tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 8 lipca 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 17113
Znak sprawy: DC1.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17113 złożoną przez Panią Poseł Bożenę Lisowską
w sprawie standardów odpraw celnych oraz systemowych rozwiązań w relacjach
administracji celnej z przedsiębiorcami uprzejmie informuję, co następuje.
1. Czy Ministerstwo dysponuje wiedzą na temat doniesień o braku jednolitości
w stosowaniu procedur celnych przez poszczególne oddziały celne w Polsce?
2. W jaki sposób resort zamierza ujednolicić standardy odpraw, aby
wyeliminować różnice w interpretacji przepisów między poszczególnymi
regionami kraju?
W przypadku zgłoszeń celnych standaryzacja odpraw jest realizowana poprzez
stosowanie ogólnokrajowych systemów operacyjnych do obejmowania towarów
procedurami celnymi w imporcie, tranzycie i wywozie. Zgłoszenia celne
dokonywane są drogą elektroniczną zgodnie z jednolitymi standardami, tj. według
specyfikacji xml właściwych dla tych systemów (publikowanych na stronach
Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych - PUESC ). Różnice w działaniu
systemów wynikają z różnorodności obsługiwanych w nich procedur celnych
(procedury związane z dopuszczeniem do obrotu, procedury wywozowe, procedury
specjalne), których istota wymaga różnego traktowania oraz typów zgłoszeń
celnych (procedury standardowe albo uproszczone), jak również wyników analizy
ryzyka, w tym jej oceny w ramach konkretnej sprawy. Nie zmienia to jednak faktu, że
zasady dokonywania zgłoszeń celnych są jednolite dla całego kraju - zgłoszenia są
elektroniczne, a systemy operacyjne do ich obsługi - ogólnokrajowe, zbudowane
według założeń i standardów określonych dla całego kraju lub Unii Europejskiej (UE)
w przypadku systemów transeuropejskich.
W zakresie zgłoszonego problemu dotyczącego odrzucania alternatywnych
dowodów z unijnych urzędów celnych przez OC Pruszków w przypadku procedury

-- 1 of 5 --

2/5
tranzytu, chociaż nie jest to wskazane w piśmie, Krajowa Administracja Skarbowa
pragnie poinformować, że warunki, jakie muszą spełniać dokumenty w celu uznania
jako alternatywny dowód na zakończenie procedury tranzytu unijnego, określone są
w art. 312 RW1 oraz w przypadku alternatywnego dowodu kończącego operację TIR
art. 281 RW. Jednocześnie warunki te opisane są w Podręczniku Tranzytowym pkt
VII.3.3. Alternatywny dowód zakończenia procedury (a zwłaszcza zapisy w pkt
VII.3.3.2.):
Alternatywny dowód można przedstawić w postaci jednego z następujących rodzajów
dokumentów, z których każdy umożliwia właściwym organom państwa wyjścia
ustalenie, że obejmuje on dane towary i że w związku z tym towary te faktycznie
opuściły terytorium umawiających się stron/Unii:
(i) oryginalny dokument celny wystawiony w państwie trzecim, w którym towary
zostały objęte procedurą celną.
Jeżeli oryginał dokumentu celnego jest dostarczany w formie elektronicznego
dokumentu celnego, organy celne państwa wyjścia mogą go przyjąć jako alternatywny
dowód, o ile organy te w razie wątpliwości:
a) mogą uzyskać bezpośredni dostęp do elektronicznego dokumentu celnego w
odpowiednim systemie celnym danego państwa trzeciego (zob. przykłady) lub
b) mogą skontaktować się z odpowiednim organem celnym danego państwa trzeciego
w drodze korespondencji urzędowej i państwo to potwierdzi autentyczność
elektronicznego dokumentu celnego lub zapewni dostęp do takiego dokumentu;
(ii) każdy inny dokument, w którym określono, że towary znajdują się w obrocie w
danym państwie trzecim, i który został opatrzony pieczęcią i podpisem lub w inny
sposób poświadczony (tj. elektronicznie lub za pomocą innego środka certyfikacji
stosowanego przez państwa trzecie) przez organy celne tego państwa w taki sposób,
aby mógł zostać zaakceptowany przez organy celne państwa wyjścia.
Tylko dokumenty spełniające te wymogi mogą być zaakceptowane i nie każdy
dokument (nawet z państwa członkowskiego) może być uznany z dowód
alternatywny. Zwracam uwagę, że w tych przypadkach operacje tranzytu nie zostały
zamknięte w sposób regularny (w systemie NCTS), co jest nieprawidłowością, a
zatem organ celny jest uprawniony do dokładnej weryfikacji przedstawionych
dowodów.
Jeśli chodzi natomiast o procedurę wystawiania świadectwa przewozowego EUR.1,
które jest dowodem pochodzenia wywożonych produktów w ramach
preferencyjnego handlu, to w zależności od kierunku wywozu produktu, regulowana
jest ona przez poszczególne umowy o wolnym handlu. Uregulowania
poszczególnych umów w tym zakresie są podobne lub identyczne.
I tak na przykładzie przepisów Regionalnej konwencji w sprawie
paneurośródziemnomorskich preferencyjnych reguł pochodzenia2, zgodnie
z Dodatkiem I „Definicja Pojęcia »Produkty Pochodzące« i Metod współpracy
Administracyjnej” :
Art. 20 ust.3. Eksporter występujący z wnioskiem o wystawienie świadectwa
przewozowego EUR.1 musi być przygotowany do przedłożenia na każde żądanie
organów celnych Umawiającej się Strony wywozu, w której wystawiono dane
1 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające
szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i
Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny
2 Decyzja Nr 1/2023 Wspólnego Komitetu Regionalnej konwencji w sprawie
paneurośródziemnomorskich preferencyjnych reguł pochodzenia z dnia 7 grudnia 2023 r. w sprawie
zmiany Regionalnej konwencji w sprawie paneurośródziemnomorskich preferencyjnych reguł
pochodzenia

-- 2 of 5 --

3/5
świadectwo przewozowe EUR.1, wszelkich stosownych dokumentów
potwierdzających status pochodzenia przedmiotowych produktów oraz spełnienie
pozostałych wymogów niniejszej Konwencji.
Organy celne Umawiającej się Strony wywozu wystawiają świadectwo przewozowe
EUR.1, jeżeli dane produkty mogą zostać uznane za produkty pochodzące i jeżeli
spełniają one pozostałe wymogi niniejszej Konwencji ( ust. 4).
Organy celne wystawiające świadectwa przewozowe EUR.1 podejmują wszelkie kroki
niezbędne do zweryfikowania statusu pochodzenia produktów i wypełnienia
pozostałych wymogów niniejszej Konwencji. W tym celu mają one prawo żądać
przedstawienia wszelkich dowodów i przeprowadzać kontrole ksiąg rachunkowych
eksportera lub dokonywać wszelkich innych czynności kontrolnych, jakie uznają za
odpowiednie.(ust.5)
Jednocześnie w kontekście wystawiania świadectw przewozowych EUR. 1 nie ma
możliwości ustalenia zamkniętego katalogu dokumentów niezbędnych do
potwierdzenia pochodzenia towaru. Każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie
i w zależności od rodzaju towaru organ celny może żądać różnego rodzaju
dokumentów od prostego oświadczenia do dokładnego opisu procesu
technologicznego.
Aby organ celny mógł potwierdzić pochodzenie eksporter musi być w stanie je
udokumentować i to organ celny decyduje o konieczności przedłożenia oryginału
lub kopii poszczególnych dokumentów, w zależności od konkretnego towaru. Przy
ustalaniu pochodzenia zastosowanie mają różnego rodzaju reguły pochodzenia,
które mogą być oparte na klasyfikacji taryfowej lub wartości użytych materiałów
niepochodzących, jak i na rodzaju procesów technologicznych jakie powinny być
przeprowadzone. Dlatego nie ma możliwości stosowania jednolitego podejścia do
wszystkich wniosków o wystawienie świadectwa EUR. 1.
W przypadku docierających do nas sygnałów o nieprawidłowościach, każda sprawa
jest badana indywidualnie.
Należy również zauważyć, że delegacja ustawowa dla Ministra Finansów do
określenia sposobu i trybu wystawiania przez organy celne świadectw, zawarta
w art. 10 ust. 3 ustawy Prawo celne – dotyczy świadectw potwierdzających
niepreferencyjne pochodzenie towarów, a zatem nie dotyczy świadectw
preferencyjnych EUR.1.
3. Czy planowane jest wdrożenie w KAS dedykowanych, kompetentnych
komórek wsparcia, które udzielałyby wiążących i spójnych informacji
w zakresie systemów SENT, F-GAZ oraz sankcji gospodarczych?
Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) nie przewiduje uruchamiania oddzielnych
komórek wsparcia we wskazanych wyżej obszarach. W zakresie działalności KAS,
istnieje wiele zagadnień wymagających specjalistycznej wiedzy, dlatego tworzenie
komórek wsparcia dla każdego z takich obszarów nie jest możliwe. KAS wdrażając
nowe przepisy czy systemy stara się zapewnić wystarczający dostęp do wiedzy, aby
stosowanie nowych zasad było właściwie realizowane przez zobowiązane
podmioty. Każda nowa regulacja na początku jej stosowania (jak w przypadku F-
gazów) budzi wątpliwości i mnoży pytania, nie każda jednak wymaga powoływania
odrębnych komórek wsparcia. Komórki takie powoływane są w sytuacji, gdy
realizacja nowego zadania KAS wiąże się ze wzmożoną obsługą i wymaga np.
zwiększenia obsady kadrowej.
W odniesieniu do kwestii sektorowych sankcji międzynarodowych wskazać należy,
że KAS udziela na bieżąco odpowiedzi zarówno na zapytania podmiotów
gospodarczych jak i jednostek podległych.

-- 3 of 5 --

4/5
4. Jakie działania zostaną podjęte, aby skrócić czas trwania postępowań
celnych i windykacyjnych, które obecnie zagrażają płynności finansowej
wielu polskich przedsiębiorstw?
W interpelacji zarzucono organom celnym „przewlekłość i biurokratyzację”,
powołując się na „przypadki „zamrażania” spraw mimo kompletnej dokumentacji
(np. w OC Biała Podlaska w procedurze 4200, gdzie postępowania trwają ponad 1,5
roku). W OC Pruszków odrzucane są alternatywne dowody z unijnych (np.
austriackich) urzędów celnych, co sztucznie wydłuża procesy odwoławcze.
Odnosząc się do sytuacji dotyczącej procedury 4200 należy zauważyć, że podczas
toczącego się postępowania, w sytuacji gdy istnieją wątpliwości co do zakończenia
w sposób prawidłowy procedury 4200, bądź dokonywane są zmiany w trakcie
trwania procedury 4200, np. zmiana ostatecznego odbiorcy, organ celny może
zażądać wszelkich dokumentów świadczących o prawidłowym zakończeniu
procedury na podst. art. 15 unijnego kodeksu celnego (dalej: UKC)3.
W trakcie toczącego się postępowania w związku z kontrolą zgłoszenia celnego na
podstawie art.48 UKC, zgodnie z art. 15 UKC na żądanie organu celnego
i w określonym terminie każda osoba bezpośrednio lub pośrednio uczestnicząca
w załatwianiu formalności celnych ma obowiązek udzielenia informacji organom
celnym.
Nie bez znaczenia jest fakt, że w procedurze 4200 często dochodzi do
wykorzystywania ww. zwolnienia do nadużyć i oszustw podatkowych, dlatego
w toku toczącego się postępowania w sytuacji wystąpienia nieścisłości, organ celny
powinien wyjaśnić wszystkie okoliczności, w tym wystąpić o dokumenty, które
jednoznacznie potwierdzą prawidłowe zakończenie procedury. Brak odpowiednich
mechanizmów kontrolnych stwarza ryzyko, że towary pozostaną w państwie
członkowskim przywozu i nie zostanie od nich odprowadzony podatek VAT, albo
że nie zostaną obłożone podatkiem VAT w państwie członkowskim
przeznaczenia.
Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż „W OC Pruszków odrzucane są alternatywne
dowody z unijnych (np. austriackich) urzędów celnych, co sztucznie wydłuża procesy
odwoławcze.”, uprzejmie informuję, że przedmiotowa informacja została
przedstawiona jako proces cykliczny, natomiast dotyczy jednostkowej sprawy
indywidualnej. Z uwagi na niedopełnienie obowiązków związanych z zamknięciem
operacji w sposób regularny (w systemie NCTS), co jest nieprawidłowością - organ
celny był uprawniony do dokładnej weryfikacji przedstawionych dowodów.
Postępowanie celne zostało zakończone wydaniem decyzji. Sprawa jest obecnie
rozpatrywana w trybie odwoławczym.
5. Czy Ministerstwo rozważy wprowadzenie mechanizmów dialogu (na wzór
rozwiązań chorwackich), pozwalających na ustalanie harmonogramów spłat
należności celnych w celu ochrony przedsiębiorstw przed upadłością?
Ministerstwo Finansów nie planuje obecnie wprowadzania dodatkowych, poza już
obowiązującymi, mechanizmów w ww. obszarze.
6. Z czego wynika chroniczny brak odpowiedzi na korespondencję agencji
celnych przez niektóre oddziały (np. OC Pruszków, OC Gdańsk) i jakie
konsekwencje zostaną wyciągnięte wobec osób odpowiedzialnych za ten stan
rzeczy?
3 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r.
ustanawiające unijny kodeks celny

-- 4 of 5 --

5/5
Priorytetowym kanałem komunikacji organów KAS z agencjami celnymi są
komunikaty przesyłane bezpośrednio w systemach informatycznych służących do
obsługi zgłoszeń celnych. Wykorzystanie dedykowanych systemów operacyjnych
stanowi celowe założenie KAS, ukierunkowane na skrócenie czasu obsługi zgłoszeń
oraz minimalizację ryzyka wystąpienia zjawisk niepożądanych.
Niezależnie od powyższego, do oddziałów celnych wpływa każdego dnia znaczna
liczba wiadomości e-mail (średnio około 600 zapytań dziennie). Korespondencja ta
w większości dotyczy spraw, w których właściwa komunikacja na linii organ celny –
zgłaszający powinna odbywać się wyłącznie za pomocą automatycznych
komunikatów systemowych. Wpływające zapytania dotyczą często kwestii
podstawowych, takich jak weryfikacja statusu zgłoszenia, który to status
zgłaszający może samodzielnie monitorować w dedykowanej aplikacji. Ponadto
powszechną praktyką ze strony agencji celnych jest kilkukrotne wysyłanie
wiadomości w tej samej sprawie (tzw. dublowanie zapytań). Powoduje to sztuczne
zwiększenie kolejki spraw oczekujących, a w konsekwencji wydłuża czas reakcji
urzędu.
Jednocześnie pragnę zapewnić, że bieżący dozór celny prowadzony jest w sposób
ciągły i nie zidentyfikowano przypadków pozostawienia bez rozpatrzenia
korespondencji o charakterze priorytetowym lub istotnym dla przebiegu procedur
celnych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów

-- 5 of 5 --