Interpelacja nr 17207
Interpelacja w sprawie wynagrodzeń zawodowych rodzin zastępczych oraz modelu finansowania ich działalności w świetle ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Zdrowie i Lecznictwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wynagrodzeń zawodowych rodzin zastępczych oraz modelu finansowania ich działalności w świetle ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Interpelacja nr 17207
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wynagrodzeń zawodowych rodzin zastępczych oraz modelu finansowania ich działalności w świetle ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Zgłaszający: Dominik Jaśkowiec, Łukasz Horbatowski, Bartosz Zawieja, Jacek Niedźwiedzki, Marek Jan Chmielewski, Patryk Gabriel, Rafał Siemaszko, Adam Krzemiński, Henryk Szopiński, Krzysztof Habura, Mariusz Popielarz
Data wpływu: 18-05-2026
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie stanowiska Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wynagrodzeń zawodowych rodzin zastępczych oraz modelu finansowania ich działalności w świetle ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Ustawa ta nakłada na zawodowe rodziny zastępcze konkretne, ustawowo określone obowiązki związane z zapewnieniem dziecku całodobowej opieki, wychowania, realizacji obowiązku szkolnego, dostępu do ochrony zdrowia, współpracy z sądem, organizatorem pieczy zastępczej oraz innymi instytucjami. Obowiązki te nie mają charakteru dobrowolnej działalności społecznej, lecz wynikają z umowy zawieranej z powiatem w wykonaniu ustawowych zadań publicznych. Rodzina zawodowa realizuje w istocie zadanie państwa w zakresie zapewnienia dziecku pieczy zastępczej.
Tymczasem poziom wynagrodzenia zawodowych rodzin zastępczych, określony ustawowo kwotowo, nie jest powiązany z przeciętnym wynagrodzeniem ani z minimalnym wynagrodzeniem za pracę i nie podlega automatycznej, corocznej waloryzacji. W praktyce oznacza to, że realna wartość tego wynagrodzenia ulega erozji, podczas gdy zakres obowiązków oraz poziom odpowiedzialności pozostają niezmiennie wysokie. Co więcej, charakter tej pracy jest całodobowy, a w jej wykonywanie często zaangażowane są często dwie osoby dorosłe. Zestawienie poziomu wynagrodzenia z wymiarem faktycznej dyspozycyjności oraz odpowiedzialności prowadzi do poważnych wątpliwości co do jego adekwatności.
Na szczególne podkreślenie zasługuje kwestia poziomu wynagrodzenia zawodowych rodzin zastępczych w relacji do minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej.
Obecnie ustawowe minimalne wynagrodzenie zawodowej rodziny zastępczej wynosi 4100 zł brutto miesięcznie. Jednocześnie minimalne wynagrodzenie za pracę, przysługujące pracownikowi zatrudnionemu w standardowym wymiarze czasu pracy, jest wyższe od tej kwoty. Oznacza to, że osoba wykonująca obowiązki zawodowej rodziny zastępczej - obejmujące całodobową opiekę nad dzieckiem, pełną dyspozycyjność, odpowiedzialność za zdrowie i życie małoletniego oraz realizację szeregu obowiązków ustawowych - otrzymuje wynagrodzenie niższe niż ustawowe minimum przewidziane dla pracy etatowej wykonywanej w ograniczonym wymiarze godzin.
Należy przy tym podkreślić, że charakter pracy zawodowej rodziny zastępczej jest całodobowy i nieprzerwany. W praktyce oznacza to gotowość do świadczenia opieki przez 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, bez klasycznego rozdziału na czas pracy i czas wolny. W przeliczeniu na faktyczny wymiar dyspozycyjności stawka godzinowa wynikająca z ustawowego wynagrodzenia jest wielokrotnie niższa niż minimalna stawka godzinowa przewidziana w przepisach prawa pracy. Choć formalnie nie jest to stosunek pracy, trudno uznać za racjonalne, aby państwo powierzające obywatelom wykonywanie zadań o tak wysokiej wadze społecznej zapewniało im poziom zabezpieczenia niższy niż ten, który gwarantuje przy podstawowych formach zatrudnienia.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę na zmianę relacji wynagrodzenia zawodowych rodzin zastępczych do przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. W początkowym okresie funkcjonowania systemu zawodowej pieczy zastępczej wynagrodzenie to pozostawało w korzystniejszej relacji do średnich płac w gospodarce. Obecnie ma ono charakter sztywnej kwoty nominalnej, niepowiązanej z żadnym wskaźnikiem ekonomicznym. W warunkach rosnących wynagrodzeń w gospodarce oraz inflacji prowadzi to do systematycznej utraty realnej wartości wynagrodzenia i jego marginalizacji względem innych form aktywności zawodowej.
Koszty utrzymania dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej są w wielu przypadkach istotnie wyższe niż środki przekazywane rodzinom zawodowym. Rodzi to pytanie o spójność i racjonalność systemu finansowania, zwłaszcza w kontekście deklarowanej przez państwo polityki deinstytucjonalizacji pieczy zastępczej i promowania form rodzinnych jako korzystniejszych dla rozwoju dziecka.
W świetle art. 2 Konstytucji RP, wyrażającego zasadę demokratycznego państwa prawnego, obowiązki nakładane przez ustawodawcę powinny być proporcjonalne oraz możliwe do wykonania bez przerzucania nadmiernego ciężaru finansowego na podmioty realizujące zadania publiczne. W sytuacji, gdy rodziny zawodowe wykonują zadania państwa, zasadne jest oczekiwanie, że państwo zapewni stabilne i adekwatne finansowanie tych obowiązków.
W tym kontekście należy również zauważyć, że ustawa przewiduje stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach nieuregulowanych, a relacja pomiędzy powiatem a zawodową rodziną zastępczą ma charakter cywilnoprawny. W świetle art. 742 i 743 Kodeksu cywilnego dający zlecenie powinien zwrócić wydatki niezbędne do prawidłowego wykonania zobowiązania oraz - w razie potrzeby - udzielić zaliczki na ich pokrycie. Powstaje pytanie, czy obecny model finansowania w pełni odpowiada tym standardom, skoro w praktyce część kosztów realizacji ustawowych obowiązków bywa ponoszona przez rodziny z własnych środków.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo dokonało analizy adekwatności obecnego poziomu wynagrodzeń zawodowych rodzin zastępczych w relacji do zakresu ich obowiązków oraz rzeczywistego czasu pracy?
Czy planowane jest wprowadzenie mechanizmu automatycznej waloryzacji wynagrodzenia, powiązanego z obiektywnym wskaźnikiem ekonomicznym?
Z uwagi na kluczową rolę zawodowych rodzin zastępczych w systemie ochrony praw dziecka oraz rosnące trudności w pozyskiwaniu nowych kandydatów do pełnienia tej funkcji, zasadne wydaje się podjęcie działań systemowych w celu zapewnienia adekwatnego i stabilnego modelu wynagradzania.
Interpelacja nr 17207
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wynagrodzeń zawodowych rodzin zastępczych oraz modelu finansowania ich działalności w świetle ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Zgłaszający: Dominik Jaśkowiec, Łukasz Horbatowski, Bartosz Zawieja, Jacek Niedźwiedzki, Marek Jan Chmielewski, Patryk Gabriel, Rafał Siemaszko, Adam Krzemiński, Henryk Szopiński, Krzysztof Habura, Mariusz Popielarz
Data wpływu: 18-05-2026
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie stanowiska Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wynagrodzeń zawodowych rodzin zastępczych oraz modelu finansowania ich działalności w świetle ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Ustawa ta nakłada na zawodowe rodziny zastępcze konkretne, ustawowo określone obowiązki związane z zapewnieniem dziecku całodobowej opieki, wychowania, realizacji obowiązku szkolnego, dostępu do ochrony zdrowia, współpracy z sądem, organizatorem pieczy zastępczej oraz innymi instytucjami. Obowiązki te nie mają charakteru dobrowolnej działalności społecznej, lecz wynikają z umowy zawieranej z powiatem w wykonaniu ustawowych zadań publicznych. Rodzina zawodowa realizuje w istocie zadanie państwa w zakresie zapewnienia dziecku pieczy zastępczej.
Tymczasem poziom wynagrodzenia zawodowych rodzin zastępczych, określony ustawowo kwotowo, nie jest powiązany z przeciętnym wynagrodzeniem ani z minimalnym wynagrodzeniem za pracę i nie podlega automatycznej, corocznej waloryzacji. W praktyce oznacza to, że realna wartość tego wynagrodzenia ulega erozji, podczas gdy zakres obowiązków oraz poziom odpowiedzialności pozostają niezmiennie wysokie. Co więcej, charakter tej pracy jest całodobowy, a w jej wykonywanie często zaangażowane są często dwie osoby dorosłe. Zestawienie poziomu wynagrodzenia z wymiarem faktycznej dyspozycyjności oraz odpowiedzialności prowadzi do poważnych wątpliwości co do jego adekwatności.
Na szczególne podkreślenie zasługuje kwestia poziomu wynagrodzenia zawodowych rodzin zastępczych w relacji do minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej.
Obecnie ustawowe minimalne wynagrodzenie zawodowej rodziny zastępczej wynosi 4100 zł brutto miesięcznie. Jednocześnie minimalne wynagrodzenie za pracę, przysługujące pracownikowi zatrudnionemu w standardowym wymiarze czasu pracy, jest wyższe od tej kwoty. Oznacza to, że osoba wykonująca obowiązki zawodowej rodziny zastępczej - obejmujące całodobową opiekę nad dzieckiem, pełną dyspozycyjność, odpowiedzialność za zdrowie i życie małoletniego oraz realizację szeregu obowiązków ustawowych - otrzymuje wynagrodzenie niższe niż ustawowe minimum przewidziane dla pracy etatowej wykonywanej w ograniczonym wymiarze godzin.
Należy przy tym podkreślić, że charakter pracy zawodowej rodziny zastępczej jest całodobowy i nieprzerwany. W praktyce oznacza to gotowość do świadczenia opieki przez 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, bez klasycznego rozdziału na czas pracy i czas wolny. W przeliczeniu na faktyczny wymiar dyspozycyjności stawka godzinowa wynikająca z ustawowego wynagrodzenia jest wielokrotnie niższa niż minimalna stawka godzinowa przewidziana w przepisach prawa pracy. Choć formalnie nie jest to stosunek pracy, trudno uznać za racjonalne, aby państwo powierzające obywatelom wykonywanie zadań o tak wysokiej wadze społecznej zapewniało im poziom zabezpieczenia niższy niż ten, który gwarantuje przy podstawowych formach zatrudnienia.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę na zmianę relacji wynagrodzenia zawodowych rodzin zastępczych do przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. W początkowym okresie funkcjonowania systemu zawodowej pieczy zastępczej wynagrodzenie to pozostawało w korzystniejszej relacji do średnich płac w gospodarce. Obecnie ma ono charakter sztywnej kwoty nominalnej, niepowiązanej z żadnym wskaźnikiem ekonomicznym. W warunkach rosnących wynagrodzeń w gospodarce oraz inflacji prowadzi to do systematycznej utraty realnej wartości wynagrodzenia i jego marginalizacji względem innych form aktywności zawodowej.
Koszty utrzymania dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej są w wielu przypadkach istotnie wyższe niż środki przekazywane rodzinom zawodowym. Rodzi to pytanie o spójność i racjonalność systemu finansowania, zwłaszcza w kontekście deklarowanej przez państwo polityki deinstytucjonalizacji pieczy zastępczej i promowania form rodzinnych jako korzystniejszych dla rozwoju dziecka.
W świetle art. 2 Konstytucji RP, wyrażającego zasadę demokratycznego państwa prawnego, obowiązki nakładane przez ustawodawcę powinny być proporcjonalne oraz możliwe do wykonania bez przerzucania nadmiernego ciężaru finansowego na podmioty realizujące zadania publiczne. W sytuacji, gdy rodziny zawodowe wykonują zadania państwa, zasadne jest oczekiwanie, że państwo zapewni stabilne i adekwatne finansowanie tych obowiązków.
W tym kontekście należy również zauważyć, że ustawa przewiduje stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach nieuregulowanych, a relacja pomiędzy powiatem a zawodową rodziną zastępczą ma charakter cywilnoprawny. W świetle art. 742 i 743 Kodeksu cywilnego dający zlecenie powinien zwrócić wydatki niezbędne do prawidłowego wykonania zobowiązania oraz - w razie potrzeby - udzielić zaliczki na ich pokrycie. Powstaje pytanie, czy obecny model finansowania w pełni odpowiada tym standardom, skoro w praktyce część kosztów realizacji ustawowych obowiązków bywa ponoszona przez rodziny z własnych środków.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo dokonało analizy adekwatności obecnego poziomu wynagrodzeń zawodowych rodzin zastępczych w relacji do zakresu ich obowiązków oraz rzeczywistego czasu pracy?
Czy planowane jest wprowadzenie mechanizmu automatycznej waloryzacji wynagrodzenia, powiązanego z obiektywnym wskaźnikiem ekonomicznym?
Z uwagi na kluczową rolę zawodowych rodzin zastępczych w systemie ochrony praw dziecka oraz rosnące trudności w pozyskiwaniu nowych kandydatów do pełnienia tej funkcji, zasadne wydaje się podjęcie działań systemowych w celu zapewnienia adekwatnego i stabilnego modelu wynagradzania.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
8%
Konkretność
92%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 8 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.7 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7196 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.310.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17207 Pana Posła Dominika Jaśkowca wraz z grupą
posłów, w sprawie wynagrodzeń zawodowych rodzin zastępczych oraz modelu
finansowania ich działalności w świetle ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu
rodziny i systemie pieczy zastępczej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Informuję, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) procedowany
jest aktualnie projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
(UD354). Konsultacje publiczne projektu zakończyły się 15 maja 2026 r. Zgłoszone w ich
trakcie uwagi są obecnie analizowane.
Piecza zastępcza potrzebuje nowych rozwiązań legislacyjnych oraz szerszej debaty
społecznej i politycznej, a jej system wymaga pilnej reformy. Prace dotyczące reformy
systemu wspierania rodziny, pieczy zastępczej i adopcji prowadzono we współpracy ze
środowiskiem pieczy zastępczej, organizacji pozarządowych i samorządów. Projektowane
zmiany dotyczą również funkcjonowania rodzin zastępczych, w tym kwestii związanych z
ich kondycją finansową. W nowelizacji ustawy proponuje się m.in:
— poprawę stabilności zatrudnienia poprzez wprowadzenie nowego typu umowy
rodzicielstwa zastępczego, zawieranej na czas nieokreślony;
— podwyżki wynagrodzeń dla rodzin zastępczych zawodowych i prowadzących rodzinne
domy dziecka;
— wprowadzenie dodatków stażowych dla rodzin zastępczych zawodowych
i prowadzących rodzinne domy dziecka;
— uzgodniony we współpracy z z Ministrem Zdrowia dostęp dzieci umieszczonych w
pieczy zastępczej do publicznej opieki zdrowotnej poza kolejką, celem wzmocnienia
oferowanego im wsparcia i przyspieszenia procedur diagnozy oraz leczenia i terapii;
— wprowadzenie uprawnienia do Karty Dużej Rodziny dla wszystkich rodzin zastępczych,
nawet takich, które opiekują się jednym dzieckiem;
— waloryzację wynagrodzeń oraz świadczeń dla rodzin zastępczych co roku, a nie tak jak
do tej pory tylko wtedy, gdy inflacja przekracza 5%.
Wysokość wynagrodzeń rodzin zastępczych i prowadzących rodzinne domy dziecka jest
bardzo zróżnicowana. Część powiatów, doceniając wagę rodzicielstwa zastępczego,
proponuje rodzinom zastępczym zawodowym wyższe stawki. Nadal jednak w części
jednostek samorządowych zawierane są umowy za wynagrodzeniem, którego poziom,
w wyniku wieloletnich waloryzacji w oparciu o wskaźniki wzrostu cen, a nie wzrostu płac,
oscyluje w granicach minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Projekt nowelizacji przewiduje podniesienie wysokości wynagrodzeń rodzin zastępczych
zawodowych i prowadzących rodzinne domy dziecka. Określone obecną ustawą
wynagrodzenia minimalne rodzin zastępczych są nieadekwatne do skali odpowiedzialności
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
i zaangażowania realizujących to zadanie rodzin. Za sprawą nowelizacji ma ono wzrosnąć
dla rodzin zastępczych do 6160 zł, a dla rodzin zastępczych specjalistycznych, rodzinnych
domów dziecka i rodzin pełniących funkcję pogotowia do 7260 zł. Zrównuje to wysokość
wynagrodzenia minimalnego dla rodzin zastępczych specjalistycznych oraz prowadzących
rodzinne domy dziecka z wynagrodzeniami rodzin zastępczych zawodowych pełniących
funkcję pogotowia rodzinnego.
Dzięki rodzinom specjalistycznym będzie można ograniczać, a docelowo zlikwidować
sytuacje, w których dzieci z niepełnosprawnościami kierowane są do pieczy instytucjonalnej
lub placówek służby zdrowia (ZOL) czy pomocy społecznej (DPS). Natomiast mechanizmy
uatrakcyjniające pracę prowadzących rodzinne domy dziecka będą prowadzić do wzrostu
liczby miejsce w systemie.
Należy przy tym wskazać, że w dalszym ciągu kwoty określone w umowie zawieranej
pomiędzy powiatem, czy też podmiotem, któremu powiat zlecił organizację zadania,
a rodziną zastępczą lub prowadzącym rodzinny dom dziecka będą mogły być wyższe.
Ustawa wskazuje wprost, że ustalając wysokości wynagrodzenia bierze się pod uwagę m.in.
kwalifikacje, szkolenia i oceny rodziny zastępczej zawodowej oraz prowadzącego rodzinny
dom dziecka. Projekt dodaje do tego wyliczenia też liczbę osób przebywających pod opieką
danej rodziny, jak również ich stan zdrowia, rozwoju oraz niepełnosprawności.
Nowelizacja przewiduje też wprowadzenie corocznej waloryzacji świadczeń, dodatków
i wynagrodzeń przyznawanych rodzinom zastępczym i prowadzącym rodzinne domy
dziecka, a także pomocy na kontynuowanie nauki, usamodzielnienie czy zagospodarowanie
dla osoby usamodzielnianej na podstawie wskaźnika cen i usług konsumpcyjnych
ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zgodnie z obecnie
obowiązującymi zasadami, waloryzacja miała miejsce jedynie po przekroczeniu poziomu 5%
skumulowanego wskaźnika wzrostu cen, co skutkowało okresowymi spadkami siły
nabywczej świadczeń i wynagrodzeń rodzin zastępczych.
W przypadku waloryzacji świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie
zastępczej i rodzinnym domu dziecka oraz dodatku na pokrycie zwiększonych kosztów
utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka, wprowadza się
wyłączenie przepisów art. 10 i art. 61 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego, co
znosi konieczność każdorazowego wydawania decyzji administracyjnych przez powiaty, w
celu ograniczenia obciążeń administracyjnych w tym zakresie.
Nowelizacja wprowadza ponadto miesięczny dodatek stażowy do wynagrodzenia za
wieloletnie pełnienie funkcji rodziny zastępczej zawodowej lub prowadzenie rodzinnego
domu dziecka, realizując postulat zbliżenia zasad zatrudniania rodzin zastępczych do
obowiązujących pracowników sektora publicznego. Jest to też forma docenienia tych
rodzin, które przez wiele lat wykonują zadanie państwa, jakim jest opieka nad dziećmi
niemogącymi się wychowywać w rodzinach biologicznych. W wyniku nowelizacji ustawy
rodziny ze stażem 5 letnim lub dłuższym otrzymają 5% dodatek stażowy, który będzie
wzrastał w każdym kolejnym roku o 1% aż do 20%.
Pozostałym rodzinom dodatek będzie przysługiwał po pięciu latach pracy, wynosząc 5%
miesięcznego wynagrodzenia wskazanego w ustawie. W przypadku waloryzacji kwoty
wynagrodzenia wskazanej w art. 85 ustawy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą,
wysokość dodatku będzie liczona od kwoty po waloryzacji. Również ten dodatek będzie
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wzrastał o 1% za każdy dalszy rok pracy rodziny, aż do osiągnięcia 20% miesięcznego
wynagrodzenia.
Do okresów uprawniających do dodatku stażowego za wieloletnie pełnienie funkcji rodziny
zastępczej lub prowadzenie rodzinnego domu dziecka będzie się wliczał również okres
pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej i spokrewnionej oraz okres prowadzenia
placówki opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.310.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17207 Pana Posła Dominika Jaśkowca wraz z grupą
posłów, w sprawie wynagrodzeń zawodowych rodzin zastępczych oraz modelu
finansowania ich działalności w świetle ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu
rodziny i systemie pieczy zastępczej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Informuję, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) procedowany
jest aktualnie projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
(UD354). Konsultacje publiczne projektu zakończyły się 15 maja 2026 r. Zgłoszone w ich
trakcie uwagi są obecnie analizowane.
Piecza zastępcza potrzebuje nowych rozwiązań legislacyjnych oraz szerszej debaty
społecznej i politycznej, a jej system wymaga pilnej reformy. Prace dotyczące reformy
systemu wspierania rodziny, pieczy zastępczej i adopcji prowadzono we współpracy ze
środowiskiem pieczy zastępczej, organizacji pozarządowych i samorządów. Projektowane
zmiany dotyczą również funkcjonowania rodzin zastępczych, w tym kwestii związanych z
ich kondycją finansową. W nowelizacji ustawy proponuje się m.in:
— poprawę stabilności zatrudnienia poprzez wprowadzenie nowego typu umowy
rodzicielstwa zastępczego, zawieranej na czas nieokreślony;
— podwyżki wynagrodzeń dla rodzin zastępczych zawodowych i prowadzących rodzinne
domy dziecka;
— wprowadzenie dodatków stażowych dla rodzin zastępczych zawodowych
i prowadzących rodzinne domy dziecka;
— uzgodniony we współpracy z z Ministrem Zdrowia dostęp dzieci umieszczonych w
pieczy zastępczej do publicznej opieki zdrowotnej poza kolejką, celem wzmocnienia
oferowanego im wsparcia i przyspieszenia procedur diagnozy oraz leczenia i terapii;
— wprowadzenie uprawnienia do Karty Dużej Rodziny dla wszystkich rodzin zastępczych,
nawet takich, które opiekują się jednym dzieckiem;
— waloryzację wynagrodzeń oraz świadczeń dla rodzin zastępczych co roku, a nie tak jak
do tej pory tylko wtedy, gdy inflacja przekracza 5%.
Wysokość wynagrodzeń rodzin zastępczych i prowadzących rodzinne domy dziecka jest
bardzo zróżnicowana. Część powiatów, doceniając wagę rodzicielstwa zastępczego,
proponuje rodzinom zastępczym zawodowym wyższe stawki. Nadal jednak w części
jednostek samorządowych zawierane są umowy za wynagrodzeniem, którego poziom,
w wyniku wieloletnich waloryzacji w oparciu o wskaźniki wzrostu cen, a nie wzrostu płac,
oscyluje w granicach minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Projekt nowelizacji przewiduje podniesienie wysokości wynagrodzeń rodzin zastępczych
zawodowych i prowadzących rodzinne domy dziecka. Określone obecną ustawą
wynagrodzenia minimalne rodzin zastępczych są nieadekwatne do skali odpowiedzialności
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
i zaangażowania realizujących to zadanie rodzin. Za sprawą nowelizacji ma ono wzrosnąć
dla rodzin zastępczych do 6160 zł, a dla rodzin zastępczych specjalistycznych, rodzinnych
domów dziecka i rodzin pełniących funkcję pogotowia do 7260 zł. Zrównuje to wysokość
wynagrodzenia minimalnego dla rodzin zastępczych specjalistycznych oraz prowadzących
rodzinne domy dziecka z wynagrodzeniami rodzin zastępczych zawodowych pełniących
funkcję pogotowia rodzinnego.
Dzięki rodzinom specjalistycznym będzie można ograniczać, a docelowo zlikwidować
sytuacje, w których dzieci z niepełnosprawnościami kierowane są do pieczy instytucjonalnej
lub placówek służby zdrowia (ZOL) czy pomocy społecznej (DPS). Natomiast mechanizmy
uatrakcyjniające pracę prowadzących rodzinne domy dziecka będą prowadzić do wzrostu
liczby miejsce w systemie.
Należy przy tym wskazać, że w dalszym ciągu kwoty określone w umowie zawieranej
pomiędzy powiatem, czy też podmiotem, któremu powiat zlecił organizację zadania,
a rodziną zastępczą lub prowadzącym rodzinny dom dziecka będą mogły być wyższe.
Ustawa wskazuje wprost, że ustalając wysokości wynagrodzenia bierze się pod uwagę m.in.
kwalifikacje, szkolenia i oceny rodziny zastępczej zawodowej oraz prowadzącego rodzinny
dom dziecka. Projekt dodaje do tego wyliczenia też liczbę osób przebywających pod opieką
danej rodziny, jak również ich stan zdrowia, rozwoju oraz niepełnosprawności.
Nowelizacja przewiduje też wprowadzenie corocznej waloryzacji świadczeń, dodatków
i wynagrodzeń przyznawanych rodzinom zastępczym i prowadzącym rodzinne domy
dziecka, a także pomocy na kontynuowanie nauki, usamodzielnienie czy zagospodarowanie
dla osoby usamodzielnianej na podstawie wskaźnika cen i usług konsumpcyjnych
ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zgodnie z obecnie
obowiązującymi zasadami, waloryzacja miała miejsce jedynie po przekroczeniu poziomu 5%
skumulowanego wskaźnika wzrostu cen, co skutkowało okresowymi spadkami siły
nabywczej świadczeń i wynagrodzeń rodzin zastępczych.
W przypadku waloryzacji świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie
zastępczej i rodzinnym domu dziecka oraz dodatku na pokrycie zwiększonych kosztów
utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka, wprowadza się
wyłączenie przepisów art. 10 i art. 61 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego, co
znosi konieczność każdorazowego wydawania decyzji administracyjnych przez powiaty, w
celu ograniczenia obciążeń administracyjnych w tym zakresie.
Nowelizacja wprowadza ponadto miesięczny dodatek stażowy do wynagrodzenia za
wieloletnie pełnienie funkcji rodziny zastępczej zawodowej lub prowadzenie rodzinnego
domu dziecka, realizując postulat zbliżenia zasad zatrudniania rodzin zastępczych do
obowiązujących pracowników sektora publicznego. Jest to też forma docenienia tych
rodzin, które przez wiele lat wykonują zadanie państwa, jakim jest opieka nad dziećmi
niemogącymi się wychowywać w rodzinach biologicznych. W wyniku nowelizacji ustawy
rodziny ze stażem 5 letnim lub dłuższym otrzymają 5% dodatek stażowy, który będzie
wzrastał w każdym kolejnym roku o 1% aż do 20%.
Pozostałym rodzinom dodatek będzie przysługiwał po pięciu latach pracy, wynosząc 5%
miesięcznego wynagrodzenia wskazanego w ustawie. W przypadku waloryzacji kwoty
wynagrodzenia wskazanej w art. 85 ustawy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą,
wysokość dodatku będzie liczona od kwoty po waloryzacji. Również ten dodatek będzie
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wzrastał o 1% za każdy dalszy rok pracy rodziny, aż do osiągnięcia 20% miesięcznego
wynagrodzenia.
Do okresów uprawniających do dodatku stażowego za wieloletnie pełnienie funkcji rodziny
zastępczej lub prowadzenie rodzinnego domu dziecka będzie się wliczał również okres
pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej i spokrewnionej oraz okres prowadzenia
placówki opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --