Interpelacja w sprawie ekonomicznej zasadności utrzymywania nadleśnictw PGL Lasów Państwowych o trwale niskim wolumenie pozyskania drewna finansowanych z Funduszu Leśnego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17185
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie ekonomicznej zasadności utrzymywania nadleśnictw PGL Lasów Państwowych o trwale niskim wolumenie pozyskania drewna finansowanych z Funduszu Leśnego
Zgłaszający: Klaudia Jachira, Małgorzata Tracz
Data wpływu: 15-05-2026
Szanowna Pani Ministro,
Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe zatrudnia ponad 25 000 pracowników w 429 nadleśnictwach, finansując swoją działalność przede wszystkim ze sprzedaży drewna. Podstawą samofinansowania systemu jest zasada, zgodnie z którą jednostki osiągające wyższy wolumen pozyskania i sprzedaży drewna zasilają - za pośrednictwem Funduszu Leśnego - te nadleśnictwa, których wyniki gospodarcze nie pozwalają na pokrycie własnych kosztów operacyjnych. Odpisy na Fundusz Leśny w 2023 roku wyniosły łącznie 2 979 mln zł, a stan funduszu na koniec roku sięgnął 3 225 mln zł.
Najwyższa Izba Kontroli w raporcie z 2024 roku (nr ewid. 8/2025/P/24/078/LOP), obejmującym m.in. Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Krośnie, stwierdziła, że system wyrównywania niedoborów jest „nie w pełni racjonalny”, a ewidencja księgowa nadleśnictw „uniemożliwiała rzetelną ocenę, na ile planowane niedobory w rzeczywistości wystąpiły”. Środki z Funduszu Leśnego trafiały zatem do jednostek o niskich wynikach bez możliwości weryfikacji zasadności tych wypłat. NIK odnotowała ponadto, że w latach 2021-2023 czynniki wewnętrzne skutkowały obniżeniem zysku LP łącznie o 1 738,3 mln zł, a na wynagrodzenia w PGL LP wydatkowano w 2023 r. ponad 3 382 mln zł - o ponad 940 mln zł więcej niż w roku 2020.
Zgodnie ze sprawozdaniem finansowo-gospodarczym PGL LP za rok 2023 przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w Lasach Państwowych wyniosło 10 926,60 zł - w tym w Służbie Leśnej 11 665,70 zł, a na stanowiskach administracyjnych poza Służbą Leśną 8 920,90 zł. Przeciętny koszt utrzymania jednego pracownika Służby Leśnej w nadleśnictwie wyniósł w 2023 r. 221 000 zł rocznie. NIK potwierdziła, że wynagrodzenia w LP były w 2022 r. wyższe od wynagrodzeń w sektorze publicznym o 43,3%, a w 2023 r. o 25,1%. Każde z wymienionych niżej nadleśnictw utrzymuje pełną strukturę administracyjną - nadleśniczego, zastępców, inżynierów nadzoru, dział finansowo-księgowy, specjalistów Służby Leśnej i posterunek Straży Leśnej - szacunkowo 50-70 etatów.
Spośród 27 nadleśnictw w przypadku RDLP w Krośnie planowane łączne pozyskanie drewna na rok 2026 wynosi 1 924 tys. m3 - o niemal 100 tys. m3 mniej niż w 2022 roku i o 31,6 tys. m3 mniej niż planowano rok wcześniej. Trend spadkowy jest trwały i wynika z uwarunkowań przyrodniczych, struktury wiekowej i zasobności drzewostanów oraz warunków siedliskowych charakterystycznych dla tego rejonu. Szczególnie niski wolumen pozyskania od lat wykazują cztery nadleśnictwa bieszczadzkie - Stuposiany, Cisna, Baligród i Lutowiska - z których każde utrzymuje pełną, kosztowną strukturę organizacyjną niezależnie od uzyskiwanych wyników produkcyjnych.
Warto podkreślić, że obecność form ochrony przyrody na terenie danej gminy przekłada się wprost na wymierne korzyści finansowe dla samorządów. Subwencja ekologiczna, wprowadzona ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, podpisaną przez prezydenta RP w październiku 2024 roku, oznacza dla gminy Lutowiska ponad 16,6 mln zł rocznie - kwota ta została podana przez wiceministra klimatu i środowiska Mikołaja Dorożałę w wywiadzie dla PAP z dnia 24 lipca 2024 r. i jest niezależnie potwierdzona przez arkusz kalkulacyjny opublikowany przez Ministerstwo Finansów w trakcie konsultacji projektu ustawy. Stawka subwencji ekologicznej wynosi 310 zł za hektar rezerwatu przyrody i 620 zł za hektar parku narodowego. Każdy nowy rezerwat o powierzchni 1 000 ha przynosi gminie 310 000 zł stałego, corocznego dochodu - bez żadnych kosztów administracyjnych po stronie samorządu. Dla porównania, podatek leśny odprowadzany przez Lasy Państwowe do gmin wynosi w 2024 roku 72,03 zł za hektar lasu (dla lasów ochronnych stawka jest o 50% niższa - 36,02 zł/ha), co przy rozległych lasach ochronnych regionu bieszczadzkiego generuje dochód podatkowy dla gmin wielokrotnie niższy niż subwencja ekologiczna z tytułu form ochrony przyrody.
Zestawienie tych danych wskazuje na istotną niespójność systemową: Fundusz Leśny - zasilany przez rentowne nadleśnictwa innych regionów - pokrywa koszty administracyjne jednostek o trwale niskim wolumenie pozyskania, podczas gdy dla okolicznych gmin to nie gospodarka leśna, lecz właśnie obecność form ochrony przyrody stanowi główne, rosnące i przewidywalne źródło dochodów. Brakuje publicznej analizy, która zestawiałaby te dwa strumienie finansowe i oceniała zasadność utrzymywania obecnej struktury organizacyjnej.
W związku z powyższym, na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się do Pani Ministry z następującymi pytaniami:
1. Jakie kwoty z Funduszu Leśnego zostały przekazane w latach 2015-2024 Nadleśnictwom Stuposiany, Cisna, Baligród i Lutowiska - w ujęciu rocznym - oraz jaki był rzeczywisty (wykonany) wolumen pozyskania drewna przez każde z tych nadleśnictw w tym samym dziesięcioletnim okresie?
2. Czy dyrektor generalny Lasów Państwowych zlecił analizę ekonomiczną lub studium koncepcyjne reorganizacji tych nadleśnictw, przewidziane przepisami wewnętrznymi LP? Jeśli nie - jakie przesłanki uzasadniają wieloletnie finansowanie tych jednostek ze środków Funduszu Leśnego bez publicznej oceny zasadności ich odrębnego funkcjonowania?
3. Jakie działania ministerstwo planuje podjąć, aby zapewnić spójność między polityką ochrony przyrody a racjonalnym zarządzaniem strukturą organizacyjną LP - w szczególności w odniesieniu do nadleśnictw o trwale niskim wolumenie pozyskania drewna, których koszty administracyjne, finansowane z Funduszu Leśnego, są nieproporcjonalne do generowanych przychodów, a gminy z rozległymi formami ochrony przyrody osiągają z subwencji ekologicznej dochody wielokrotnie wyższe niż z podatku leśnego odprowadzanego przez te same nadleśnictwa?
4. Jaka jest wielkość kosztów zatrudnienia oraz średnie i mediany wynagrodzeń pracowników zatrudnionych odpowiednio w Nadleśnictwach Stuposiany, Cisna, Baligród i Lutowiska oraz w Bieszczadzkim Parku Narodowym - w podziale na kategorie stanowisk - za lata 2022, 2023 i 2024?
Z wyrazami szacunku
Klaudia Jachira
Podstawa prawna: art. 192-195 Regulaminu Sejmu RP (M.P. z 2022 r. poz. 990, z późn. zm.).
Źródła:
1. Sprawozdanie finansowo-gospodarcze PGL LP za rok 2023 - w tym dane o zatrudnieniu (25 799 etatów), wynagrodzeniach (10 926,60 zł/mc średnio; 11 665,70 zł/mc w Służbie Leśnej; koszt utrzymania pracownika SL: 221 tys. zł/rok) oraz odpisach na Fundusz Leśny (2 979 mln zł). Źródło: lasy.gov.pl oraz www.gov.pl/web/dglp/finanse-i-majatek
2. NIK, Informacja o wynikach kontroli: gospodarka majątkowa i finansowa Lasów Państwowych, nr ewid. 8/2025/P/24/078/LOP, 2024 r. - w tym dane o wysokości wynagrodzeń w LP vs. sektor publiczny (+43,3% w 2022 r., +25,1% w 2023 r.) oraz stwierdzenia o nieracjonalności systemu wyrownywania niedoborów. Źródło: nik.gov.pl/plik/id,31317,vp,34419.pdf
3. Dane o planowanym pozyskaniu drewna RDLP Krosno na 2026 r. (1 924 tys. m3; spadek o ok. 100 tys. m3 vs. 2022 r.): krosno.lasy.gov.pl
4. Subwencja ekologiczna dla gminy Lutowiska (16,6 mln zł rocznie): oświadczenie wiceministra M. Dorożały dla PAP, 24.07.2024 r. - powtórzone m.in. w: portalsamorzadowy.pl/finanse/1-5-mld-zl-rocznie-subwencji-ekologicznej... oraz energetyka24.com/klimat/wiadomosci/potezne-wsparcie-dla-samorzadow...; niezależnie potwierdzone przez arkusz MF: kp.org.pl/pl/inna-dzialalnosc/wiadomosci-kp/3501... Ustawa podpisana przez prezydenta RP w październiki 2024 r.: Dz. U. 2024 poz. 1572
5. Stawki podatku leśnego 2024 (72,03 zł/ha; 36,02 zł/ha dla lasów ochronnych): komunikat prezesa GUS z 20.10.2023 r. (M.P. 2023 poz. 1130); ustawa z 30 października 2002 r. o podatku leśnym; uchwała Rady Gminy Lutowiska w sprawie stawek podatkowych na 2024 r.: lutowiska.pl/podatki-i-oplaty-408
6. Stawki subwencji ekologicznej (310 zł/ha rezerwat; 620 zł/ha park narodowy; 93 zł/ha park krajobrazowy): wypowiedź wiceministra Dorożały, PAP 24.07.2024 r.; ustawa o dochodach JST, Dz. U. 2024 poz. 1572
7. Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1356, z późn. zm.), art. 32, 33, 57; rozporządzenie RM z 6 grudnia 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej w PGL LP, § 22–23
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10155 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.0500.46.2026.AS
$Id_dokumentu
Warszawa, $data
Dotyczy: Odpowiedź na interpelację nr K10INT17185 Posłanek na Sejm RP Pani Klaudii
Jachiry oraz Pani Małgorzaty Tracz
Temat: Ekonomiczna zasadność utrzymywania nadleśnictw PGL Lasów Państwowych
o trwale niskim wolumenie pozyskania drewna finansowanych z Funduszu Leśnego
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT17185 Posłanek na Sejm RP Pani Klaudii Jachiry
oraz Pani Małgorzaty Tracz w sprawie zasadności utrzymywania nadleśnictw PGL Lasów
Państwowych o trwale niskim wolumenie pozyskiwania drewna, przekazuję odpowiedź
w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Poniżej przedstawiam szczegółowe odpowiedzi i wyjaśnienia dotyczące kwestii
poruszonych w interpelacji.
W poniższych tabelach (nr 1, 2 i 3) przedstawiam kwoty z Funduszu Leśnego przekazane
w latach 2015–2024 Nadleśnictwom Stuposiany, Cisna, Baligród i Lutowiska (w ujęciu
rocznym) oraz rzeczywisty (wykonany) wolumen pozyskania drewna przez każde z tych
nadleśnictw w tym okresie.
-- 1 of 7 --
Tabela 1. Nakłady inwestycyjne nadleśnictw Stuposiany, Cisna, Baligród i Lutowiska
w latach 2015–2024 finansowane z Funduszu Leśnego (w tys. zł)
Nadl eśnictwo Bal igród Cisna Lutowiska Stuposiany
2014 194,73 53 2 390,65
2015 317,98 157,59 126,99 8 103,87
2016 171,98 50,00 108,00 1 200,00
2017 219,00 159,67 431,13
2018 724,59 430,13 442,65 536,73
2019 9,57 2 624,00
2020 14,76 49,96 2 115,94
2021 337,14 11,96 102,85 18,17
2022 150,00 14,00 41,60
2023 68,27 140,90
2024 473,64 89,24
-- 2 of 7 --
Tabela 2. Pozyskanie drewna przez nadleśnictwa Stuposiany, Cisna, Baligród i Lutowiska
w latach 2015-2024 (w m3)
Tabela 3. Dopłaty wewnętrzne Lasów Państwowych do zadań kosztowych (w tys.
zł)
Nadleśnictwo Rodzaj Baligród Cisna Lutowiska Stuposiany
Grubizna 70 400 68 092 89 247 56 908
Drobnica 198 178 202 152
Grubizna 90 449 75 753 89 153 60 993
Drobnica 236 128 153 128
Grubizna 80 274 77 223 82 619 61 435
Drobnica 192 97 174 111
Grubizna 86 985 76 149 83 506 61 009
Drobnica 134 66 94 55
Grubizna 86 521 75 342 85 337 60 229
Drobnica 94 33 124 47
Grubizna 77 830 51 488 68 916 53 857
Drobnica 45 6 129 25
Grubizna 78 616 71 416 82 922 55 121
Drobnica 46 5 56 18
Grubizna 89 881 76 095 86 280 56 167
Drobnica 131 15 66 14
Grubizna 78 604 74 999 78 557 44 443
Drobnica 104 13 123 30
Grubizna 80256 66 327 88 046 50 767
Drobnica 84 14 157 7
2020
2021
2022
2023
2024
2015
2016
2017
2018
2019
Nadl eśnictwo Bal igród Cisna Lutowiska Stuposiany
2014 7 950,33 10 974,15 7 704,69 5 158,44
2015 10 415,52 13 143,04 10 204,96 4 424,65
2016 9 044,63 12 945,93 10 037,74 5 176,71
2017 8 907,05 14 081,22 9 540,76 5 624,15
2018 10 453,62 15 532,43 10 690,55 6 265,39
2019 8 010,49 12 650,25 9 037,90 6 161,75
2020 7 308,97 10 502,85 9 082,14 6 446,49
2021 7 458,10 10 198,21 7 951,00 5 219,85
2022 5 537,53 9 333,41 4 881,37 4 687,49
2023 11 903,98 15 114,53 13 774,48 8 060,97
2024 9 760,81 11 192,50 10 838,89 5 539,63
-- 3 of 7 --
Uzasadnieniem wieloletniego finansowania Nadleśnictw gospodarujących
w zróżnicowanych warunkach są zapisy wspomnianej ustawy z dnia 28 września 1991 r.
o lasach oraz aktów wykonawczych rozwijających cele i zasady prowadzenia trwale
zrównoważonej gospodarki leśnej. Nadrzędną kwestią w lasach Skarbu Państwa
zarządzanych przez PGL LP jest samodzielność finansowa polegająca na pokrywaniu
kosztów działalności z własnych przychodów oraz zasada solidarności finansowej jednostek
organizacyjnych LP, realizowana dzięki Funduszowi Leśnemu. Kluczowym zadaniem tego
funduszu jest regulacja przepływu strumieni środków pieniężnych pomiędzy jednostkami
organizacyjnymi LP, umożliwiająca wyrównywanie różnic finansowych wynikających
z gospodarowania w odmiennych warunkach przyrodniczo-ekonomicznych. Taki kierunek
wydatkowania środków ma pełne uzasadnienie i wynika z realizacji podstawowych zadań
zrównoważonej gospodarki leśnej, której elementem jest również szeroko rozumiana
ochrona lasów. Fundusz Leśny stanowi integralną część systemu finansowego LP,
pozwalającą na realizację celów i zadań związanych z pełnieniem szerokiego katalogu funkcji
lasów, których samodzielnie jednostki organizacyjne nie byłyby w stanie zrealizować. Dzięki
ustawowo zapewnionej solidarności finansowej zrównoważona i wielofunkcyjna
gospodarka leśna jest zatem prowadzona na terenie całego kraju – również w tych
nadleśnictwach i regionalnych dyrekcjach LP, w których koszty są wyższe od osiąganych
przychodów. Należy również podkreślić, że nadrzędnym celem PGL LP jest prowadzenie
trwale zrównoważonej gospodarki leśnej, a nie maksymalizacja zysków. Gospodarka
finansowa pełni służebną rolę wobec całokształtu gospodarki leśnej.
Należy również zaznaczyć, że w roku 2024 nastąpiło znaczące zmniejszenie kosztów
ogólnego zarządu w nadleśnictwach RDLP Krosno, które w 2024 roku zmniejszyło się o
16,9% w stosunku do roku 20231. Wynika ono z optymalizacji kosztów działalności PGL
Lasy Państwowe przeprowadzonej przez kierownictwo Lasów Państwowych w roku 2024.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska podejmuje działania ukierunkowane na zapewnienie
spójności pomiędzy polityką ochrony przyrody a efektywnym zarządzaniem zasobami
leśnymi, z uwzględnieniem specyfiki funkcjonowania PGL LP. W tym kontekście należy
podkreślić, że zestawianie poziomu subwencji ekologicznej kierowanej do gmin z kosztami
funkcjonowania nadleśnictw, w tym w szczególności jednostek o niższym poziomie
pozyskania drewna, nie oddaje rzeczywistego charakteru obu odmiennych mechanizmów,
co zostało wyjaśnione w pierwszej części odpowiedzi.
Jednocześnie, w ramach bieżącego nadzoru nad Lasami Państwowymi, analizowana jest
efektywność organizacyjna i finansowa systemu, przy zachowaniu nadrzędnego celu, jakim
jest zapewnienie trwałej i zrównoważonej gospodarki leśnej oraz realizacja funkcji
ochronnych, społecznych i gospodarczych lasów. Ocena funkcjonowania poszczególnych
jednostek organizacyjnych nie może opierać się wyłącznie na wielkości pozyskania drewna
czy osiąganych przychodach, ponieważ część nadleśnictw realizuje szerszy w stosunku
1 Dane MKiŚ na podstawie danych przekazanych przez DGLP: RZiS nadleśnictw RDLP Krosno po
usunięciu przepływu środków z funduszu leśnego w roku 2023 i 2024
-- 4 of 7 --
do innych jednostek katalog zadań związanych z ochroną cennych przyrodniczo
ekosystemów, zachowaniem bioróżnorodności, udostępnianiem lasów społeczeństwu
oraz zapewnianiem innych świadczeń ekosystemowych o charakterze publicznym.
Efektywność funkcjonowania jednostek Lasów Państwowych powinna być oceniana
z uwzględnieniem całokształtu realizowanych przez nie zadań, a nie wyłącznie kryteriów
ekonomicznych.
W poniższych tabelach (nr 4 i 5) przedstawiona została wielkość kosztów zatrudnienia
oraz średnie i mediany wynagrodzeń pracowników zatrudnionych odpowiednio
w Nadleśnictwach Stuposiany, Cisna, Baligród i Lutowiska oraz w Bieszczadzkim Parku
Narodowym (w podziale na kategorie stanowisk) za lata: 2022, 2023 i 2024.
Tabela 4. Wynagrodzenia w Nadleśnictwach Stuposiany, Cisna, Baligród i Lutowiska
według grup stanowisk (brak mediany wynagrodzeń – w sprawozdawczości PGL LP
medianę wynagrodzeń wprowadzono od roku 2025)
Nadleśnictwo Rodzaj Baligród Cisna Lutowiska Stuposiany
Wynagrodzenie
ogółem (w tys.
zł)
7 580,50 7 374,30 7 159,00 4 527,40
Średni koszt
zatrudnienia
ogółem (w tys.
zł)
124,27 122,91 119,32 113,10
Wynagrodzenie
ogółem -
robotnicy (w
tys. zł)
358,50 134,90 199,00 97,60
Średni koszt
zatrudnienia
robotnicy (tys.
zł)
119,50 134,90 99,50 97,60
Pracownicy
umysłowi -
wynagrodzenie
(tys. zł)
7 222,00 7 239,40 6 960,00 4 429,80
2022
Średni koszt
zatrudnienia
ogółem (w tys.
zł)
124,52 122,70 120,00 113,58
Wynagrodzenie
ogółem (w tys.
zł)
7 573,80 7 602,80 7 448,90 4 704,80
2023 Średni koszt
zatrudnienia
ogółem (w tys.
130,58 122,63 128,43 120,64
-- 5 of 7 --
zł)
Wynagrodzenie
ogółem -
robotnicy (w
tys. zł)
218,40 117,60 116,80 100,60
Średni koszt
zatrudnienia
robotnicy (tys.
zł)
109,20 117,60 116,80 100,60
Pracownicy
umysłowi -
wynagrodzenie
(tys. zł)
7 355,40 7 485,20 7 332,10 4 604,20
Średni koszt
zatrudnienia
ogółem (w tys.
zł)
131,35 122,71 128,63 121,16
Wynagrodzenie
ogółem (w tys.
zł)
7 791,30 7 762,50 7 773,50 4 878,40
Średni koszt
zatrudnienia
ogółem (w tys.
zł)
134,33 127,25 131,75 125,09
Wynagrodzenie
ogółem -
robotnicy (w
tys. zł)
239,90 127,00 120,10 109,90
Średni koszt
zatrudnienia
robotnicy (tys.
zł)
119,95 127,00 120,10 109,90
Pracownicy
umysłowi -
wynagrodzenie
(tys. zł)
7 551,40 7 635,50 7 653,40 4 768,50
2024
Średni koszt
zatrudnienia
ogółem (w tys.
zł)
134,85 127,26 131,96 125,49
Tabela 5. Wynagrodzenia w Bieszczadzkim Parku Narodowym według grup stanowisk
Rok Grupa stanowisk Liczba
pracowników
Wynagrodzenie
średnie (zł)
Mediana
wynagrodzeń
(zł)
2022 Kierownictwo Parku 5 143 078,60 134 850,50
-- 6 of 7 --
Stanowiska kierownicze lub
koordynujące 11 64 633,00 92 517,00
Stanowiska specjalistyczne 40 71 259,30 79 464,00
Stanowiska pomocnicze
(wspomagające) 14 63 855,20 69 756,00
Stanowiska obsługowe 15 61 037,80 65 052,00
Kierownictwo Parku 5 140 861,30 134 722,00
Stanowiska kierownicze lub
koordynujące 12 66 090,10 87 173,00
Stanowiska specjalistyczne 40 76 699,20 75 948,00
Stanowiska pomocnicze
(wspomagające) 16 65 126,50 64 008,00
2023
Stanowiska obsługowe 18 56 802,70 60 350,00
Kierownictwo Parku 5 192 325,20 183 864,00
Stanowiska kierownicze lub
koordynujące 12 118 916,55 112 314,00
Stanowiska specjalistyczne 44 100 518,21 102 627,00
Stanowiska pomocnicze
(wspomagające) 17 80 052,40 81 994,50
2024
Stanowiska obsługowe 16 75 117,82 82 753,00
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 7 of 7 --