Interpelacja w sprawie sytuacji kadrowej, organizacyjnej oraz zarządzania w Straży Ochrony Kolei
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17158
do ministra infrastruktury
w sprawie sytuacji kadrowej, organizacyjnej oraz zarządzania w Straży Ochrony Kolei
Zgłaszający: Robert Warwas, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Bogumiła Olbryś, Piotr Król, Jerzy Polaczek, Agnieszka Ścigaj, Magdalena Filipek-Sobczak, Paulina Matysiak
Data wpływu: 14-05-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego wpłynął list otwarty Międzyzwiązkowego Komitetu Protestacyjnego skierowany do komendanta głównego Straży Ochrony Kolei. Przedstawione w nim zarzuty wskazują na poważne problemy organizacyjne, kadrowe oraz systemowe w funkcjonowaniu tej formacji, odpowiedzialnej za bezpieczeństwo infrastruktury kolejowej w Polsce.
Z informacji przekazanych przez stronę społeczną wynika, że w Straży Ochrony Kolei dochodzi m.in. do:
- narastającego chaosu organizacyjnego oraz wydawania niejednoznacznych wytycznych, które mogą prowadzić do działań na granicy uprawnień funkcjonariuszy,
- stosowania nadmiernie restrykcyjnej polityki kar porządkowych, wpływającej negatywnie na morale funkcjonariuszy oraz ograniczającej ich możliwości awansu,
- niewystarczającego wzmacniania kadrowego formacji, mimo rosnącej liczby zadań związanych m.in. z ochroną transportów strategicznych i przeciwdziałaniem zagrożeniom hybrydowym,
- wstrzymania lub znacznego ograniczenia ścieżek awansu zawodowego,
- braku postępów legislacyjnych w zakresie zwiększenia uprawnień SOK oraz uregulowania statusu tej formacji,
- kontrowersji wokół planowanych zmian etatyzacyjnych, które według związków zawodowych mogą ograniczać możliwości rozwoju funkcjonariuszy już pełniących służbę.
Z uwagi na znaczenie Straży Ochrony Kolei dla bezpieczeństwa państwa oraz sprawnego funkcjonowania transportu kolejowego powyższe sygnały budzą poważne zaniepokojenie.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy do ministerstwa docierały sygnały o nieprawidłowościach w zarządzaniu formacją, w szczególności dotyczące stosowania kar porządkowych i presji na funkcjonariuszy?
2. Jakie działania zostały podjęte w celu zwiększenia liczebności SOK oraz czy planowane są realne wzmocnienia kadrowe w najbliższym czasie?
3. Z jakich powodów w 2024 roku doszło do ograniczenia lub wstrzymania awansów funkcjonariuszy i kiedy planowane jest przywrócenie pełnej ścieżki awansu?
4. Na jakim etapie znajdują się prace nad zmianami legislacyjnymi dotyczącymi rozszerzenia uprawnień Straży Ochrony Kolei oraz uregulowania jej statusu?
5. Jakie są założenia tzw. etatyzacji (w tym protokołu dodatkowego nr 17) oraz czy uwzględniają one rozwój zawodowy obecnych funkcjonariuszy SOK?
Z poważaniem
Robert Warwas
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9972 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DNW-2.054.35.2026
Warszawa, 08 czerwca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17158 grupy Posłów na Sejm RP: Panów: Roberta
Warwasa, Piotra Króla, Jerzego Polaczka oraz Pań: Lidii Czechak, Wioletty Marii Kulpa,
Bogumiły Olbryś, Agnieszki Ścigaj, Magdaleny Filipek-Sobczak i Pauliny Matysiak,
uprzejmie informuję, co następuje.
Na wstępie należy zaznaczyć, że Straż Ochrony Kolei (dalej: „SOK”) wykonuje ustawowe
zadania związane z ochroną życia i zdrowia ludzi, ochroną mienia oraz zapewnieniem
bezpieczeństwa infrastruktury kolejowej, stanowiącej element infrastruktury krytycznej
państwa. Jednocześnie, zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. SOK jest
jednostką organizacyjną stanowiącą element struktury PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
(dalej: „PLK S.A.” lub „Spółka”). To PLK S.A. jest pracodawcą osób zatrudnionych w SOK
oraz finansuje jej działalność. Wymaga podkreślenia, że PLK S.A. jest spółką prawa
handlowego działającą jako samodzielny podmiot gospodarczy, w którym wszelkie
decyzje w zakresie bieżącego zarządzania, pozostają w kompetencjach organów
statutowych tej Spółki
Z informacji otrzymanych z PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. wynika, że w ostatnich dwóch
latach podjęto szereg działań organizacyjnych, kadrowych oraz infrastrukturalnych,
których celem było uporządkowanie funkcjonowania formacji, poprawa warunków
pełnienia służby, a także zwiększenie skuteczności realizowanych zadań ustawowych.
W szczególności podjęte działania obejmowały:
likwidację tzw. „kominów płacowych” oraz ujednolicenie zasad wynagradzania
funkcjonariuszy wykonujących tożsame obowiązki służbowe;
modernizację wyposażenia funkcjonariuszy, obejmującą zakup nowoczesnych
pojazdów służbowych, środków łączności, wyposażenia ochronnego oraz sprzętu
specjalistycznego;
modernizację posterunków oraz komend regionalnych SOK;
wdrożenie elektronicznych systemów wspomagających realizację czynności
służbowych;
rozwój współpracy z krajowymi i zagranicznymi służbami odpowiedzialnymi
za bezpieczeństwo;
-- 1 of 4 --
2
rozpoczęcie prac związanych z rozbudową zaplecza szkoleniowego oraz utworzeniem
nowoczesnego ośrodka szkoleniowego.
Z wyjaśnień otrzymanych z PLK S.A. wynika, że twierdzenia o nieprawidłowościach
w zarządzaniu SOK, w ocenie Spółki, nie znajdują potwierdzenia w rzeczywistości.
Funkcjonariuszom przekazywane są jednoznaczne polecenia i wytyczne służbowe,
a Komenda Główna SOK na bieżąco monitoruje prawidłowość podejmowanych
interwencji. Nie mniej jednak informuję, że do resortu infrastruktury wpłynęły pisma
organizacji związkowych dotyczące funkcjonowania SOK.
Jak wskazano powyżej, wszelkie decyzje w zakresie bieżącego zarządzania spółką PLK S.A.
pozostają w kompetencjach organów tej Spółki.
Odnosząc się do kwestii stosowania kar porządkowych, PLK S.A. wyjaśniła, że wszelkie
działania w tym zakresie realizowane są zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa
oraz po przeprowadzeniu stosownych postępowań wyjaśniających. Kary porządkowe
mają charakter dyscyplinujący i korygujący, a nie represyjny.
Obecnie obowiązujący w SOK system cechuje się transparentnością i jednolitością
oraz eliminuje funkcjonujące uprzednio rozwiązania prowadzące do trwałego
pozbawiania funkcjonariuszy objętych karą możliwości uzyskania podwyżki
wynagrodzenia. W praktyce skutkowało to powstawaniem istotnych i długotrwałych
dysproporcji płacowych pomiędzy funkcjonariuszami zajmującymi analogiczne
stanowiska, co było źródłem uzasadnionego poczucia niesprawiedliwości i stanowiło
jedną z głównych przyczyn niezadowolenia wśród funkcjonariuszy oraz pracowników
formacji.
W celu wyeliminowania wskazanych nieprawidłowości wprowadzono mechanizm
gwarantujący ochronę pracowników pozostających w okresie obowiązywania kary
w czasie realizacji procedur podwyżkowych. Pracownik, który z uwagi na obowiązującą
karę nie został objęty procedurą podwyżkową, po ustaniu kary otrzymuje z pierwszym
dniem kolejnego miesiąca porozumienie dotyczące podwyższenia wynagrodzenia
zasadniczego. Rozwiązanie to zapewnia jednolite i spójne ustalanie wysokości
wynagrodzeń zasadniczych na poszczególnych stanowiskach oraz eliminuje ryzyko
faktycznego przedłużania negatywnych konsekwencji kary ponad okres przewidziany
przepisami prawa.
Tym samym obecny system nie pogarsza sytuacji pracowników, lecz przeciwnie –
porządkuje ją, zapewniając większą przejrzystość zasad wynagradzania.
Jak informuje Spółka, kara porządkowa nie stanowi formalnej przeszkody w uzyskaniu
awansu zawodowego, jednakże może mieć wpływ na ocenę predyspozycji
funkcjonariusza do objęcia stanowiska o wyższym stopniu odpowiedzialności. Awans
bowiem powinien być powierzany osobom dającym rękojmię prawidłowego
wykonywania obowiązków służbowych.
Ponadto, z informacji otrzymanych z PLK S.A. wynika, że w celu zwiększenia liczebności
formacji podjęto działania zmierzające zarówno do wzrostu zatrudnienia, jak i poprawy
warunków pełnienia służby. W ostatnim okresie zwiększono stan etatowy SOK o 22 etaty.
W opinii PLK S.A., rozwój kadrowy formacji musi pozostawać skorelowany
z możliwościami szkoleniowymi, organizacyjnymi oraz lokalowymi. Każdy nowo przyjęty
-- 2 of 4 --
3
funkcjonariusz musi zostać odpowiednio przygotowany do realizacji obowiązków
służbowych, co wymaga zapewnienia odpowiedniego zaplecza szkoleniowego. Obecnie
posiadane zaplecze szkoleniowe jest w stanie zabezpieczyć jedynie proces szkolenia
i wdrażania nowych funkcjonariuszy zatrudnianych w uzupełnianiu wakatów powstałych
w wyniku odejść ze służby, w tym przejść na emeryturę, co ogranicza możliwość
dynamicznego zwiększania stanu osobowego formacji.
W związku z powyższym, realizowany jest projekt budowy nowoczesnego ośrodka
szkoleniowego, którego celem będzie zwiększenie możliwości szkoleniowych SOK
oraz zapewnienie odpowiedniego poziomu przygotowania funkcjonariuszy
do wykonywania zadań służbowych.
Jednocześnie PLK S.A. poinformowała, że w 2024 r. proces awansowy został czasowo
wstrzymany w związku z koniecznością uporządkowania polityki kadrowo-płacowej
oraz przeprowadzenia kompleksowej analizy zasad awansowania i wynagradzania
funkcjonariuszy. Działania te zostały podjęte niezwłocznie po objęciu stanowiska
przez obecnego Komendanta Głównego SOK oraz po stwierdzeniu licznych
nieprawidłowości w tym obszarze.
Po zakończeniu przedmiotowych działań proces awansowy został wznowiony. Liczba
awansów w poszczególnych latach przedstawiała się następująco:
– 2022 r. – 149 awansów,
– 2023 r. – 253 awanse,
– 2024 r. – 0 awansów,
– 2025 r. – 204 awanse.
Podejmowane działania miały na celu stworzenie bardziej transparentnego i
sprawiedliwego systemu awansowania funkcjonariuszy.
Z wyjaśnień Spółki wynika, że prowadzone są działania legislacyjne mające na celu
rozszerzenie uprawnień SOK oraz kompleksowe uregulowanie statusu formacji.
Należy jednak wskazać, iż proces legislacyjny wymaga przeprowadzenia szeregu
uzgodnień międzyresortowych oraz analiz skutków prawnych, organizacyjnych
i finansowych projektowanych rozwiązań. Aktualnie procedowane rozwiązania mają
na celu zwiększenie skuteczności działań funkcjonariuszy SOK w zakresie ochrony
infrastruktury kolejowej oraz bezpieczeństwa podróżnych.
Projekt wyżej opisywanej nowelizacji jest obecnie procedowany na szczeblu
Departamentu Kolejnictwa Ministerstwa Infrastruktury. Minister Infrastruktury wystąpił
z wnioskiem o wprowadzenie projektu dokumentu rządowego do wykazu prac
legislacyjnych albo wykazu prac programowych Rady Ministrów. Aktualnie trwa proces
wyjaśniania zgłoszonych na tym etapie uwag m.in. przez Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji oraz Ministra Finansów i Gospodarki, który nie wyraził, na ten moment,
zgody na finansowanie zaproponowanych w projekcie rozwiązań. Ze względu na fakt,
iż celem przedmiotowego projektu jest zwiększenie możliwości działania SOK
w kontekście istniejących zagrożeń, w tym spowodowanych sytuacją polityczną, resort
infrastruktury nadal będzie podtrzymywał swoje stanowisko dotyczące konieczności,
poprzez wprowadzenie postulowanych przepisów, zapewniania ram prawnych
-- 3 of 4 --
4
do skuteczniejszego działania SOK, co jest oczekiwane zarówno z punktu widzenia
bezpieczeństwa prowadzenia ruchu kolejowego a także bezpieczeństwa pasażerów.
Odnosząc się do kwestii etatyzacji, PLK S.A. wyjaśniła, że analizy dotyczące zmian
etatyzacyjnych prowadzone są z uwzględnieniem rzeczywistych potrzeb organizacyjnych
formacji. Z informacji docierających do Komendy Głównej SOK wynika, iż największe
kontrowersje budziła możliwość zatrudniania osób spoza formacji, której celem było
pozyskanie osób posiadających doświadczenie zdobyte w innych służbach mundurowych
i formacjach odpowiedzialnych za bezpieczeństwo.
Po zgłoszeniu uwag przez stronę społeczną odstąpiono od dalszego procedowania
rozwiązań przewidujących możliwość zatrudniania osób spoza formacji. W konsekwencji
rozpowszechniane informacje, jakoby Komenda Główna SOK planowała obsadzanie
stanowisk wyższego szczebla osobami spoza formacji kosztem obecnych funkcjonariuszy,
są bezpodstawne.
Reasumując, Spółka podejmuje działania zmierzające do poprawy warunków służby
oraz naprawy wieloletnich zaniedbań organizacyjnych i kadrowych SOK.
Jak podkreśla PLK S.A. należy jednak mieć na uwadze, iż uporządkowanie procedur,
polityki kadrowej oraz systemu wynagradzania wymaga czasu, konsekwencji oraz
wieloetapowych działań organizacyjnych. Wprowadzone i realizowane obecnie
rozwiązania mają na celu stworzenie przejrzystego, sprawiedliwego i efektywnego
systemu funkcjonowania SOK, służącego zarówno funkcjonariuszom formacji, jak i
bezpieczeństwu publicznemu.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --