telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLR2.050.37.2026.5.DW
Warszawa, 23 czerwca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie,
w odpowiedzi na interpelację nr 17192 Pana Marcina Józefaciuka, posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie dostępu do nowoczesnych terapii dla
pacjentów z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (NChZJ), Minister Zdrowia
przekazuje poniższe informacje.
Na wstępie należy wskazać, iż kwestie związane z refundacją reguluje ustawa z dnia
12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2026 r.
poz. 253), zwana dalej „ustawą o refundacji”.
Na mocy art. 37 ust. 6 ustawy o refundacji minister właściwy do spraw zdrowia
ogłasza, raz na trzy miesiące, w drodze obwieszczenia, wykaz refundowanych
leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz
wyrobów medycznych w stosunku do których wydano decyzje o objęciu
refundacją. Treść każdego programu lekowego jest publikowana jako załącznik do
wyżej wymienionego obwieszczenia i dostępna na stronie:
https://www.gov.pl/web/zdrowie/obwieszczenia-ministra-zdrowia-lista-
lekowrefundowanych
Zgodnie z art. 24 ustawy o refundacji, w odniesieniu do produktów leczniczych,
które są dostępne na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie wskazań
rejestracyjnych, Minister Zdrowia może podjąć działania w sprawie objęcia
refundacją bądź zmiany wskazań w oparciu o wniosek przedłożony przez podmiot
odpowiedzialny (producenta leku, jego przedstawiciela lub importera).

-- 1 of 14 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Wnioskodawca może złożyć do ministra właściwego do spraw zdrowia wniosek
o objęcie refundacją i ustalenie ceny zbytu netto między innymi leku, technologii
lekowej o wysokiej wartości klinicznej, technologii lekowej o wysokim poziomie
innowacyjności.
Złożony wniosek, o którym mowa wyżej, jest poddawany ocenie formalno-prawnej,
a następnie, w przypadku produktu leczniczego, który nie ma odpowiednika
refundowanego w danym wskazaniu, jest przesyłany do oceny Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji (dalej też jako „Agencja”) celem
przygotowania analizy weryfikacyjnej, stanowiska Rady Przejrzystości oraz
rekomendacji Prezesa. Prezes Agencji, biorąc pod uwagę stanowisko Rady
Przejrzystości, jakość dostępnych dowodów naukowych oraz wiarygodność
porównań i wyników przeprowadzonych analiz, wydaje rekomendację w sprawie
objęcia refundacją wnioskowanego leku w danym wskazaniu. Następnie
prowadzone są negocjacje z Komisją Ekonomiczną, która prowadzi z podmiotami
odpowiedzialnymi negocjacje w zakresie ustalenia ceny zbytu netto oraz wskazań,
w których lek ma być refundowany.
Po zebraniu całości materiału dowodowego w danym postępowaniu
refundacyjnym, Minister Zdrowia mając na uwadze uzyskanie jak największych
efektów zdrowotnych w ramach dostępnych środków publicznych, wydaje decyzję
administracyjną o objęciu refundacją (pozytywną lub negatywną), przy
uwzględnieniu następujących kryteriów:
1) stanowiska Komisji Ekonomicznej;
2) rekomendacji Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji;
3) istotności stanu klinicznego, którego dotyczy wniosek o objęcie refundacją;
4) skuteczności klinicznej i praktycznej;
5) bezpieczeństwa stosowania;
6) relacji korzyści zdrowotnych do ryzyka stosowania;
7) stosunku kosztów do uzyskiwanych efektów zdrowotnych dotychczas
refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
żywieniowego, wyrobów medycznych, w porównaniu z wnioskowanym;
8) konkurencyjności cenowej;

-- 2 of 14 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
9) wpływu na wydatki podmiotu zobowiązanego do finansowania świadczeń
ze środków publicznych i świadczeniobiorców;
10) istnienia alternatywnej technologii medycznej, w rozumieniu ustawy
oświadczeniach, oraz jej efektywności klinicznej i bezpieczeństwa
stosowania;
11) wiarygodności i precyzji oszacowań kryteriów, o których mowa w pkt 3-10;
12) mapy potrzeb zdrowotnych, o której mowa w art. 95a ust. 1 ustawy o
świadczeniach;
13) wysokości progu kosztu uzyskania dodatkowego roku życia
skorygowanego o jakość, ustalonego w wysokości trzykrotności Produktu
Krajowego Brutto na jednego mieszkańca, o którym mowa w art. 6 ustawy
z dnia 26 października 2000 r. o sposobie obliczania wartości rocznego
produktu krajowego brutto, a w przypadku braku możliwości wyznaczenia
tego kosztu - koszt uzyskania dodatkowego roku życia;
14) zobowiązania do zapewnienia ciągłości dostaw, o którym mowa w art. 25
pkt 4
– biorąc pod uwagę inne możliwe do zastosowania w danym stanie klinicznym
procedury medyczne, które mogą być zastąpione przez wnioskowany lek.
Należy w tym miejscu wskazać, że wnioski w przedmiocie objęcia refundacją
i ustalenia ceny zbytu netto w trybie art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy o refundacji zostały
złożone dla następujących technologii lekowych:
 w ramach programu lekowego B32. LECZENIE PACJENTÓW Z CHOROBĄ
LEŚNIOWSKIEGO – CROHNA (ICD-10: K50):
ryzankizumab (Skyrizi) oraz
mirikizumab (Omvoh), we wskazaniu:
leczenie pacjentów z ciężką lub
umiarkowaną czynną postacią choroby Leśniowskiego – Crohna (ChLC)
(wynik w skali CDAI >220 punktów), w wieku od 18 lat;
 w ramach programu lekowego B.55. LECZENIE PACJENTÓW
Z WRZODZIEJĄCYM ZAPALENIEM JELITA GRUBEGO (WZJG) (ICD-10:
K51):
ryzankizumab (Skyrizi), we wskazaniu:
leczenie pacjentów z ciężką
lub umiarkowaną postacią WZJG (wynik w skali Mayo ≥6 punktów),
w wieku od 18 lat.

-- 3 of 14 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Ww. wnioski zostały ocenione przez Agencję Oceny Technologii Medycznych
i Taryfikacji (AOTMiT)12 i są na kolejnych etapach procesu refundacyjnego.
Ponadto, w czerwcu br. Minister Zdrowia wydał pozytywne decyzje o objęciu
refundacją leku Tremfya (guselkumab) w ramach programów lekowych B.32 oraz
B.55. W związku z powyższym, od 1 lipca br. pacjenci dotknięci ChLC mają dostęp
do refundowanego leczenia z wykorzystaniem 6 terapii (
infliksymab, adalimumab,
wedolizumab, ustekinumab, guselkumab, upadacytynib), natomiast pacjenci
z WZJG 9 terapii (
infliksymab, wedolizumab, ustekinumab, mirikizumab,
guselkumab, upadacytynib, filgotynib, tofacytynib, ozanimod).
Odnosząc się do kwestii kryteriów kwalifikacji obowiązujących w programach
lekowych dla NChZJ należy podkreślić, że w oparciu o aktualne zalecenia
diagnostyczno-terapeutyczne dotyczące postępowania z pacjentami z NChZJ,
wytyczne Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii i Konsultanta Krajowego
w dziedzinie Gastroenterologii oraz z uwzględnieniem aktualnego stanu wiedzy
i rekomendacji AOTMiT, w kwietniu 2024 r. dokonano kompleksowej zmiany treści
programów lekowych B.32 oraz B.55. W przypadku programu lekowego B.32
zmiany objęły między innymi:
1) objęcie leczeniem szerszej populacji:
a) włączenie populacji z umiarkowaną postacią ChL-C (dotyczące zarówno
populacji dorosłych, jak i dzieci od 6 lat), przy braku odpowiedzi na
leczenie GKS, lub lekami immunosupresyjnymi, lub innymi inhibitorami
TNF alfa, lub przy występowaniu przeciwwskazań lub objawów
nietolerancji takiego leczenia;
b) włączenie pacjentów z ChL-C cechującą się wytworzeniem przetok
okołoodbytowych, którzy nie odpowiedzieli na leczenie podstawowe:
antybiotyki, leki immunosupresyjne, leczenie chirurgiczne oraz po
niepowodzeniu anty-TNF alfa - niezależnie od nasilenia;
c) włączenie pacjentów po odcinkowej resekcji jelita z powodu ChL-C,
u których badanie endoskopowe wykonane w ramach nadzoru
1 Stanowiska Rady Przejrzystości nr 38/2026 i 39/2026 z dnia 30 marca 2026 r. oraz nr 66/2026
z dnia 18 maja 2026 r.
2 Rekomendacje Prezesa AOTMiT nr 42/2026 i 43/2026 z dnia 2 kwietnia 2026 r. oraz nr 71/2026
z dnia 20 maja 2026r.

-- 4 of 14 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
wykazało zmiany zapalne w okolicy zespolenia (≥ 2 punktów w skali
Rutgeertsa) lub w innych odcinkach jelita, pomimo stosowanego
leczenia immunosupresyjnego lub po przerwaniu leczenia
immunosupresyjnego z powodu powikłań lub nietolerancji.
2) Umożliwienie kontynuacji terapii rozpoczętej w ramach innych źródeł
finansowania.
3) Umożliwienie leczenia ustekinumabem w 1. linii leczenia.
4) Wydłużenie okresu interwału badań monitorujących w przypadku
preparatów podskórnych podawanych w domu.
5) Liczne zmiany i uzupełnienia porządkujące.
Natomiast w przypadku programu lekowego B.55:
1) objęto leczeniem szerszą populację:
a) rozszerzono kryteria kwalifikacji o pacjentów pediatrycznych
z umiarkowanym nasileniem choroby (PUCAI ≥35) oraz złagodzono
wymaganą punktację Mayo dla pacjentów dorosłych (włączenie
pacjentów z Mayo równe 6).
b) dodano do kryteriów kwalifikacji pacjentów hospitalizowanych
z powodu ciężkiego rzutu choroby z niedostateczną odpowiedzią na
kortykosteroidy/przeciwwskazania.
2) Zmodyfikowano zapisy w kierunku zwiększenia dostępności leczenia:
a) uogólnienie zapisu dotyczącego braku istotnych schorzeń
współistniejących lub stanów klinicznych stanowiących
przeciwwskazanie do terapii.
b) Możliwość wydłużenia terapii indukcyjnej
tofacytynibem
w przypadku niedostatecznej odpowiedzi na leczenie.
c) Wprowadzenie możliwości wydłużenia odstępu między badaniami
wykonywanymi przy monitorowaniu leczenia podtrzymującego
wedolizumabem.
d) Wprowadzenie możliwości wydłużenia odstępu między badaniami
wykonywanymi przy monitorowaniu leczenia podtrzymującego
ustekinumabem.
e) Uogólnienie zapisu dotyczącego braku chorób lub stanów
stanowiących przeciwwskazanie do terapii – do decyzji lekarza.

-- 5 of 14 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
f) Zmiana zapisów dotyczących zakończenia leczenia z powodu
działań niepożądanych – do decyzji lekarza zgodnie
z Charakterystyką Produktu Leczniczego.
g) Zmiana dotycząca badań przy kwalifikacji ograniczająca wymóg
wykonania EKG tylko do pacjentów dorosłych.
3) Umożliwiono kontynuację terapii rozpoczętej w ramach innych źródeł
finansowania.
4) Wprowadzono liczne zmiany i uzupełnienia porządkujące.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w styczniu 2025 r., w następstwie
wniosku Konsultanta Krajowego w dziedzinie Gastroenterologii, dokonano zmiany
treści przedmiotowych programów lekowych w zakresie zapisów dotyczących
schematu dawkowania leków w programie. Zmiana polegała na uwzględnieniu,
obok zapisów aktualnej Charakterystyki Produktu Leczniczego, również
aktualnych rekomendacji Europejskiej Organizacji ds. Choroby Leśniowskiego-
Crohna i Wrzodziejącego Zapalenia Jelita Grubego (ECCO) oraz Polskiego
Towarzystwa Gastroenterologii. Modyfikacja ta miała na celu zapewnienie
spójności zapisów programów lekowych z aktualną wiedzą medyczną
i obowiązującymi rekomendacjami klinicznymi, umożliwiając stosowanie terapii
biologicznych u kobiet w ciąży, w przypadkach uzasadnionych wskazaniami
klinicznymi i jeżeli jest to konieczne dla zapewnienia właściwej kontroli choroby.
Należy bowiem zauważyć, że Charakterystyki Produktów Leczniczych, oparte na
danych dostępnych w momencie rejestracji technologii lekowych, nie
odzwierciedlały aktualnego stanu wiedzy w tym zakresie.
Odnosząc się do skali objęcia pacjentów z NChZJ leczeniem w ramach programów
lekowych w relacji do rzeczywistych potrzeb zdrowotnych, w tabeli poniżej (Tabela
1.) przedstawiono dane Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) dotyczące
refundacji w programach lekowych B.32 i B.55 za lata 2015-2025.
B.32 B.55
Rok Kwota sprawozdana Liczba pacjentów Kwota sprawozdana Liczba pacjentów
2015 29 357 223 1 217 3 214 346 290
2016 27 464 594 1 306 2 601 259 248
2017 32 154 494 1 445 6 996 703 402
2018 36 880 428 1 648 10 573 630 692
2019 20 874 759 1 790 13 317 157 994

-- 6 of 14 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
2020 18 200 026 1 852 13 953 018 1 164
2021 20 671 878 2 128 16 412 742 1 432
2022 36 070 362 2 643 39 571 822 1 956
2023 50 444 425 3 361 64 112 036 2 823
2024 68 490 167 4 159 93 753 209 3 822
2025 96 558 736 5 148 138 469 018 5 078
Suma 437 167 091 7 437 402 974 942 6 854
Tabela. 1. Kwota sprawozdana i liczba pacjentów objętych leczeniem w odniesieniu do programów
lekowych dla NChZJ za okres ostatnich 10 lat (Dane NFZ).
Kolejna tabela (Tabela 2.) prezentuje liczbę pacjentów, u których w latach 2025-
2026 rozliczono jakiekolwiek świadczenie z rozpoznaniem K50 lub K51 jako
główne lub współistniejące oraz liczbę pacjentów w programach B.32 i B.55.
OW NFZ rozliczający
Liczba
pacjentów z
rozpoznaniem
K50 i K51
Liczba
pacjentów B.32
Liczba
pacjentów B.55
01 DOLNOŚLĄSKI 11 173 362 408
02 KUJAWSKO-POMORSKI 7 746 397 243
03 LUBELSKI 7 763 222 266
04 LUBUSKI 3 688 18 40
05 ŁÓDZKI 8 856 349 369
06 MAŁOPOLSKI 13 701 483 339
07 MAZOWIECKI 20 857 1 600 1 524
08 OPOLSKI 3 802 53 45
09 PODKARPACKI 7 937 325 267
10 PODLASKI 3 898 121 153
11 POMORSKI 9 130 296 412
12 ŚLĄSKI 18 402 474 504
13 ŚWIĘTOKRZYSKI 4 462 89 147
14 WARMIŃSKO-MAZURSKI 4 769 85 84
15 WIELKOPOLSKI 13 965 476 523
16 ZACHODNIOPOMORSKI 6 477 235 322
Łącznie 146 626 5 585 5 602
Tabela 2. Dane dotyczące liczby pacjentów, u których w latach 2025-2026 (dane na dzień
05.06.2026 r.) rozliczono jakiekolwiek świadczenie z rozpoznaniem K50 lub K51 jako główne lub
współistniejące vs. liczba pacjentów w programach B.32 i B.55 z podziałem na Oddziały
Wojewódzkie NFZ (Dane NFZ).
Jak wskazują dane powyżej, w odniesieniu do programu lekowego B.32, na
przestrzeni ostatnich 10 lat, odnotowano ponad 3-krotny wzrost wydatków,
z 29,4 mln zł w 2015 r. do 96,6 mln zł w 2025 r. (wzrost o ok. 229%).
W analizowanym okresie liczba pacjentów objętych leczeniem wzrosła ponad 4-

-- 7 of 14 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
krotnie, z 1 217 osób w 2015 r. do 5 148 osób w 2025 r., co oznacza wzrost
o ok. 323%.
W przypadku programu lekowego B.55 wskaźniki te są jeszcze wyższe: koszty
refundacji wzrosły aż 43-krotnie, o ponad 4 200%, a liczba pacjentów leczonych
w ramach programu w 2025 r. była ponad 17,5-krotnie wyższa niż w 2015 r.
(wzrost o ok. 1 651%).
Jednocześnie należy pamiętać, że choroby zapalne jelit to choroby przewlekłe,
które cechują okresy zaostrzeń i remisji. Patogeneza tych chorób jest
wieloczynnikowa, a w ich leczeniu istotną rolę stanowi indywidualne podejście do
terapii, co oznacza, że nie każdy pacjent z rozpoznaniem ChLC lub WZJG wymaga
w pierwszej kolejności interwencji przewidzianej opisem programu lekowego.
Decyzję o włączeniu do programu podejmuje lekarz prowadzący w oparciu
o kryteria kwalifikacji oraz dotychczasowy przebieg choroby.
Zgodnie z aktualnymi wytycznymi europejskimi (ECCO) oraz amerykańskimi
(AGA), leczenie biologiczne i małocząsteczkowe jest dedykowane przede
wszystkim pacjentom z umiarkowaną i ciężką postacią choroby, niewystarczająco
odpowiadającym na leczenie konwencjonalne obejmujące m.in. kwas 5-
aminosalicylowy (5-ASA, mesalazyna), glikokortykosteroidy oraz leki
immunomodulujące34.
Z dostępnych danych epidemiologicznych wynika, że leczenie biologiczne lub
małocząsteczkowe obejmuje obecnie ok. 15% pacjentów z NChZJ w skali globalnej,
przy czym odsetek ten jest wyższy w ChLC (ok. 20 do 30%) niż we WZJG (ok. 10 do
15%)5. Tym samym, zdecydowana większość chorych (ok. 70 do 85%) pozostaje
w leczeniu konwencjonalnym, a technologie dostępne w ramach przedmiotowych
programów lekowych stanowią dodatkową opcję terapeutyczną, stosowaną
wyłącznie u pacjentów spełniających zdefiniowane w nich kryteria kwalifikacji.
3 Torres J, Bonovas S, Doherty G, Kucharzik T, Gisbert JP, Raine T, et al. ECCO Guidelines on Therapeutics in
Crohn’s Disease: Medical Treatment. Journal of Crohn’s and Colitis. 2020;14(1):4–22. doi:10.1093/ecco-
jcc/jjz180.
4 Singh S, Loftus EV Jr, Limketkai BN, Haydek JP, Agrawal M, Scott FI, Ananthakrishnan AN; AGA Clinical
Guidelines Committee. AGA Living Clinical Practice Guideline on Pharmacological Management of Moderate-
to-Severe Ulcerative Colitis. Gastroenterology. 2024;167(7):1307–1343. doi:10.1053/j.gastro.2024.10.001
5 de Castro CT, Oliveira DS, Melo FF, Barreto ML, Santos CATS, Dos Santos DB. Global prevalence of biologic
drugs use in inflammatory bowel diseases: a systematic review and meta-analysis. Scandinavian Journal of
Gastroenterology. 2025;60(5):439–453. doi:10.1080/00365521.2025.2491013

-- 8 of 14 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
9
W tym miejscu warto odnieść się do kwestii kwalifikacji do przedmiotowych
programów. W przypadku pacjentów kwalifikowanych do leczenia w programach
lekowych, daty rozpoznania są uzupełniane w ramach elektronicznego systemu
monitorowania programów lekowych (SMPT). Mając jednak na uwadze przewlekły
charakter choroby, a także specyfikę terapii objętych refundacją
w ramach programów lekowych B.32 i B.55 (leki stosowane wyłącznie u pacjentów
z umiarkowaną i ciężką postacią choroby oraz niewystarczającą odpowiedzią na
leczenie konwencjonalne) należy wskazać, iż na podstawie posiadanych danych nie
ma możliwości rzetelnego wskazania średniej liczby dni od daty rozpoznania do
daty kwalifikacji do programu lekowego. Ponadto, przy kwalifikacji pacjenta do
programu lekowego, niejednokrotnie podawane są daty rozpoznania uzyskane np.
z wywiadu lekarskiego, pacjenci nie zawsze dysponują pełną dokumentacją
medyczną, która pozwala jednoznacznie ustalić datę postawienia diagnozy, a daty
rozpoznania mogą być znacznie wcześniejsze niż daty obowiązywania programów
lekowych (np. sprzed kilkudziesięciu lat).
Dodatkowo, w poniższych tabelach (Tabela 3 i 4) przedstawiono dane dla
programów B.32 i B.55 dotyczące kolejek w ujęciu kwartalnym, w okresie I kwartał
2025 r. – I kwartał 2026 r.
Rok Kwartał Kod PL
Liczba pacjentów
oczekujących na świadczenie
wg stanu na ostatni dzień
miesiąca
Liczba osób skreślonych
z listy z powodu wykonania
świadczenia w ciągu
3 miesięcy
Średni czas oczekiwania osób
skreślonych z listy oczekujących
z powodu wykonania świadczenia
w 3 miesiącach
2025 I kwartał B.32 194 194 39
2025 II kwartał B.32 176 206 56
2025 III kwartał B.32 149 182 49
2025 IV kwartał B.32 171 191 43
2026 I kwartał B.32 191 275 42
Tabela 3. Dane dotyczące kolejek w programie B.32 za okres I kwartał 2025 r. – I kwartał 2026 r. dla całego kraju (Dane NFZ).
Rok Kwartał Kod PL
Liczba pacjentów
oczekujących na świadczenie
wg stanu na ostatni dzień
miesiąca
Liczba osób skreślonych
z listy z powodu wykonania
świadczenia w ciągu
3 miesięcy
Średni czas oczekiwania osób
skreślonych z listy oczekujących
z powodu wykonania świadczenia
w 3 miesiącach
2025 I kwartał B.55 195 213 48
2025 II kwartał B.55 199 239 53
2025 III kwartał B.55 276 243 41
2025 IV kwartał B.55 432 225 37
2026 I kwartał B.55 317 295 34
Tabela 4. Dane dotyczące kolejek w programie B.55 za okres I kwartał 2025 r. – I kwartał 2026 r. dla całego kraju (Dane NFZ).

-- 9 of 14 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
10
W tabelach uwzględniono:
 liczbę pacjentów oczekujących na świadczenie wg stanu na ostatni dzień
miesiąca;
 liczbę osób skreślonych z listy z powodu wykonania świadczenia w ciągu
3 miesięcy;
 średni czas oczekiwania osób skreślonych z listy oczekujących z powodu
wykonania świadczenia w 3 miesiącach.
Liczba pacjentów oczekujących w programie dotyczącym leczenia pacjentów
z ChLC wahała się od 149 w III kwartale 2025 r. do 194 osób w I kwartale
2025 roku, a w I kwartale 2026 r. wynosiła 191 osób. Jednocześnie liczba osób
skreślonych z listy z powodu wykonania świadczenia w ciągu 3 miesięcy
pozostawała wysoka, szczególnie w I kwartale 2026 r. (275 osób). Średni czas
oczekiwania osób skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania
świadczenia w 3 miesiącach wynosił od 39 dni (I kwartał 2025 r.), przez 56 dni
(II kwartał 2025 r.) do 42 dni (I kwartał 2026 r.), co oznacza umiarkowany i dość
stabilny czas dostępu do leczenia.
Dane dla programu dotyczącego leczenia pacjentów z WZJG, wskazują na
zwiększenie liczby pacjentów oczekujących na świadczenie w 2025 r., szczególnie
w IV kwartale, kiedy liczba oczekujących wzrosła do 432 osób. W I kwartale 2026 r.
nastąpiła poprawa i kolejka zmalała do 317 osób. Jednocześnie rosła liczba
realizowanych świadczeń, w konsekwencji najwyższą liczbę osób skreślonych
z listy z powodu wykonania świadczenia w ciągu 3 miesięcy odnotowano
w I kwartale 2026 r. (295 osób). Korzystnym zjawiskiem jest także systematyczne
skracanie średniego czasu oczekiwania osób skreślonych z listy oczekujących
z powodu wykonania świadczenia w 3 miesiącach z 53 dni w II kwartale 2025 r. do
34 dni w I kwartale 2026 r.
Dodatkowo, w poniższej Tabeli 4. przedstawiono liczbę ośrodków realizujących
poszczególne programy lekowe z podziałem na Oddziały Wojewódzkie NFZ.
OW NFZ rozliczający
Liczba ośrodków
prowadzących leczenie w PL
B.32
Liczba ośrodków
prowadzących leczenie w PL
B.55
01 DOLNOŚLĄSKI 5 4
02 KUJAWSKO-POMORSKI 6 5

-- 10 of 14 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
11
03 LUBELSKI 7 6
04 LUBUSKI 2 2
05 ŁÓDZKI 5 5
06 MAŁOPOLSKI 4 4
07 MAZOWIECKI 9 10
08 OPOLSKI 1 1
09 PODKARPACKI 4 4
10 PODLASKI 5 5
11 POMORSKI 3 3
12 ŚLĄSKI 9 7
13 ŚWIĘTOKRZYSKI 1 1
14 WARMIŃSKO-MAZURSKI 3 3
15 WIELKOPOLSKI 3 3
16 ZACHODNIOPOMORSKI 3 3
Łącznie 68 65
Tabela 4. Liczba ośrodków realizujących programy lekowe B.32 i B.55 z podziałem na Oddziały
Wojewódzkie NFZ (Dane NFZ).
Jak Ministerstwo Zdrowia ocenia dostęp dzieci i młodzieży z NChZJ do
nowoczesnych terapii oraz czy planowane są działania zmierzające do poprawy
ciągłości leczenia pacjentów przechodzących z opieki pediatrycznej do opieki dla
dorosłych?
Zgodnie z obowiązującym Obwieszczeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 marca
2026 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na 1 kwietnia
2026 r. w ramach programu lekowego B.32, w populacji pacjentów pediatrycznych
w wieku od 6 lat, refundacją objęte są 2 terapie:
infliksymab w postaci dożylnej oraz
adalimumab, natomiast w ramach programu lekowego B.55 1 terapia:
infliksymab
w postaci dożylnej.
Należy w tym miejscu wskazać, że na dzień sporządzenia niniejszego pisma żaden
z podmiotów odpowiedzialnych dla produktów leczniczych posiadających
zarejestrowane wskazanie do stosowania w leczeniu ChLC lub WZJG w populacji
pediatrycznej nie wystąpił z wnioskiem o objęcie refundacją w tym wskazaniu
w trybie art. 24 ustawy o refundacji.
Jednocześnie, zgodnie z art. 40 ustawy o refundacji, Minister Zdrowia może wydać
z urzędu decyzję o objęciu refundacją leku w zakresie wskazań do stosowania lub
dawkowania, lub sposobu podawania odmiennych niż określone

-- 11 of 14 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
12
w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL), jeżeli jest to niezbędne dla
ratowania zdrowia i życia świadczeniobiorców (tzw. refundacja
off-label). Zgodnie
z art. 40 ust. 1 ustawy o refundacji, wydanie takiej decyzji następuje po zasięgnięciu
opinii Rady Przejrzystości oraz Konsultanta Krajowego w odpowiedniej dziedzinie
medycyny, przy uwzględnieniu kryteriów, o których mowa w art. 12 pkt 4-6, 9, 10,
12 i 13 ustawy o refundacji.
Odnosząc się do powyższego, należy wskazać, że do Ministra Zdrowia wpłynęło
pismo od Konsultanta Krajowego w dziedzinie Gastroenterologii dziecięcej,
zawierające prośbę o wszczęcie postępowania w przedmiocie objęcia refundacją:

ustekinumabu w leczeniu WZJG u osób poniżej 18 roku życia;

wedolizumabu w leczeniu WZJG oraz ChLC u osób poniżej 18 roku życia.
W konsekwencji podjęto działania analityczne zmierzające do oceny zasadności
rozważenia objęcia przedmiotowych wskazań refundacją w trybie przewidzianym
dla wskazań pozarejestracyjnych. Aktualnie trwa etap opiniowania przez
Konsultanta Krajowego, wraz z ustalaniem treści potencjalnego wskazania
off-
label. Następnie kwestia ewentualnego skierowania zlecenia do Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji zostanie przedłożona Ministrowi Zdrowia do
rozstrzygnięcia. W przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia, Minister Zdrowia - po
uzyskaniu opinii Rady Przejrzystości - podejmie decyzję w przedmiocie objęcia
refundacją (pozytywną lub negatywną).
Należy jednocześnie podkreślić, że postępowania prowadzone w trybie art. 40
ustawy o refundacji mają charakter postępowań wszczynanych z urzędu,
tj. inicjowanych i prowadzonych przez Ministra Zdrowia bez formalnego wniosku
strony, oraz nie są objęte ustawowo określonymi terminami rozpoznania sprawy.
W kwestii działań edukacyjnych lub organizacyjnych skierowanych do lekarzy
podstawowej opieki zdrowotnej i specjalistów, Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi
bezpośrednio działań edukacyjnych skierowanych do lekarzy podstawowej opieki
zdrowotnej i specjalistów, których celem byłoby wcześniejsze rozpoznawanie
NChZJ oraz szybsze kierowanie pacjentów do właściwych ośrodków leczenia.
Niemniej, poprzez podległe jednostki oraz we współpracy z towarzystwami
naukowymi, prowadzi systemowe działania ukierunkowane na podnoszenie
kwalifikacji lekarzy. Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego (CMKP)

-- 12 of 14 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
13
regularnie aktualizuje i publikuje programy kursów specjalizacyjnych
i doskonalących m.in. dla lekarzy medycyny rodzinnej, chorób wewnętrznych,
gastroenterologii. Szkolenia dotyczące m.in. NChZJ, takich jak WZJG, czy ChLC, są
regularnie organizowane przez Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego
(CMKP). Informacje na temat programów specjalizacji lub kursów w powyższym
zakresie można odnaleźć na stronie internetowej CMKP pod następującymi
linkami: https://www.cmkp.edu.pl/ksztalcenie/podyplomowe/lekarze-i-lekarze
dentysci/modulowe-programy-specjalizacji-lekarskich-2023
https://e-learning.cmkp.edu.pl/course/index.php?categoryid=4
Czy Ministerstwo Zdrowia analizuje wpływ płci na przebieg NChZJ, moment
zgłaszania się pacjentów po pomoc, dostęp do diagnostyki i leczenia oraz skutki
choroby dla aktywności zawodowej, w szczególności w odniesieniu do mężczyzn,
którzy częściej mogą opóźniać kontakt z lekarzem?
W odpowiedzi na kwestię analizy wpływu płci na przebieg NChZJ należy
podkreślić, że dostępne dane wskazują, iż płeć nie stanowi jednego z głównych
czynników determinujących przebieg NChZJ, w tym ChLC oraz WZJG. Chociaż
opisywane są pewne różnice dotyczące częstości zachorowań, fenotypu choroby,
czy wybranych aspektów jakości życia, jednak ich znaczenie kliniczne pozostaje
ograniczone. Dotychczasowe przeglądy systematyczne i metaanalizy nie wykazały
również jednoznacznie, aby jedna z płci charakteryzowała się wyraźnie cięższym
przebiegiem choroby, większą aktywnością zapalną lub istotnie odmiennym
rokowaniem. W praktyce klinicznej przebieg NChZJ jest w większym stopniu
determinowany przez takie czynniki, jak fenotyp choroby, jej rozległość, wiek
zachorowania oraz odpowiedź na leczenie niż przez płeć pacjenta67.
Również w zakresie epidemiologii obserwowane różnice są niewielkie. Dane
pochodzące z rejestrów populacyjnych oraz badań epidemiologicznych
prowadzonych w Europie, Ameryce Północnej i Australii wskazują na zbliżoną
6 Rustgi SD, Kayal M, Shah SC. Sex-based differences in inflammatory bowel diseases: a review. Ther Adv
Gastroenterol. 2020;13:1756284820915043. doi:10.1177/1756284820915043
7 Salem DA, Alromaihi D, Al-Harbi A, Alzahrani M, Alshammari S, Alqahtani A, et al. Sex-related differences in
profiles and clinical outcomes of inflammatory bowel disease: a systematic review and meta-analysis. BMC
Gastroenterol. 2024;24(1):401. doi:10.1186/s12876-024-03514-2

-- 13 of 14 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
14
częstość występowania NChZJ u kobiet i mężczyzn8. Obserwacje te pozostają
zgodne z dostępnymi w krajowych rejestrach danymi dla Polski (Tabela 5).
OW NFZ rozliczający
MĘŻCZYŹNI
z rozpoznaniem
K50 oraz K51
KOBIETY
z rozpoznaniem
K50 oraz K51
Łączna liczba
pacjentów
z rozpoznaniem
K50 i K51
01 DOLNOŚLĄSKI 5635 5538 11 173
02 KUJAWSKO-POMORSKI 3856 3890 7 746
03 LUBELSKI 4048 3715 7 763
04 LUBUSKI 1868 1820 3 688
05 ŁÓDZKI 4513 4343 8 856
06 MAŁOPOLSKI 7169 6532 13 701
07 MAZOWIECKI 10613 10244 20 857
08 OPOLSKI 1926 1876 3 802
09 PODKARPACKI 4220 3717 7 937
10 PODLASKI 2002 1896 3 898
11 POMORSKI 4581 4549 9 130
12 ŚLĄSKI 9303 9099 18 402
13 ŚWIĘTOKRZYSKI 2403 2059 4 462
14 WARMIŃSKO-MAZURSKI 2323 2446 4 769
15 WIELKOPOLSKI 7186 6779 13 965
16 ZACHODNIOPOMORSKI 3152 3325 6 477
Łącznie 74797 71828 146 626
Tabela 5. Dane dotyczące liczby pacjentów, u których w latach 2025-2026 (dane na dzień
05.06.2026 r.) rozliczono jakiekolwiek świadczenie z rozpoznaniem K50 lub K51 jako główne lub
współistniejące z podziałem na mężczyzn i kobiety i na Oddziały Wojewódzkie NFZ (Dane NFZ).
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
8 Shah SC, Khalili H, Gower-Rousseau C, Olen O, Benchimol EI, Lynge E, et al. Sex-based differences in
incidence of inflammatory bowel diseases—pooled analysis of population-based studies from western
countries. Gastroenterology. 2018;155(4):1079–1089.e3. doi:10.1053/j.gastro.2018.06.043

-- 14 of 14 --