Interpelacja nr 17150
Interpelacja w sprawie planowanej nowelizacji ustawy o pomocy społecznej (projekt UD315) wprowadzającej zakaz umieszczania osób małoletnich w domach pomocy społecznej dla dzieci
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie planowanej nowelizacji ustawy o pomocy społecznej (projekt UD315) wprowadzającej zakaz umieszczania osób małoletnich w domach pomocy społecznej dla dzieci
Interpelacja nr 17150
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie planowanej nowelizacji ustawy o pomocy społecznej (projekt UD315) wprowadzającej zakaz umieszczania osób małoletnich w domach pomocy społecznej dla dzieci
Zgłaszający: Rafał Weber
Data wpływu: 14-05-2026
Szanowna Pani Minister, z związku z licznymi pismami i apelami dyrektorów domów pomocy społecznej dla dzieci zwracam się z interpelacją w sprawie planowanej nowelizacji ustawy o pomocy społecznej wprowadzającej zakaz umieszczania osób małoletnich w domach pomocy społecznej dla dzieci.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt nowelizacji ustawy o pomocy społecznej, w którym w art. 54 ust. 1 wprowadza się zapis ograniczający prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej wyłącznie do osób pełnoletnich. W praktyce oznacza to całkowity zakaz kierowania dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami (w tym z głębokimi, sprzężonymi niepełnosprawnościami) do wyspecjalizowanych DPS-ów, które obecnie są dla nich jednymi z najlepiej wyspecjalizowanych miejsc. Dyrektorzy placówek alarmują, że zmiana ta spowoduje niewykonalność prawomocnych postanowień sądów rodzinnych o zabezpieczeniu dzieci oraz pozostawi bez adekwatnej opieki ok. 1900 dzieci czekających obecnie na miejsce w systemie pieczy zastępczej; doprowadzi do przymusowej relokacji dzieci, które już przebywają w DPS-ach (ok. 1000 dzieci), co dla osób z najcięższymi niepełnosprawnościami oznacza traumę i zniszczenie jedynego stabilnego środowiska życiowego.
Ignoruje się fakt, że 75% dzieci przebywających obecnie w DPS-ach trafiło tam z systemu pieczy zastępczej (rodziny zastępcze, POW, RPOT), ponieważ system ten nie był w stanie zapewnić im odpowiedniej, całodobowej, wysokospecjalistycznej opieki. DPS-y dla dzieci pełnią w praktyce funkcję ostatniego bastionu bezpieczeństwa dla dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi (autyzm, FASD, głęboka niepełnosprawność intelektualna), które wymagają opieki od urodzenia aż do naturalnej śmierci. Żadne z proponowanych rozwiązań (RPOT, rodziny zastępcze, usługi środowiskowe) nie jest w stanie zastąpić tej opieki na obecnym etapie.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo przeprowadziło rzetelną analizę skutków proponowanej zmiany dla dzieci z najcięższymi niepełnosprawnościami oraz dla funkcjonowania sądów rodzinnych?
Jakie konkretne, gotowe i sprawdzone alternatywy dla DPS-ów dla dzieci ministerstwo proponuje dla grupy ok. 1900 dzieci czekających na miejsce oraz dla dzieci już przebywających w tych placówkach?
Czy ministerstwo bierze pod uwagę głos dyrektorów i pracowników DPS-ów, którzy codziennie realizują postanowienia sądowe i wskazują na brak realnych możliwości zapewnienia takiej opieki w systemie pieczy zastępczej?
W jakim terminie i w jakiej formie ministerstwo planuje wstrzymać lub znacząco zmodyfikować prace nad projektem, aby nie doprowadzić do kryzysu opiekuńczego i systemowego?
Czy ministerstwo rozważa utrzymanie możliwości umieszczania dzieci z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w wyspecjalizowanych domach pomocy społecznej dla dzieci przynajmniej do czasu stworzenia rzeczywistych, a nie deklaratywnych alternatyw?
Z poważaniem
Rafał Weber
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 17150
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie planowanej nowelizacji ustawy o pomocy społecznej (projekt UD315) wprowadzającej zakaz umieszczania osób małoletnich w domach pomocy społecznej dla dzieci
Zgłaszający: Rafał Weber
Data wpływu: 14-05-2026
Szanowna Pani Minister, z związku z licznymi pismami i apelami dyrektorów domów pomocy społecznej dla dzieci zwracam się z interpelacją w sprawie planowanej nowelizacji ustawy o pomocy społecznej wprowadzającej zakaz umieszczania osób małoletnich w domach pomocy społecznej dla dzieci.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt nowelizacji ustawy o pomocy społecznej, w którym w art. 54 ust. 1 wprowadza się zapis ograniczający prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej wyłącznie do osób pełnoletnich. W praktyce oznacza to całkowity zakaz kierowania dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami (w tym z głębokimi, sprzężonymi niepełnosprawnościami) do wyspecjalizowanych DPS-ów, które obecnie są dla nich jednymi z najlepiej wyspecjalizowanych miejsc. Dyrektorzy placówek alarmują, że zmiana ta spowoduje niewykonalność prawomocnych postanowień sądów rodzinnych o zabezpieczeniu dzieci oraz pozostawi bez adekwatnej opieki ok. 1900 dzieci czekających obecnie na miejsce w systemie pieczy zastępczej; doprowadzi do przymusowej relokacji dzieci, które już przebywają w DPS-ach (ok. 1000 dzieci), co dla osób z najcięższymi niepełnosprawnościami oznacza traumę i zniszczenie jedynego stabilnego środowiska życiowego.
Ignoruje się fakt, że 75% dzieci przebywających obecnie w DPS-ach trafiło tam z systemu pieczy zastępczej (rodziny zastępcze, POW, RPOT), ponieważ system ten nie był w stanie zapewnić im odpowiedniej, całodobowej, wysokospecjalistycznej opieki. DPS-y dla dzieci pełnią w praktyce funkcję ostatniego bastionu bezpieczeństwa dla dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi (autyzm, FASD, głęboka niepełnosprawność intelektualna), które wymagają opieki od urodzenia aż do naturalnej śmierci. Żadne z proponowanych rozwiązań (RPOT, rodziny zastępcze, usługi środowiskowe) nie jest w stanie zastąpić tej opieki na obecnym etapie.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo przeprowadziło rzetelną analizę skutków proponowanej zmiany dla dzieci z najcięższymi niepełnosprawnościami oraz dla funkcjonowania sądów rodzinnych?
Jakie konkretne, gotowe i sprawdzone alternatywy dla DPS-ów dla dzieci ministerstwo proponuje dla grupy ok. 1900 dzieci czekających na miejsce oraz dla dzieci już przebywających w tych placówkach?
Czy ministerstwo bierze pod uwagę głos dyrektorów i pracowników DPS-ów, którzy codziennie realizują postanowienia sądowe i wskazują na brak realnych możliwości zapewnienia takiej opieki w systemie pieczy zastępczej?
W jakim terminie i w jakiej formie ministerstwo planuje wstrzymać lub znacząco zmodyfikować prace nad projektem, aby nie doprowadzić do kryzysu opiekuńczego i systemowego?
Czy ministerstwo rozważa utrzymanie możliwości umieszczania dzieci z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w wyspecjalizowanych domach pomocy społecznej dla dzieci przynajmniej do czasu stworzenia rzeczywistych, a nie deklaratywnych alternatyw?
Z poważaniem
Rafał Weber
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
9.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
619 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie planowanej nowelizacji ustawy o pomocy społecznej (projekt UD315) wprowadzającej zakaz umieszczania osób małoletnich w domach pomocy społecznej dla dzieci
Odpowiedź na interpelację nr 17150
w sprawie planowanej nowelizacji ustawy o pomocy społecznej (projekt UD315) wprowadzającej zakaz umieszczania osób małoletnich w domach pomocy społecznej dla dzieci
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Katarzyna Nowakowska
Warszawa, 30-06-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
odpowiedź na interpelację nr 17150.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5777 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.306.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17150 Pana Posła Rafała Webera, w sprawie planowanej
nowelizacji ustawy o pomocy społecznej (projekt UD315) wprowadzającej zakaz
umieszczania osób małoletnich w domach pomocy społecznej dla dzieci, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej stoi na stanowisku, że domy pomocy społecznej pozostają istotnym elementem
systemu wsparcia w ramach opieki długoterminowej, a planowana nowelizacja ustawy
o pomocy społecznej ma na celu uporządkowanie dostępu do różnych form wsparcia
i zwiększenie dostępności środowiskowych form wsparcia w tym mieszkań wspomaganych.
Celem projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych
ustaw, wpisanego do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod
numerem UD315, jest zainicjowanie reformy ukierunkowanej na zwiększenie dostępności i
jakości usług społecznych, poprawę efektywności działań pomocowych oraz zapewnienie
skuteczniejszych i lepiej skoordynowanych form wsparcia dla osób i rodzin wymagających
wsparcia.
Bezpośrednią przyczyną podjęcia prac legislacyjnych jest konieczność dostosowania
przepisów ustawy o pomocy społecznej do aktualnych wyzwań, w tym potrzeb
wynikających z procesu rozwoju usług, rozwoju mieszkalnictwa wspomaganego i
środowiskowych form wsparcia.
Projekt stanowi odpowiedź na postulaty od lat zgłaszane przez stronę społeczną
i przedstawicieli samorządów. Proponowane rozwiązania uwzględniają również wnioski
zawarte m.in. w raportach Najwyższej Izby Kontroli, wystąpieniach generalnych
i stanowiskach Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Rzecznika Praw Dziecka. Wypracowane
rozwiązania są także efektem prac Zespołu do spraw reformy systemu pomocy społecznej
powołanego jako organ opiniodawczo-doradczy Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej, w skład którego weszli zarówno eksperci jak i praktycy zajmujący się obszarem
pomocy społecznej.
Zwracam szczególną uwagę na fakt, że ostateczny kształt projektowanych przepisów
zależy od dalszych etapów procesu legislacyjnego. Zakończony został pierwszy etap
konsultacji publicznych projektu, trwa analiza zebranych opinii i na dalszych etapach będą
komunikowane ewentualne zmiany wynikające z uwzględnienia zgłoszonych propozycji.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw
przedstawiony do konsultacji publicznych zawiera przepis na podstawie, którego do domów
pomocy społecznej kierowane mogą być jedynie osoby pełnoletnie. Natomiast pozostałe
regulacje ustawy o pomocy społecznej dotyczące przebywania osób małoletnich w tego
typu placówkach pozostają niezmienione. W katalogu typów domów pomocy społecznej
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
pozostanie dom dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie. Przepisy
nowelizacji ustawy o pomocy społecznej nie przewidują zatem zamykania domów pomocy
społecznej.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) stoi na
stanowisku, że w przypadku kiedy rodzice nie mogą sprawować opieki nad dzieckiem,
podstawową formą udzielanego mu wsparcia, bez względu na poziom jego
niepełnosprawności, powinno być umieszczenie go w pieczy zastępczej. Domy pomocy
społecznej są często bardzo dużymi instytucjami. W Polsce działają 103 placówki dla dzieci
i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie oraz domy typu łączonego (dla osób
dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie oraz dzieci i młodzieży niepełnosprawnych
intelektualnie). Według stanu na 31 grudnia 2025 r. (dane wstępne ze sprawozdań
resortowych, w trakcie weryfikacji) w domach pomocy społecznej mieszkało łącznie 972
dzieci, przy czym w placówkach, w których przebywały większość mieszkańców stanowili
dorośli (osoby małoletnie to ok. 23% wszystkich mieszkańców domów pomocy społecznej
dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie oraz ok. 6% wszystkich
mieszkańców domów typu łączonego, tj. dla osób dorosłych niepełnosprawnych
intelektualnie oraz dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie).
Przekazując powyższe wyjaśnienia informuję, iż równolegle do prac nad nowelizacją ustawy
o systemie pomocy społecznej prowadzone są pracę nad reformą systemu pieczy zastępczej
oraz ustawą o asystencji osobistej.
Projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej opublikowano
na stronie Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do uzgodnień i konsultacji
publicznych 26 marca 2026 r. Zakłada on m.in. rozwiązania poprawiające sytuację rodzin
zastępczych i dzieci, podniesienie minimalnych wynagrodzeń dla zawodowych rodzin
zastępczych i prowadzących rodzinne domy dziecka, wzmocnienie pracy z rodziną na
poziomie gmin oraz poprawę warunków zatrudnienia asystentów rodziny.
W ramach szerokich konsultacji publicznych projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy
społecznej oraz niektórych innych ustaw odbyło się m.in. spotkanie z dyrektorami domów
pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną oraz
dyrektorów placówek typu łączonego.
Wszystkie zgłoszone w toku konsultacji uwagi są drobiazgowo analizowane. Ostateczny
kształt przepisów zostanie określony na dalszych etapach procesu legislacyjnego, w tym
również prac nad projektem ustawy w Sejmie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.306.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17150 Pana Posła Rafała Webera, w sprawie planowanej
nowelizacji ustawy o pomocy społecznej (projekt UD315) wprowadzającej zakaz
umieszczania osób małoletnich w domach pomocy społecznej dla dzieci, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej stoi na stanowisku, że domy pomocy społecznej pozostają istotnym elementem
systemu wsparcia w ramach opieki długoterminowej, a planowana nowelizacja ustawy
o pomocy społecznej ma na celu uporządkowanie dostępu do różnych form wsparcia
i zwiększenie dostępności środowiskowych form wsparcia w tym mieszkań wspomaganych.
Celem projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych
ustaw, wpisanego do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod
numerem UD315, jest zainicjowanie reformy ukierunkowanej na zwiększenie dostępności i
jakości usług społecznych, poprawę efektywności działań pomocowych oraz zapewnienie
skuteczniejszych i lepiej skoordynowanych form wsparcia dla osób i rodzin wymagających
wsparcia.
Bezpośrednią przyczyną podjęcia prac legislacyjnych jest konieczność dostosowania
przepisów ustawy o pomocy społecznej do aktualnych wyzwań, w tym potrzeb
wynikających z procesu rozwoju usług, rozwoju mieszkalnictwa wspomaganego i
środowiskowych form wsparcia.
Projekt stanowi odpowiedź na postulaty od lat zgłaszane przez stronę społeczną
i przedstawicieli samorządów. Proponowane rozwiązania uwzględniają również wnioski
zawarte m.in. w raportach Najwyższej Izby Kontroli, wystąpieniach generalnych
i stanowiskach Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Rzecznika Praw Dziecka. Wypracowane
rozwiązania są także efektem prac Zespołu do spraw reformy systemu pomocy społecznej
powołanego jako organ opiniodawczo-doradczy Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej, w skład którego weszli zarówno eksperci jak i praktycy zajmujący się obszarem
pomocy społecznej.
Zwracam szczególną uwagę na fakt, że ostateczny kształt projektowanych przepisów
zależy od dalszych etapów procesu legislacyjnego. Zakończony został pierwszy etap
konsultacji publicznych projektu, trwa analiza zebranych opinii i na dalszych etapach będą
komunikowane ewentualne zmiany wynikające z uwzględnienia zgłoszonych propozycji.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw
przedstawiony do konsultacji publicznych zawiera przepis na podstawie, którego do domów
pomocy społecznej kierowane mogą być jedynie osoby pełnoletnie. Natomiast pozostałe
regulacje ustawy o pomocy społecznej dotyczące przebywania osób małoletnich w tego
typu placówkach pozostają niezmienione. W katalogu typów domów pomocy społecznej
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
pozostanie dom dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie. Przepisy
nowelizacji ustawy o pomocy społecznej nie przewidują zatem zamykania domów pomocy
społecznej.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) stoi na
stanowisku, że w przypadku kiedy rodzice nie mogą sprawować opieki nad dzieckiem,
podstawową formą udzielanego mu wsparcia, bez względu na poziom jego
niepełnosprawności, powinno być umieszczenie go w pieczy zastępczej. Domy pomocy
społecznej są często bardzo dużymi instytucjami. W Polsce działają 103 placówki dla dzieci
i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie oraz domy typu łączonego (dla osób
dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie oraz dzieci i młodzieży niepełnosprawnych
intelektualnie). Według stanu na 31 grudnia 2025 r. (dane wstępne ze sprawozdań
resortowych, w trakcie weryfikacji) w domach pomocy społecznej mieszkało łącznie 972
dzieci, przy czym w placówkach, w których przebywały większość mieszkańców stanowili
dorośli (osoby małoletnie to ok. 23% wszystkich mieszkańców domów pomocy społecznej
dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie oraz ok. 6% wszystkich
mieszkańców domów typu łączonego, tj. dla osób dorosłych niepełnosprawnych
intelektualnie oraz dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie).
Przekazując powyższe wyjaśnienia informuję, iż równolegle do prac nad nowelizacją ustawy
o systemie pomocy społecznej prowadzone są pracę nad reformą systemu pieczy zastępczej
oraz ustawą o asystencji osobistej.
Projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej opublikowano
na stronie Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do uzgodnień i konsultacji
publicznych 26 marca 2026 r. Zakłada on m.in. rozwiązania poprawiające sytuację rodzin
zastępczych i dzieci, podniesienie minimalnych wynagrodzeń dla zawodowych rodzin
zastępczych i prowadzących rodzinne domy dziecka, wzmocnienie pracy z rodziną na
poziomie gmin oraz poprawę warunków zatrudnienia asystentów rodziny.
W ramach szerokich konsultacji publicznych projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy
społecznej oraz niektórych innych ustaw odbyło się m.in. spotkanie z dyrektorami domów
pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną oraz
dyrektorów placówek typu łączonego.
Wszystkie zgłoszone w toku konsultacji uwagi są drobiazgowo analizowane. Ostateczny
kształt przepisów zostanie określony na dalszych etapach procesu legislacyjnego, w tym
również prac nad projektem ustawy w Sejmie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --