Interpelacja w sprawie zasad punktacji w konkursach NFZ dla zakładów opiekuńczo-leczniczych i zakładów pielęgnacyjno-opiekuńczych

Interpelacja nr 17164

do ministra zdrowia

w sprawie zasad punktacji w konkursach NFZ dla zakładów opiekuńczo-leczniczych i zakładów pielęgnacyjno-opiekuńczych

Zgłaszający: Gabriela Lenartowicz

Data wpływu: 14-05-2026

Szanowna Pani Minister,

w trosce o dobro mieszkańców oraz zapewnienie im dalszego dostępu do świadczeń opieki długoterminowej zwracam się z prośbą o pilną analizę i ewentualną weryfikację punktacji stosowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia w postępowaniach konkursowych dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych realizowanych w ramach opieki długoterminowej. Problem dotyczy między innymi Zakładu Pielęgnacyjno-Opiekuńczego w Krzanowicach – który jest jedynym tego typu ośrodkiem, z którego korzystają mieszkańcy całego powiatu raciborskiego – ale również wielu innych samodzielnych placówek funkcjonujących poza strukturami szpitalnymi.

Do mojego biura wpływają liczne sygnały wskazujące, że nowe kryteria oceny ofert prowadzą do faktycznego uprzywilejowania podmiotów posiadających własne zaplecze szpitalne i diagnostyczne w tej samej lokalizacji, co w praktyce dyskryminuje wieloletnie, wyspecjalizowane zakłady opieki długoterminowej, które nie funkcjonują jako część szpitala, mimo że od lat prawidłowo realizują świadczenia zgodnie z obowiązującymi standardami medycznymi.

W rozporządzeniu obowiązującym wcześniej, tj. w Dzienniku Ustaw z 2016 r. poz. 1372, w załączniku nr 6 dotyczącym świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej, w kryterium „kompleksowość” funkcjonował zapis przewidujący ocenę za „zapewnienie hospitalizacji we właściwym przedmiotowo oddziale szpitalnym w przypadku podejrzenia lub wystąpienia powikłań oraz innych wskazań wymagających leczenia szpitalnego” – z liczbą 2 punktów.

W praktyce oznaczało to ocenę realnego zapewnienia pacjentowi dostępu do leczenia szpitalnego niezależnie od tego, czy świadczeniodawca sam był szpitalem, czy współpracował z innymi podmiotami leczniczymi.

Natomiast w aktualnych przepisach, wskazanych w Dzienniku Ustaw z 2025 r. poz. 1836, kryteria zostały znacząco rozszerzone i obecnie premiują przede wszystkim posiadanie własnych struktur szpitalnych i diagnostycznych.

Wśród nowych kryteriów znajdują się między innymi:

– zapewnienie oddziału chorób wewnętrznych w ramach systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej,

– zapewnienie oddziału chirurgii ogólnej lub neurologicznego,

– posiadanie poradni specjalistycznych wpisanych do rejestru,

– zapewnienie dostępu do badań rentgenowskich w lokalizacji,

– zapewnienie całodobowej diagnostyki laboratoryjnej w lokalizacji.

Wprowadzenie takich wymogów powoduje, że samodzielne zakłady opiekuńczo-lecznicze i zakłady pielęgnacyjno-opiekuńcze, które nie prowadzą działalności szpitalnej, już na etapie konkursu znajdują się w zdecydowanie gorszej sytuacji punktowej, niezależnie od jakości i wieloletniego doświadczenia w realizacji świadczeń.

Należy podkreślić, że pacjenci takich placówek jak Zakład Pielęgnacyjno-Leczniczy w Krzanowicach od ponad 25 lat mają zapewniony dostęp do leczenia szpitalnego, diagnostyki laboratoryjnej oraz badań specjalistycznych zgodnie z wymogami prawa i sztuką medyczną. Placówki te realizują swoje zadania w sposób ciągły, bezpieczny i zgodny z potrzebami pacjentów, współpracując z podmiotami leczniczymi posiadającymi odpowiednie zaplecze. Dotychczasowy model funkcjonowania gwarantował pacjentom należytą opiekę i nie budził zastrzeżeń co do bezpieczeństwa zdrowotnego. Co istotne, gmina nabyła nieruchomość, w której funkcjonuje placówka, a samorząd otacza ją szczególną opieką, mając na uwadze jej wyjątkowy charakter historyczny i zabytkowy – budynek ten funkcjonował niegdyś jako Szpital św. Augustyna.

Obecne rozwiązania mogą natomiast doprowadzić do eliminacji z rynku świadczeń wielu samodzielnych podmiotów, które od lat odciążają system ochrony zdrowia i zapewniają opiekę pacjentom przewlekle chorym, niesamodzielnym i wymagającym stałej pielęgnacji. Szczególnie dotkliwe może to być dla mieszkańców mniejszych miejscowości i powiatów, gdzie takie placówki często stanowią jedyne dostępne miejsca opieki długoterminowej.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

Jakie przesłanki stały za wprowadzeniem kryteriów premiujących podmioty posiadające własne zaplecze szpitalne i diagnostyczne w miejscu udzielania świadczeń?

Czy Ministerstwo Zdrowia oraz NFZ przeprowadziły analizę wpływu nowych zasad punktacji na funkcjonowanie samodzielnych zakładów opiekuńczo-leczniczych i zakładów pielęgnacyjno-leczniczych?

Czy dokonano oceny, ile samodzielnych placówek może utracić możliwość dalszego kontraktowania świadczeń w wyniku nowych zasad konkursowych?

Czy ministerstwo planuje zmianę kryteriów konkursowych w taki sposób, aby rzeczywiste zapewnienie pacjentowi dostępu do hospitalizacji i diagnostyki było oceniane równorzędnie z posiadaniem własnego zaplecza szpitalnego?

Czy ministerstwo dostrzega ryzyko ograniczenia dostępności świadczeń opieki długoterminowej w mniejszych miejscowościach w wyniku preferowania dużych podmiotów szpitalnych?

Czy planowane są działania mające na celu ochronę stabilności funkcjonowania samodzielnych ZOL i ZPO, które od wielu lat realizują świadczenia finansowane przez NFZ?

Proszę o pilne zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie, ponieważ obecny kierunek zmian budzi uzasadnione obawy o przyszłość wielu placówek opieki długoterminowej oraz o bezpieczeństwo pacjentów wymagających stałej opieki medycznej i pielęgnacyjnej.

Z poważaniem

Gabriela Lenartowicz