Interpelacja w sprawie systemowego wykluczenia finansowego Polonii amerykańskiej oraz utraty elementarnego poczucia bezpieczeństwa finansowego przez obywateli polskich mieszkających w Stanach Zjednoczonych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17149
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie systemowego wykluczenia finansowego Polonii amerykańskiej oraz utraty elementarnego poczucia bezpieczeństwa finansowego przez obywateli polskich mieszkających w Stanach Zjednoczonych
Zgłaszający: Jan Michał Dziedziczak
Data wpływu: 14-05-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą narastających problemów obywateli polskich mieszkających w Stanach Zjednoczonych z korzystaniem z usług polskiego sektora bankowego.
Polonia amerykańska utrzymuje silne więzi gospodarcze z Polską – inwestuje, wspiera rodziny, posiada nieruchomości oraz regularnie transferuje środki finansowe do kraju. Jednocześnie coraz częściej zgłaszane są przypadki utrudnionego dostępu do rachunków bankowych w Polsce wynikające z procedur związanych z regulacjami FATCA, wymogami AML/KYC oraz ograniczeniami technologicznymi systemów bezpieczeństwa banków.
Szczególnie niepokojącym problemem jest brak dostarczania kodów SMS służących autoryzacji logowania i transakcji na zagraniczne numery telefonów, zwłaszcza w USA. W praktyce prowadzi to do czasowej utraty dostępu do własnych środków finansowych i powoduje realne poczucie utraty bezpieczeństwa finansowego przez obywateli RP mieszkających za granicą. Problem ten wykracza poza kwestie techniczne i dotyczy bezpieczeństwa finansowego obywateli RP oraz utrzymania więzi gospodarczych Polski z Polonią stanowiącą istotny potencjał społeczny i ekonomiczny. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów analizuje problem dostępu obywateli polskich mieszkających w USA do usług polskiego sektora bankowego?
Czy rząd posiada dane dotyczące zgłoszeń związanych z problemami autoryzacji transakcji oraz niedostarczaniem kodów SMS obywatelom RP przebywającym za granicą?
Czy prowadzone są rozmowy z sektorem bankowym w sprawie wdrażania alternatywnych metod uwierzytelniania klientów zagranicznych niezależnych od SMS-ów?
Czy Komisja Nadzoru Finansowego monitoruje praktyki banków wobec klientów mieszkających poza Polską, w szczególności w Stanach Zjednoczonych?
Czy rząd planuje działania systemowe mające ułatwić Polonii dostęp do polskich usług finansowych i ograniczyć ryzyko wykluczenia finansowego tej grupy obywateli?
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15367 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 29 maja 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 17149
Znak sprawy: FN1.054.5.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 17149 Posła na Sejm RP, Pana Jana Michała
Dziedziczaka, uprzejmie przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Ad. 1
W odpowiedzi na pytanie pierwsze, warto zauważyć, że Ministerstwo Finansów
dokonało analizy przepisów prawnych dotyczących uwierzytelniania użytkownika i
przepisów ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz
finansowaniu terroryzmu (Dz.U. z 2025 r. poz. 644, dalej jako: „ustawa”) zawartej w
niniejszej odpowiedzi na interpelację, a także skonsultowało kwestie poruszone w
interpelacji z Komisją Nadzoru Finansowego (dalej jako: „UKNF”) oraz Związkiem
Banków Polskich (dalej jako: „ZBP”).
Ministerstwo Finansów zwraca uwagę, że banki udostępniają klientom również
alternatywne metody uwierzytelniania i autoryzacji, w zależności od stosowanych
rozwiązań oraz rodzaju usługi. Mogą to być metody oparte na aplikacji mobilnej
banku, bankowości internetowej, autoryzacji w aplikacji, powiadomieniach push lub
innych rozwiązaniach przewidzianych w danym banku.
W przypadku wystąpienia indywidualnych trudności, opisanych w interpelacji,
rekomendowane jest, aby klient skontaktował się bezpośrednio ze swoim bankiem
oraz operatorem telekomunikacyjnym w celu weryfikacji dostępnych metod
autoryzacji oraz ewentualnych ograniczeń technicznych.
Ad. 2
-- 1 of 6 --
2/6
W zakresie odpowiedzi na pytanie drugie, można wskazać, że Ministerstwo
Finansów nie odnotowało sygnałów, które wskazywałyby na potencjalne
występowanie problemu autoryzacji transakcji płatniczych bądź niedostarczania
kodów autoryzacyjnych za pomocą wiadomości SMS klientom dostawców usług
płatniczych (w tym banków), przebywających za granicą.
UKNF nie otrzymał zgłoszeń klientów polskich banków dotyczących problemów
opisywanych w interpelacji.
Z informacji pozyskanych przez ZBP od przedstawicieli banków współpracujących
w ramach grup roboczych przy ZBP nie wynika, aby banki otrzymywały negatywne
sygnały wskazujące na systemowy problem z dostępnością tej formy
uwierzytelniania dla klientów przebywających w USA. ZBP wskazuje także, że w
szczególności nie odnotowano informacji, które wskazywałyby na powszechną
niedostępność usług bankowych z tego powodu.
Ad. 3
W odniesieniu do odpowiedzi na pytanie trzecie, warto wskazać, że istnieją już
rozwiązania dotyczące alternatywnych metod uwierzytelniania klientów
zagranicznych innych niż SMS-ów. Wybór możliwości autoryzacji transakcji dla
klientów polskiego sektora bankowego nie jest ograniczony wyłącznie do metody
autoryzacji poprzez wiadomości SMS, a obejmuje również autoryzację poprzez
mobilną aplikację bankową czy autoryzację biometryczną. Obecnie polski sektor
bankowy oferuje swoim klientom kilka sposobów autoryzacji przelewu, wobec
których klient ma prawo wyboru, bez ograniczenia wyłącznie do jednego sposobu.
Ponadto, można zwrócić uwagę, na regulacje prawne odnośnie do przedstawionej
powyżej kwestii uwierzytelniania użytkownika. Silne uwierzytelnienie użytkownika
(ang. SCA – Strong customer authentication) zostało wprowadzone do polskiego
porządku prawnego poprzez implementację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i
Rady (UE) 2015/2366 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie usług płatniczych w
ramach rynku wewnętrznego (dalej jako: „dyrektywa PSD2”) do ustawy z dnia 19
sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. 2026 poz. 623, dalej jako: „ustawa o
usługach płatniczych” lub „UUP”). Zgodnie z art. 2 pkt 26aa ustawy o usługach
płatniczych, silne uwierzytelnienie użytkownika jest uwierzytelnieniem
zapewniającym ochronę poufności danych w oparciu o zastosowanie co najmniej
dwóch elementów należących do kategorii:
wiedza o czymś, o czym wie wyłącznie użytkownik,
posiadanie czegoś, co posiada wyłącznie użytkownik,
cechy charakterystyczne użytkownika
- będących integralną częścią tego uwierzytelniania oraz niezależnych w taki sposób,
że naruszenie jednego z tych elementów nie osłabia wiarygodności pozostałych.
Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 33b UUP, uwierzytelnienie jest to procedura
umożliwiająca dostawcy usług płatniczych weryfikację tożsamości użytkownika lub
ważności stosowania konkretnego instrumentu płatniczego, łącznie ze
stosowaniem indywidualnych danych uwierzytelniających. Ustawa o usługach
płatniczych w art. 32i zobowiązuje dostawców usług płatniczych, którymi są m.in.
banki, do stosowania silnego uwierzytelniania użytkownika, w przypadku, gdy
płatnik:
uzyskuje dostęp do swojego rachunku w trybie on-line;
inicjuje elektroniczną transakcję płatniczą;
-- 2 of 6 --
3/6
przeprowadza za pomocą kanału zdalnego czynność, która może wiązać się
z ryzykiem oszustwa związanego z wykonywanymi usługami płatniczymi lub
innych nadużyć.
Ponadto zgodnie z art. 43 UUP dostawca (w tym bank) ponosi ryzyko związane z
wysłaniem płatnikowi instrumentu płatniczego lub indywidualnych danych
uwierzytelniających. Wysyłanie kodów poprzez wiadomości SMS jest popularną
metodą autoryzacji przelewu w polskim sektorze bankowym. Z reguły konsumenci
podają swoim bankom numery telefonów, które są zarejestrowane u polskich
operatorów sieci komórkowej. Niemniej podanie numeru telefonu
zarejestrowanego u polskiego operatora telefonicznego nie jest wymogiem
prawnym, lecz indywidualną decyzją banku, opartą na wybranym przez siebie
modelu biznesowym oraz polityce wewnętrznej. W związku z czym nie we
wszystkich bankach zdaje się istnieć wymóg posiadania polskiego numeru telefonu,
na który dostarczany będzie kod autoryzacyjny poprzez wiadomość SMS.
Niezależnie od powyższego istnieje również możliwość przeprowadzenia
autoryzacji poprzez m.in. mobilną aplikację bankową, która to metoda nie wymaga
polskiego numeru telefonu, lecz wyłącznie posiadania aktywnej aplikacji danego
banku wraz z połączeniem internetowym. Wskazana mobilna autoryzacja jest
odporna na typowy błąd ludzki przy przepisywaniu kodu wysłanego przez SMS bądź
na niechciane przejęcie takiego SMS. W przeciwieństwie do autoryzacji metodą
wiadomości SMS, w mobilnej aplikacji bankowej widoczny jest pełny kontekst
operacji (kwota, odbiorca, rodzaj dyspozycji) przed jej zatwierdzeniem, co pozwala
natychmiastowo rozpoznać próbę oszustwa.
Wskazać również należy na procedowany na forum europejskim pakiet PSD3/PSR,
tj. projekt rozporządzenia w sprawie usług płatniczych w ramach rynku
wewnętrznego (dalej jako: „PSR”) oraz projekt dyrektywy w sprawie usług
płatniczych i usług związanych z pieniądzem elektronicznym. Oba akty są łącznie
następcami drugiej, obecnie obowiązującej dyrektywy o usługach płatniczych (tzw.
dyrektywy PSD2). Pakiet przewiduje wprowadzenie szerokich obowiązków przy
aktywacji aplikacji mobilnej: wymóg silnego uwierzytelnienia z użyciem różnych
kanałów komunikacji, niezwłoczne powiadomienie użytkownika o aktywacji oraz
obowiązek natychmiastowego zablokowania dostępu, gdy użytkownik zgłosi, że
sam aktywacji nie dokonał. Ponadto w ramach rozporządzenia PSR dostawcy usług
płatniczych będą zobowiązani do wprowadzenia mechanizmów monitorowania
transakcji i stosowania silnego uwierzytelniania klienta.
Ad. 4
W zakresie odpowiedzi na pytanie czwarte, Ministerstwo Finansów zwróciło się o
opinię UKNF. Instytucja ta wskazuje, że w odniesieniu do podniesionej w interpelacji
kwestii „dostępu obywateli polskich mieszkających w USA do usług polskiego
sektora bankowego”, należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że w świetle
przepisów prawa polskiego (ustawy - Prawo bankowe), jak i zapewne przepisów
obowiązujących w USA, polskie banki krajowe nie są uprawnione do świadczenia
usług bankowych na terytorium USA i na rzecz rezydentów tego państwa.
Według UKNF podstawowy zakres terytorialny działalności banków krajowych
ograniczony jest do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a na zasadach jednego
paszportu europejskiego – do terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
Zgodnie z opinią UKNF prawdopodobnie z tych względów wynikają zgłaszane w
interpelacji trudności z otrzymywaniem SMS-ów autoryzacyjnych na numery
-- 3 of 6 --
4/6
telefonów spoza EOG, nawet w przypadku osób, które korzystały z usług polskich
banków na terytorium RP. UKNF zauważa, że nie odnotowuje działalności banków
krajowych poza terytorium EOG oraz nie otrzymuje też zgłoszeń klientowskich czy
sygnałów od zagranicznych organów nadzoru dotyczących zagranicznej działalności
banków, w tym praktyk wobec klientów mieszkających poza Polską, w szczególności
w Stanach Zjednoczonych. W opinii UKNF z tych względów UKNF nie prowadzi
szczególnego monitoringu takiej działalności lub praktyk.
W ocenie UKNF dostęp obywateli polskich, będących rezydentami państw spoza
EOG, do usług bankowych świadczonych przez polskie banki krajowe, może być
zapewniony wyłącznie w drodze rozwiązań na poziomie ustaw i umów
międzynarodowych.
Ad. 5
Wobec braku zgłoszeń dotyczących problemu wskazanego w przedmiotowej
interpelacji skierowanych do Ministerstwa Finansów takie działania systemowe nie
są planowane.
Dodatkowo, w zakresie poruszonej w interpelacji kwestii wymogów AML (Anti-
Money Laundering, czyli przeciwdziałanie praniu pieniędzy), można zauważyć, że
przepisy ustawy wdrażają do polskiego systemu prawa przepisy dyrektywy UE nr
2015/8491. Przepisy ustawy określają wymogi prawne odnośnie obowiązku
przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu i nie regulują
kwestii technicznych systemów informatycznych służących w poszczególnych
instytucjach obowiązanych do realizacji tych obowiązków.
Wyjaśniając kwestie prawne dotyczące obowiązków dla instytucji obowiązanych
(np. banki) należy zaznaczyć, że przepisy ustawy przewidują możliwość do działania
w imieniu klienta instytucji obowiązanej. Zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy instytucje
obowiązane, stosując środki bezpieczeństwa finansowego, o których mowa w ust. 1
pkt 1 i 2, identyfikują osobę upoważnioną do działania w imieniu klienta oraz
weryfikują jej tożsamość i umocowanie do działania w imieniu klienta.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy instytucje obowiązane stosują wobec swoich
klientów środki bezpieczeństwa finansowego. Instytucja obowiązana, w przypadku
nawiązywania stosunków gospodarczych lub przeprowadzania transakcji
okazjonalnej ma obowiązek, wynikający z art. 33 ust. 2 ustawy, rozpoznania ryzyka
prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu związanego z nawiązywanym
stosunkiem gospodarczym lub transakcją okazjonalną oraz dokonania jego oceny.
Kolejnym obowiązkiem instytucji obowiązanych jest zastosowanie określonych w
art. 34 ust. 1 ustawy środków bezpieczeństwa finansowego. Instytucje obowiązane
stosują określone w ustawie środki bezpieczeństwa finansowego w przypadkach
określonych w art. 35 ustawy.
Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, w sytuacji, gdy instytucja obowiązana nie może
zastosować jednego ze środków bezpieczeństwa finansowego, nie nawiązuje
stosunków gospodarczych, nie przeprowadza transakcji okazjonalnej, nie
1 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w
sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub
finansowania terroryzmu, zmieniająca rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) nr 648/2012 i uchylająca dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/60/WE
oraz dyrektywę Komisji 2006/70/WE.
-- 4 of 6 --
5/6
przeprowadza transakcji za pośrednictwem rachunku bankowego, rozwiązuje
stosunki gospodarcze. Rezygnacja z nawiązania stosunku gospodarczego lub
decyzja o rozwiązaniu stosunku gospodarczego nie może być jednak podyktowana
jedynie faktem, że podmiot należy do grupy klientów o podwyższonym ryzyku prania
pieniędzy i finansowania terroryzmu (zgodnie z wytycznymi Europejskiego Urzędu
Nadzoru Bankowego). Każda decyzja dotycząca takiego klienta powinna zostać
oparta na indywidualnej analizie. Instytucje obowiązane mogą rozważyć w
powyższych sytuacjach podwyższonego ryzyka podjęcie czynności mających na
celu:
dostosowanie poziomu i intensywności monitoringu w sposób współmierny
do ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu związanego z
klientem,
oferowanie wyłącznie podstawowych produktów i usług finansowych, które
ograniczają możliwość nadużywania tych produktów i usług przez
użytkowników do celów związanych z przestępstwami finansowymi. Takie
podstawowe produkty i usługi mogą również ułatwić instytucjom
identyfikację nietypowych transakcji lub schematów transakcji, w tym
niezamierzonego wykorzystania produktu. Ważne jest jednak, aby wszelkie
ograniczenia były proporcjonalne i nie ograniczały w sposób nieuzasadniony
lub niepotrzebny dostępu klientów do produktów i usług finansowych;
dokonanie skutecznej weryfikacji i dokumentacji tożsamości, w przypadku
klienta, będącego osobą fizyczną, o statusie podwyższonego ryzyka.
Ustawa daje instytucjom obowiązanym możliwość wyboru metod i sposobów
realizacji nałożonych przez ustawę obowiązków. Ważne jest, aby przez ich realizację
osiągnięty został cel ustawy, jakim jest przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz
finansowaniu terroryzmu.
Za prawidłową realizację powyższych obowiązków w tym za prawidłowe
zarządzanie ryzykiem prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu oraz za
podejmowanie decyzji o poziomie przypisanego ryzyka, a w konsekwencji decyzji o
nawiązaniu lub odmowie nawiązania relacji z klientem odpowiadają instytucje
obowiązane.
Generalny Inspektor Informacji Finansowej nie ma ustawowej legitymacji do
ingerencji w powyższe decyzje instytucji obowiązanych. Generalny Inspektor
Informacji Finansowej nie ma również wpływu na politykę biznesową instytucji
obowiązanych i ich relacje z poszczególnymi klientami.
Należy dodać, że klientom instytucji obowiązanych przysługuje w sprawie
naruszenia zbiorowych interesów konsumentów skarga do Urzędu Ochrony
Konkurencji i Konsumentów.
Klient banku ma również prawo skierować wniosek o rozpatrzenie sprawy przez
Rzecznika Finansowego lub wystąpić z powództwem do sądu powszechnego.
W zakresie wykluczania niektórych kategorii klientów z nawiązywania stosunków
gospodarczych (derisking) Generalny Inspektor Informacji Finansowej wydał
komunikat nr 732.
2 https://www.gov.pl/web/finanse/komunikat-nr-73-w-sprawiewykluczania-niektorych-
kategorii-klientow-z-nawiazywania-stosunkowgospodarczych-derisking-oraz-skarg-
wnoszonych-do-generalnego-inspektorainformacji-finansowej-przez-klientow-instytucji-
obowiazanych
-- 5 of 6 --
6/6
Podsumowując, w przypadku trudności opisanych w interpelacji warto, aby klient
banku skontaktował się bezpośrednio ze swoim bankiem oraz operatorem
telekomunikacyjnym w celu weryfikacji dostępnych metod autoryzacji. Banki
udostępniają klientom oprócz potwierdzania kodem SMS, także alternatywne
metody uwierzytelniania i autoryzacji, w zależności od stosowanych rozwiązań oraz
rodzaju usługi. Mogą to być w szczególności metody oparte na aplikacji mobilnej
banku, bankowości internetowej, autoryzacji w aplikacji, powiadomieniach push lub
innych rozwiązaniach przewidzianych w danym banku.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 6 of 6 --