Interpelacja w sprawie refundacji testów wielogenowych dla pacjentek z wczesnym hormonozależnym rakiem piersi HER2-ujemnym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17119
do ministra zdrowia
w sprawie refundacji testów wielogenowych dla pacjentek z wczesnym hormonozależnym rakiem piersi HER2-ujemnym
Zgłaszający: Agnieszka Maria Kłopotek
Data wpływu: 12-05-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z licznymi głosami środowiska medycznego, organizacji pacjenckich oraz ekspertów onkologii dotyczącymi braku refundacji testów wielogenowych stosowanych w diagnostyce raka piersi zwracam się z prośbą o przedstawienie stanowiska Ministerstwa Zdrowia w tej sprawie.
Rak piersi pozostaje najczęściej diagnozowanym nowotworem u kobiet w Polsce. Szczególną grupę stanowią pacjentki z wczesnym hormonozależnym rakiem piersi HER2-ujemnym, u których decyzja o zastosowaniu chemioterapii często nie jest jednoznaczna. W wielu państwach europejskich standardem diagnostycznym są obecnie testy wielogenowe, pozwalające określić ryzyko nawrotu choroby oraz zasadność wdrożenia chemioterapii.
Jak wskazują eksperci kliniczni, w tym prof. Michał Jarząb z Narodowego Instytutu Onkologii w Gliwicach, testy te funkcjonują w Europie jako standard od ponad 10 lat, natomiast w Polsce nadal nie są refundowane. W praktyce oznacza to, że część pacjentek podejmuje decyzję terapeutyczną wyłącznie na podstawie parametrów klinicznych i markerów, które – według specjalistów – nie zawsze pozwalają na precyzyjną ocenę ryzyka nawrotu choroby.
Eksperci podkreślają również, że brak dostępu do refundowanych testów wielogenowych może prowadzić zarówno do niepotrzebnego stosowania chemioterapii, jak i do rezygnacji z leczenia u pacjentek, które rzeczywiście go wymagają. Wskazuje się przy tym na konsekwencje zdrowotne, społeczne i ekonomiczne związane z nadmiernym stosowaniem chemioterapii, w tym skutki uboczne, ryzyko utraty płodności, przedwczesnej menopauzy czy obciążenia psychicznego pacjentek.
Według przedstawicieli organizacji pacjenckich obecna sytuacja budzi także poważne wątpliwości natury etycznej, ponieważ dostęp do nowoczesnej diagnostyki uzależniony jest od możliwości finansowych pacjentki. W wielu przypadkach kobiety decydują się na wykonanie kosztownego badania prywatnie, często przy wsparciu rodziny.
Z informacji medialnych wynika również, że Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji wydała negatywną rekomendację dotyczącą refundacji tych testów, jednak równocześnie było rozważane wdrożenie programu pilotażowego, między innymi w wyspecjalizowanych ośrodkach Breast Cancer Unit.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi obecnie analizy dotyczące możliwości refundacji testów wielogenowych dla pacjentek z wczesnym hormonozależnym rakiem piersi HER2-ujemnym?
2. Jakie były główne przesłanki negatywnej rekomendacji AOTMiT w zakresie refundacji tych badań?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało potencjalne oszczędności systemowe wynikające z ograniczenia liczby niepotrzebnie stosowanych chemioterapii?
4. Czy w ramach prowadzonych analiz uwzględniono koszty społeczne i zdrowotne wynikające z działań niepożądanych chemioterapii, takich jak powikłania kardiologiczne, utrata płodności czy przedwczesna menopauza?
5. Czy resort zdrowia rozważa wdrożenie pilotażowego programu wykonywania testów wielogenowych w wyspecjalizowanych ośrodkach leczenia raka piersi typu Breast Cancer Unit?
6. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wypracowanie kryteriów kwalifikacji pacjentek do wykonywania testów wielogenowych tak, aby badania były stosowane wyłącznie w medycznie uzasadnionych przypadkach?
7. Ilu pacjentek rocznie mogłaby dotyczyć możliwość wykonania tego typu testów według analiz będących w posiadaniu Ministerstwa Zdrowia?
8. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi dialog z organizacjami pacjenckimi oraz środowiskiem onkologicznym w sprawie poprawy dostępu do nowoczesnej diagnostyki raka piersi?
9. Na jakim etapie znajdują się obecnie prace dotyczące ewentualnego wdrożenia refundacji lub programu pilotażowego oraz jaki jest przewidywany harmonogram dalszych działań?
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Kłopotek
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7322 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.152.2026.MK
Warszawa, 19 czerwca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację (nr 17119) Pani Poseł Agnieszki Kłopotek w sprawie
refundacji testów wielogenowych dla pacjentek z wczesnym hormonozależnym rakiem
piersi HER2-ujemnym, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
1. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi obecnie analizy dotyczące możliwości
refundacji testów wielogenowych dla pacjentek z wczesnym hormonozależnym
rakiem piersi HER2-ujemnym?
Pismem z dnia 14 stycznia br. Minister Zdrowia zlecił Prezesowi Agencji Oceny Technologii
Medycznych i Taryfikacji przygotowanie rekomendacji w sprawie zasadności
zakwalifikowania świadczenia „Test wielogenowy (eng.multigene assay; MGA) Oncotype
DX® w celu oceny prognostyczne) i predykcyjnej korzyści z chemioterapii u pacjentek z
wczesnym rakiem piersi (ICD-10: C50), hormonozależnym (HR+), bez ekspresji receptora
HER2 (HER2-), bez przerzutów do węzłów chłonnych(N0) lub z przerzutami do
maksymalnie 1-3 węzłów chłonnych(N1)”, jako świadczenia gwarantowanego z zakresu
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz leczenia szpitalnego wraz z opracowaniem
wyceny dla świadczenia.
13 kwietnia 2026r. do Ministerstwa Zdrowia wpłynęła rekomendacja nr 44/2026 Prezesa
Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w sprawie oceny zasadności
zakwalifikowania wielogenowego testu genetycznego Oncotype DX w ocenie
prognostycznej i predykcyjnej korzyści klinicznych chemioterapii stosowanej w raku piersi
jako świadczenia gwarantowanego. Prezes Agencji nie zarekomendował zakwalifikowania
świadczenia pod nazwą „Test wielogenowy (ang. multigene assay; MGA) Oncotype DX w
celu oceny prognostycznej i predykcyjnej korzyści z chemioterapii u pacjentek z wczesnym
rakiem piersi (ICD-10: C50), hormonozależnym (HR+), bez ekspresji receptora HER2
(HER2-), bez przerzutów do węzłów chłonnych (N0) lub z przerzutami do maksymalnie 1-3
węzłów chłonnych (N1)” jako świadczenia gwarantowanego z zakresu ambulatoryjnej
opieki specjalistycznej i leczenia szpitalnego.
Do Ministerstwa Zdrowia wpłynęła szeroka korespondencja ze strony środowiska
medycznego w związku z ww. rekomendacją. Aktualnie analizowana jest zarówno cała
rekomendacja, jak i nadesłana w jej sprawie korespondencja.
2. Jakie były główne przesłanki negatywnej rekomendacji AOTMiT w zakresie
refundacji tych badań?
Prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w ww. rekomendacji wskazał,
że „
Uwarunkowania formalno-prawne związane z funkcjonowaniem medycznych
laboratoriów diagnostycznych, w szczególności w zakresie akredytacji, kontroli jakości,
nadzoru oraz odpowiedzialności za wykonywanie badań genetycznych, nie pozwalają na
wdrożenie wnioskowanego świadczenia. Zakłada ono bowiem realizację istotnej części
procedury przez podmioty działające poza terytorium Unii Europejskiej, które nie podlegają
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
krajowym ani unijnym regulacjom właściwym dla laboratoriów diagnostycznych, w tym w
zakresie ochrony praw pacjenta. W konsekwencji nie jest możliwe zapewnienie zgodności
realizacji świadczenia z obowiązującymi przepisami i standardami diagnostyki
laboratoryjnej, co stanowi przeszkodę dla objęcia tej technologii finansowaniem ze
środków publicznych”. Całość dokumentacji dot. zlecenia dostępna pod linkiem:
https://bip.aotm.gov.pl/zlecenia-mz-2026/1125-materialy-2026/9442-14-2026-zlc.
3. Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało potencjalne oszczędności systemowe
wynikające z ograniczenia liczby niepotrzebnie stosowanych chemioterapii?
4. Czy w ramach prowadzonych analiz uwzględniono koszty społeczne i zdrowotne
wynikające z działań niepożądanych chemioterapii, takich jak powikłania
kardiologiczne, utrata płodności czy przedwczesna menopauza?
Przedmiotowe analizy były elementem zlecenia skierowanego do Prezesa Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji, który wskazał, że „
Oszacowanie skutków
finansowych dla płatnika przedstawione przez Agencję wskazuje, że zakwalifikowanie
ocenianego świadczenia do wykazu świadczeń gwarantowanych mogłaby wiązać się z
dodatkowymi wydatkami rzędu 36-140 mln zł rocznie. Przedstawione prognozy obarczone
są jednak istotną niepewnością, wynikającą zarówno z przyjętych założeń dotyczących
wielkości populacji docelowej, jak i z trudności w precyzyjnym oszacowaniu kosztów
chemioterapii ponoszonych w populacji pacjentów, u których nie wystąpiłyby korzyści
kliniczne z jej zastosowania”.
5. Czy resort zdrowia rozważa wdrożenie pilotażowego programu wykonywania
testów wielogenowych w wyspecjalizowanych ośrodkach leczenia raka piersi typu
Breast Cancer Unit?
6. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wypracowanie kryteriów kwalifikacji pacjentek
do wykonywania testów wielogenowych tak, aby badania były stosowane
wyłącznie w medycznie uzasadnionych przypadkach?
9. Na jakim etapie znajdują się obecnie prace dotyczące ewentualnego wdrożenia
refundacji lub programu pilotażowego oraz jaki jest przewidywany harmonogram
dalszych działań?
Jak już wskazano powyżej aktualnie prowadzona jest analiza przesłanej korespondencji
dotyczącej rekomendacji nr 44/2026 Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i
Taryfikacji, na obecnym etapie przedmiotowych analiz, nie jest możliwe udzielenie
odpowiedzi na ww. pytania.
7. Ilu pacjentek rocznie mogłaby dotyczyć możliwość wykonania tego typu testów
według analiz będących w posiadaniu Ministerstwa Zdrowia?
W omawianej rekomendacji Prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
wskazał: „
Wielkość populacji docelowej określono na podstawie danych zawartych w
Karcie Świadczenia Opieki Zdrowotnej [KŚOZ], pozyskanych opinii oraz danych z
Krajowego Rejestru Nowotworów [KRN].
Skonstruowano warianty maksymalny i minimalny dla każdego ze źródeł informacji, z
wyjątkiem KRN, rozumiany jako liczebność populacji docelowej oraz liczebność populacji
pacjentów, u których można oczekiwać największych potencjalnych korzyści z
zastosowania ocenianej technologii.
Szacowaną liczebność populacji określono następująco:
– wg danych z KŚOZ: MIN: 4 250 pacjentów; MAX: 12 000 pacjentów;
– wg opinii ekspertów: MIN: 3 560 pacjentów; MAX: 8 957 pacjentów;
– wg danych KRN: 13 812 pacjentów”.
8. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi dialog z organizacjami pacjenckimi oraz
środowiskiem onkologicznym w sprawie poprawy dostępu do nowoczesnej
diagnostyki raka piersi?
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Aktualnie analizowana jest korespondencja, która wpłynęła do Ministerstwa Zdrowia w
sprawie rekomendacji nr 44/2026 Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i
Taryfikacji. W procesie decyzyjnym dotyczących omawianego świadczenia brana jest pod
uwagę opinia środowiska medycznego, jednak ostateczne decyzje w przedmiotowej
sprawie jeszcze nie zapadły.
Dodatkowo uprzejmie informuję, że w Ministerstwie Zdrowia trwają prace dotyczące
innych dostępnych w Europie testów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --