+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.280.2026
Warszawa, 19 czerwca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 17175 Pana Posła Ireneusza Rasia
w sprawie fikcji doręczeń pocztowych pism sądowych.
I.
Argumentacja przedstawiona w interpelacji jest niezasadna z następujących powodów.
Osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej są chronione przed fikcją
doręczenia. Fikcja doręczenia nie ma zastosowania przy doręczeniu pierwszego pisma
procesowego, wymagającego ochrony praw przez adresata. Ustawodawca kładzie nacisk
na rzeczywiste doręczenie pisma adresatowi, bez fikcji doręczenia. Wynika to wprost z art.
1391 § 1 k.p.c., zgodnie z którym jeżeli pozwany będący osobą fizyczną, pomimo
powtórzenia zawiadomienia zgodnie z art. 139 § 1 zdanie drugie, nie odebrał wysłanego
pod wskazany adres pozwu, innego pisma procesowego lub orzeczenia wywołującego
potrzebę podjęcia obrony jego praw, a w sprawie nie doręczono mu wcześniej żadnego
pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających ani nie ma zastosowania art.
139 § 2 k.p.c. lub inny przepis szczególny przewidujący skutek doręczenia, przewodniczący
zawiadamia o tym powoda, przesyłając mu odpis pisma sądowego dla pozwanego

-- 1 of 6 --

2
i zobowiązując do doręczenia tego odpisu pisma pozwanemu za pośrednictwem
komornika.
Następnie zgodnie z art. 1391 § 2 k.p.c. powód w terminie dwóch miesięcy od dnia
doręczenia mu zobowiązania, o którym mowa w § 1, składa do akt potwierdzenie
doręczenia korespondencji pozwanemu za pośrednictwem komornika albo zwraca
korespondencję wraz z dowodem na piśmie, że pozwany zamieszkuje pod adresem
wskazanym w pozwie. Po bezskutecznym upływie terminu stosuje się przepis art. 177 § 1
pkt 6 k.p.c. Innymi słowy, bez skutecznego doręczenia pozwu stronie pozwanej, będącej
osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, postępowanie nie może się
toczyć. Niewykonanie zobowiązania Sądu przez stronę powodową w postaci doręczenia
komorniczego lub podania aktualnego adresu strony pozwanej lub dowodu, że strona
pozwana przebywa pod adresem wskazanym w pozwie, powoduje zawieszenie
postępowania a następnie jego umorzenie zgodnie z art. 182 § 1 pkt 1 w zw. z art. 177 §
pkt 1 k.p.c. To oznacza, że zasadniczo w przypadku braku właściwego doręczenia pozwu
pozwanemu wyrok nie powinien zapaść a postępowanie winno zostać umorzone.
W systemach sądowych, np. „Currenda”, „Sędzia 2”, skuteczne i nieskuteczne doręczenia
korespondencji sądowej są rejestrowane w formie elektronicznego potwierdzenia
odbioru, tzw. „EPO”. Elektroniczne potwierdzenia odbioru są następnie drukowane
i załączane do akt sprawy. Wynika z nich, czy przesyłka została odebrana przez adresata
osobiście, przez dorosłego domownika, czy też nie została odebrana.
Poza tym Sąd jest uprawniony do weryfikacji adresu zamieszkania strony poprzez system
sądowy PESEL-SAD, wskazujący na ostatni adres zamieszkania i stan cywilny osoby, oraz
system NOE-SAD, wskazujący na fakt pozbawienia wolności danej osoby i jej osadzenia
w zakładzie karnym albo areszcie śledczym oraz deklarowany adres zamieszkania
po opuszczeniu zakładu karnego lub aresztu śledczego. W części kategorii spraw Sąd
ponadto z urzędu ustala adres zamieszkania strony, zwracając się do Urzędu Skarbowego,
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

-- 2 of 6 --

3
Dodatkowo istnieje prawna możliwość wznowienia prawomocnie zakończonego
postępowania sądowego cywilnego w sytuacji pozbawienia strony możności działania
zgodnie z art. 401 pkt 2 k.p.c.
Sytuacje, w których brak rzeczywistej wiedzy strony o postępowaniu mogą prowadzić
do dotkliwych skutków procesowych, zostały wyłączone wobec osób fizycznych
niebędących przedsiębiorcami. Z kolei przedsiębiorcy działający jako osoby fizyczne mają
obowiązek wskazać adres w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej
a przedsiębiorcy działający w formie spółek mają obowiązek ujawnić siedzibę spółki
w Krajowym Rejestrze Sądowym, które to rejestry są jawne.
Zatem aktualnie nie występuje uzasadniona potrzeba prowadzenia prac legislacyjnych
w zakresie dalszego ograniczania fikcji doręczenia w postępowaniu cywilnym.
Warto również zwrócić uwagę, że wdrożenie e-Doręczeń nie prowadzi do wyeliminowania
doręczeń z wykorzystaniem poczty tradycyjnej, ponieważ ustawa z dnia 18 listopada 2020
r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 3) nie obliguje obywateli
do posiadania adresu do doręczeń elektronicznych. Obowiązek dotyczy jedynie
wybranych osób (art. 9 tej ustawy). Za naruszenie tego obowiązku nie przewidziano
jednak żadnej sankcji.
II.
Odnośnie do cytowanego orzecznictwa zawartego w załączonym do interpelacji piśmie
zatytułowanym: „Ustawy pod lupą”, należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że sytuacje
przywrócenia terminu na dokonanie czynności procesowej w związku z błędną awizacją
korespondencji sądowej są w praktyce sądowej liczne. Nie będą one jednak wyraźnie
widoczne w tezach orzeczniczych, ponieważ w sytuacji uznania racji strony wnoszącej
o przywrócenie terminu nie dochodzi do sporu na tej płaszczyźnie. To znaczy, że sąd
przywraca termin na dokonanie czynności procesowej, dzięki czemu sprawa może być
dalej rozpoznawana w zakresie pozostałych jej zagadnień, a z osi sporu wyeliminowana
zostaje kwestia błędnego awizowania. Przez to tego typu sprawa nie będzie widoczna przy

-- 3 of 6 --

4
analizie orzecznictwa, ponieważ sąd nie ma obowiązku uzasadniać pozytywnych
rozstrzygnięć procesowych takich jak np. przywrócenie terminu na dokonanie czynności
procesowej czy dopuszczenie danego dowodu. Zatem przedstawienie orzecznictwa
wskazującego na trudności dowodowe w uprawdopodobnieniu przez stronę uchybienia
terminowi procesowemu wskutek błędnej awizacji korespondencji sądowej nie pokazuje,
jak wiele terminów procesowych zostało rzeczywiście przez sądy przywróconych, jako
że przywrócenia terminu się nie uzasadnia.
Nie jest prawdziwy argument, że niemożliwe jest uprawdopodobnienie błędnej awizacji.
Zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c. strona ma również prawo wnosić o przywrócenie terminu
na dokonanie czynności procesowej, jeżeli nie dokonała w terminie czynności procesowej
bez swojej winy. W takiej sytuacji strona ma między innymi obowiązek uprawdopodobnić
okoliczności uzasadniające wniosek w myśl art. 169 § 2 k.p.c., co może polegać
na uprawdopodobnieniu, że awizo nie zostało pozostawione do odbioru w sposób
właściwy np. poprzez wskazanie, że strona zgłosiła reklamację w tym zakresie na Poczcie
Polskiej.
Aby uprawdopodobnić błędną awizację ze strony Poczty Polskiej strona najczęściej załącza
dokumenty wskazujące na wszczęcie i ewentualnie pozytywne zakończenie procedury
reklamacyjnej w Poczcie Polskiej. Strona może wnosić również o przeprowadzenie innych
dowodów np. z zeznań świadków w celu uprawdopodobnienia braku właściwej awizacji.
A wymagane prawem uprawdopodobnienie oznacza niższy rygoryzm oceny materiału
dowodowego niż w przypadku udowodnienia.
Niezależnie od powyższego, rozwój technologiczny i upowszechnienie form komunikacji
elektronicznej w społeczeństwie wpływają również na procedury postępowań sądowych
i pozasądowych. Aktualnie w fazie koncepcyjnej pozostaje projekt ustawy zmieniającej
ustawę – Kodeks postępowania cywilnego i niektóre inne ustawy dotyczący cyfryzacji
postępowania cywilnego, którego istotą jest wprowadzenie w niektórych kategoriach
postępowań doręczeń elektronicznych poprzez portal informacyjny, a więc z pominięciem

-- 4 of 6 --

5
Poczty Polskiej. W przyszłości może okazać się, że elektroniczne doręczenia
korespondencji sądowej zaczną wypierać doręczenia klasyczne poprzez Pocztę Polską.
III.
Zgłaszane do Ministerstwa Sprawiedliwości nieprawidłowości przy świadczeniu usług
pocztowych na rzecz sądów powszechnych zostały przesłane do Dyrektora Sądu
Apelacyjnego w Krakowie, celem właściwego wykorzystania w ramach sprawowanego
nadzoru nad realizacją umowy numer WZP-43- 104/2025 na „Świadczenie usług
pocztowych w obrocie krajowym i zagranicznym w zakresie przyjmowania,
przemieszczania i doręczania przesyłek pocztowych oraz zwrotu przesyłek
niedoręczonych” z dnia 04.12.2025 r. Ponieważ ww. umowa określa własne zasady
i warunki realizacji usług pocztowych na rzecz sądów powszechnych, można rozważyć
wprowadzenie do niej obowiązku stosowania systemu lokalizacji listonoszy. Lokalizatory
GPS już od dawna stosowane są przez firmy kurierskie. Nie wymaga to zmiany przepisów
o tzw. fikcji prawnej doręczenia.
IV.
Minister Sprawiedliwości powołał interdyscyplinarny zespół do spraw wdrożenia
nowoczesnych technologii i od grudnia 2024 r. trwają prace, których celem jest
utworzenie cyfrowego sądu przyjaznego dla użytkowników. Pełna transformacja
planowana jest do 2029 r. Program „Cyfrowy Sąd” przewiduje: elektroniczne wnoszenie
pism, hybrydyzację akt, cyfrowy obieg dokumentów i cyfrowe procedury. Jednocześnie
do czasu stworzenia systemu teleinformatycznego kolejnymi nowelizacjami do Kodeksu
postępowania cywilnego wprowadzona została możliwość komunikacji za pośrednictwem
portalu informacyjnego. Nowelizacja z 7 lipca 2023 r. wprowadziła obowiązek posiadania
konta w portalu informacyjnym przez zawodowych pełnomocników i odbierania tą drogą
korespondencji od sądów. Z kolei ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy –
Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw
(Dz.U. z 2025, poz. 1172) wprowadza możliwość, a następnie obowiązek wnoszenia
określonych kategorii pism (katalog z art. 1251 §2 k.p.c.) przez portal informacyjny.
Od 1 marca 2026 r. profesjonalni pełnomocnicy mogą wnosić ww. pisma przez portal

-- 5 of 6 --

6
informacyjny, a 1 marca 2027 r. możliwość zamieni się w obowiązek (stanowi o tym art.
14 ust.2 ustawy zmieniającej z 5 sierpnia 2025 r.). Z kolei od 1 czerwca 2026 r.
umożliwiono wystąpienie przez strony działające bez profesjonalnego pełnomocnika
z wnioskiem o doręczenie im pism sądowych za pośrednictwem portalu informacyjnego
(art. 1311a §11 k.p.c.).
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 6 of 6 --