Interpelacja w sprawie nowelizacji Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17155
do ministra zdrowia
w sprawie nowelizacji Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych
Zgłaszający: Adam Gomoła, Adam Luboński, Paweł Śliz, Bożenna Hołownia, Ewa Schädler, Łukasz Osmalak, Piotr Paweł Strach, Kamil Wnuk
Data wpływu: 14-05-2026
Szanowna Pani Minister,
w debacie publicznej wciąż podnoszony jest temat nowelizacji Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych, przyjętych podczas 77. Światowego Zgromadzenia Zdrowia w 2024 roku. Zmiany te, mające z założenia wzmocnić globalne mechanizmy reagowania na zagrożenia epidemiczne i pandemie, niezmiennie stanowią ważny element dyskusji o ochronie zdrowia publicznego.
W opinii części środowisk wciąż istnieje ryzyko, że nowelizacja ograniczyła swobodę decyzyjną Polski, m.in. poprzez narzucanie obostrzeń w przemieszczaniu się, obrocie towarami czy stosowaniu procedur medycznych. Należy stanowczo podkreślić, że w świetle faktów przepisy te gwarantują państwom suwerenne prawo do stanowienia i wdrażania prawa w ramach swoich polityk zdrowotnych, a ewentualne rekomendacje WHO mają charakter niewiążący. Niemniej przewlekły brak rzetelnej, przejrzystej i szerokiej akcji informacyjnej ze strony rządu sprawia, że w przestrzeni publicznej od dłuższego czasu narastają obawy i dezinformacja.
Doświadczenia związane z pandemią COVID-19 obnażyły słabości systemu ochrony zdrowia oraz brak jasnych i spójnych mechanizmów reagowania kryzysowego. Z jednej strony wskazuje to na potrzebę skutecznej koordynacji na poziomie międzynarodowym, z drugiej jednak podkreśla absolutną konieczność zachowania zdolności polskiego państwa do samodzielnego podejmowania decyzji w sytuacjach kryzysowych. Brak właściwej komunikacji w tym zakresie prowadzi do pogłębiania się nieufności obywateli wobec instytucji państwa oraz organizacji międzynarodowych.
Mając powyższe na uwadze, zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie było ostateczne stanowisko rządu wobec nowelizacji Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych i czy przed upływem regulaminowego terminu w 2025 roku Polska zgłosiła oficjalne zastrzeżenia do przyjętych dokumentów?
Czy rząd przeprowadził kompleksową analizę skutków przyjętych zmian oraz jakie są jej wnioski w kontekście bieżącego obowiązywania tych przepisów, ze szczególnym uwzględnieniem zapisów gwarantujących Polsce suwerenność w zakresie polityki zdrowotnej i bezpieczeństwa publicznego?
Czy na etapie negocjowania i wdrażania znowelizowanych przepisów IHR prowadzone były konsultacje społeczne i eksperckie, a jeśli tak - jakie środowiska medyczne, prawne i obywatelskie zostały do nich zaproszone?
Jakie konkretne działania informacyjne realizuje obecnie lub planuje zrealizować Ministerstwo Zdrowia, aby przejrzyście wyjaśnić obywatelom faktyczny charakter obowiązujących już regulacji, skutecznie przeciwdziałać utrwalonej dezinformacji i budować zaufanie do krajowego systemu ochrony zdrowia?
Czy Polska planuje przyjęcie dodatkowych, niezależnych od WHO, rozwiązań prawnych i logistycznych (np. budowa krajowych rezerw, zabezpieczenie łańcuchów dostaw leków i sprzętu medycznego), które zapewnią samowystarczalność i lepsze przygotowanie państwa do przyszłych zagrożeń epidemicznych?
Z wyrazami szacunku
Adam Gomoła
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Katarzyna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5316 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DWO.050.1.2026.GZK
Warszawa, 08 czerwca 2026
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17155 dotyczącą nowelizacji Międzynarodowych
Przepisów Zdrowotnych (dalej: MPZ), uprzejmie przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Ad. 1. Poprawki do Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych (2005) zostały przyjęte
podczas 77. Światowego Zgromadzenia Zdrowia w maju 2024 r. w drodze konsensusu
państw członkowskich. Polska nie zgłosiła sprzeciwu ani zastrzeżeń w przewidzianym
terminie, co oznacza ich przyjęcie zgodnie z procedurą określoną w MPZ. Jednocześnie
należy podkreślić, że mechanizm przyjmowania poprawek przewiduje zasadniczo
możliwość zgłoszenia sprzeciwu lub zastrzeżeń przez każde państwo, co stanowi istotny
element ochrony jego suwerenności w zakresie polityki zdrowotnej.
Ad. 2. Rząd prowadził analizy skutków przyjętych zmian zarówno na etapie negocjacji, jak i
po ich przyjęciu. Wyniki analiz wskazują, że nowelizacja MPZ:
ma charakter techniczny i koordynacyjny,
służy usprawnieniu współpracy międzynarodowej oraz przepływu informacji,
nie przyznaje Światowej Organizacji Zdrowia kompetencji władczych wobec
państw członkowskich,
nie ogranicza kompetencji Polski w zakresie stanowienia prawa i podejmowania
decyzji w obszarze zdrowia publicznego.
Rekomendacje WHO mają charakter niewiążący, a państwa zachowują pełną
odpowiedzialność za ich wdrażanie zgodnie z własnym porządkiem prawnym.
Ad. 3. Na etapie prac nad nowelizacją MPZ prowadzone były konsultacje eksperckie i
międzyinstytucjonalne, obejmujące m.in. współpracę z organami właściwymi w zakresie
zdrowia publicznego oraz instytucjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo sanitarne.
Wnioski z tych konsultacji nie wskazały na rozwiązania, które mogłyby negatywnie
wpływać na interesy Polski w zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego.
Ad. 4. Ministerstwo Zdrowia oraz podległe instytucje realizują działania informacyjne i
edukacyjne, których celem jest budowa odporności społecznej na dezinformację oraz
wzmacnianie zaufania do systemu ochrony zdrowia.
W ramach działań edukacyjnych MZ promuje korzystanie z wiarygodnych źródeł informacji
zdrowotnej, takich jak portale publiczne (np. pacjent.gov.pl czy akademia.nfz.gov.pl).
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Działania te obejmowały m.in. programy edukacyjne i audycje, w których wskazywano na
ryzyka związane z działalnością niezweryfikowanych „ekspertów medycznych” oraz terapii
niepotwierdzonych naukowo, co służy ograniczaniu dezinformacji zdrowotnej.
Główny Inspektorat Sanitarny prowadzi szeroki wachlarz działań wzmacniających
odporność informacyjną społeczeństwa, traktując przeciwdziałanie dezinformacji jako
stały element polityki zdrowia publicznego.
Działania te obejmują w szczególności:
organizację wydarzeń eksperckich (np. Kongres Zdrowia Publicznego),
kampanie edukacyjne, w tym Europejski Tydzień Szczepień,
programy edukacyjne rozwijające kompetencje krytycznego myślenia (np. „Tylko
Pomyśl”),
działania skierowane do grup szczególnie narażonych na dezinformację (np.
seniorzy),
współpracę z instytucjami monitorującymi przestrzeń informacyjną, w tym NASK,
rozwój nowoczesnych narzędzi komunikacji zdrowotnej oraz analiz
behawioralnych.
Podkreślenia wymaga, że działania te mają charakter systemowy – ich celem jest nie tylko
reagowanie na dezinformację, ale przede wszystkim budowanie długofalowej odporności
społecznej poprzez rozwijanie kompetencji zdrowotnych i promowanie wiedzy opartej na
dowodach naukowych.
Ad. 5. Polska prowadzi działania wzmacniające bezpieczeństwo zdrowotne, niezależnie od
zobowiązań wynikających ze współpracy międzynarodowej – przy czym należy podkreślić,
że mechanizmy reakcji na transgraniczne zagrożenia dla zdrowia publicznego opracowuje i
promuje nie tylko WHO, ale także przede wszystkim Unia Europejska.
Wśród działań krajowych można wymienić funkcjonowanie krajowych mechanizmów
zarządzania kryzysowego w zdrowiu publicznym oraz utrzymywanie strategicznych rezerw
państwowych pozostających w dyspozycji właściwych organów, w tym Rządowej Agencji
Rezerw Strategicznych. Ponadto Minister Zdrowia dysponuje infrastrukturą służącą
zabezpieczeniu systemu ochrony zdrowia, w tym Centralną Bazą Rezerw Sanitarno-
Przeciwepidemicznych, przeznaczoną do magazynowania i dystrybucji sprzętu medycznego
oraz środków przeciwepidemicznych w sytuacjach kryzysowych.
Działania te potwierdzają, że Polska rozwija własne, krajowe zdolności reagowania na
zagrożenia epidemiczne, które uzupełniają współpracę międzynarodową.
Podsumowując, nowelizacja Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych nie ogranicza
suwerenności państw członkowskich, w tym Polski, a jej celem jest usprawnienie
współpracy w zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego. Równolegle realizowane są działania
krajowe, zarówno w obszarze komunikacji z obywatelami, jak i budowy zdolności
reagowania na zagrożenia, które wzmacniają odporność systemu ochrony zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --