Interpelacja nr 17099
Interpelacja w sprawie wykorzystania wytycznych iRefer w optymalizacji badań obrazowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wykorzystania wytycznych iRefer w optymalizacji badań obrazowych
Interpelacja nr 17099
do ministra zdrowia
w sprawie wykorzystania wytycznych iRefer w optymalizacji badań obrazowych
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 11-05-2026
Szanowna Pani Minister,
Ministerstwo Zdrowia oraz Krajowe Centrum Ochrony Radiologicznej w Ochronie Zdrowia udostępniły polską wersję wytycznych iRefer ed. 8 – opracowanych przez Royal College of Radiologists – dla lekarzy kierujących na badania obrazowe. Wytyczne są dostępne w serwisie gabinet.gov.pl i mają wspierać dobór najwłaściwszego badania obrazowego, ograniczać zbędną ekspozycję pacjentów na promieniowanie jonizujące oraz redukować liczbę nieprzydatnych skierowań. Według danych podawanych przez wydawcę polskiej wersji wytycznych ich stosowanie skutkuje zmianą rodzaju badania w 6,3% przypadków i anulowaniem skierowania w 2% przypadków.
W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie działania podjęło Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia w celu wykorzystania wytycznych iRefer do optymalizacji jakości i liczby badań obrazowych w publicznym systemie ochrony zdrowia?
Czy wytyczne iRefer zostały zintegrowane z procesem wystawiania e-skierowań w serwisie gabinet.gov.pl lub w innych systemach IT dla lekarzy? Jeżeli tak, w jakim zakresie i od kiedy?
Ile e-skierowań na badania obrazowe wystawiono w 2024 r. i 2025 r. oraz w I kwartale 2026 r.? Proszę o dane w podziale na rodzaj badania (RTG, TK, MR, USG) oraz na koszty świadczeń poniesione przez NFZ.
Czy ministerstwo i NFZ prowadzą monitoring zgodności wystawianych skierowań z wytycznymi iRefer? Jeżeli tak, jakie są jego wyniki?
Czy ministerstwo zlecało analizy szacunkowych oszczędności i korzyści zdrowotnych możliwych do uzyskania przy konsekwentnym stosowaniu wytycznych iRefer w skali kraju? Jeżeli tak, proszę o ich wyniki.
Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński
Interpelacja nr 17099
do ministra zdrowia
w sprawie wykorzystania wytycznych iRefer w optymalizacji badań obrazowych
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 11-05-2026
Szanowna Pani Minister,
Ministerstwo Zdrowia oraz Krajowe Centrum Ochrony Radiologicznej w Ochronie Zdrowia udostępniły polską wersję wytycznych iRefer ed. 8 – opracowanych przez Royal College of Radiologists – dla lekarzy kierujących na badania obrazowe. Wytyczne są dostępne w serwisie gabinet.gov.pl i mają wspierać dobór najwłaściwszego badania obrazowego, ograniczać zbędną ekspozycję pacjentów na promieniowanie jonizujące oraz redukować liczbę nieprzydatnych skierowań. Według danych podawanych przez wydawcę polskiej wersji wytycznych ich stosowanie skutkuje zmianą rodzaju badania w 6,3% przypadków i anulowaniem skierowania w 2% przypadków.
W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie działania podjęło Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia w celu wykorzystania wytycznych iRefer do optymalizacji jakości i liczby badań obrazowych w publicznym systemie ochrony zdrowia?
Czy wytyczne iRefer zostały zintegrowane z procesem wystawiania e-skierowań w serwisie gabinet.gov.pl lub w innych systemach IT dla lekarzy? Jeżeli tak, w jakim zakresie i od kiedy?
Ile e-skierowań na badania obrazowe wystawiono w 2024 r. i 2025 r. oraz w I kwartale 2026 r.? Proszę o dane w podziale na rodzaj badania (RTG, TK, MR, USG) oraz na koszty świadczeń poniesione przez NFZ.
Czy ministerstwo i NFZ prowadzą monitoring zgodności wystawianych skierowań z wytycznymi iRefer? Jeżeli tak, jakie są jego wyniki?
Czy ministerstwo zlecało analizy szacunkowych oszczędności i korzyści zdrowotnych możliwych do uzyskania przy konsekwentnym stosowaniu wytycznych iRefer w skali kraju? Jeżeli tak, proszę o ich wyniki.
Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7580 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
EZZPP.541.177.2026.ZM
Warszawa, 01 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na zapytanie poselskie nr 17099 Posła na Sejm RP Janusza Cieszyńskiego w
sprawie polskiej wersji wytycznych iRefer, proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Pytanie 1. Jakie działania podjęło Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia
w celu wykorzystania wytycznych iRefer do optymalizacji jakości i liczby badań obrazowych
w publicznym systemie ochrony zdrowia?
Odpowiedź: Obecnie prowadzone są prace przez Zespół do spraw wypracowania
rekomendacji związanych z poprawą jakości i dostępności badań w diagnostyce obrazowej
(dalej jako „Zespół”), powołany Zarządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 kwietnia 2026 r.
(Dz. Urz. poz. 31). Zgodnie z przedmiotowym zarządzeniem do zadań Zespołu należy
opracowanie rekomendacji dotyczących:
1) dostępności badań obrazowych, w tym badań z użyciem promieniowania jonizującego;
2) sposobu organizacji świadczeń opieki zdrowotnej obejmujących badania z użyciem
promieniowania jonizującego, w szczególności w kontekście bezpieczeństwa pacjentów – w
zakresie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
3) standardu kierowania na wybrane badania obrazowe w ramach dobrej praktyki klinicznej
oraz struktury opisu lub interpretacji badania radiologicznego dla wybranych wskazań, lub
lokalizacji narządowych;
4) rozwiązań związanych z wykorzystaniem nowych technologii, zmian organizacyjnych lub
warunków wymaganych dla realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu diagnostyki
obrazowej.
W ramach prac Zespołu prowadzone są intensywne prace analityczne i organizacyjne.
Posiedzenia Zespołu odbywają się cyklicznie, w trybie cotygodniowym.
Ministerstwo Zdrowia udostępnia bezpłatnie na stronach internetowych wskazane
wytyczne lekarzom kierującym na badania obrazowe.
Aktualny system wdrażania wytycznych iRefer jest jednym z kilku systemów wspomagania
decyzji diagnostycznych, w związku z czym wskazany przez Pana Posła Janusza
Cieszyńskiego system nie stanowi jedynego narzędzia, które może być wykorzystywane w
Polsce.
Obecnie w Polsce bezpłatnie udostępnione jest przez Ministerstwo Zdrowia oraz Krajowe
Centrum Ochrony Radiologicznej w Ochronie Zdrowia opracowanie pt. „Wytyczne dla
lekarzy kierujących na badania obrazowe” w wersji on-line. Publikacja dostępna jest pod
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
adresem:
https://www.gov.pl/web/zdrowie/wytyczne-dla-lekarzy-kierujacych-na-badania-obrazowe
. Opracowanie stanowi tłumaczenie brytyjskich wytycznych „iRefer: Making the best use of
clinical radiology. 8th edition”, przygotowanych przez Royal College of Radiologists w
Londynie.
Publikacja jest przewodnikiem dla lekarzy kierujących na badania obrazowe oraz lekarzy
klinicystów i umożliwia wybór właściwego badania obrazowego dla danego problemu
klinicznego. Stosowanie wytycznych w praktyce lekarskiej pozwala na bardziej efektywne
wykorzystanie współczesnych technik obrazowania diagnostycznego, przy jednoczesnym
ograniczeniu narażenia pacjenta na promieniowanie jonizujące.
Celem wytycznych jest wsparcie lekarza w wyborze najbardziej właściwego badania
obrazowego dla konkretnego problemu klinicznego, przy jednoczesnym ograniczaniu
nieuzasadnionej ekspozycji pacjenta na promieniowanie jonizujące.
Wytyczne stanowią narzędzie wspomagające podejmowanie decyzji diagnostycznych. Dla
każdego problemu zdrowotnego wskazują:
– badanie będące metodą pierwszego wyboru,
– badania alternatywne,
– sytuacje, w których wykonanie badania nie jest wskazane,
– poziom dowodów naukowych dla poszczególnych rekomendacji,
– poziom ekspozycji pacjenta na promieniowanie.
Aktualne wydanie obejmuje ponad 280 scenariuszy klinicznych, podzielonych na 11
obszarów, w tym m.in.:
– neurologię,
– urazy,
– onkologię,
– choroby piersi,
– układ mięśniowo-szkieletowy,
– klatkę piersiową,
– układ pokarmowy,
– układ moczowo-płciowy,
– ginekologię i położnictwo,
– radiologię zabiegową,
– pediatrię.
Wytyczne są szczególnie przydatne dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, ponieważ
umożliwiają:
– ograniczenie liczby nieuzasadnionych skierowań,
– szybsze kierowanie pacjentów na właściwe badania,
– skrócenie ścieżki diagnostycznej,
– spełnienie wymagań w zakresie ochrony radiologicznej pacjenta.
Wytyczne nie zastępują oceny klinicznej i mają charakter rekomendacji opartych na
dowodach naukowych. Lekarz może od nich odstąpić w szczególności w przypadku, gdy:
– sytuacja kliniczna pacjenta jest nietypowa,
– występują choroby współistniejące,
– istnieją lokalne ograniczenia w dostępności badań,
– konieczne jest pilne postępowanie diagnostyczne.
Pytanie 2. Czy wytyczne iRefer zostały zintegrowane z procesem wystawiania e-skierowań
w serwisie gabinet.gov.pl lub w innych systemach IT dla lekarzy? Jeżeli tak, w jakim zakresie
i od kiedy?
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Odpowiedź: Wytyczne, o których mowa nie są zintegrowane z procesem wystawiania
e-skierowań i ich użycie stanowi element opcjonalny w procesie wystawiania skierowania.
Pytanie 3. Ile e-skierowań na badania obrazowe wystawiono w 2024 i 2025 r. oraz w I
kwartale 2026 r.? Proszę o dane w podziale na rodzaj badania (RTG, TK, MR, USG) oraz na
koszty świadczeń poniesione przez NFZ.
Odpowiedź:
Liczba skierowań na badania obrazowe:
Rok Rodzaj obrazowania Liczba skierowań
2024 RM 1 618 345
2024 RTG 1 205 002
2024 TK 1 254 042
2024 USG 857 158
2025 RM 1 830 672
2025 RTG 1 384 429
2025 TK 1 377 478
2025 USG 1 353 868
2026 RM 491 300
2026 RTG 389 734
2026 TK 367 576
2026 USG 437 536
Koszty Narodowego Funduszu Zdrowia w podziale na zakres świadczenia diagnostycznego:
Rok Kod produktu kontraktowego Rodzaj obrazowania Koszty NFZ
2024 02.7220.072.02 TK 1 040 455 506
2025 02.7220.072.02 TK 1 162 142 450
2026 02.7220.072.02 TK 257 918 664
2024 02.7250.072.02 RM 1 764 422 835
2025 02.7250.072.02 RM 2 046 372 498
2026* 02.7250.072.02 RM 438 396 431
* Jako koszt świadczeń poniesionych przez Narodowy Funduszu Zdrowia w latach 2024 i
2025 przyjęto ostateczną wartość umów, natomiast dla I kwartału roku 2026 przyjęto
wartość świadczeń rozliczonych. Zakresy zamieszczone w zestawieniu dotyczą rezonansu
magnetycznego i tomografii komputerowej. W przypadku badań USG i RTG należy
zauważyć, że z uwagi na ich relatywnie niższy koszt, nie posiadają one dedykowanych
produktów oraz zakresów.
Pytanie 4. Czy ministerstwo i NFZ prowadzą monitoring zgodności wystawianych
skierowań z wytycznymi iRefer? Jeżeli tak, jakie są jego wyniki?
Odpowiedź: Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi monitoringu zgodności wystawianych
skierowań z wytycznymi iRefer.
Pytanie 5. Czy ministerstwo zlecało analizy szacunkowych oszczędności i korzyści
zdrowotnych możliwych do uzyskania przy konsekwentnym stosowaniu wytycznych iRefer
w skali kraju? Jeżeli tak, proszę o ich wyniki.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Odpowiedź: Ministerstwo Zdrowia nie zlecało analizy szacunkowych oszczędności i
korzyści zdrowotnych możliwych do uzyskania przy konsekwentnym stosowaniu
wytycznych iRefer w skali kraju.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
EZZPP.541.177.2026.ZM
Warszawa, 01 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na zapytanie poselskie nr 17099 Posła na Sejm RP Janusza Cieszyńskiego w
sprawie polskiej wersji wytycznych iRefer, proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Pytanie 1. Jakie działania podjęło Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia
w celu wykorzystania wytycznych iRefer do optymalizacji jakości i liczby badań obrazowych
w publicznym systemie ochrony zdrowia?
Odpowiedź: Obecnie prowadzone są prace przez Zespół do spraw wypracowania
rekomendacji związanych z poprawą jakości i dostępności badań w diagnostyce obrazowej
(dalej jako „Zespół”), powołany Zarządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 kwietnia 2026 r.
(Dz. Urz. poz. 31). Zgodnie z przedmiotowym zarządzeniem do zadań Zespołu należy
opracowanie rekomendacji dotyczących:
1) dostępności badań obrazowych, w tym badań z użyciem promieniowania jonizującego;
2) sposobu organizacji świadczeń opieki zdrowotnej obejmujących badania z użyciem
promieniowania jonizującego, w szczególności w kontekście bezpieczeństwa pacjentów – w
zakresie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
3) standardu kierowania na wybrane badania obrazowe w ramach dobrej praktyki klinicznej
oraz struktury opisu lub interpretacji badania radiologicznego dla wybranych wskazań, lub
lokalizacji narządowych;
4) rozwiązań związanych z wykorzystaniem nowych technologii, zmian organizacyjnych lub
warunków wymaganych dla realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu diagnostyki
obrazowej.
W ramach prac Zespołu prowadzone są intensywne prace analityczne i organizacyjne.
Posiedzenia Zespołu odbywają się cyklicznie, w trybie cotygodniowym.
Ministerstwo Zdrowia udostępnia bezpłatnie na stronach internetowych wskazane
wytyczne lekarzom kierującym na badania obrazowe.
Aktualny system wdrażania wytycznych iRefer jest jednym z kilku systemów wspomagania
decyzji diagnostycznych, w związku z czym wskazany przez Pana Posła Janusza
Cieszyńskiego system nie stanowi jedynego narzędzia, które może być wykorzystywane w
Polsce.
Obecnie w Polsce bezpłatnie udostępnione jest przez Ministerstwo Zdrowia oraz Krajowe
Centrum Ochrony Radiologicznej w Ochronie Zdrowia opracowanie pt. „Wytyczne dla
lekarzy kierujących na badania obrazowe” w wersji on-line. Publikacja dostępna jest pod
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
adresem:
https://www.gov.pl/web/zdrowie/wytyczne-dla-lekarzy-kierujacych-na-badania-obrazowe
. Opracowanie stanowi tłumaczenie brytyjskich wytycznych „iRefer: Making the best use of
clinical radiology. 8th edition”, przygotowanych przez Royal College of Radiologists w
Londynie.
Publikacja jest przewodnikiem dla lekarzy kierujących na badania obrazowe oraz lekarzy
klinicystów i umożliwia wybór właściwego badania obrazowego dla danego problemu
klinicznego. Stosowanie wytycznych w praktyce lekarskiej pozwala na bardziej efektywne
wykorzystanie współczesnych technik obrazowania diagnostycznego, przy jednoczesnym
ograniczeniu narażenia pacjenta na promieniowanie jonizujące.
Celem wytycznych jest wsparcie lekarza w wyborze najbardziej właściwego badania
obrazowego dla konkretnego problemu klinicznego, przy jednoczesnym ograniczaniu
nieuzasadnionej ekspozycji pacjenta na promieniowanie jonizujące.
Wytyczne stanowią narzędzie wspomagające podejmowanie decyzji diagnostycznych. Dla
każdego problemu zdrowotnego wskazują:
– badanie będące metodą pierwszego wyboru,
– badania alternatywne,
– sytuacje, w których wykonanie badania nie jest wskazane,
– poziom dowodów naukowych dla poszczególnych rekomendacji,
– poziom ekspozycji pacjenta na promieniowanie.
Aktualne wydanie obejmuje ponad 280 scenariuszy klinicznych, podzielonych na 11
obszarów, w tym m.in.:
– neurologię,
– urazy,
– onkologię,
– choroby piersi,
– układ mięśniowo-szkieletowy,
– klatkę piersiową,
– układ pokarmowy,
– układ moczowo-płciowy,
– ginekologię i położnictwo,
– radiologię zabiegową,
– pediatrię.
Wytyczne są szczególnie przydatne dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, ponieważ
umożliwiają:
– ograniczenie liczby nieuzasadnionych skierowań,
– szybsze kierowanie pacjentów na właściwe badania,
– skrócenie ścieżki diagnostycznej,
– spełnienie wymagań w zakresie ochrony radiologicznej pacjenta.
Wytyczne nie zastępują oceny klinicznej i mają charakter rekomendacji opartych na
dowodach naukowych. Lekarz może od nich odstąpić w szczególności w przypadku, gdy:
– sytuacja kliniczna pacjenta jest nietypowa,
– występują choroby współistniejące,
– istnieją lokalne ograniczenia w dostępności badań,
– konieczne jest pilne postępowanie diagnostyczne.
Pytanie 2. Czy wytyczne iRefer zostały zintegrowane z procesem wystawiania e-skierowań
w serwisie gabinet.gov.pl lub w innych systemach IT dla lekarzy? Jeżeli tak, w jakim zakresie
i od kiedy?
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Odpowiedź: Wytyczne, o których mowa nie są zintegrowane z procesem wystawiania
e-skierowań i ich użycie stanowi element opcjonalny w procesie wystawiania skierowania.
Pytanie 3. Ile e-skierowań na badania obrazowe wystawiono w 2024 i 2025 r. oraz w I
kwartale 2026 r.? Proszę o dane w podziale na rodzaj badania (RTG, TK, MR, USG) oraz na
koszty świadczeń poniesione przez NFZ.
Odpowiedź:
Liczba skierowań na badania obrazowe:
Rok Rodzaj obrazowania Liczba skierowań
2024 RM 1 618 345
2024 RTG 1 205 002
2024 TK 1 254 042
2024 USG 857 158
2025 RM 1 830 672
2025 RTG 1 384 429
2025 TK 1 377 478
2025 USG 1 353 868
2026 RM 491 300
2026 RTG 389 734
2026 TK 367 576
2026 USG 437 536
Koszty Narodowego Funduszu Zdrowia w podziale na zakres świadczenia diagnostycznego:
Rok Kod produktu kontraktowego Rodzaj obrazowania Koszty NFZ
2024 02.7220.072.02 TK 1 040 455 506
2025 02.7220.072.02 TK 1 162 142 450
2026 02.7220.072.02 TK 257 918 664
2024 02.7250.072.02 RM 1 764 422 835
2025 02.7250.072.02 RM 2 046 372 498
2026* 02.7250.072.02 RM 438 396 431
* Jako koszt świadczeń poniesionych przez Narodowy Funduszu Zdrowia w latach 2024 i
2025 przyjęto ostateczną wartość umów, natomiast dla I kwartału roku 2026 przyjęto
wartość świadczeń rozliczonych. Zakresy zamieszczone w zestawieniu dotyczą rezonansu
magnetycznego i tomografii komputerowej. W przypadku badań USG i RTG należy
zauważyć, że z uwagi na ich relatywnie niższy koszt, nie posiadają one dedykowanych
produktów oraz zakresów.
Pytanie 4. Czy ministerstwo i NFZ prowadzą monitoring zgodności wystawianych
skierowań z wytycznymi iRefer? Jeżeli tak, jakie są jego wyniki?
Odpowiedź: Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi monitoringu zgodności wystawianych
skierowań z wytycznymi iRefer.
Pytanie 5. Czy ministerstwo zlecało analizy szacunkowych oszczędności i korzyści
zdrowotnych możliwych do uzyskania przy konsekwentnym stosowaniu wytycznych iRefer
w skali kraju? Jeżeli tak, proszę o ich wyniki.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Odpowiedź: Ministerstwo Zdrowia nie zlecało analizy szacunkowych oszczędności i
korzyści zdrowotnych możliwych do uzyskania przy konsekwentnym stosowaniu
wytycznych iRefer w skali kraju.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --