Interpelacja w sprawie udzielenia pomocy finansowej samorządom lokalnym rejonu olkuskiego w związku z występowaniem niebezpiecznych zapadlisk oraz odtwarzania się zwierciadła wód podziemnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17173
do ministra energii
w sprawie udzielenia pomocy finansowej samorządom lokalnym rejonu olkuskiego w związku z występowaniem niebezpiecznych zapadlisk oraz odtwarzania się zwierciadła wód podziemnych
Zgłaszający: Jacek Osuch
Data wpływu: 15-05-2026
W ostatnich dniach mieszkańców Olkusza po raz kolejny mocno zaniepokoiła informacja o pojawieniu się nowego zapadliska na terenie silnie zurbanizowanym, zlokalizowanym w obrębie ścisłego centrum miasta (tj. na terenie nieruchomości położonej w ciągu ul. Kantego). Wydarzenie to - jak można było się spodziewać - spowodowało ożywienie się debaty publicznej dotyczącej tego, w jaki konkretny sposób samorządy lokalne oraz władze na szczeblu wojewódzkim i centralnym powinny odnosić się do przedmiotowego problemu oraz jakie realne działania należałoby wdrożyć w życie, aby tenże problem skutecznie niwelować.
Cieszy fakt, że został powołany Międzyresortowy Zespół ds. Zapadlisk i Podtopień (rozszerzony o rejon Olkusza w 2025 r.). Niemniej jednak wciąż brakuje jasno określonych narzędzi finansowych, które mogłyby w regularny sposób wspierać budżety jednostek samorządu terytorialnego w celu przeciwdziałania skutkom występowania tych niebezpiecznych zjawisk.
Mając na uwadze powyższe, proszę o udzielenie mi odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie konkretne działania w zakresie utworzenia narzędzi finansowych wspierających jednostki samorządu terytorialnego w rejonie olkuskim zamierza podjąć rząd w sprawie narastającego problemu niebezpiecznych zapadlisk oraz powodującego je odtwarzania się zwierciadła wód podziemnych, które stanowią zagrożenie dla mieszkańców, infrastruktury oraz środowiska naturalnego?
2. Czy w najbliższym czasie planowane jest udzielenie bezpośredniego wsparcia finansowego dla samorządów i mieszkańców dotkniętych skutkami tego problemu? Jeśli tak, to w jakim wymiarze i w jakich konkretnych terminach zostanie ono udzielone?
Podsekretarz stanu Marian Zmarzły
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4888 znakówwww.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
BM-WPR.0510.179.2026.KK
Warszawa, 2026-06-23
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji posła Jacka Osucha o numerze 17173 w sprawie udzielenia
pomocy finansowej samorządom lokalnym rejonu olkuskiego w związku z występowaniem
niebezpiecznych zapadlisk oraz odtwarzania się zwierciadła wód podziemnych, poniżej
przedstawiam odpowiedź przygotowaną w porozumieniu z Ministrem Klimatu i Środowiska.
Obecnie prowadzone są działania zmierzające do stworzenia kompleksowych rozwiązań
prawnych i organizacyjnych służących przeciwdziałaniu skutkom zapadlisk oraz
odtwarzania się zwierciadła wód podziemnych na terenach pogórniczych, w tym w rejonie
olkuskim. W tym celu opracowany został projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo ochrony
środowiska oraz niektórych innych ustaw, który przewiduje m.in. utworzenie systemu
monitorowania terenów zagrożonych zapadliskami, prowadzenie rejestrów takich terenów
przez starostów oraz uwzględnianie problematyki zapadlisk w dokumentach planowania
przestrzennego.
Projekt zakłada również stworzenie podstaw prawnych do finansowania działań związanych
z monitorowaniem terenów zagrożonych zapadliskami ze środków Narodowego Funduszu
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz finansowania odpowiedzialności Skarbu
Państwa za szkody pogórnicze w przypadkach, gdy nie istnieje przedsiębiorca
odpowiedzialny za ich powstanie. Rozwiązania te mają umożliwić sprawniejsze reagowanie
na skutki historycznej działalności górniczej.
Niezależnie od prac legislacyjnych, problematyka zagrożeń związanych z odtwarzaniem się
zwierciadła wód podziemnych oraz występowaniem zapadlisk jest przedmiotem dalszych
prac Międzyresortowego Zespołu do spraw usuwania skutków i przeciwdziałania
zagrożeniom związanym z występowaniem zapadlisk i podtopień na terenie gminy Trzebinia
i w rejonie olkuskim oraz działań podejmowanych przez organy administracji rządowej,
jednostki samorządu terytorialnego, instytuty naukowo-badawcze oraz przedsiębiorców.
Zespół wypracował szereg rekomendacji dotyczących monitorowania zagrożeń, planowania
przestrzennego oraz działań technicznych ograniczających skutki odtwarzania się
stosunków wodnych.
Na obecnym etapie prowadzone są analizy dotyczące możliwych źródeł finansowania
działań związanych z przeciwdziałaniem skutkom zapadlisk i podtopień. W szczególności
analizowane są możliwości wykorzystania środków Narodowego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz instrumentów pozostających w dyspozycji jednostek
samorządu terytorialnego w ramach zarządzania kryzysowego.
W odniesieniu do działań doraźnych wskazywano dotychczas możliwość finansowania
pilnych przedsięwzięć zabezpieczających przez jednostki samorządu terytorialnego z rezerw
celowych tworzonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r.
-- 1 of 2 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 2
o zarządzaniu kryzysowym (Dz.U. z 2026 r. poz. 574). Jednocześnie należy podkreślić, że
obecnie nie zostały jeszcze przyjęte ostateczne rozwiązania ustawowe określające
kompleksowy system finansowania wsparcia dla samorządów oraz mieszkańców
dotkniętych skutkami zapadlisk i podtopień.
Międzyresortowy Zespół przyjął również rekomendację dotyczącą kontrolowanego
pompowania wód z zalewiska „Obwodnica” w formule współpracy pomiędzy Gminą
Bolesław a ZGH „Bolesław” S.A. Zarekomendowano podjęcie wspólnych działań przez
Gminę Bolesław i ZGH „Bolesław” S.A. przy przygotowaniu systemu odwadniającego, wraz
z zapewnieniem bieżącego monitoringu wpływu prowadzonych działań na sytuację
hydrogeologiczną oraz bezpieczeństwo terenów sąsiednich. Rekomendacja ta jest
następstwem prowadzonych dyskusji - przy udziale samorządu i stanowi m.in. podstawę do
dalszych działań mających na celu identyfikację i pozyskanie źródeł finansowania
przedsięwzięć służących ograniczaniu skutków odtwarzania się zwierciadła wód
podziemnych oraz występowania zapadlisk.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie prowadzi bezpośrednich prac związanych
z utworzeniem celowych narzędzi finansowych mających na celu wspieranie jednostek
samorządu terytorialnego w rejonie olkuskim. Działania realizowane przez resort obejmują
obecnie wsparcie merytoryczne oraz działania monitorujące realizowane przez Państwowy
Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy z przeznaczonych na ten cel środków
NFOŚiGW. Dotyczą one obszaru inwentaryzacji zapadlisk w ramach zadania Państwowej
Służby Geologicznej oraz monitoringu sytuacji hydrogeologiczno-hydrologicznej w rejonie
olkuskim.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
Marian Zmarzły
Podsekretarz stanu
2026-06-23 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --