Interpelacja w sprawie krytycznej sytuacji finansowej, utraty płynności operacyjnej oraz nieuzasadnionych kosztów zarządczych i doradczych w Grupie Azoty SA, ze szczególnym uwzględnieniem zakładów w Tarnowie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17142
do ministra aktywów państwowych
w sprawie krytycznej sytuacji finansowej, utraty płynności operacyjnej oraz nieuzasadnionych kosztów zarządczych i doradczych w Grupie Azoty SA, ze szczególnym uwzględnieniem zakładów w Tarnowie
Zgłaszający: Patryk Wicher, Władysław Kurowski, Andrzej Adamczyk, Anna Pieczarka, Mariusz Krystian, Józefa Szczurek-Żelazko, Anna Paluch
Data wpływu: 13-05-2026
Szanowny Panie Ministrze,
sytuacja w Grupie Azoty SA, ze szczególnym uwzględnieniem zakładów w Tarnowie, osiągnęła punkt krytyczny. Od kilkudziesięciu miesięcy spółka notuje dramatyczne straty finansowe. Mimo narracji o rzekomych programach naprawczych napływające sygnały ze strony związków zawodowych, pracowników, a także zaniepokojonych samorządowców i analityków rynku chemicznego, malują obraz pogłębiającego się chaosu decyzyjnego.
Szczególne zaniepokojenie budzi drastyczny dysonans między cięciami kosztów uderzającymi w tkankę pracowniczą i operacyjną, a jednoczesnym generowaniem gigantycznych kosztów miękkich – w tym na usługi doradcze, audytorskie i prawnicze świadczone przez podmioty zewnętrzne. Równocześnie docierają do nas informacje o utracie rynków zbytu z powodu rzekomych ograniczeń w mocach produkcyjnych, co w warunkach istnienia popytu rynkowego na określone asortymenty stanowi rażący błąd zarządczy.
W trosce o gospodarcze bezpieczeństwo Małopolski oraz utrzymanie strategicznego potencjału polskiej chemii, działając na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, oczekuję od Pana Ministra szczegółowych i opartych na twardych danych odpowiedzi na poniższe pytania:
Jaka była łączna kwota wydatków poniesionych przez spółki z Grupy Azoty zlokalizowane w Tarnowie na tzw. usługi obce (doradztwo strategiczne, prawne, audyty, public relations) w latach: 2024, 2025 oraz pierwszym półroczu 2026 r.? Proszę o przedstawienie zestawienia z podziałem na poszczególne lata.
Proszę o wykaz zewnętrznych podmiotów doradczych, z którymi w ww. okresie zawarto umowy o wartości przekraczającej 20 tys. zł netto, wraz ze wskazaniem przedmiotu zlecenia.
Jaki był mierzalny wskaźnik zwrotu (ROI) z zamówionych ekspertyz zewnętrznych? Ile z rekomendacji zawartych w tych kosztownych raportach zostało faktycznie wdrożonych w Tarnowie i jakie przyniosły udokumentowane oszczędności w strukturze OPEX (kosztów operacyjnych)?
Jak w latach 2024–2026 kształtował się wskaźnik zatrudnienia w administracji szczebla kierowniczego (dyrektorzy, zastępcy dyrektorów, biura zarządu) w stosunku do pracowników pionów produkcyjnych w tarnowskich zakładach?
Proszę o podanie procentowej dynamiki zmian funduszu wynagrodzeń dla kadry menedżerskiej wyższego szczebla (z uwzględnieniem premii i odpraw) w latach 2024–2026, w zestawieniu z dynamiką zmian funduszu wynagrodzeń dla pracowników bezpośrednio produkcyjnych.
Ilu doradców zarządu było zatrudnionych na kontraktach B2B lub umowach cywilnoprawnych w tym okresie i jaki był ich średni miesięczny koszt utrzymania?
Jakie były średnie wskaźniki utylizacji (wykorzystania mocy produkcyjnych) dla kluczowych instalacji w Tarnowie (ze szczególnym uwzględnieniem kaprolaktamu, poliamidu oraz nawozów) w poszczególnych kwartałach lat 2024–2026?
Odnosząc się do sygnałów o nierealizowaniu zamówień z powodu braku mocy przerobowych: Ile wynosi szacunkowa wartość utraconych zamówień (tzw. lost sales) w Tarnowie w ciągu ostatnich 24 miesięcy? Jakie były bezpośrednie przyczyny operacyjne tych przestojów (braki kadrowe, awarie nieusuwane na czas z powodu cięć budżetowych, błędy w kontraktacji surowców)?
Jakie wolumeny kluczowych surowców (np. gazu ziemnego) zakontraktowano dla zakładów w Tarnowie na rok 2026 i w oparciu o jakie mechanizmy zabezpieczające (hedging)? Czy strategia zakupowa spółki w tym zakresie jest adekwatna do planów produkcyjnych?
Na jakim etapie znajdują się obecnie negocjacje z instytucjami finansowymi w zakresie utrzymania umów kredytowych? Czy spółka w Tarnowie posiada stabilne finansowanie bieżącej działalności operacyjnej na kolejne 12 miesięcy bez ryzyka postawienia zadłużenia w stan natychmiastowej wymagalności?
Jaki jest faktyczny, zatwierdzony plan inwestycyjny (CAPEX odtworzeniowy i rozwojowy) dla Tarnowa na lata 2026–2027? Czy przewiduje się wygaszenie lub zbycie jakichkolwiek zorganizowanych części przedsiębiorstwa w tej lokalizacji?
Zważywszy na fakt, że przedłużający się kryzys w Tarnowie grozi efektem domina dla dziesiątków lokalnych podwykonawców i budżetów okolicznych samorządów, oczekuję transparentnego przedstawienia twardych danych finansowych, a nie wyłącznie ogólnikowych zapewnień o prowadzonych procesach restrukturyzacyjnych.
Minister Wojciech Balczun
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8225 znakówMinisterstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.263.2026
IK: 1266792
Warszawa, 05 czerwca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT17142, Pana Patryka Wichra, Posła na
Sejm RP oraz grupy Posłów na Sejm RP, z dnia 18 maja 2026 r. w sprawie krytycznej sytuacji
finansowej utraty płynności operacyjnej oraz nieuzasadnionych kosztów zarządczych
i doradczych w Grupie Azoty S.A. ze szczególnym uwzględnieniem zakładów w Tarnowie.
Na wstępie uprzejmie informuję, że Skarb Państwa, jako akcjonariusz Grupy Azotów S.A.
(dalej: GA S.A. lub Spółka), posiada uprawnienia wynikające z praw korporacyjnych, które
są ściśle określone w przepisach prawa, w szczególności w Kodeksie spółek handlowych
oraz statutach spółek, a realizacja tych uprawnień jest pochodną wielkości posiadanego
pakietu akcji w danej spółce.
Zgodnie z zapisami Kodeksu spółek handlowych, Minister Aktywów Państwowych nie ma
możliwości bezpośredniego oddziaływania na działalność gospodarczą prowadzoną przez
spółki z udziałem Skarbu Państwa, jak również ingerowania w decyzje podejmowane przez
ich organy. Wszelkie kwestie związane z prowadzeniem spraw Spółki niezastrzeżonych
powszechnie obowiązującymi przepisami prawa lub postanowieniami statutu dla Walnego
Zgromadzenia lub Rady Nadzorczej należą do kompetencji Zarządu.
Dodatkowo, GA S.A. jest spółką notowaną na Giełdzie Papierów Wartościowych. Z uwagi
na publiczny charakter spółek, wszelkie informacje dotyczące ich działalności publikowane
są w postaci raportów bieżących i okresowych, podawanych do publicznej wiadomości,
co umożliwia wszystkim akcjonariuszom równy, jednoczesny i pełny dostęp do informacji.
W związku z czym przedmiotowa spółka nie może udostępniać danych, które nie zostały
przekazane do informacji publicznej.
Niezależnie od powyższego, na potrzeby udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację,
Ministerstwo Aktywów Państwowych pozyskało stanowisko Zarządu GA S.A., odnoszące
się do niektórych kwestii poruszonych w jej treści.
Zgodnie z informacją przekazaną przez Zarząd GA S.A. kwestie związane zatrudnionymi
w Spółce doradcami oraz z umowami z zewnętrznymi podmiotami doradczymi, stanowią
tajemnicę przedsiębiorstwa.
Spółka nie prezentuje danych w zakresie wskaźnika zatrudnienia w administracji szczebla
kierowniczego w stosunku do pracowników pionów produkcyjnych oraz procentowej
dynamiki zmian funduszu wynagrodzeń dla kadry menadżerskiej wyższego szczebla
w zestawieniu z dynamiką zmian funduszu wynagrodzeń dla pracowników bezpośrednio
produkcyjnych.
Szczegółowe informacje na temat zatrudnienia zamieszczone są w Sprawozdaniu Zarządu
z działalności spółki Grupa Azoty S.A. oraz Grupy Kapitałowej Grupa Azoty za rok 2025,
które są publikowane na korporacyjnej stronie internetowej Spółki w postaci raportów
-- 1 of 3 --
bieżących i okresowych, pod adresem: https://tarnow.grupaazoty.com/relacje-
inwestorskie/raporty-okresowe
Jednym z elementów corocznego Sprawozdania Zarządu z działalności spółki Grupa Azoty
S.A. oraz Grupy Kapitałowej Grupa Azoty publikowanym na stronie internetowej Spółki jest
Sprawozdanie dotyczące wydatków reprezentacyjnych, a także wydatków na usługi
prawne, usługi marketingowe, usługi w zakresie stosunków międzyludzkich (public
relations) i komunikacji społecznej oraz usługi doradztwa związanego z zarządzaniem, gdzie
są wyszczególnione i opisane wydatki Spółki w tym zakresie. Łączna kwota tego typu
wydatków poniesionych przez Grupę Azoty S.A. w latach 2024, 2025 wyniosła
odpowiednio 55 465 tys. zł i 97 180 tys. zł.
Z informacji uzyskanych od Zarządu Spółki wynika, że poziom wykorzystania instalacji
produkcyjnych w Grupie Azoty S.A., zarówno w segmencie nawozowym, jak
i tworzywowym, jest na bieżąco dostosowywany do aktualnego popytu rynkowego oraz
dostępnych pojemności magazynowych. Dzięki temu Spółka posiada możliwość realizacji
zamówień również w przypadku czasowych postojów instalacji wynikających z awarii lub
prac technicznych, m.in. poprzez wykorzystanie zapasów magazynowych oraz dostępnych
zdolności produkcyjnych. W okresie ostatnich 24 miesięcy w Tarnowie nie wystąpiły istotne
przypadki niezrealizowania zamówień z powodu ograniczeń mocy produkcyjnych,
z wyjątkiem incydentu ze stycznia 2026 roku, kiedy doszło do czasowego blackoutu
spowodowanego przerwą w dostawie energii elektrycznej od zewnętrznego dystrybutora.
Zdarzenie to wpłynęło na częściową realizację miesięcznego zamówienia roztworu azotanu
amonu.
Informacja odnośnie średnich wskaźników utylizacji (wykorzystania mocy produkcyjnych)
dla kluczowych instalacji w Tarnowie (ze szczególnym uwzględnieniem kaprolaktamu,
poliamidu oraz nawozów), w ocenie Spółki stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa.
GA S.A. realizuje zakupy gazu ziemnego w oparciu o długoterminowe oraz krótkoterminowe
mechanizmy kontraktowe, które umożliwiają częściowe zabezpieczanie cen przyszłych
dostaw, w tym m.in. w formule kontraktów typu BASE. Stosowane rozwiązania pozwalają
na dywersyfikację horyzontów zakupowych oraz ograniczanie wpływu zmienności
rynkowej na koszty działalności operacyjnej. Polityka zakupowa i działania zabezpieczające
są prowadzone w sposób ciągły oraz dostosowywane do aktualnej sytuacji rynkowej,
poziomu zmienności cen surowców energetycznych, a także bieżących i planowanych
potrzeb produkcyjnych Grupy Azoty.
Z uwagi na wrażliwy charakter informacji handlowych oraz konieczność ochrony pozycji
negocjacyjnej, Spółka nie ujawnia szczegółowych danych dotyczących zakontraktowanych
wolumenów, poziomu zabezpieczeń cenowych, horyzontów transakcji ani stosowanych
parametrów strategii hedgingowej.
Podejmowane działania w zakresie zabezpieczania kosztów surowcowych uwzględniają
m.in. strukturę sprzedaży, specyfikę procesów produkcyjnych, harmonogramy remontowe
instalacji oraz zmieniające się uwarunkowania makroekonomiczne i geopolityczne
wpływające na rynek energii i gazu ziemnego.
Od 2025 roku przygotowanie planów inwestycyjnych w Grupie Kapitałowej jest
koordynowane i nadzorowane przez centralny zespół CCT (CAPEX Control Tower), którego
celem jest efektywna alokacja środków inwestycyjnych w całej Grupie. Podejście to wynika
również z ograniczeń dotyczących wydatków inwestycyjnych na lata 2026–2030,
określonych przez instytucje finansujące. Zgodnie z przyjętą praktyką zatwierdzany jest
wyłącznie plan na kolejny rok obrotowy, natomiast plany na dalsze lata mają charakter
prognoz i nie podlegają formalnej akceptacji. Plan działalności inwestycyjnej Grupy Azoty
S.A. na 2026 rok został przyjęty i koncentruje się głównie na kontynuowanych
inwestycjach, w tym dwóch kluczowych projektach w Tarnowie: budowie neutralizacji
strąceniowej (rozwój biznesu) oraz budowie instalacji neutralizacji dla azotanu amonu
(utrzymanie biznesu). Projekty te mają istotne znaczenie dla działalności nawozowej
i tworzywowej Spółki. Równolegle prowadzone są działania związane z projektem budowy
instalacji nitrocelulozy realizowanym przez spółkę Nitrotar sp. z o.o. z Grupy Azoty, przy
czym projekt ten nie jest ujmowany w planie inwestycyjnym ani raportowaniu spółki
dominującej.
-- 2 of 3 --
Grupa Azoty w dniu 29 maja 2026 r. podpisała z Instytucjami Finansującymi kolejne aneksy
do Porozumień Stabilizujących zawieranych od 2 lutego 2024 roku, wydłużające ich
obowiązywanie do 30 czerwca 2026 r., i w uzgodnieniu Instytucjami Finansującymi
zamierza kontynuować obowiązywanie Umów Stabilizacyjnych, łącznie na okres niezbędny
do wynegocjowania, zawarcia i wejścia w życie długoterminowej umowy stabilizacyjnej.
Porozumienia Stabilizujące zapewniają utrzymanie dostępności limitów w ramach Umów
o Finansowanie i niepodejmowanie przez Instytucje Finansujące działań mających m.in. na
celu anulowanie lub zredukowanie dostępnych limitów Umów o Finansowanie, co nadal
powinno zapewniać stabilność dalszego utrzymania płynności i finansowania bieżącej
działalności operacyjnej Grupy Azoty.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1266792.4760173.3782780
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --