Interpelacja nr 17139
Interpelacja w sprawie drastycznego ograniczenia środków na aktywizację zawodową bezrobotnych, regionalnych dysproporcji w cięciach Funduszu Pracy oraz wzrostu bezrobocia wśród osób młodych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie drastycznego ograniczenia środków na aktywizację zawodową bezrobotnych, regionalnych dysproporcji w cięciach Funduszu Pracy oraz wzrostu bezrobocia wśród osób młodych
Interpelacja nr 17139
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie drastycznego ograniczenia środków na aktywizację zawodową bezrobotnych, regionalnych dysproporcji w cięciach Funduszu Pracy oraz wzrostu bezrobocia wśród osób młodych
Zgłaszający: Patryk Wicher, Andrzej Adamczyk, Anna Pieczarka, Anna Paluch, Władysław Kurowski, Mariusz Krystian, Józefa Szczurek-Żelazko
Data wpływu: 13-05-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z pilną interwencją i kategorycznym żądaniem wyjaśnienia polityki resortu w zakresie dystrybucji środków z Funduszu Pracy na rok 2026 oraz lata ubiegłe. Problem drastycznego i niezrozumiałego ograniczania limitów dla powiatowych urzędów pracy (PUP) na finansowanie programów promocji zatrudnienia został niezwykle wyraźnie wyartykułowany na wczorajszym posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Rozwoju Małopolski. Głosy samorządowców i ekspertów z regionu jednoznacznie wskazują, że urzędy zostają pozbawione realnych narzędzi do walki z bezrobociem.
Sytuacja ta jest nie do zaakceptowania w kontekście obecnych danych z gospodarki. W latach 2024-2026 obserwujemy niepokojące tąpnięcia na rynkach lokalnych i falę zwolnień grupowych (m.in. w przemyśle i sektorze technologicznym). Eksperci wyraźnie wskazują, że stopa bezrobocia wykazuje tendencję wzrostową, a co najbardziej uderzające – drastycznie rośnie odsetek osób młodych pozostających bez pracy. Redukcja funduszy na staże i szkolenia w takim momencie to skazywanie całego pokolenia na zawodową marginalizację.
Szczególny sprzeciw budzi nietransparentny mechanizm cięć, który nierówno i niesprawiedliwie traktuje poszczególne regiony kraju.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, żądam rzetelnej odpowiedzi na następujące pytania:
Wyjaśnienie algorytmu i regionalnych dysproporcji: Kategorycznie żądam udostępnienia pełnego algorytmu podziału i ograniczania środków na rok 2026. Dlaczego procentowy spadek tych funduszy w jednym województwie jest znacznie wyższy i drastycznie różni się od cięć w innych regionach? Proszę o przedstawienie dokładnego zestawienia tabelarycznego pokazującego algorytm i ostateczny spadek środków (w ujęciu kwotowym i procentowym) dla każdego z 16 województw z osobna, wraz z merytorycznym uzasadnieniem tych dysproporcji.
Zestawienie środków historycznych: Jak kształtowały się całkowite kwoty przyznane z Funduszu Pracy na aktywizację zawodową w podziale na lata 2024, 2025 oraz plan na 2026 rok dla całego kraju?
Dynamika bezrobocia: Jak w analogicznych okresach (koniec 2024 r., koniec 2025 r. oraz I kwartał 2026 r.) kształtowała się stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce, ze szczególnym i wyodrębnionym uwzględnieniem stopy bezrobocia wśród osób do 30. roku życia?
Uzasadnienie polityki cięć: Jakie jest merytoryczne i makroekonomiczne uzasadnienie decyzji o ograniczaniu środków na aktywizację w momencie, gdy rynkowe prognozy wskazują na schłodzenie koniunktury, rosnące bezrobocie i konieczność natychmiastowego przekwalifikowywania pracowników tracących zatrudnienie?
Skutki dla osób młodych: Jakie działania osłonowe zamierza podjąć ministerstwo, aby zrekompensować urzędom pracy braki w środkach na programy dla młodych, skoro dotychczasowe limity nie pozwalają nawet na realizację bieżących, podstawowych wniosków o staże?
Oczekuję na wyczerpującą i popartą twardymi danymi odpowiedź, która wyjaśni samorządom i obywatelom, dlaczego państwo wycofuje się z aktywnej polityki rynkowej w tak newralgicznym czasie.
Interpelacja nr 17139
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie drastycznego ograniczenia środków na aktywizację zawodową bezrobotnych, regionalnych dysproporcji w cięciach Funduszu Pracy oraz wzrostu bezrobocia wśród osób młodych
Zgłaszający: Patryk Wicher, Andrzej Adamczyk, Anna Pieczarka, Anna Paluch, Władysław Kurowski, Mariusz Krystian, Józefa Szczurek-Żelazko
Data wpływu: 13-05-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z pilną interwencją i kategorycznym żądaniem wyjaśnienia polityki resortu w zakresie dystrybucji środków z Funduszu Pracy na rok 2026 oraz lata ubiegłe. Problem drastycznego i niezrozumiałego ograniczania limitów dla powiatowych urzędów pracy (PUP) na finansowanie programów promocji zatrudnienia został niezwykle wyraźnie wyartykułowany na wczorajszym posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Rozwoju Małopolski. Głosy samorządowców i ekspertów z regionu jednoznacznie wskazują, że urzędy zostają pozbawione realnych narzędzi do walki z bezrobociem.
Sytuacja ta jest nie do zaakceptowania w kontekście obecnych danych z gospodarki. W latach 2024-2026 obserwujemy niepokojące tąpnięcia na rynkach lokalnych i falę zwolnień grupowych (m.in. w przemyśle i sektorze technologicznym). Eksperci wyraźnie wskazują, że stopa bezrobocia wykazuje tendencję wzrostową, a co najbardziej uderzające – drastycznie rośnie odsetek osób młodych pozostających bez pracy. Redukcja funduszy na staże i szkolenia w takim momencie to skazywanie całego pokolenia na zawodową marginalizację.
Szczególny sprzeciw budzi nietransparentny mechanizm cięć, który nierówno i niesprawiedliwie traktuje poszczególne regiony kraju.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, żądam rzetelnej odpowiedzi na następujące pytania:
Wyjaśnienie algorytmu i regionalnych dysproporcji: Kategorycznie żądam udostępnienia pełnego algorytmu podziału i ograniczania środków na rok 2026. Dlaczego procentowy spadek tych funduszy w jednym województwie jest znacznie wyższy i drastycznie różni się od cięć w innych regionach? Proszę o przedstawienie dokładnego zestawienia tabelarycznego pokazującego algorytm i ostateczny spadek środków (w ujęciu kwotowym i procentowym) dla każdego z 16 województw z osobna, wraz z merytorycznym uzasadnieniem tych dysproporcji.
Zestawienie środków historycznych: Jak kształtowały się całkowite kwoty przyznane z Funduszu Pracy na aktywizację zawodową w podziale na lata 2024, 2025 oraz plan na 2026 rok dla całego kraju?
Dynamika bezrobocia: Jak w analogicznych okresach (koniec 2024 r., koniec 2025 r. oraz I kwartał 2026 r.) kształtowała się stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce, ze szczególnym i wyodrębnionym uwzględnieniem stopy bezrobocia wśród osób do 30. roku życia?
Uzasadnienie polityki cięć: Jakie jest merytoryczne i makroekonomiczne uzasadnienie decyzji o ograniczaniu środków na aktywizację w momencie, gdy rynkowe prognozy wskazują na schłodzenie koniunktury, rosnące bezrobocie i konieczność natychmiastowego przekwalifikowywania pracowników tracących zatrudnienie?
Skutki dla osób młodych: Jakie działania osłonowe zamierza podjąć ministerstwo, aby zrekompensować urzędom pracy braki w środkach na programy dla młodych, skoro dotychczasowe limity nie pozwalają nawet na realizację bieżących, podstawowych wniosków o staże?
Oczekuję na wyczerpującą i popartą twardymi danymi odpowiedź, która wyjaśni samorządom i obywatelom, dlaczego państwo wycofuje się z aktywnej polityki rynkowej w tak newralgicznym czasie.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
4 kwot, 30 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
12 / 1k zn.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (30)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12217 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.304.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17139 Pana Posła Patryka Wichera wraz z grupą posłów,
„w sprawie drastycznego ograniczenia środków na aktywizację zawodową bezrobotnych,
regionalnych dysproporcji w cięciach Funduszu Pracy oraz wzrostu bezrobocia wśród osób
młodych”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Podziału kwot środków Funduszu Pracy (FP) wynikających z planu finansowego FP na
finansowanie form pomocy przez samorządy powiatowe dokonano na podstawie przepisów
ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia1 oraz wydanego na
podstawie art. 277 tej ustawy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2025 r.
w sprawie zasad gospodarki finansowej Funduszu Pracy2.
Zgodnie z art. 267 ust. 4 ww. ustawy kwotę na finansowanie form pomocy, po
wyodrębnieniu stanowiącej 20% jej wartości rezerwy pozostającej w dyspozycji ministra
właściwego do spraw pracy, dzieli się między województwa według algorytmu. Kwoty
ustalone dla samorządów województw są z kolei dzielone między samorządy powiatowe
przez zarząd województwa wg kryteriów określonych przez sejmik województwa. Wzór
podziału środków określono w § 6 rozporządzenia RM.
Podział dokonywany jest w ten sposób, że po zebraniu wszystkich niezbędnych danych
kwota dla województwa w ramach każdego ze wskaźników określonych we wzorze (B, S, E
i N) wyliczana jest w wysokości proporcjonalnej do udziału, jaki osiągnięty w województwie
wskaźnik ma w sumie wskaźników ze wszystkich województw. Po podziale kwot na
województwa w ramach każdego ze wskaźników są one sumowane i na tej podstawie
ustalana jest ogólna kwota środków dla każdego województwa.
Zestawienie kwot wynikających z podziału środków FP na lata 2025-2026, wraz z ujęciem
kwotowym i procentowym różnicy pomiędzy nimi, prezentuje poniższa tabela.
Województwo Limit FP na 2025 Limit FP na 2026 Różnica (kwota)
(k. 3-k. 2)
Różnica (%)
(k. 4/k. 2)
1 2 3 4 5
Dolnośląskie 220 000 883,41 122 061 274,79 -97 939 608,62 -45%
Kujawsko-pomorskie 199 254 170,16 134 718 727,22 -64 535 442,94 -32%
Lubelskie 212 504 590,13 107 971 326,07 -104 533 264,06 -49%
Lubuskie 75 009 602,61 40 347 300,62 -34 662 301,99 -46%
Łódzkie 216 007 361,72 105 467 371,54 -110 539 990,18 -51%
1 Dz. U. poz. 620, z późn. zm.
2 Dz. U. poz. 1662.
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Małopolskie 258 158 216,84 117 684 954,01 -140 473 262,83 -54%
Mazowieckie 395 424 676,82 231 002 379,08 -164 422 297,74 -42%
Opolskie 76 789 653,45 39 215 951,14 -37 573 702,31 -49%
Podkarpackie 231 836 897,65 161 858 783,78 -69 978 113,87 -30%
Podlaskie 120 804 920,82 67 515 977,79 -53 288 943,03 -44%
Pomorskie 178 951 202,44 90 121 381,91 -88 829 820,53 -50%
Śląskie 253 002 855,48 145 176 011,60 -107 826 843,88 -43%
Świętokrzyskie 146 758 386,60 64 312 856,13 -82 445 530,47 -56%
Warmińsko-
mazurskie
154 592 272,27 94 821 277,12 -59 770 995,15 -39%
Wielkopolskie 220 106 482,53 94 636 047,88 -125 470 434,65 -57%
Zachodniopomorskie 145 089 627,07 101 334 779,32 -43 754 847,75 -30%
Łącznie 3 104 291
800,00
1 718 246 400,0
0
-
1 386 045 400,0
0
-45%
Dysproporcje w podziale środków FP pomiędzy poszczególnymi województwami wynikają
z określonego w przepisach algorytmu. Ponadto dane wykorzystywane do tego celu –
dotyczące liczby zarejestrowanych bezrobotnych, stopy bezrobocia oraz efektywności
działań aktywizacyjnych – mogą ulegać zmianom w kolejnych latach, co bezpośrednio
wpływa na proporcje przyznawanych kwot.
Informuję, że stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce wynosiła 5,1% na koniec 2024 r.
oraz 5,7% na koniec 2025 r. W maju 2026 r. wskaźnik ten osiągnął 5,9%, a w końcu czerwca,
zgodnie ze wstępnymi danymi, odnotowano jego dalszy spadek do 5,8%.
Główny Urząd Statystyczny publikuje stopę bezrobocia rejestrowanego wyłącznie w ujęciu
ogólnym, bez podziału na grupy wiekowe. Niemniej udział osób młodych w strukturze
zarejestrowanych bezrobotnych w latach 2021–2025 pozostawał na stabilnym poziomie –
osoby do 30 roku życia stanowiły średnio 24% ogółu zarejestrowanych, a na koniec maja
2026 r. wskaźnik ten wyniósł 24,2%.
Stopa bezrobocia młodych liczona jest tylko w badaniu aktywności ekonomicznej ludności
(BAEL). Wg tych danych stopa bezrobocia dla osób wieku 15-29 wyniosła 6,7% w 2024 r.
i 7,3% w 2025 r. Warto dodać, że w tym samym czasie stopa bezrobocia młodych w Unii
Europejskiej wyniosła odpowiednio 11,4% i 11,7%.
Wysokość tegorocznych limitów finansowania działań realizowanych przez publiczne
służby zatrudnienia wynika bezpośrednio z aktualnych ram budżetowych oraz konieczności
racjonalnego dysponowania środkami Funduszu Pracy.
Zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych3 podstawą
gospodarowania w trakcie roku budżetowego środkami FP jest roczny plan finansowy FP
będący załącznikiem do ustawy budżetowej. W toku prac nad projektem ustawy
budżetowej4 Minister Finansów i Gospodarki, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra
3 Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm.
4 Ustawa budżetowa na rok 2026 (Dz.U. poz. 62) została podpisana przez Prezydenta RP 20 stycznia 2026 r.
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Finansów z dnia 13 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu oraz trybu
i terminów opracowania materiałów do projektu ustawy budżetowej5, przekazuje wstępną
kwotę wydatków na dany rok oraz wyjściowe kwoty wydatków na kolejne lata dla
poszczególnych dysponentów części budżetowych.
Kierownictwo resortu pracy na każdym etapie uzgodnień podkreślało konieczność
utrzymania finansowania aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu na poziomie
analogicznym do 2025 r. Mimo tego, 25 lipca 2025 r. Minister Finansów i Gospodarki
przekazał mi, że limit wydatków FP w projekcie planu finansowego na br. ustalono na 10,1
mld zł.
Minister Finansów i Gospodarki wielokrotnie wskazywał, że Polskę objęto procedurą
nadmiernego deficytu (EDP), co determinuje konieczność konsolidacji finansów publicznych
i redukcji deficytu w kolejnych latach i ma odzwierciedlenie w średniookresowym planie
budżetowo-strukturalnym na lata 2025-2028, określającym ścieżkę wydatków do 2028 r.,
której przestrzeganie jest konieczne do ograniczenia deficytu nominalnego i redukcji długu
w średnim okresie. Jednocześnie wskazywał, że wydatki FP objęte są zakresem stabilizującej
reguły wydatkowej (SRW) oraz limitem wydatków corocznie wskazywanym w ustawie
budżetowej – oznacza to, że zwiększenie finansowania FP w ciągu roku ma bezpośredni
wpływ na konieczność ograniczenia wydatków pozostałych podmiotów objętych SRW.
Samorządy powiatów, w skali kraju, na finansowanie kosztów realizacji form pomocy, w tym
tych realizowanych w ramach projektów EFS+, dysponują w br. środkami FP w kwocie 1,7
mld zł. W latach 2024 i 2025 kwoty do dyspozycji urzędów pracy wyniosły po ok. 3,1 mld
zł.
Niezależnie od środków przekazywanych samorządom powiatowym, minister właściwy do
spraw pracy dysponuje rezerwą Funduszu Pracy. W jej ramach możliwe jest zwiększanie
środków przyznanych samorządom na finansowanie form pomocy w danym roku
budżetowym. W katalogu działań i programów możliwych do takiego finansowania znajdują
się m.in. programy aktywizacji zawodowej osób do 30 roku życia.
Mając na uwadze potrzeby zgłaszane przez urzędy pracy Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej podjęła decyzję o uruchomieniu 4 lutego br. naboru wniosków dla urzędów
pracy o dodatkowe środki z rezerwy FP na finansowanie kosztów realizacji form pomocy.
Po weryfikacji i ocenie wszystkich wniosków samorządom przyznano z rezerwy FP łącznie
173,5 mln zł. Każdy urząd pracy, który uczestniczył w naborze i złożył wniosek, otrzymał
wsparcie w ramach wskazanego naboru.
Kierownictwo resortu pracy na bieżąco monitoruje sytuacje związaną z zapotrzebowaniem
urzędów pracy na środki na działania aktywizacyjne, aby możliwie szybko kierować
wsparcie tam, gdzie potrzeby są największe. Aktualnie trwają prace nad założeniami
kolejnego naboru wniosków o środki rezerwy FP na finansowanie programów aktywizacji
zawodowej osób bezrobotnych.
Zgodnie z ustawą o rynku pracy i służbach zatrudnienia osobom do 30 roku życia
przysługuje, obok 6 innych grup wrażliwych na rynku pracy, pierwszeństwo w kierowaniu
do form wsparcia. Ustawa stanowi, że powiatowy urząd pracy powinien przedstawić
bezrobotnemu do 30 r. życia propozycję zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, szkolenia
albo innej formy pomocy w okresie do 4 miesięcy od dnia rejestracji. W akcie tym
ustanowiono też funkcję doradcy ds. osób młodych, którego zadaniem jest opracowanie
wraz z klientem indywidualnego planu działania (IPD). Od 1 stycznia br. wojewódzkie i
5 Dz. U. poz. 984.
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
powiatowe urzędy pracy mogą uruchamiać ze środków FP punkty kompleksowego wsparcia
osób młodych, które zapewniają informację i doradztwo dotyczące zatrudnienia, edukacji,
pomocy społecznej, kwestii mieszkaniowych czy zdrowotnych.
Osoby bezrobotne do 30 r. życia mogą też – tak jak inne zarejestrowane w urzędach pracy
– korzystać z takich form wsparcia, jak: pośrednictwo pracy, poradnictwo zawodowe,
szkolenia, bon na kształcenie ustawiczne, pożyczka edukacyjna, staż, skierowanie do pracy
w ramach robót publicznych, prac interwencyjnych czy prac społecznie użytecznych, pakiet
aktywizacyjny, dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej, pożyczka na podjęcie
działalności gospodarczej czy bon na zasiedlenie.
Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia zawiera ponadto rozwiązania kierowane do
pracodawców i przedsiębiorców, umożliwiające tworzenie i utrzymanie miejsc pracy, takie
jak m.in.: grant na utworzenie stanowiska pracy zdalnej, pożyczka na utworzenie stanowiska
pracy, refundacja kosztów poniesionych na opłatę wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia
społeczne młodocianych pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu
przygotowania zawodowego, dofinansowanie kształcenia ustawicznego ze środków
Krajowego Funduszu Szkoleniowego.
Omówione działania wpisują się w realizowany od 2014 r. w oparciu o kierunki wynikające
z Zalecenia Rady UE w sprawie Gwarancji dla Młodzieży6 program Gwarancji dla Młodzieży
(GdM), kontynuowany w obecnej postaci na podstawie zaktualizowanego w 2022 r. „Planu
realizacji Gwarancji dla młodzieży w Polsce”.
Udział młodych bezrobotnych w liczbie aktywizowanych jest znacząco wyższy niż ich
odsetek wśród bezrobotnych, co jest efektem troski, jaką państwo polskie otacza młodych
ludzi wchodzących lub powracających na rynek pracy. W 2025 r. udział w aktywnych
formach wsparcia rozpoczęło 87,3 tys. bezrobotnych do 30 r.ż. i stanowili oni aż 41,8%
ogółu zaktywizowanych. Najwięcej młodych bezrobotnych rozpoczęło prace subsydiowane
(38,7 tys. osób) oraz staże (36,7 tys.). W okresie styczeń-czerwiec 2026 r. zaktywizowano
ponad 28,5 tys. bezrobotnych do 30 roku życia. Osoby należące do tej grupy wiekowej
stanowiły 42,1% wszystkich zaktywizowanych we wskazanych miesiącach bezrobotnych
(staże rozpoczęło 13,7 tys. z nich, a prace subsydiowane podjęło 11,8 tys. Pozostała część
wybrała inne formy aktywizacji zawodowej).
Należy przy tym zaznaczyć, że system publicznych służb zatrudnienia jest
zdecentralizowany. Państwo zapewnia ramy prawne, finansowanie oraz systemy
informatyczne, z których korzystają wojewódzkie i powiatowe urzędy pracy, jednak
samorządy mogą określać priorytety działania samodzielnie, uwzględniając specyfikę
i potrzeby lokalnych rynków pracy.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
6 Zalecenie Rady UE z 30 października 2020 r. w sprawie pomostu do zatrudnienia –wzmocnienia Gwarancji dla
Młodzieży zastępujące zalecenie Rady z 22 kwietnia 2013 r. w sprawie stanowienia Gwarancji dla młodzieży.
-- 4 of 4 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.304.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17139 Pana Posła Patryka Wichera wraz z grupą posłów,
„w sprawie drastycznego ograniczenia środków na aktywizację zawodową bezrobotnych,
regionalnych dysproporcji w cięciach Funduszu Pracy oraz wzrostu bezrobocia wśród osób
młodych”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Podziału kwot środków Funduszu Pracy (FP) wynikających z planu finansowego FP na
finansowanie form pomocy przez samorządy powiatowe dokonano na podstawie przepisów
ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia1 oraz wydanego na
podstawie art. 277 tej ustawy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2025 r.
w sprawie zasad gospodarki finansowej Funduszu Pracy2.
Zgodnie z art. 267 ust. 4 ww. ustawy kwotę na finansowanie form pomocy, po
wyodrębnieniu stanowiącej 20% jej wartości rezerwy pozostającej w dyspozycji ministra
właściwego do spraw pracy, dzieli się między województwa według algorytmu. Kwoty
ustalone dla samorządów województw są z kolei dzielone między samorządy powiatowe
przez zarząd województwa wg kryteriów określonych przez sejmik województwa. Wzór
podziału środków określono w § 6 rozporządzenia RM.
Podział dokonywany jest w ten sposób, że po zebraniu wszystkich niezbędnych danych
kwota dla województwa w ramach każdego ze wskaźników określonych we wzorze (B, S, E
i N) wyliczana jest w wysokości proporcjonalnej do udziału, jaki osiągnięty w województwie
wskaźnik ma w sumie wskaźników ze wszystkich województw. Po podziale kwot na
województwa w ramach każdego ze wskaźników są one sumowane i na tej podstawie
ustalana jest ogólna kwota środków dla każdego województwa.
Zestawienie kwot wynikających z podziału środków FP na lata 2025-2026, wraz z ujęciem
kwotowym i procentowym różnicy pomiędzy nimi, prezentuje poniższa tabela.
Województwo Limit FP na 2025 Limit FP na 2026 Różnica (kwota)
(k. 3-k. 2)
Różnica (%)
(k. 4/k. 2)
1 2 3 4 5
Dolnośląskie 220 000 883,41 122 061 274,79 -97 939 608,62 -45%
Kujawsko-pomorskie 199 254 170,16 134 718 727,22 -64 535 442,94 -32%
Lubelskie 212 504 590,13 107 971 326,07 -104 533 264,06 -49%
Lubuskie 75 009 602,61 40 347 300,62 -34 662 301,99 -46%
Łódzkie 216 007 361,72 105 467 371,54 -110 539 990,18 -51%
1 Dz. U. poz. 620, z późn. zm.
2 Dz. U. poz. 1662.
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Małopolskie 258 158 216,84 117 684 954,01 -140 473 262,83 -54%
Mazowieckie 395 424 676,82 231 002 379,08 -164 422 297,74 -42%
Opolskie 76 789 653,45 39 215 951,14 -37 573 702,31 -49%
Podkarpackie 231 836 897,65 161 858 783,78 -69 978 113,87 -30%
Podlaskie 120 804 920,82 67 515 977,79 -53 288 943,03 -44%
Pomorskie 178 951 202,44 90 121 381,91 -88 829 820,53 -50%
Śląskie 253 002 855,48 145 176 011,60 -107 826 843,88 -43%
Świętokrzyskie 146 758 386,60 64 312 856,13 -82 445 530,47 -56%
Warmińsko-
mazurskie
154 592 272,27 94 821 277,12 -59 770 995,15 -39%
Wielkopolskie 220 106 482,53 94 636 047,88 -125 470 434,65 -57%
Zachodniopomorskie 145 089 627,07 101 334 779,32 -43 754 847,75 -30%
Łącznie 3 104 291
800,00
1 718 246 400,0
0
-
1 386 045 400,0
0
-45%
Dysproporcje w podziale środków FP pomiędzy poszczególnymi województwami wynikają
z określonego w przepisach algorytmu. Ponadto dane wykorzystywane do tego celu –
dotyczące liczby zarejestrowanych bezrobotnych, stopy bezrobocia oraz efektywności
działań aktywizacyjnych – mogą ulegać zmianom w kolejnych latach, co bezpośrednio
wpływa na proporcje przyznawanych kwot.
Informuję, że stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce wynosiła 5,1% na koniec 2024 r.
oraz 5,7% na koniec 2025 r. W maju 2026 r. wskaźnik ten osiągnął 5,9%, a w końcu czerwca,
zgodnie ze wstępnymi danymi, odnotowano jego dalszy spadek do 5,8%.
Główny Urząd Statystyczny publikuje stopę bezrobocia rejestrowanego wyłącznie w ujęciu
ogólnym, bez podziału na grupy wiekowe. Niemniej udział osób młodych w strukturze
zarejestrowanych bezrobotnych w latach 2021–2025 pozostawał na stabilnym poziomie –
osoby do 30 roku życia stanowiły średnio 24% ogółu zarejestrowanych, a na koniec maja
2026 r. wskaźnik ten wyniósł 24,2%.
Stopa bezrobocia młodych liczona jest tylko w badaniu aktywności ekonomicznej ludności
(BAEL). Wg tych danych stopa bezrobocia dla osób wieku 15-29 wyniosła 6,7% w 2024 r.
i 7,3% w 2025 r. Warto dodać, że w tym samym czasie stopa bezrobocia młodych w Unii
Europejskiej wyniosła odpowiednio 11,4% i 11,7%.
Wysokość tegorocznych limitów finansowania działań realizowanych przez publiczne
służby zatrudnienia wynika bezpośrednio z aktualnych ram budżetowych oraz konieczności
racjonalnego dysponowania środkami Funduszu Pracy.
Zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych3 podstawą
gospodarowania w trakcie roku budżetowego środkami FP jest roczny plan finansowy FP
będący załącznikiem do ustawy budżetowej. W toku prac nad projektem ustawy
budżetowej4 Minister Finansów i Gospodarki, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra
3 Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm.
4 Ustawa budżetowa na rok 2026 (Dz.U. poz. 62) została podpisana przez Prezydenta RP 20 stycznia 2026 r.
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Finansów z dnia 13 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu oraz trybu
i terminów opracowania materiałów do projektu ustawy budżetowej5, przekazuje wstępną
kwotę wydatków na dany rok oraz wyjściowe kwoty wydatków na kolejne lata dla
poszczególnych dysponentów części budżetowych.
Kierownictwo resortu pracy na każdym etapie uzgodnień podkreślało konieczność
utrzymania finansowania aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu na poziomie
analogicznym do 2025 r. Mimo tego, 25 lipca 2025 r. Minister Finansów i Gospodarki
przekazał mi, że limit wydatków FP w projekcie planu finansowego na br. ustalono na 10,1
mld zł.
Minister Finansów i Gospodarki wielokrotnie wskazywał, że Polskę objęto procedurą
nadmiernego deficytu (EDP), co determinuje konieczność konsolidacji finansów publicznych
i redukcji deficytu w kolejnych latach i ma odzwierciedlenie w średniookresowym planie
budżetowo-strukturalnym na lata 2025-2028, określającym ścieżkę wydatków do 2028 r.,
której przestrzeganie jest konieczne do ograniczenia deficytu nominalnego i redukcji długu
w średnim okresie. Jednocześnie wskazywał, że wydatki FP objęte są zakresem stabilizującej
reguły wydatkowej (SRW) oraz limitem wydatków corocznie wskazywanym w ustawie
budżetowej – oznacza to, że zwiększenie finansowania FP w ciągu roku ma bezpośredni
wpływ na konieczność ograniczenia wydatków pozostałych podmiotów objętych SRW.
Samorządy powiatów, w skali kraju, na finansowanie kosztów realizacji form pomocy, w tym
tych realizowanych w ramach projektów EFS+, dysponują w br. środkami FP w kwocie 1,7
mld zł. W latach 2024 i 2025 kwoty do dyspozycji urzędów pracy wyniosły po ok. 3,1 mld
zł.
Niezależnie od środków przekazywanych samorządom powiatowym, minister właściwy do
spraw pracy dysponuje rezerwą Funduszu Pracy. W jej ramach możliwe jest zwiększanie
środków przyznanych samorządom na finansowanie form pomocy w danym roku
budżetowym. W katalogu działań i programów możliwych do takiego finansowania znajdują
się m.in. programy aktywizacji zawodowej osób do 30 roku życia.
Mając na uwadze potrzeby zgłaszane przez urzędy pracy Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej podjęła decyzję o uruchomieniu 4 lutego br. naboru wniosków dla urzędów
pracy o dodatkowe środki z rezerwy FP na finansowanie kosztów realizacji form pomocy.
Po weryfikacji i ocenie wszystkich wniosków samorządom przyznano z rezerwy FP łącznie
173,5 mln zł. Każdy urząd pracy, który uczestniczył w naborze i złożył wniosek, otrzymał
wsparcie w ramach wskazanego naboru.
Kierownictwo resortu pracy na bieżąco monitoruje sytuacje związaną z zapotrzebowaniem
urzędów pracy na środki na działania aktywizacyjne, aby możliwie szybko kierować
wsparcie tam, gdzie potrzeby są największe. Aktualnie trwają prace nad założeniami
kolejnego naboru wniosków o środki rezerwy FP na finansowanie programów aktywizacji
zawodowej osób bezrobotnych.
Zgodnie z ustawą o rynku pracy i służbach zatrudnienia osobom do 30 roku życia
przysługuje, obok 6 innych grup wrażliwych na rynku pracy, pierwszeństwo w kierowaniu
do form wsparcia. Ustawa stanowi, że powiatowy urząd pracy powinien przedstawić
bezrobotnemu do 30 r. życia propozycję zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, szkolenia
albo innej formy pomocy w okresie do 4 miesięcy od dnia rejestracji. W akcie tym
ustanowiono też funkcję doradcy ds. osób młodych, którego zadaniem jest opracowanie
wraz z klientem indywidualnego planu działania (IPD). Od 1 stycznia br. wojewódzkie i
5 Dz. U. poz. 984.
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
powiatowe urzędy pracy mogą uruchamiać ze środków FP punkty kompleksowego wsparcia
osób młodych, które zapewniają informację i doradztwo dotyczące zatrudnienia, edukacji,
pomocy społecznej, kwestii mieszkaniowych czy zdrowotnych.
Osoby bezrobotne do 30 r. życia mogą też – tak jak inne zarejestrowane w urzędach pracy
– korzystać z takich form wsparcia, jak: pośrednictwo pracy, poradnictwo zawodowe,
szkolenia, bon na kształcenie ustawiczne, pożyczka edukacyjna, staż, skierowanie do pracy
w ramach robót publicznych, prac interwencyjnych czy prac społecznie użytecznych, pakiet
aktywizacyjny, dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej, pożyczka na podjęcie
działalności gospodarczej czy bon na zasiedlenie.
Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia zawiera ponadto rozwiązania kierowane do
pracodawców i przedsiębiorców, umożliwiające tworzenie i utrzymanie miejsc pracy, takie
jak m.in.: grant na utworzenie stanowiska pracy zdalnej, pożyczka na utworzenie stanowiska
pracy, refundacja kosztów poniesionych na opłatę wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia
społeczne młodocianych pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu
przygotowania zawodowego, dofinansowanie kształcenia ustawicznego ze środków
Krajowego Funduszu Szkoleniowego.
Omówione działania wpisują się w realizowany od 2014 r. w oparciu o kierunki wynikające
z Zalecenia Rady UE w sprawie Gwarancji dla Młodzieży6 program Gwarancji dla Młodzieży
(GdM), kontynuowany w obecnej postaci na podstawie zaktualizowanego w 2022 r. „Planu
realizacji Gwarancji dla młodzieży w Polsce”.
Udział młodych bezrobotnych w liczbie aktywizowanych jest znacząco wyższy niż ich
odsetek wśród bezrobotnych, co jest efektem troski, jaką państwo polskie otacza młodych
ludzi wchodzących lub powracających na rynek pracy. W 2025 r. udział w aktywnych
formach wsparcia rozpoczęło 87,3 tys. bezrobotnych do 30 r.ż. i stanowili oni aż 41,8%
ogółu zaktywizowanych. Najwięcej młodych bezrobotnych rozpoczęło prace subsydiowane
(38,7 tys. osób) oraz staże (36,7 tys.). W okresie styczeń-czerwiec 2026 r. zaktywizowano
ponad 28,5 tys. bezrobotnych do 30 roku życia. Osoby należące do tej grupy wiekowej
stanowiły 42,1% wszystkich zaktywizowanych we wskazanych miesiącach bezrobotnych
(staże rozpoczęło 13,7 tys. z nich, a prace subsydiowane podjęło 11,8 tys. Pozostała część
wybrała inne formy aktywizacji zawodowej).
Należy przy tym zaznaczyć, że system publicznych służb zatrudnienia jest
zdecentralizowany. Państwo zapewnia ramy prawne, finansowanie oraz systemy
informatyczne, z których korzystają wojewódzkie i powiatowe urzędy pracy, jednak
samorządy mogą określać priorytety działania samodzielnie, uwzględniając specyfikę
i potrzeby lokalnych rynków pracy.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
6 Zalecenie Rady UE z 30 października 2020 r. w sprawie pomostu do zatrudnienia –wzmocnienia Gwarancji dla
Młodzieży zastępujące zalecenie Rady z 22 kwietnia 2013 r. w sprawie stanowienia Gwarancji dla młodzieży.
-- 4 of 4 --