiekuńczymi, bez realnego wsparcia ze strony państwa.
W wielu miejscach w Polsce powstają nowe budynki i tworzone są nowe miejsca opieki długoterminowej. Samorządy oraz podmioty prowadzące placówki podejmują ogromny wysiłek inwestycyjny, aby zwiększać dostępność świadczeń. Niestety, bardzo często za nowo utworzonymi miejscami nie idą kontrakty z Narodowym Funduszem Zdrowia. W efekcie gotowe oddziały i przygotowane miejsca nie mogą zostać uruchomione lub funkcjonują w ograniczonym zakresie.
Zapowiadane nowe kontrakty i dodatkowe miejsca są zdecydowanie niewystarczające wobec skali potrzeb. To jedynie kropla w morzu oczekiwań pacjentów i ich rodzin. Problem będzie się pogłębiał wraz ze starzeniem się społeczeństwa i rosnącą liczbą osób wymagających opieki długoterminowej.
Dlatego zwracam się z pytaniami do Ministra Zdrowia:
1. Jakie konkretne działania zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia w celu skrócenia kolejek do ZPO i ZOL?
2. Ile nowych kontraktów dla opieki długoterminowej planuje zakontraktować NFZ w 2026 roku?
3. Dlaczego w wielu przypadkach nowe, gotowe miejsca opieki nie otrzymują finansowania umożliwiającego ich uruchomienie?
4. Czy ministerstwo planuje zwiększenie środków przeznaczonych na opiekę długoterminową w związku z postępującym starzeniem się społeczeństwa?
5. Jakie działania zostaną podjęte wobec przypadków pilnych, których liczba przekracza już 2,5 tysiąca osób?
Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której osoby najbardziej potrzebujące pozostają miesiącami bez należnej opieki, a ich rodziny są pozostawione same sobie. Państwo ma obowiązek zapewnić godne warunki leczenia i opieki osobom przewlekle chorym i niesamodzielnym.
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12302 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.141.2026.AJ
Warszawa, 22 czerwca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 17215 Pani Poseł Lidii Czechak i grupy posłów
w sprawie „dramatycznej sytuacji pacjentów oczekujących na miejsce w zakładach
pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz zakładach opiekuńczo-leczniczych”, uprzejmie
przedstawiam następujące informacje.
1. Jakie konkretne działania zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia w celu skrócenia
kolejek do ZPO i ZOL?
Ministerstwo Zdrowia podejmuje działania ukierunkowane na zwiększenie dostępności
świadczeń opieki długoterminowej zarówno przez wzrost finansowania, jak i rozwój
infrastruktury. W 2026 r. dzięki dodatkowym środkom budżetu państwa przekazanym
Narodowemu Funduszowi Zdrowia możliwe było uzupełnienie środków w planach
finansowych oddziałów wojewódzkich Funduszu z przeznaczeniem na zakontraktowanie
dodatkowych świadczeń w ramach opieki długoterminowej, w tym w podmiotach, które
uzyskały wsparcie w zakresie rozwoju opieki długoterminowej lub geriatrycznej poprzez
modernizację infrastruktury ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania
Odporności.
Uruchamianie nowych miejsc w Zakładach Opiekuńczo-Leczniczych w ramach inwestycji
D4.1.1 „Rozwój opieki długoterminowej lub geriatrycznej poprzez modernizację
infrastruktury podmiotów leczniczych na poziomie powiatowym” realizowane jest
indywidualnie w każdym szpitalu powiatowym objętym wsparciem, w sposób etapowy,
ponieważ jest bezpośrednio uzależnione od stopnia zaawansowania inwestycji
prowadzonych przez poszczególne podmioty lecznicze. Zgodnie z zasadami wynikającymi
z IV rewizji Krajowego Planu Odbudowy, zatwierdzonej w dniu 12 grudnia 2025 r., przez
zakończenie realizacji każdego z przedsięwzięć rozumie się łącznie rzeczową realizację
inwestycji, oddanie do użytku i uruchomienie infrastruktury oraz dokonanie końcowych
płatności na rzecz wykonawców. Kluczowy etap realizacji przedsięwzięć przypada na dzień
30 czerwca 2026 r., który stanowi termin zakończenia rzeczowej realizacji inwestycji oraz
termin podpisania protokołów końcowego odbioru robót budowlanych i dostaw sprzętu.
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Od dnia 1 lipca 2026 r. możliwe będzie sukcesywne oddawanie do użytkowania nowych
miejsc w tych placówkach, które zakończyły etap rzeczowy inwestycji i dysponują
niezbędną infrastrukturą potwierdzoną wymaganymi protokołami odbioru. Proces oddania
do użytku i uruchomienia infrastruktury może zostać zrealizowany w późniejszym terminie,
jednak maksymalnie do 4 miesięcy od dnia podpisania protokołu końcowego robót
budowlanych i protokołów odbioru dostaw sprzętu medycznego, tj. maksymalnie do
31 października 2026 r.
Przedsięwzięcia w ramach inwestycji D.4.1.1 realizowane są na terenie wszystkich
województw. Łącznie w zakresie opieki długoterminowej planowane jest utworzenie 1 461
nowych łóżek oraz przekształcenie 1 460 istniejących łóżek, co daje łącznie 2 921 łóżek
objętych interwencją. Największy przyrost liczby miejsc przewidziano w województwach:
lubelskim – 439 łóżek, śląskim – 344 łóżka, świętokrzyskim – 310 łóżek, mazowieckim –
253 łóżka oraz małopolskim – 248 łóżek.
Oznacza to istotny wzrost dostępności opieki długoterminowej, szacowany na poziomie
134,2% w stosunku do wartości bazowej, co stanowi odpowiedź na rosnące potrzeby
zdrowotne starzejącego się społeczeństwa.
Tabela 1. Zestawienie liczby łóżek opieki długoterminowej (ZOL/ZPO) wg województw
Województwo Łóżka przekształcone Łóżka nowoutworzone Razem
LUBELSKIE 164 275 439
ŚLĄSKIE 176 168 344
ŚWIĘTOKRZYSKIE 127 183 310
MAZOWIECKIE 111 142 253
MAŁOPOLSKIE 96 152 248
ŁÓDZKIE 95 122 217
PODLASKIE 97 122 219
WIELKOPOLSKIE 103 102 205
DOLNOŚLĄSKIE 201 3 204
OPOLSKIE 76 71 147
PODKARPACKIE 97 46 143
WARMIŃSKO-MAZURSKIE 40 25 65
KUJAWSKO-POMORSKIE 43 15 58
POMORSKIE 9 25 34
ZACHODNIOPOMORSKIE 25 10 35
RAZEM 1460 1461 2921
Jednocześnie efekty wdrażania inwestycji finansowanych ze środków KPO są widoczne już
na obecnym etapie, a wsparta infrastruktura jest stopniowo udostępniana pacjentom.
Równolegle funkcjonuje przy Ministrze Finansów grupa robocza do spraw przeglądu
wydatków publicznych na opiekę długoterminową, której zadaniem jest ocena
efektywności finansowania tego obszaru oraz proponowanie rozwiązań służących
stabilności finansowania systemu.
Powyższe działania wskazują, że Ministerstwo Zdrowia koncentruje się obecnie na
zwiększeniu liczby dostępnych miejsc oraz wzmocnieniu finansowania opieki
długoterminowej, co w założeniu ma przyczynić się do stopniowej poprawy dostępności
świadczeń i ograniczenia czasu oczekiwania pacjentów na przyjęcie do ZPO i ZOL.
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
2. Ile nowych kontraktów dla opieki długoterminowej planuje zakontraktować NFZ
w 2026 roku?
Na 2026 r. uzupełniono środki w planach finansowych oddziałów wojewódzkich
Narodowego Funduszu Zdrowia z przeznaczeniem na zakontraktowanie dodatkowych
świadczeń w ramach opieki długoterminowej, w tym również w podmiotach, które uzyskały
wsparcie w zakresie rozwoju opieki długoterminowej lub geriatrycznej poprzez
modernizację infrastruktury ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania
Odporności. Zgodnie z ostatnią zmianą planu finansowego NFZ na 2026 r. uzupełnienie to
wyniosło 166 724 tys. zł.
Jednocześnie według danych NFZ z marca 2026 r. umowy w zakresie ZOL/ZPO realizuje
58 podmiotów, które zostały rekomendowane do objęcia wsparciem w ramach KPO.
W przypadku pozostałych podmiotów istnieje możliwość ubiegania się o zawarcie umowy
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w ustawie
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Nie jest jednak możliwe wskazanie jednej, z góry określonej liczby nowych kontraktów
planowanych do zawarcia przez NFZ w 2026 r., ponieważ liczba ta będzie zależała od
przebiegu postępowań konkursowych lub rokowań, dostępności środków oraz spełnienia
przez świadczeniodawców warunków wymaganych do realizacji świadczeń
gwarantowanych.
3. Dlaczego w wielu przypadkach nowe, gotowe miejsca opieki nie otrzymują
finansowania umożliwiającego ich uruchomienie?
Możliwość uruchomienia nowych miejsc opieki w zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych
oraz zakładach opiekuńczo-leczniczych zależy nie tylko od przygotowania infrastruktury,
ale również od zapewnienia finansowania świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Jedną z istotnych przyczyn trudności w uruchamianiu nowych miejsc są ograniczone
możliwości finansowania świadczeń opieki długoterminowej w ramach planu finansowego
NFZ. Do Ministerstwa Zdrowia docierają sygnały, że obowiązujące umowy niejednokrotnie
obejmują liczbę łóżek niższą niż rzeczywista liczba miejsc, którymi dysponują podmioty
lecznicze, co oznacza, że część potencjału pozostaje niewykorzystana pomimo gotowości
organizacyjnej i lokalowej placówek.
Należy również podkreślić, że środki przeznaczone na rozwój infrastruktury, w tym środki
z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności w ramach inwestycji D.4.1.1, służą
sfinansowaniu robót budowlanych, modernizacji oraz wyposażenia, natomiast nie zastępują
finansowania świadczeń zdrowotnych przez NFZ. Finansowanie działalności leczniczej
w nowo utworzonych lub zmodernizowanych miejscach wymaga odrębnie zapewnienia
środków w planie finansowym Funduszu oraz zawarcia umowy o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej, po spełnieniu przez podmiot wszystkich warunków przewidzianych dla
realizacji świadczeń gwarantowanych.
W 2026 r. środki finansowe oddziałów wojewódzkich NFZ zostały zwiększone na potrzeby
zakontraktowania dodatkowych świadczeń opieki długoterminowej, jednak nie oznacza to
automatycznego objęcia finansowaniem wszystkich nowych miejsc jednocześnie.
W praktyce oznacza to, że o możliwości uruchomienia nowych miejsc decyduje łącznie
gotowość infrastrukturalna, spełnienie wymogów organizacyjnych i kadrowych oraz
dostępność środków na finansowanie świadczeń.
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
4. Czy ministerstwo planuje zwiększenie środków przeznaczonych na opiekę
długoterminową w związku z postępującym starzeniem się społeczeństwa?
Nakłady na opiekę długoterminową są sukcesywnie zwiększane. W latach 2023–2026
środki przeznaczone na koszty świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju świadczenia
pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej wzrosły z ok. 3,52 mld zł do
ok. 5,12 mld zł, tj. o 45,45%. W samym 2026 r. plan finansowy Narodowego Funduszu
Zdrowia w tym zakresie został zwiększony z pierwotnej kwoty 4 388 410 tys. zł do
5 115 875 tys. zł.
Równolegle prowadzone są działania na rzecz zwiększenia potencjału infrastrukturalnego
opieki długoterminowej. W ramach inwestycji D.4.1.1 „Rozwój opieki długoterminowej lub
geriatrycznej poprzez modernizację infrastruktury podmiotów leczniczych na poziomie
powiatowym” realizowane są przedsięwzięcia finansowane ze środków Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększania Odporności, a łączna alokacja środków przeznaczonych na
realizację tej inwestycji wynosi 1 480 840 000 zł. Ponadto w ramach środków Funduszu
Medycznego, w subfunduszu modernizacji podmiotów leczniczych, planowane są w latach
2027–2029 zadania związane ze wsparciem rozwoju infrastruktury udzielania świadczeń
opiekuńczo-leczniczych.
Jednocześnie, w celu wypracowania rozwiązań służących stabilności finansowania opieki
długoterminowej, funkcjonuje przy Ministrze Finansów grupa robocza ds. przeglądu
wydatków publicznych na opiekę długoterminową, której zadaniem jest ocena
efektywności finansowania tego obszaru oraz przygotowanie propozycji rozwiązań
budżetowych. Powyższe działania potwierdzają, że opieka długoterminowa pozostaje
obszarem wymagającym dalszego wzmacniania w związku z rosnącymi potrzebami
zdrowotnymi starzejącego się społeczeństwa.
5. Jakie działania zostaną podjęte wobec przypadków pilnych, których liczba przekracza
już 2,5 tysiąca osób?
W odniesieniu do pacjentów wymagających pilnego objęcia opieką długoterminową
podejmowane są działania ukierunkowane przede wszystkim na zwiększenie dostępności
świadczeń w systemie, w tym przez rozwój infrastruktury, zwiększanie liczby miejsc oraz
zapewnianie finansowania dodatkowych świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Istotne znaczenie w tym zakresie ma realizacja inwestycji D.4.1.1, w ramach której
planowane jest utworzenie 1 461 nowych łóżek oraz przekształcenie 1 460 istniejących
łóżek, co łącznie zwiększy potencjał systemu o 2 921 łóżek objętych interwencją.
Rozmieszczenie nowych miejsc zostało określone na podstawie analizy potrzeb
zdrowotnych, z uwzględnieniem województw charakteryzujących się niższą dostępnością
świadczeń opieki długoterminowej, wyższym zapotrzebowaniem wynikającym
z uwarunkowań demograficznych oraz deficytem infrastruktury. Dodatkowo w 2026 r.
uzupełniono środki w planach finansowych oddziałów wojewódzkich NFZ
z przeznaczeniem na zakontraktowanie dodatkowych świadczeń w ramach opieki
długoterminowej, w tym w podmiotach rozwijających infrastrukturę przy wsparciu
środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.
Należy również wskazać, że kwalifikacja pacjentów do objęcia świadczeniami w ZOL i ZPO
odbywa się na zasadach ogólnych określonych w przepisach dotyczących świadczeń
gwarantowanych oraz list oczekujących, a zwiększenie liczby miejsc powinno przełożyć się
na poprawę rotacji pacjentów i stopniowe skrócenie czasu oczekiwania. Jednocześnie nie
jest możliwe precyzyjne określenie, w jakim zakresie i w jakim terminie skróci się czas
oczekiwania osób zakwalifikowanych jako przypadki pilne, ponieważ pozostaje to
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
uzależnione m.in. od tempa uruchamiania nowych miejsc oraz bieżącej rotacji pacjentów
w placówkach.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --