Interpelacja w sprawie wsparcia i dofinansowania stołówek na uczelniach publicznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17109
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie wsparcia i dofinansowania stołówek na uczelniach publicznych
Zgłaszający: Adrian Zandberg
Data wpływu: 12-05-2026
Szanowny Panie Ministrze!
W ostatnich latach w wielu polskich uczelniach dochodzi do stopniowej likwidacji lub komercjalizacji stołówek studenckich. Coraz częściej funkcje publicznych stołówek zastępowane są przez prywatne punkty gastronomiczne oferujące posiłki w cenach niedostępnych dla znaczącej części studentów.
Problem ten jest szczególnie istotny w kontekście rosnących kosztów życia, cen najmu mieszkań, energii i żywności, które w sposób szczególny uderzają w młodych studentów. Dostęp do tanich, pełnowartościowych posiłków na uczelniach przez dekady stanowił jeden z podstawowych elementów systemu wsparcia socjalnego studentów. Likwidacja stołówek akademickich oraz zastępowanie ich działalnością komercyjną pogłębia nierówności społeczne i utrudnia dostęp do edukacji osobom pochodzącym z mniej zamożnych środowisk.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Na jakim etapie znajdują się prace nad programem finansowania publicznych stołówek na uczelniach, umożliwiającym sprzedaż posiłków w cenach niższych od cen rynkowych? Jest maj 2026 roku, w czerwcu 2025 roku wiceministra Karolina Zioło-Pużuk po strajku studentów Uniwersytetu Warszawskiego zobowiązała się do jego przedstawienia do końca roku 2025.
Czy ministerstwo przeprowadziło lub prowadzi zapowiedzianą „promocję pośród władz uczelni programów, które zwracają uwagę na aspekt socjalny życia studentów oraz promują aktywność studentów, a także pokazywanie i wspieranie dobrych praktyk w tym zakresie” (z odpowiedzi ministerstwa na interpelację nr 10353)?
Ile publicznych uczelni w Polsce prowadzi obecnie stołówki studenckie finansowane lub współfinansowane ze środków publicznych?
Czy ministerstwo prowadzi statystyki dotyczące liczby stołówek akademickich zlikwidowanych w ostatnich 10 latach?
Czy resort analizował rozwiązania funkcjonujące w innych państwach europejskich, w których publiczne stołówki akademickie stanowią element polityki społecznej państwa?
Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo w celu przeciwdziałania wykluczeniu ekonomicznemu studentów wynikającemu z rosnących kosztów utrzymania?
Proszę o odpowiedź w terminie określonym ustawą.
Sekretarz stanu Karolina Zioło-Pużuk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11220 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
BM-WRP.055.7.2026.JA
Warszawa, 18 sierpnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 17109
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Adriana Zandberga
w sprawie wsparcia i dofinansowania stołówek na uczelniach publicznych.
Szanowny Panie Pośle,
odpowiadając na pytania zawarte w Pańskiej interpelacji, przedstawiam poniższe stanowisko.
1. Na jakim etapie znajdują się prace nad programem finansowania publicznych stołówek
na uczelniach, umożliwiającym sprzedaż posiłków po cenach niższych od cen
rynkowych? Jest maj 2026 roku, w czerwcu 2025 roku wiceministra Karolina Zioło-
Pużuk po strajku studentów Uniwersytetu Warszawskiego zobowiązała się do jego
przedstawienia do końca roku 2025.
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego podejmuje konkretne działania zmierzające
do ułatwienia dostępu do jakościowych i przystępnych cenowo posiłków na polskich
uczelniach. Działania te mają charakter kompleksowy, a ich celem jest stworzenie
uniwersalnych i trwałych mechanizmów funkcjonowania stołówek, opartych na potrze-
bach studentów i pracowników akademickich oraz możliwościach polskich uczelni w tym
zakresie. Obecnie trwają zaawansowane prace nad stworzeniem nowoczesnego modelu
akademickiej gastronomii społecznej we współpracy z poszczególnymi uczelniami.
W tym celu uruchomiono pilotażowy program opracowania modelu funkcjonowania
i uruchomienia prototypowej stołówki studenckiej na Uniwersytecie Przyrodniczym
we Wrocławiu, a jednocześnie na Uniwersytecie Jagiellońskim realizowany jest projekt
„Diagnoza systemów żywienia akademickiego w Polsce” , który ma na celu kompleksową
ocenę funkcjonowania stołówek i punktów gastronomicznych na trzech publicznych
uczelniach w Polsce: Uniwersytecie Jagiellońskim, SGGW i Uniwersytecie Rzeszowskim.
2. Czy Ministerstwo przeprowadziło lub prowadzi zapowiedzianą „promocję pośród
władz uczelni programów, które zwracają uwagę na aspekt socjalny życia studentów
oraz promują aktywność studentów, a także pokazywanie i wspieranie dobrych praktyk
w tym zakresie” (z odpowiedzi Ministerstwa na interpelację nr 10353)?
-- 1 of 4 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego prowadzi równolegle szereg działań, których
celem jest promocja dobrych praktyk w zakresie zapewniania bezpieczeństwa socjalnego
na uczelniach.
Podczas spotkań konsultacyjnych z rektorami przedstawiciele kierownictwa MNiSW
podkreślają znaczenie tworzenia miejsc, w których studenci mogą zjeść tani i zdrowy
posiłek, oraz kładą nacisk na potrzebę rozwijania tego rodzaju infrastruktury. Jako
przykład wskazywane są uczelnie prowadzące stołówki akademickie, a kolejni rektorzy są
zachęcani do dzielenia się doświadczeniami i dobrymi praktykami.
Zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), dalej: „ustawa PSWN”, prowadzenie stołówek pozostaje
w zakresie autonomii uczelni. Rolą MNiSW jest zachęcanie uczelni do rozwijania stołówek
akademickich oraz wspieranie ich w tym zakresie.
W ramach promocji modelu bezpieczeństwa socjalnego studentów MNiSW zleciło
Parlamentowi Studentów RP stworzenie pierwszego rankingu „Uczelnia Otwarta”. Jest
to ranking oceniający warunki życia oraz dostępność infrastruktury studenckiej.
Pierwsza edycja „Uczelni Otwartej” cieszyła się dużym zainteresowaniem (łącznie
przystąpiło 58 szkół wyższych reprezentujących różne typy uczelni) i wiadomo już, że
Parlament Studentów RP będzie kontynuował projekt mający na celu upowszechnianie
rozwiązań wspierających równe szanse i dobrostan studentów
3. Ile publicznych uczelni w Polsce prowadzi obecnie stołówki studenckie finansowane
lub współfinansowane ze środków publicznych?
Podstawowe dane dotyczące stołówek studenckich są objęte sprawozdawczością
i publikowane corocznie w opracowaniu Głównego Urzędu Statystycznego „Szkolnictwo
wyższe i jego finanse”. Dostęp do dokumentu jest otwarty i nie podlega żadnym
restrykcjom.
4. Czy Ministerstwo prowadzi statystyki dotyczące liczby stołówek akademickich
zlikwidowanych w ostatnich 10 latach?
Szczegółowe dane dotyczące liczby stołówek akademickich są również publikowane
corocznie w opracowaniu Głównego Urzędu Statystycznego „Szkolnictwo wyższe i jego
finanse”. Raporty i dane publikowane przez Główny Urząd Statystyczny dostarczają
wiarygodnych, rzetelnych, niezależnych oraz wysokiej jakości informacji statystycznych.
MNiSW zachęca do bieżącego śledzenia publikowanych przez GUS raportów.
Jednocześnie MNiSW zwraca uwagę na fakt, że liczba likwidowanych i nowo
powstających stołówek zmienia się z roku na rok. Z punktu widzenia długoterminowych
celów Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego istotniejsze są jednak realne potrzeby
studentów i pracowników akademickich oraz wypracowanie uniwersalnego i możliwie
powszechnego modelu funkcjonowania stołówek akademickich, który w przyszłości
będzie mógł zostać wdrożony we wszystkich uczelniach w Polsce, niż analiza
historycznych danych liczbowych.
Długoterminowym celem działań Ministerstwa jest zatrzymanie procesu likwidacji oraz
komercjalizacji stołówek akademickich. Resort stoi na stanowisku, że ograniczanie
kosztów w tym obszarze jest nieuzasadnione, a zastępowanie stołówek uczelnianych
komercyjnymi punktami gastronomicznymi może prowadzić do wzrostu cen posiłków,
obciążając tym samym studentów i pracowników akademickich dodatkowymi kosztami.
Ministerstwo zakłada, że stołówki objęte przygotowywanym programem powinny być
docelowo prowadzone bezpośrednio przez uczelnie, a nie przez prywatne podmioty
komercyjne.
-- 2 of 4 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
5. Czy Resort analizował rozwiązania funkcjonujące w innych państwach europejskich,
w których publiczne stołówki akademickie stanowią element polityki społecznej
państwa?
W państwach Unii Europejskiej funkcjonuje wiele modeli wspierania dostępności tanich
posiłków dla studentów (m.in. w Grecji, Francji, Słowenii, Finlandii i Szwecji). Ministerstwo
Nauki i Szkolnictwa Wyższego podkreśla jednak, że celem jest wypracowanie modelu
funkcjonowania stołówek akademickich dostosowanego do polskich uwarunkowań,
a nie bezpośrednie przenoszenie rozwiązań funkcjonujących w innych państwach, które
zostały wypracowane w odmiennych warunkach instytucjonalnych i społecznych.
Niemniej jednak Ministerstwo zleciło analizę porównawczą rozwiązań stosowanych
w innych krajach Unii Europejskiej. Będzie ona gotowa w IV kwartale b.r.
MNiSW znajduje się obecnie na zaawansowanym etapie prac nad stworzeniem
nowoczesnego i uniwersalnego modelu funkcjonowania stołówek akademickich. Proces
ten wymaga przeprowadzenia konsultacji z uczelniami oraz rzetelnej analizy aktualnej
sytuacji. Celem resortu jest uwzględnienie szerokiego spektrum lokalnych uwarunkowań,
w tym sytuacji żywieniowej studentów, wielkości i charakteru uczelni, dostępnych
zasobów lokalowych, dotychczasowych doświadczeń i tradycji oraz innych czynników
społecznych.
6. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo w celu przeciwdziałania wykluczeniu
ekonomicznemu studentów wynikającemu z rosnących kosztów utrzymania?
Proces kształcenia studentów, w tym zapewnienie odpowiednich warunków socjalnych,
jest wspierany przede wszystkim ze środków budżetu państwa przeznaczonych
na świadczenia dla studentów. Zgodnie z ustawą PSWN każdy student, niezależnie
od uczelni, kierunku studiów i wieku, może ubiegać się o pomoc materialną
na jednakowych zasadach. System obejmuje bezzwrotne świadczenia w postaci stypen-
dium socjalnego, stypendium dla osób z niepełnosprawnościami, stypendium rektora oraz
zapomogi. Świadczenia są przyznawane przez uczelnie ze środków przekazywanych
z budżetu państwa.
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego systematycznie analizuje funkcjonowanie
systemu świadczeń oraz jego dostępność dla studentów znajdujących się w trudnej
sytuacji materialnej. Analizy te stanowią podstawę działań zmierzających do doskonale-
nia systemu i dostosowywania go do zmieniających się uwarunkowań społeczno-
ekonomicznych.
Istotną zmianą było wprowadzenie od 1 października 2024 r. nowego sposobu ustalania
progu dochodowego uprawniającego do stypendium socjalnego. Obecnie wynosi on 45%
minimalnego wynagrodzenia za pracę z roku poprzedniego, dzięki czemu podlega
corocznej waloryzacji. W roku akademickim 2024/2025 próg dochodowy wynosił
1570,50 zł netto na osobę w rodzinie, w roku 2025/2026 wzrósł do 1908,90 zł,
a od 1 października 2026 r. wyniesie 2099,70 zł. Rozwiązanie to zwiększa dostępność
stypendium socjalnego, zwłaszcza dla studentów z rodzin osiągających dochody
na poziomie minimalnego wynagrodzenia.
Państwo systematycznie zwiększa również środki przeznaczane na świadczenia
dla studentów. W 2025 r. na ten cel przeznaczono 1 689 448 tys. zł, tj. o 4,6% więcej
niż w 2024 r., natomiast w budżecie na 2026 r. zaplanowano 1 740 825 tys. zł, co oznacza
wzrost o kolejne 3,0%. Coroczny wzrost finansowania umożliwia uczelniom podnoszenie
wysokości świadczeń, dostosowując je do rosnących kosztów utrzymania.
Według danych GUS zawartych w publikacji „Szkolnictwo wyższe i jego finanse w 2024 r.”
średnia wysokość stypendium socjalnego wyniosła 1437,20 zł, stypendium rektora –
-- 3 of 4 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
862,30 zł, stypendium dla osób z niepełnosprawnościami – 1018,52 zł, a przeciętna
wysokość zapomogi – 2618,80 zł.
W resorcie działa również Zespół do spraw opracowania kierunków zmian w systemie
świadczeń dla studentów, z udziałem przedstawicieli środowiska akademickiego, uczelni
oraz samorządów studenckich. Zespół analizuje obowiązujące przepisy i przygotowuje
propozycje usprawnienia systemu wsparcia.
Uzupełnieniem systemu pomocy jest preferencyjny kredyt studencki, funkcjonujący
od 1998 r. Mogą ubiegać się o niego studenci i doktoranci spełniający kryterium
dochodowe, niezależnie od rodzaju uczelni i formy studiów. W roku akademickim
2025/2026 maksymalny dochód uprawniający do otrzymania kredytu wynosi 4000 zł
netto na osobę w rodzinie. Kredyt przysługuje studentom do ukończenia 30. roku życia
oraz doktorantom do ukończenia 35. roku życia.
Dodatkowo do uczelni trafiają środki z Funduszu Dopłat Banku Gospodarstwa
Krajowego. Po ostatniej nowelizacji przepisów, 10% z tej puli wydzielono na budowę,
modernizację i remonty akademików. W roku 2026 będzie to 400 mln zł, a program
znajdzie swoją kontynuację w kolejnych latach w istotnym stopniu przyczyniając się
do zwiększenia dostępności nowoczesnych miejsc do życia – przystępnych cenowo
(uczelnie zostają zobligowane do utrzymania cen na adekwatnym poziomie)
i przystosowanych do potrzeb studiujących osób z niepełnosprawnościami.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --