Interpelacja w sprawie zabezpieczenia krajowych kompetencji jądrowych w spółce Energomontaż - Północ Gdynia (local content w praktyce Skarbu Państwa)

Interpelacja nr 17107

do ministra aktywów państwowych

w sprawie zabezpieczenia krajowych kompetencji jądrowych w spółce Energomontaż - Północ Gdynia (local content w praktyce Skarbu Państwa)

Zgłaszający: Marek Biernacki

Data wpływu: 12-05-2026

Szanowny Panie Ministrze,

proszę zrozumieć moją, trwającą już od kilku lat, troskę o jedno z historycznie najważniejszych przedsiębiorstw w moim okręgu wyborczym – Energomontaż-Północ Gdynia SA, w szczególności w kontekście jej funkcjonalnego powiązania z kolebką „Solidarności“ – Stocznią Gdańską.

Troska o Energomontaż jest wciąż żywa wśród wielu mieszkańców Gdyni, Rumii, Redy i całego województwa pomorskiego. Podejście do tej spółki wywoływało trwogę załogi i jej rodzin w ostatnich latach rządów PiS. Mam nadzieję, że minister aktywów państwowych oraz Agencja Rozwoju Przemysłu SA będą umiały utrzymać tendencję wyprowadzania jej z kłopotów, a nie wpędzania w nowe.

• Spółka Energomontaż-Północ Gdynia SA (EPG/Spółka) jest zarządzana przez Grupę Przemysłową Baltic sp. z o.o., która jest jej głównym akcjonariuszem. Akcjonariuszem EPG jest też Agencja Rozwoju Przemysłu SA (ARP), której był Pan prezesem bezpośrednio przed objęciem teki ministra.

• EPG to spółka z historią, doświadczeniem, technologiami rozpoznawalną marką międzynarodową, którą w latach 2023/2024 r. udało się wyprowadzić znad przepaści upadłości.

• Historycznie EPG została nabyta przez ARP w celu uzupełnienia luk kompetencyjnych w obszarze podupadłej Stoczni Gdańskiej, która – po obecności tam ukraińskiego kapitału – została odkupiona w opłakanym stanie przez Skarb Państwa. Spółka ma unikalne w skali światowej zdolności w obszarze oil& gas, offshore, energetyki atomowej oraz zbrojeniowym.

• Przypomnę, że Stocznia Gdańska (75% udziałów) została odkupiona przez ARP w 2018 roku za rządów PO-PSL, po tym jak za rządów PiS została ona sprzedana w ukraińskie ręce (do kontrolowanej przez Siergieja Tarutę „Gdańsk Shipyard Group“).

• Wcześniej Stoczni Gdańskiej (większościowy udział strony ukraińskiej) oraz GSG Towers (w połowie kapitał ukraiński) była udzielana notoryczna pomoc publiczna, która finalnie nie zaowocowała dobrą kondycją podmiotów nią obdarowanych. Kondycja spółki Energomontaż Północ-Gdynia warunkuje sukces na terenie Stoczni Gdańskiej, czyli operacyjnie dzisiejszej Baltic Operator i GPB.

• Energomontaż-Północ Gdynia stanowi istotny i unikalny wkład krajowy (local content) w zakresie energetyki jądrowej. EPG została wybrana jako potencjalny dostawca kluczowego elementu reaktora wodnego ciśnieniowego AP1000 w ramach konsorcjum realizującego budowę pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w Lubiatowie-Kopalinie. EPG jest jedną z 6 lokalnych (polskich), wybranych przez Westinghouse Electric Company, firm certyfikujących się i zdolnych do wykonania elementów elektrowni jądrowych.

• W EPG wdrażany jest system ASME NQA-1 (Nuclear Quality Assurance), który umożliwia realizację projektów jądrowych, wymagających najwyższych standardów jakościowych i bezpieczeństwa. Pierwszy etap procesu certyfikacji został zakończony z sukcesem w 2025 r. Dzięki wdrożeniu standardu NQA-1 Energomontaż-Północ Gdynia jest w bardzo wąskim gronie spółek w Polsce przygotowanych do udziału w jednym z najbardziej wymagających technologicznie sektorów przemysłu na świecie. To jest kompetencja, która zostanie i może być wykorzystywana w projektach międzynarodowych. System ASME NQA-1 umożliwia realizację projektów jądrowych w elektrowniach Westinghouse w elektrowniach na całym świecie.

• Ponadto spółki EPG oraz Grupa Przemysłowa Baltic w październiku 2025 r. podpisały memorandum o współpracy z francuskim koncernem EDF – jednym z największych operatorów energetyki jądrowej na świecie. Nowy dokument podpisany między EDF a GPB oraz EPG stanowi kontynuację wcześniejszego porozumienia o współpracy z EPG. Zgodnie z komunikatami GPB w dłuższej perspektywie planowane było również wdrożenie systemu jakości ISO 19443, co pozwoli na jeszcze bliższą współpracę z europejskimi partnerami, takimi jak EDF.

• Ponadto spółka ma unikalną w skali kraju liczbę certyfikatów (są one nieprzenoszalne ze względu na przypisanie do osób lub zakładu) i doświadczenie w wielkich projektach – gdyby nie EPG i jej pracownicy, GPB nie ukończyłaby budowy konstrukcji stalowych dwóch stacji transformatorowych dla Baltic Power (pierwszej morskiej farmy wiatrowej na Bałtyku, kontrolowanej przez Orlen). Spółka posiada też natowski kod podmiotu gospodarki narodowej (NCAGE) uprawniający do realizacji projektów dla przemysłu obronnego oraz teren produkcyjny w preferencyjnej lokalizacji w pobliżu autostrady A1.

• Energomontaż-Północ Gdynia została zakupiona po to, aby stworzyć nowe kompetencje w spółkach stoczniowych ARP oraz uzupełnić luki kompetencji w grupie ARP. Możliwie jak najwięcej kompetencji Energomontażu miało zostać powielonych w Gdańsku. Nie powinno się to jednak dziać kosztem Energomontażu, a z taką sytuacją mamy obecnie do czynienia. Gros kompetencji jest stricte związanych z Energomontażem. Energomontaż został zakupiony w dobrym stanie i w wielu aspektach działalności prezentuje wyższe standardy niż Baltic Operator czy GPB. Stanowił i wciąż stanowi realną konkurencję na światowym rynku, na którym konkuruje także z polskimi podmiotami, którym zapewne nie zawsze jest to w smak.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jak wygląda dalszy proces certyfikacji NQA-1? Czy udało się zakończyć drugi etap certyfikacji?

2. Jak wygląda plan inwestycyjny i jakie środki inwestycyjne są przewidziane dla Energomontaż-Północ Gdynia? Czy są wystarczające w ocenie Pana Ministra?

3. Inwestycje w rozwój infrastruktury, w tym zakup nowoczesnych maszyn, planowane były na 2026 rok, jaki jest ich status?

4. Spółka musi mieć dostęp do morza, czy takie zaplecze jest wystarczająco zabezpieczone?

5. Jak zabezpiecza się kadrę (szkolenia, wynagrodzenia, ochrona przed przejściem do konkurencji i zwolnieniami)?

6. Jaki jest etap wdrożenia systemu jakości ISO 19443 dla możliwości udziału w pracach firm energetyki jądrowej europejskiej zapowiadanej przez GPB?

7. Jaki jest status wykonania układu z wierzycielami – czy nie ma zagrożenia dla płynności EPG?

8. Czy ARP, GPB, Pan Minister lub Pańscy współpracownicy rozważają zbycie Energomontażu i czy toczyły się jakiekolwiek rozmowy w tym temacie z podmiotami zewnętrznymi? Czy były poprzedzone odpowiednimi procedurami inwestycyjnymi w ARP i GPB?

9. Czy zgodzi się Pan, że niezależnie od prób tworzenia polskiej definicji local content warto wcielać w życie ideę troski o mienie państwowe, tak aby kiedy zrozumiała i użyteczna definicja już zostanie stworzona, istniały jeszcze podmioty Skarbu Państwa, które zdążą z niej skorzystać?

Z poważaniem

Marek Biernacki

Poseł na Sejm RP