Interpelacja nr 17195
Interpelacja w sprawie dokumentowania stażu pracy z umów cywilnoprawnych, ze szczególnym uwzględnieniem oświaty
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (100%)
Podatki, Finanse i Budżet (54%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie dokumentowania stażu pracy z umów cywilnoprawnych, ze szczególnym uwzględnieniem oświaty
Interpelacja nr 17195
do ministra edukacji, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie dokumentowania stażu pracy z umów cywilnoprawnych, ze szczególnym uwzględnieniem oświaty
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 15-05-2026
Szanowne Panie Minister,
od 2026 r. zaczęły obowiązywać przepisy umożliwiające wliczanie do stażu pracy wybranych okresów wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umów zlecenia. Kierunek tej zmiany należy ocenić pozytywnie, ponieważ odpowiada on na wieloletni problem osób, które przez znaczną część aktywności zawodowej wykonywały pracę poza stosunkiem pracy, a następnie nie mogły uwzględnić tego okresu przy ustalaniu uprawnień pracowniczych.
Do mojego biura poselskiego docierają jednak głosy o praktycznych trudnościach związanych z dokumentowaniem tych okresów. Problem ma dotyczyć zwłaszcza sytuacji, w których Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dysponuje pełnymi danymi pozwalającymi na wydanie zaświadczenia, a pracownik posiada inne dokumenty potwierdzające wykonywanie umowy, takie jak rachunki, informacje podatkowe, potwierdzenia przelewów lub wyciągi bankowe z jednoznacznymi tytułami płatności.
Jak informują mnie zainteresowani, sprawa ma szczególnie dotyczyć jednostek sektora finansów publicznych, a przede wszystkim szkół i placówek oświatowych. Dyrektorzy szkół oraz inni pracodawcy publiczni, działając w obawie przed zarzutem nieprawidłowego naliczenia świadczeń pracowniczych lub naruszenia dyscypliny finansów publicznych, mogą przyjmować nadmiernie ostrożną praktykę i żądać wyłącznie dokumentów, których pracownicy po wielu latach często nie są w stanie uzyskać. Może to prowadzić do nierównego traktowania osób znajdujących się w podobnej sytuacji oraz do faktycznego ograniczenia skuteczności nowych przepisów.
Wyjaśnienia wymaga również sytuacja nauczycieli, dla których prawidłowe ustalenie stażu pracy ma bezpośrednie znaczenie m.in. przy naliczaniu dodatku za wysługę lat. Brak jednolitego stanowiska administracji publicznej w zakresie dopuszczalnych dowodów może skutkować rozbieżnościami pomiędzy szkołami i organami prowadzącymi.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej:
Jakie dokumenty, poza zaświadczeniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, mogą być uznawane przez pracodawców za potwierdzające okres wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych wliczanych do stażu pracy?
Jak pracownik powinien udokumentować taki okres w sytuacji, gdy ZUS nie dysponuje danymi pozwalającymi na wydanie zaświadczenia, a były zleceniodawca nie posiada już dokumentacji albo nie istnieje?
Czy ministerstwo planuje wydanie oficjalnych wyjaśnień lub wytycznych dla pracodawców, ZUS i PIP dotyczących zasad oceny dokumentów takich jak umowy, rachunki, informacje PIT, potwierdzenia przelewów lub wyciągi bankowe? Jeśli tak, to kiedy i w jakim zakresie?
Czy ministerstwo posiada informacje o skali odmów wydania zaświadczeń przez ZUS w sprawach dotyczących nowych zasad wliczania umów cywilnoprawnych do stażu pracy? Jeśli tak, to jak się ona przedstawia?
Do Ministerstwa Edukacji Narodowej:
Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej analizowało wpływ nowych przepisów na sytuację nauczycieli, a zwłaszcza na naliczanie dodatku za wysługę lat? Jeśli tak, to jakie są wnioski z tych analiz?
Czy do MEN docierają sygnały o rozbieżnej praktyce szkół, placówek oświatowych lub organów prowadzących w zakresie dokumentowania okresów umów cywilnoprawnych przez nauczycieli? Jeśli tak, to w jaki sposób reaguje na nie ministerstwo?
Czy MEN planuje wydanie wyjaśnień dla dyrektorów szkół, placówek oświatowych i organów prowadzących dotyczących dokumentów, które mogą być uwzględniane przy ustalaniu stażu pracy nauczyciela? Jeśli tak, to kiedy i w jakim zakresie?
Czy MEN widzi potrzebę doprecyzowania przepisów wykonawczych dotyczących ustalania okresów pracy uprawniających nauczycieli do dodatku za wysługę lat, tak aby ograniczyć ryzyko rozbieżnych interpretacji? Jeśli tak, to kiedy i w jakim zakresie?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 17195
do ministra edukacji, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie dokumentowania stażu pracy z umów cywilnoprawnych, ze szczególnym uwzględnieniem oświaty
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 15-05-2026
Szanowne Panie Minister,
od 2026 r. zaczęły obowiązywać przepisy umożliwiające wliczanie do stażu pracy wybranych okresów wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umów zlecenia. Kierunek tej zmiany należy ocenić pozytywnie, ponieważ odpowiada on na wieloletni problem osób, które przez znaczną część aktywności zawodowej wykonywały pracę poza stosunkiem pracy, a następnie nie mogły uwzględnić tego okresu przy ustalaniu uprawnień pracowniczych.
Do mojego biura poselskiego docierają jednak głosy o praktycznych trudnościach związanych z dokumentowaniem tych okresów. Problem ma dotyczyć zwłaszcza sytuacji, w których Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dysponuje pełnymi danymi pozwalającymi na wydanie zaświadczenia, a pracownik posiada inne dokumenty potwierdzające wykonywanie umowy, takie jak rachunki, informacje podatkowe, potwierdzenia przelewów lub wyciągi bankowe z jednoznacznymi tytułami płatności.
Jak informują mnie zainteresowani, sprawa ma szczególnie dotyczyć jednostek sektora finansów publicznych, a przede wszystkim szkół i placówek oświatowych. Dyrektorzy szkół oraz inni pracodawcy publiczni, działając w obawie przed zarzutem nieprawidłowego naliczenia świadczeń pracowniczych lub naruszenia dyscypliny finansów publicznych, mogą przyjmować nadmiernie ostrożną praktykę i żądać wyłącznie dokumentów, których pracownicy po wielu latach często nie są w stanie uzyskać. Może to prowadzić do nierównego traktowania osób znajdujących się w podobnej sytuacji oraz do faktycznego ograniczenia skuteczności nowych przepisów.
Wyjaśnienia wymaga również sytuacja nauczycieli, dla których prawidłowe ustalenie stażu pracy ma bezpośrednie znaczenie m.in. przy naliczaniu dodatku za wysługę lat. Brak jednolitego stanowiska administracji publicznej w zakresie dopuszczalnych dowodów może skutkować rozbieżnościami pomiędzy szkołami i organami prowadzącymi.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej:
Jakie dokumenty, poza zaświadczeniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, mogą być uznawane przez pracodawców za potwierdzające okres wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych wliczanych do stażu pracy?
Jak pracownik powinien udokumentować taki okres w sytuacji, gdy ZUS nie dysponuje danymi pozwalającymi na wydanie zaświadczenia, a były zleceniodawca nie posiada już dokumentacji albo nie istnieje?
Czy ministerstwo planuje wydanie oficjalnych wyjaśnień lub wytycznych dla pracodawców, ZUS i PIP dotyczących zasad oceny dokumentów takich jak umowy, rachunki, informacje PIT, potwierdzenia przelewów lub wyciągi bankowe? Jeśli tak, to kiedy i w jakim zakresie?
Czy ministerstwo posiada informacje o skali odmów wydania zaświadczeń przez ZUS w sprawach dotyczących nowych zasad wliczania umów cywilnoprawnych do stażu pracy? Jeśli tak, to jak się ona przedstawia?
Do Ministerstwa Edukacji Narodowej:
Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej analizowało wpływ nowych przepisów na sytuację nauczycieli, a zwłaszcza na naliczanie dodatku za wysługę lat? Jeśli tak, to jakie są wnioski z tych analiz?
Czy do MEN docierają sygnały o rozbieżnej praktyce szkół, placówek oświatowych lub organów prowadzących w zakresie dokumentowania okresów umów cywilnoprawnych przez nauczycieli? Jeśli tak, to w jaki sposób reaguje na nie ministerstwo?
Czy MEN planuje wydanie wyjaśnień dla dyrektorów szkół, placówek oświatowych i organów prowadzących dotyczących dokumentów, które mogą być uwzględniane przy ustalaniu stażu pracy nauczyciela? Jeśli tak, to kiedy i w jakim zakresie?
Czy MEN widzi potrzebę doprecyzowania przepisów wykonawczych dotyczących ustalania okresów pracy uprawniających nauczycieli do dodatku za wysługę lat, tak aby ograniczyć ryzyko rozbieżnych interpretacji? Jeśli tak, to kiedy i w jakim zakresie?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Henryk Kiepura
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5405 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.311.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17195 Pani Posłanki Pauliny Matysiak, w sprawie
dokumentowania stażu pracy z umów cywilnoprawnych, ze szczególnym uwzględnieniem
oświaty, proszę przyjąć wyjaśnienia należące do właściwości Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej.
Ustawa z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy Kodeks Pracy oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. poz. 1423), tzw. ustawa stażowa, ma na celu wyrównanie szans w dostępie
do niektórych uprawnień pracowniczych i stanowisk wymagających potwierdzonego
doświadczenia zawodowego dla osób wykonujących działalność zarobkową na innej
podstawie niż stosunek pracy lub stosunek służbowy.
Zgodnie z art. 3021 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy do okresu zatrudnienia wliczane są okresy
wykonywania przez osobę fizyczną umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług
(do jakiej zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia),
w których podlegała ona ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym. Na podstawie art. 3021
§ 3 k.p. do okresu zatrudnienia wliczane są też udokumentowane okresy działalności
zawodowej określone w art. 3021 § 1 i 2, w których osoba fizyczna nie podlegała
ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie odrębnych przepisów (przypadek
uczniów szkół ponadpodstawowych lub studentów, którzy do 26 roku życia nie podlegają
obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania pracy na podstawie
umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, albo innej umowy o świadczenie usług, do której
zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia). Do okresu
zatrudnienia wliczane są wszystkie udowodnione okresy - nie tylko te, które nastąpiły po
wejściu przepisów ustawy w życie, ale również wcześniejsze.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych potwierdza okresy tylko tych osób, które podlegały
ubezpieczeniom społecznym. Wydawane przez ZUS zaświadczenie sporządzane jest na
podstawie danych zapisanych na koncie ubezpieczonego. Jeśli nie ma na nim informacji
potwierdzających okres ubezpieczenia wskazany we wniosku, zaświadczenia nie można
wystawić.
W przypadku okresu niepodlegającego zgłoszeniu do ZUS to na pracowniku spoczywa
ciężar jego udowodnienia - na zasadach ogólnych reguł dowodowych. Zaliczenia okresów
wykonywania pracy do okresów zatrudnienia będzie dokonywał pracodawca na podstawie
przedłożonych przez pracownika dokumentów. Zgodnie z art. 221 Kodeksu pracy
pracodawca może żądać udokumentowania danych, w tym przebiegu dotychczasowego
zatrudnienia, w zakresie niezbędnym do ich potwierdzenia.
W przypadku osoby wykonującej pracę na podstawie umowy zlecenia dokumentami
potwierdzającymi zatrudnienie mogą być m.in.: umowa zlecenie, zaświadczenie od
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zleceniodawcy o okresie wykonywania zlecenia, deklaracje/wnioski z Urzędu Skarbowego,
inne dokumenty w wiarygodny sposób potwierdzające wykonywanie zlecenia w
określonym czasie (np. rachunki, referencje od byłego pracodawcy zawierające informacje
o okresie i formie zatrudnienia).
To pracodawca - mając świadomość ewentualnego sporu sądowego z pracownikiem -
decyduje o zaliczeniu danego okresu świadczenia pracy do stażu pracy. Jeśli treść zebranych
dokumentów nie budzi wątpliwości co do autentyczności, zakresu i spójności wskazanych
danych, pracodawca powinien zaliczyć dany okres do stażu pracy.
Informuję przy tym, że na stronie internetowej resortu pracy, pod adresem:
https://www.gov.pl/web/rodzina/staz-pracy-qa , zamieszczono informacje dotyczące
alternatywnych dokumentów mogących posłużyć przy potwierdzaniu okresów aktywności
zawodowej w sytuacji niemożności uzyskania z ZUS zaświadczenia w zakresie odnoszącym
się m.in. do umów cywilnoprawnych.
Odnośnie do zaświadczeń, o których mowa w art. 3021 §11-13 k.p. przekazuję, że do 29
maja br. ZUS otrzymał ponad 708 tys. wniosków o wydanie zaświadczenia dla celów
doliczenia okresu ubezpieczenia do stażu pracy. W 117 538 przypadkach zdecydowano
o odmowie wydania zaświadczenia w związku z brakiem danych w systemie ZUS, które
mogłyby potwierdzić ubezpieczenie w okresie wskazanym przez wnioskodawców.
Organem ustawowo powołanym do nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy oraz
ścigania wykroczeń przeciwko prawom pracownika i innych osób wykonujących pracę
zarobkową jest Państwowa Inspekcja Pracy (PIP). Organ ten wyposażono w odpowiednie
uprawnienia i środki umożliwiające wykonywanie zadań związanych z nadzorem, kontrolą,
a także egzekwowaniem przestrzegania przez pracodawców przepisów prawa pracy. PIP
jest też uprawniona do udzielania pracownikom i pracodawcom porad w tym zakresie (art.
10 ust. 1 pkt 7 lit. e ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, Dz.U.
z 2024 r., poz. 1712).
Z kolei rozstrzyganie sporów, do których dochodzi na gruncie stosowania przepisów prawa
pracy, jak również dokonywanie wykładni przepisów prawa należy, zgodnie z art. 262 k.p.,
do kompetencji sądów.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.311.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17195 Pani Posłanki Pauliny Matysiak, w sprawie
dokumentowania stażu pracy z umów cywilnoprawnych, ze szczególnym uwzględnieniem
oświaty, proszę przyjąć wyjaśnienia należące do właściwości Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej.
Ustawa z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy Kodeks Pracy oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. poz. 1423), tzw. ustawa stażowa, ma na celu wyrównanie szans w dostępie
do niektórych uprawnień pracowniczych i stanowisk wymagających potwierdzonego
doświadczenia zawodowego dla osób wykonujących działalność zarobkową na innej
podstawie niż stosunek pracy lub stosunek służbowy.
Zgodnie z art. 3021 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy do okresu zatrudnienia wliczane są okresy
wykonywania przez osobę fizyczną umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług
(do jakiej zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia),
w których podlegała ona ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym. Na podstawie art. 3021
§ 3 k.p. do okresu zatrudnienia wliczane są też udokumentowane okresy działalności
zawodowej określone w art. 3021 § 1 i 2, w których osoba fizyczna nie podlegała
ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie odrębnych przepisów (przypadek
uczniów szkół ponadpodstawowych lub studentów, którzy do 26 roku życia nie podlegają
obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania pracy na podstawie
umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, albo innej umowy o świadczenie usług, do której
zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia). Do okresu
zatrudnienia wliczane są wszystkie udowodnione okresy - nie tylko te, które nastąpiły po
wejściu przepisów ustawy w życie, ale również wcześniejsze.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych potwierdza okresy tylko tych osób, które podlegały
ubezpieczeniom społecznym. Wydawane przez ZUS zaświadczenie sporządzane jest na
podstawie danych zapisanych na koncie ubezpieczonego. Jeśli nie ma na nim informacji
potwierdzających okres ubezpieczenia wskazany we wniosku, zaświadczenia nie można
wystawić.
W przypadku okresu niepodlegającego zgłoszeniu do ZUS to na pracowniku spoczywa
ciężar jego udowodnienia - na zasadach ogólnych reguł dowodowych. Zaliczenia okresów
wykonywania pracy do okresów zatrudnienia będzie dokonywał pracodawca na podstawie
przedłożonych przez pracownika dokumentów. Zgodnie z art. 221 Kodeksu pracy
pracodawca może żądać udokumentowania danych, w tym przebiegu dotychczasowego
zatrudnienia, w zakresie niezbędnym do ich potwierdzenia.
W przypadku osoby wykonującej pracę na podstawie umowy zlecenia dokumentami
potwierdzającymi zatrudnienie mogą być m.in.: umowa zlecenie, zaświadczenie od
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zleceniodawcy o okresie wykonywania zlecenia, deklaracje/wnioski z Urzędu Skarbowego,
inne dokumenty w wiarygodny sposób potwierdzające wykonywanie zlecenia w
określonym czasie (np. rachunki, referencje od byłego pracodawcy zawierające informacje
o okresie i formie zatrudnienia).
To pracodawca - mając świadomość ewentualnego sporu sądowego z pracownikiem -
decyduje o zaliczeniu danego okresu świadczenia pracy do stażu pracy. Jeśli treść zebranych
dokumentów nie budzi wątpliwości co do autentyczności, zakresu i spójności wskazanych
danych, pracodawca powinien zaliczyć dany okres do stażu pracy.
Informuję przy tym, że na stronie internetowej resortu pracy, pod adresem:
https://www.gov.pl/web/rodzina/staz-pracy-qa , zamieszczono informacje dotyczące
alternatywnych dokumentów mogących posłużyć przy potwierdzaniu okresów aktywności
zawodowej w sytuacji niemożności uzyskania z ZUS zaświadczenia w zakresie odnoszącym
się m.in. do umów cywilnoprawnych.
Odnośnie do zaświadczeń, o których mowa w art. 3021 §11-13 k.p. przekazuję, że do 29
maja br. ZUS otrzymał ponad 708 tys. wniosków o wydanie zaświadczenia dla celów
doliczenia okresu ubezpieczenia do stażu pracy. W 117 538 przypadkach zdecydowano
o odmowie wydania zaświadczenia w związku z brakiem danych w systemie ZUS, które
mogłyby potwierdzić ubezpieczenie w okresie wskazanym przez wnioskodawców.
Organem ustawowo powołanym do nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy oraz
ścigania wykroczeń przeciwko prawom pracownika i innych osób wykonujących pracę
zarobkową jest Państwowa Inspekcja Pracy (PIP). Organ ten wyposażono w odpowiednie
uprawnienia i środki umożliwiające wykonywanie zadań związanych z nadzorem, kontrolą,
a także egzekwowaniem przestrzegania przez pracodawców przepisów prawa pracy. PIP
jest też uprawniona do udzielania pracownikom i pracodawcom porad w tym zakresie (art.
10 ust. 1 pkt 7 lit. e ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, Dz.U.
z 2024 r., poz. 1712).
Z kolei rozstrzyganie sporów, do których dochodzi na gruncie stosowania przepisów prawa
pracy, jak również dokonywanie wykładni przepisów prawa należy, zgodnie z art. 262 k.p.,
do kompetencji sądów.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --