Interpelacja nr 17089
Interpelacja w sprawie problemów organizacyjnych, odpływu kadry medycznej oraz sytuacji finansowej Instytut Psychiatrii i Neurologii
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie problemów organizacyjnych, odpływu kadry medycznej oraz sytuacji finansowej Instytut Psychiatrii i Neurologii
Interpelacja nr 17089
do ministra zdrowia
w sprawie problemów organizacyjnych, odpływu kadry medycznej oraz sytuacji finansowej Instytut Psychiatrii i Neurologii
Zgłaszający: Monika Rosa, Dorota Łoboda, Jolanta Niezgodzka, Alicja Łepkowska-Gołaś
Data wpływu: 11-05-2026
Szanowna Pani Minister!
Opieka psychiatryczna stanowi jeden z kluczowych filarów systemu ochrony zdrowia, szczególnie w obliczu narastającego kryzysu zdrowia psychicznego oraz rosnącego zapotrzebowania na świadczenia w tym zakresie. Zapewnienie stabilnego funkcjonowania placówek psychiatrycznych, odpowiedniej kadry medycznej oraz godnych warunków leczenia pacjentów jest obowiązkiem państwa i warunkiem bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli.
W ostatnim czasie opinię publiczną poruszyły doniesienia dotyczące sytuacji w Instytucie Psychiatrii i Neurologii. Z przekazów tych oraz wcześniejszych ustaleń instytucji kontrolnych wynika, że jednostka ta zmaga się z poważnymi problemami finansowymi, kadrowymi oraz organizacyjnymi.
Sytuacja finansowa instytutu w latach 2021-2024 była trudna z powodu rosnącego zadłużenia oraz nieskutecznych działań restrukturyzacyjnych. Pomimo prób podejmowanych przez kolejnych dyrektorów, nie udało się osiągnąć pozytywnego wyniku finansowego ani zahamować wzrostu zadłużenia. Kontrola Najwyższa Izba Kontroli wykazała szereg nieprawidłowości, w tym brak rzetelnego monitorowania planów finansowych, problemy z windykacją należności oraz niegospodarne decyzje dotyczące zaciągania kredytów i pożyczek. W ocenie izby poziom zadłużenia oraz ponoszone corocznie straty finansowe mogą zagrażać kontynuacji działalności instytutu w dotychczasowej formie.
Na tę trudną sytuację nakładają się poważne problemy kadrowe. Jak wynika z dostępnych informacji, od stycznia 2025 r. do 8 kwietnia 2026 r. z instytutu odeszło 15 lekarzy psychiatrów, przy czym jedynie jedna osoba zakończyła pracę nie z własnej woli. W ostatnim czasie wypowiedzenia złożyły osoby pełniące kluczowe funkcje, w tym ordynator oddziału psychogeriatrii dr Agnieszka Borzym oraz kierowniczka Izby Przyjęć dr Anna Chrostek. Doniesienia wskazują także na odejścia wśród neurologów, w tym kierownictwa oddziałów, jak w przypadku prof. Haliny Sienkiewicz-Jarosz.
Tak znaczący odpływ doświadczonej kadry medycznej stanowi poważne zagrożenie dla ciągłości funkcjonowania oddziałów oraz jakości udzielanych świadczeń. Może on prowadzić do przeciążenia pozostałego personelu, wydłużenia czasu oczekiwania na leczenie oraz ograniczenia dostępności specjalistycznej opieki dla pacjentów.
Z relacji pracowników wynika również pogłębiający się kryzys organizacyjny. Wskazuje się, że podejmowane rozmowy z dyrekcją nie przynoszą realnych efektów, a wewnętrzne dyskusje coraz częściej koncentrują się na aspektach finansowych — takich jak wyceny świadczeń, koszty czy tzw. niewykonania — kosztem kwestii medycznych i potrzeb pacjentów. Tego rodzaju podejście budzi poważne wątpliwości co do właściwego funkcjonowania jednostki o charakterze publicznym.
Dodatkowo niepokój budzą sygnały dotyczące warunków bytowych w placówce, w tym problemów z zapewnieniem odpowiedniego poziomu środków higieny oraz zabezpieczenia podstawowych potrzeb pacjentów. W kontekście leczenia osób wymagających całodobowej opieki sytuacje takie należy uznać za szczególnie niepokojące i wymagające pilnej weryfikacji.
Zestawienie powyższych problemów — finansowych, kadrowych i organizacyjnych — może wskazywać na głęboki kryzys funkcjonowania jednej z najważniejszych placówek psychiatrycznych i neurologicznych w Polsce, a zarazem na szersze problemy systemowe w obszarze ochrony zdrowia psychicznego.
Mając powyższe na uwadze, zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy przedstawiona sytuacja jest znana Ministerstwu Zdrowia?
Jakie działania podjęto lub planuje się podjąć w związku z ustaleniami Najwyższej Izby Kontroli dotyczącymi funkcjonowania instytutu?
Jakie są aktualne dane dotyczące zadłużenia oraz wyniku finansowego Instytutu Psychiatrii i Neurologii?
Jakie są aktualne dane dotyczące zatrudnienia lekarzy psychiatrów i neurologów oraz skali odejść personelu w ostatnim okresie?
Czy ministerstwo analizowało przyczyny odejść lekarzy oraz jakie działania planuje w celu zatrzymania kadry medycznej?
Czy przeprowadzono lub planuje się przeprowadzenie kontroli w zakresie organizacji pracy oraz zarządzania placówką?
Czy ministerstwo posiada informacje dotyczące warunków bytowych pacjentów, w tym zapewnienia środków higieny, i czy planowane są działania naprawcze w tym zakresie?
Czy przewidywane jest zwiększenie finansowania świadczeń psychiatrycznych i neurologicznych, w szczególności w kontekście stabilizacji sytuacji finansowej instytutu?
Jakie działania systemowe planuje ministerstwo w celu zapobieżenia podobnym sytuacjom w innych placówkach psychiatrycznych w Polsce?
Interpelacja nr 17089
do ministra zdrowia
w sprawie problemów organizacyjnych, odpływu kadry medycznej oraz sytuacji finansowej Instytut Psychiatrii i Neurologii
Zgłaszający: Monika Rosa, Dorota Łoboda, Jolanta Niezgodzka, Alicja Łepkowska-Gołaś
Data wpływu: 11-05-2026
Szanowna Pani Minister!
Opieka psychiatryczna stanowi jeden z kluczowych filarów systemu ochrony zdrowia, szczególnie w obliczu narastającego kryzysu zdrowia psychicznego oraz rosnącego zapotrzebowania na świadczenia w tym zakresie. Zapewnienie stabilnego funkcjonowania placówek psychiatrycznych, odpowiedniej kadry medycznej oraz godnych warunków leczenia pacjentów jest obowiązkiem państwa i warunkiem bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli.
W ostatnim czasie opinię publiczną poruszyły doniesienia dotyczące sytuacji w Instytucie Psychiatrii i Neurologii. Z przekazów tych oraz wcześniejszych ustaleń instytucji kontrolnych wynika, że jednostka ta zmaga się z poważnymi problemami finansowymi, kadrowymi oraz organizacyjnymi.
Sytuacja finansowa instytutu w latach 2021-2024 była trudna z powodu rosnącego zadłużenia oraz nieskutecznych działań restrukturyzacyjnych. Pomimo prób podejmowanych przez kolejnych dyrektorów, nie udało się osiągnąć pozytywnego wyniku finansowego ani zahamować wzrostu zadłużenia. Kontrola Najwyższa Izba Kontroli wykazała szereg nieprawidłowości, w tym brak rzetelnego monitorowania planów finansowych, problemy z windykacją należności oraz niegospodarne decyzje dotyczące zaciągania kredytów i pożyczek. W ocenie izby poziom zadłużenia oraz ponoszone corocznie straty finansowe mogą zagrażać kontynuacji działalności instytutu w dotychczasowej formie.
Na tę trudną sytuację nakładają się poważne problemy kadrowe. Jak wynika z dostępnych informacji, od stycznia 2025 r. do 8 kwietnia 2026 r. z instytutu odeszło 15 lekarzy psychiatrów, przy czym jedynie jedna osoba zakończyła pracę nie z własnej woli. W ostatnim czasie wypowiedzenia złożyły osoby pełniące kluczowe funkcje, w tym ordynator oddziału psychogeriatrii dr Agnieszka Borzym oraz kierowniczka Izby Przyjęć dr Anna Chrostek. Doniesienia wskazują także na odejścia wśród neurologów, w tym kierownictwa oddziałów, jak w przypadku prof. Haliny Sienkiewicz-Jarosz.
Tak znaczący odpływ doświadczonej kadry medycznej stanowi poważne zagrożenie dla ciągłości funkcjonowania oddziałów oraz jakości udzielanych świadczeń. Może on prowadzić do przeciążenia pozostałego personelu, wydłużenia czasu oczekiwania na leczenie oraz ograniczenia dostępności specjalistycznej opieki dla pacjentów.
Z relacji pracowników wynika również pogłębiający się kryzys organizacyjny. Wskazuje się, że podejmowane rozmowy z dyrekcją nie przynoszą realnych efektów, a wewnętrzne dyskusje coraz częściej koncentrują się na aspektach finansowych — takich jak wyceny świadczeń, koszty czy tzw. niewykonania — kosztem kwestii medycznych i potrzeb pacjentów. Tego rodzaju podejście budzi poważne wątpliwości co do właściwego funkcjonowania jednostki o charakterze publicznym.
Dodatkowo niepokój budzą sygnały dotyczące warunków bytowych w placówce, w tym problemów z zapewnieniem odpowiedniego poziomu środków higieny oraz zabezpieczenia podstawowych potrzeb pacjentów. W kontekście leczenia osób wymagających całodobowej opieki sytuacje takie należy uznać za szczególnie niepokojące i wymagające pilnej weryfikacji.
Zestawienie powyższych problemów — finansowych, kadrowych i organizacyjnych — może wskazywać na głęboki kryzys funkcjonowania jednej z najważniejszych placówek psychiatrycznych i neurologicznych w Polsce, a zarazem na szersze problemy systemowe w obszarze ochrony zdrowia psychicznego.
Mając powyższe na uwadze, zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy przedstawiona sytuacja jest znana Ministerstwu Zdrowia?
Jakie działania podjęto lub planuje się podjąć w związku z ustaleniami Najwyższej Izby Kontroli dotyczącymi funkcjonowania instytutu?
Jakie są aktualne dane dotyczące zadłużenia oraz wyniku finansowego Instytutu Psychiatrii i Neurologii?
Jakie są aktualne dane dotyczące zatrudnienia lekarzy psychiatrów i neurologów oraz skali odejść personelu w ostatnim okresie?
Czy ministerstwo analizowało przyczyny odejść lekarzy oraz jakie działania planuje w celu zatrzymania kadry medycznej?
Czy przeprowadzono lub planuje się przeprowadzenie kontroli w zakresie organizacji pracy oraz zarządzania placówką?
Czy ministerstwo posiada informacje dotyczące warunków bytowych pacjentów, w tym zapewnienia środków higieny, i czy planowane są działania naprawcze w tym zakresie?
Czy przewidywane jest zwiększenie finansowania świadczeń psychiatrycznych i neurologicznych, w szczególności w kontekście stabilizacji sytuacji finansowej instytutu?
Jakie działania systemowe planuje ministerstwo w celu zapobieżenia podobnym sytuacjom w innych placówkach psychiatrycznych w Polsce?
Odpowiedź urzędowa
Minister Jolanta Sobierańska-Grenda
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
16%
Konkretność
84%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
11 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
22
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.2 / 1k zn.
- Zawiera 11 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (22)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
19186 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
NKN.050.5.2026.4.PK
Warszawa, 02 czerwca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17089 Pani Moniki Rosy i grupy Posłów na Sejm RP
w
sprawie problemów organizacyjnych, odpływu kadry medycznej oraz sytuacji finansowej
Instytut Psychiatrii i Neurologii, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Ministerstwo Zdrowia na bieżąco monitoruje sytuację finansową wszystkich,
nadzorowanych przez Ministra Zdrowia instytutów badawczych, w tym Instytutu
Psychiatrii i Neurologii („Instytut”). W związku z trudną sytuacją finansową Dyrekcja
Instytutu przygotowała program naprawczy na lata 2025-2028, zawierający działania
restrukturyzacyjne zakładające głębokie zmiany wewnętrzne Instytutu. Do przygotowania
powyższego programu Dyrekcja Instytutu została zobowiązana w wyniku zatwierdzenia
sprawozdania finansowego za 2024 r. Opracowany program zakłada wzmocnienie
efektywności funkcjonowania Instytutu i stopniową poprawę jego sytuacji ekonomiczno-
finansowej. Program został zaakceptowany przez Ministra Zdrowia w dniu 23 grudnia
2025 r.
W związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej informacjami dotyczącymi
Instytutu Ministerstwo Zdrowia pozyskało wyjaśnienia Dyrekcji Instytutu odnośnie kwestii
poruszanych w doniesieniach medialnych, w tym m.in. informację nt. przyczyn odejść
lekarzy psychiatrów czy organizacji opieki nad pacjentami i wpływu działań
restrukturyzacyjnych na sytuację pacjentów Instytutu.
Ministerstwo Zdrowia zbiera informacje o rozpoczęciu przez Najwyższą Izbę Kontroli
(„NIK”) kontroli realizowanych w organach i jednostkach organizacyjnych podległych
Ministrowi Zdrowia lub przez niego nadzorowanych, ich tematach i zakresie
przedmiotowym, a także pozyskuje ostateczne wersje wystąpień pokontrolnych oraz
informacje o sposobie wykorzystania uwag i wykonania wniosków pokontrolnych
przedstawiane przez organy i jednostki kontrolowane.
W dniu 25 lutego 2025 r. Dyrektor Instytutu przekazał do Ministerstwa Zdrowia
wystąpienie pokontrolne NIK I/24/001/KST – Gospodarka finansowa i działalność
Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie z dnia 21 listopada 2024 r. oraz pismo
Instytutu w przedmiocie sposobu wykonania wniosków pokontrolnych i podjętych działań
lub przyczyn niepodjęcia tych działań. Ww. dokumenty, wraz z syntetycznym omówieniem
wyników przedmiotowej kontroli NIK, zostały przekazane do właściwych w sprawie
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
komórek organizacyjnych Ministerstwa Zdrowia. O wynikach kontroli NIK poinformowana
została także firma audytorska, w związku z prowadzonym przez nią badaniem
sprawozdania finansowego Instytutu według stanu na dzień 31 grudnia 2025 r.
Niezależnie od powyższego zauważyć można, iż jedno z zaleceń pokontrolnych
sformułowanych przez NIK w ramach ww. kontroli dotyczyło wykonania przez Instytut
zaleceń pokontrolnych Ministra Zdrowia, natomiast realizacja zaleceń pokontrolnych
wydanych w toku poprzedniej kontroli Ministra Zdrowia stanowi jedno z zagadnień
podlegających ocenie w toku prowadzonej obecnie przez Ministra Zdrowia kontroli w
Instytucie (o której mowa poniżej, w dalszej części niniejszej odpowiedzi na interpelację).
Na podstawie sprawozdania finansowego za 2025 r. Instytutu informuję, że wynik
finansowy Instytutu wyniósł - 18,3 ml zł. Wygenerowana przez Instytut strata netto za
2025 r. była o 5,9 mln zł niższa niż w 2024 r., kiedy to wynosiła - 24,2 mln zł. Na podstawie
powyższego sprawozdania zobowiązania ogółem Instytutu wg stanu na 31 grudnia 2025 r.
wyniosły 213,8 mln zł.
Zgodnie z pozyskanymi od Instytutu informacjami, liczba zatrudnionych na dzień 25 maja
2026 r. lekarzy specjalistów psychiatrii wynosi 83, zaś lekarzy specjalistów neurologii
wynosi 44.
W okresie od 1 stycznia 2025 r. do 25 maja 2026 r. odeszło z Instytutu 16 lekarzy
specjalistów psychiatrii oraz 7 lekarzy specjalistów neurologii. W tym samym okresie
zostało zatrudnionych w Instytucie 26 lekarzy specjalistów psychiatrii i 6 lekarzy
specjalistów neurologii.
W związku z informacjami pojawiającymi się w mediach Ministerstwo Zdrowia w kwietniu
br. uzyskało od Instytutu informacje o przyczynach odejść lekarzy psychiatrów. Przekazując
te informacje Instytut zaznaczył, że liczba personelu medycznego nie uległa zmniejszeniu,
nie doszło do redukcji kadry, lecz do jej wzmocnienia.
Jednocześnie podkreślić należy, że Ministerstwo Zdrowia nie jest władne do podejmowania
działań „
w celu zatrzymania kadry medycznej” w stosunku do osób zatrudnionych
w Instytucie. Kompetencje ministra nadzorującego wobec instytutu badawczego określają
przepisy obowiązującego prawa. W kontekście relacji pomiędzy instytutem badawczym
a ministrem nadzorującym wskazać należy, że to z przepisów rangi ustawowej wynika,
w jakim zakresie i za pomocą jakich środków nadzorczych minister winien realizować
nadzór nad instytutem. O zakresie ingerencji nadzorczej, decyduje ustawodawca.
Instytut badawczy to państwowa jednostka organizacyjna, wyodrębniona pod względem
prawnym, organizacyjnym i ekonomiczno-finansowym, która posiada osobowość prawną
i jako przedsiębiorca wpisana jest do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru
Sądowego. Dyrektor instytutu badawczego w ramach możliwości finansowych ustala
wielkość środków na wynagrodzenia, realizuje politykę kadrową, zarządza mieniem
i odpowiada za wykorzystanie mienia instytutu na realizację jego zadań statutowych,
a także podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących instytutu, z wyjątkiem
spraw należących do zakresu działania rady naukowej1.
Uprzejmie informuję, że obecnie, tj. od 29 kwietnia 2026 r. do 31 lipca 2026 r., w Instytucie
prowadzona jest kontrola w zakresie wybranych aspektów funkcjonowania jednostki.
Okres objęty kontrolą: od 1 stycznia 2025 r. do dnia zakończenia czynności kontrolnych,
z uwzględnieniem zdarzeń z okresu wcześniejszego, o ile miały wpływ na zakres zagadnień
objętych kontrolą.
Podstawą przeprowadzenia czynności kontrolnych są art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia
15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz. U. z 2026 r. poz. 158), art. 35 ust. 1 i
2 oraz art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o instytutach badawczych. Zgodnie z obowiązującymi
1
Vide: art. 1, 18 i 24 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U.
z 2024 r. poz. 534, z późn. zm.).
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
przepisami minister nadzorujący, nie rzadziej niż raz na 3 lata przeprowadza kontrolę
instytutu badawczego. Kontrola jest przeprowadzana w celu dokonania oceny działalności
finansowej instytutu, organizacji i jakości pracy instytutu, jakości zarządzania instytutem.
Zgodnie z informacjami uzyskanymi od Instytutu, pomimo trudnej sytuacji finansowej,
Instytut na bieżąco zapewnia pacjentom podstawowe warunki bytowe, w tym dostęp
do środków higieny osobistej oraz zabezpiecza potrzeby związane z codziennym
funkcjonowaniem oddziałów. W ciągu ostatniego roku w Instytucie nie odnotowano w tym
zakresie skarg ze strony pacjentów. Instytut poinformował, że dostępność do środków
czystości jest na bieżąco monitorowana, zdarzają się incydenty tymczasowego braku,
związane z bieżącym zużyciem środków - jak w innych placówkach, ale nie mają one
związku z sytuacją placówki. Instytut wskazał też, że informacje o brakach pochodzące
od anonimowych informatorów nie odpowiadały rzeczywistości.
Instytut pozostaje świadomy istniejących wyzwań infrastrukturalnych i organizacyjnych,
charakterystycznych dla dużego podmiotu leczniczego funkcjonującego w warunkach
ograniczeń finansowych. Instytut zaznaczył też, że podejmowane są stałe działania mające
na celu poprawę warunków pobytu pacjentów oraz standardu funkcjonowania oddziałów,
adekwatnie do posiadanych możliwości organizacyjnych i finansowych. Realizowane są
bieżące prace remontowe i naprawcze, obejmujące m.in. odświeżanie pomieszczeń,
usuwanie usterek technicznych oraz działania poprawiające komfort i bezpieczeństwo
pacjentów. Instytut podejmuje również działania zmierzające do pozyskiwania
dodatkowych źródeł wsparcia, w tym środków zewnętrznych przeznaczonych na poprawę
infrastruktury i warunków funkcjonowania jednostki.
Podkreślić należy, że na mocy uchwały nr 30 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2026 r.
w sprawie ustanowienia programu inwestycyjnego pod nazwą „Rewitalizacja infrastruktury
i budowa nowych obiektów użytkowych Instytutu Psychiatrii i Neurologii” (M.P. poz. 195)
Rada Ministrów ustanowiła - na lata 2026 - 2029 - program inwestycyjny pod nazwą
„Rewitalizacja infrastruktury i budowa nowych obiektów użytkowych Instytutu Psychiatrii i
Neurologii”. Program jest finansowany ze środków Funduszu Medycznego, a łączna kwota
środków na jego realizację wyniesie niemalże 200 mln zł (197 640 000 zł). Głównym celem
programu jest zapewnienie funkcjonalności i możliwości dalszego realizowania świadczeń
opieki zdrowotnej na kolejne lata. Program inwestycyjny posiada trzy obszary krytyczne
z punktu widzenia funkcjonowania Instytutu: rewitalizację zewnętrznej infrastruktury
technicznej, modernizację większości budynków, w których udzielane są świadczenia opieki
zdrowotnej oraz budowę nowego budynku. Dodatkowo wyszczególnić można doposażenie
komórek organizacyjnych.
W odniesieniu do kwestii przewidywanego zwiększenia finansowania świadczeń
psychiatrycznych i neurologicznych zaznaczyć należy, że Narodowy Fundusz Zdrowia
(„NFZ”) należy do jednostek sektora finansów publicznych i w związku z tym wartość
finansowanych w danym roku przez NFZ świadczeń opieki zdrowotnej, w tym w zakresie
opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, zdeterminowana jest poziomem środków
zapisanych na ten cel w planie finansowym NFZ, sporządzonym zgodnie z uregulowaniami
art. 120 i 121 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.).
Jednocześnie wartość środków finansowych, jakie NFZ może przeznaczyć w planie
finansowym NFZ na dany rok na koszty świadczeń opieki zdrowotnej, wynika z wartości
prognozowanych przychodów NFZ, w tym w szczególności z tytułu składki
na ubezpieczenie zdrowotne, a także środków z dotacji podmiotowej lub środków
z funduszy celowych (np. Funduszu Medycznego).
W tym miejscu należy zauważyć, że pomimo powyższych ograniczeń, wartość środków
finansowych, jakie NFZ przeznacza na finansowanie kosztów świadczeń w zakresie opieki
psychiatrycznej i leczenia uzależnień w poszczególnych latach jest sukcesywnie zwiększana
i w aktualnym planie finansowym NFZ na 2026 r. wynosi, łącznie ze środkami
przeznaczonymi na realizację programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego,
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
10 070 672 tys. zł, i jest o 1 366 604 tys. zł, tj. o 15,7% większa od wartości kosztów
poniesionych na finansowanie kosztów świadczeń w zakresie opieki psychiatrycznej
i leczenia uzależnień oraz programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego
w 2025 r. oraz o 2 341 846 tys. zł, tj. o 30,3% większa od wartości kosztów poniesionych
na te cele w 2024 r.
Jednocześnie uprzejmie zauważam, że coraz większą część przychodów NFZ stanowią
środki budżetu państwa, w tym przede wszystkim dotacja podmiotowa na finansowanie
świadczeń gwarantowanych, która znacząco wzrosła od 2024 r. i w ostatnich latach
wyniosła:
200 mln zł w 2023 r.;
blisko 14,8 mld zł w 2024 r.;
blisko 33 mld zł w 2025 r.
Dotacja podmiotowa dla NFZ zaplanowana pierwotnie na 2026 r. wynosiła 26 mld zł.
Jednocześnie w marcu br. NFZ otrzymał dodatkowe środki z budżetu państwa w kwocie
4 mld zł, które stanowiły uzupełnienie środków przeznaczonych na finansowanie
świadczeń opieki zdrowotnej. Ponadto kolejne decyzje Ministra Finansów i Gospodarki
umożliwiły przekazanie do NFZ w maju br. kolejnych środków w łącznej wysokości
1,6 mld zł, zwiększając jednocześnie dotację podmiotową dla NFZ zaplanowaną na bieżący
rok do 31,6 mld zł. Kolejne zwiększenia zaplanowanej dotacji podmiotowej dla NFZ
na 2026 r. będą możliwe na podstawie art. 131d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych.
Niezależnie od powyższego uprzejmie informuję, że obecnie trwa analiza możliwych do
wdrożenia rozwiązań, mających na celu poprawę sytuacji finansowej w ochronie zdrowia.
Kwestia ta jest aktualnie szeroko dyskutowana oraz analizowana na wszystkich poziomach,
zarówno w ramach rozmów z Ministrem Finansów i Gospodarki, przy stałej współpracy z
NFZ i Agencją Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, jak i w ramach wspólnego
dialogu, w tym m.in. w ramach prac Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia.
Należy przy tym zapewnić, że priorytetem w podejmowanych działaniach oraz ostatecznie
wdrażanych rozwiązaniach jest uwzględnienie konieczności zagwarantowania
bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów. Osiągnięcie celu, jakim jest poprawa sytuacji
finansowej w ochronie zdrowia, niewątpliwie wpłynie na poszerzenie możliwości
finansowania świadczeń opieki zdrowotnej.
Odnosząc się do kwestii świadczeń neurologicznych wskazać należy, że zgodnie z wykazem
świadczeniodawców zakwalifikowanych do poszczególnych poziomów systemu
podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej na terenie
województwa mazowieckiego Instytut jest szpitalem ogólnopolskim, który realizuje
następujące profile systemu zabezpieczenia: izb przyjęć-IP, neurochirurgia, neurologia.
Zasady finansowania świadczeń realizowanych przez szpitale w ramach podstawowego
szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej („PSZ”) zostały zdefiniowane
w art. 136c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych. Dodatkowo zasady ustalania ryczałtu PSZ i wykaz świadczeń opieki
zdrowotnej wymagających ustalenia odrębnego sposobu finansowania określają,
odpowiednio: rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 września 2017 r. w sprawie
sposobu ustalania ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń
opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 878, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra
Zdrowia z dnia 19 czerwca 2017 r. w sprawie określenia wykazu świadczeń opieki
zdrowotnej wymagających ustalenia odrębnego sposobu finansowania (Dz. U. z 2025 r. poz.
574).
Świadczenia z zakresu neurologii,
stricte związane z hospitalizacją pacjentów w oddziale
neurologicznym, są finansowane w ramach ww. ryczałtu oraz w ramach środków
przypisanych w umowie na realizację konkretnych świadczeń, np. na świadczenia związane
z leczeniem udarów mózgu, w ramach świadczeń opieki zdrowotnej z odrębnym
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
finansowaniem. Oznacza to, że o dystrybucji środków finansowych przeznaczonych
na realizację świadczeń w poszczególnych oddziałach szpitalnych decyduje kierownik
podmiotu leczniczego.
Warto również zaznaczyć, że Instytut realizuje także świadczenia związane z leczeniem
pacjentów w ramach programów lekowych, które również są świadczeniami
z wyodrębnionymi środkami na ich sfinansowanie.
Wysokość ryczałtu PSZ na 2026 r., zgodnie z danymi dostępnymi na stronie internetowej
NFZ na dzień 21 maja 2026 r., wynosi 53 037 688,00 zł, zaś dla świadczeń związanych
z leczeniem udarów (03.4220.130.02 NEUROLOGIA - HOSPITALIZACJA - A48)
na I półrocze br. jest to kwota 4 932 485,04 zł (2 516 574 pkt x 1,96 zł). W minionym roku,
w analogicznych okresach ryczałt PSZ wynosił 51 994 497,00 zł, a dla świadczeń
związanych z leczeniem udarów 7 543 168,70 zł.
Należy podkreślić, że świadczenia związane z leczeniem udarów są świadczeniami
nielimitowanymi i na wniosek świadczeniodawcy składany po upływie kwartału liczba
punktów oraz wartość umowy ulega zwiększeniu do rzeczywistego poziomu wykonanych
świadczeń opieki zdrowotnej, stąd wartość umowy na I półrocze br. może ulec zmianom
wynikającym z poziomu realizacji ww. świadczeń.
Nadmienić też wypada, że w ramach prac Krajowej Rady ds. Neurologii rozważane są
tematy dot. finansowania świadczeń z zakresu neurologii, w tym postulat środowiska
neurologicznego dot. zmian w zakresie finansowania świadczeń z zakresu leczenia udarów
(wyciągnięcie poza ryczałt grup A48-A50). Jednakże powyższe jest dopiero na wczesnym
etapie dyskusji eksperckich i pozyskiwania danych, przez co niemożliwym jest obecnie
wskazanie kierunków działań systemowych w tym zakresie.
Uprzejmie informuję, że w celu poprawy dostępu do właściwej opieki psychiatrycznej
Ministerstwo Zdrowia opracowało i wdraża kompleksową reformę systemu ochrony
zdrowia psychicznego. Od 2018 roku w Polsce trwa reforma opieki psychiatrycznej,
w ramach której dorośli pacjenci mają prawo skorzystać ze świadczeń zdrowotnych
udzielanych w centrach zdrowia psychicznego. To miejsce, w którym można uzyskać
natychmiastową, bezpłatną pomoc w związku z problemami ze zdrowiem psychicznym
przez całą dobę, bez konieczności posiadania skierowania lub wcześniejszego umawiania
wizyty. Podkreślić trzeba, że jednym z realizatorów wskazanego programu pilotażowego
jest Instytut, który prowadzi dwa centra zdrowia psychicznego na terenie m.st. Warszawy.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie
programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1883),
celem pilotażu jest przetestowanie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki
zdrowotnej opartego na centrach zdrowia psychicznego, o których mowa w art. 5a ustawy
z dnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2024 r. poz. 917), w aspektach
organizacji, finansowania, jakości oraz dostępności do świadczeń zdrowotnych.
Mając na uwadze termin zakończenia pilotażu, tj. 31 grudnia 2026 r., Ministerstwo Zdrowia
prowadzi obecnie prace nad przygotowaniem odpowiednich projektów legislacyjnych,
które pozwolą na pełne wdrożenie centrów zdrowia psychicznego do systemu ochrony
zdrowia psychicznego od 1 stycznia 2027 r. Celem tych działań jest stworzenie możliwości
kontraktowania centrów w ramach ogólnego systemu świadczeń zdrowotnych oraz
znaczące zwiększenie dostępności tej formy opieki, szczególnie w regionach, które
dotychczas nie były objęte pilotażem. Zadanie to jest wymagające i uwzględnia dalsze
kształtowanie systemu ochrony zdrowia psychicznego w Polsce, również w zakresie
sposobu organizacji i finansowania centrów zdrowia psychicznego po zakończeniu
programu pilotażowego. Rozwój sieci centrów zdrowia psychicznego pozostaje jednym
z priorytetów we wzmacnianiu opieki środowiskowej w Polsce, a Ministerstwo Zdrowia
konsekwentnie podejmuje działania na rzecz zapewnienia stabilnych rozwiązań prawnych
i organizacyjnych.
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Z wyrazami szacunku
Jolanta Sobierańska-Grenda
Minister Zdrowia
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
NKN.050.5.2026.4.PK
Warszawa, 02 czerwca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17089 Pani Moniki Rosy i grupy Posłów na Sejm RP
w
sprawie problemów organizacyjnych, odpływu kadry medycznej oraz sytuacji finansowej
Instytut Psychiatrii i Neurologii, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Ministerstwo Zdrowia na bieżąco monitoruje sytuację finansową wszystkich,
nadzorowanych przez Ministra Zdrowia instytutów badawczych, w tym Instytutu
Psychiatrii i Neurologii („Instytut”). W związku z trudną sytuacją finansową Dyrekcja
Instytutu przygotowała program naprawczy na lata 2025-2028, zawierający działania
restrukturyzacyjne zakładające głębokie zmiany wewnętrzne Instytutu. Do przygotowania
powyższego programu Dyrekcja Instytutu została zobowiązana w wyniku zatwierdzenia
sprawozdania finansowego za 2024 r. Opracowany program zakłada wzmocnienie
efektywności funkcjonowania Instytutu i stopniową poprawę jego sytuacji ekonomiczno-
finansowej. Program został zaakceptowany przez Ministra Zdrowia w dniu 23 grudnia
2025 r.
W związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej informacjami dotyczącymi
Instytutu Ministerstwo Zdrowia pozyskało wyjaśnienia Dyrekcji Instytutu odnośnie kwestii
poruszanych w doniesieniach medialnych, w tym m.in. informację nt. przyczyn odejść
lekarzy psychiatrów czy organizacji opieki nad pacjentami i wpływu działań
restrukturyzacyjnych na sytuację pacjentów Instytutu.
Ministerstwo Zdrowia zbiera informacje o rozpoczęciu przez Najwyższą Izbę Kontroli
(„NIK”) kontroli realizowanych w organach i jednostkach organizacyjnych podległych
Ministrowi Zdrowia lub przez niego nadzorowanych, ich tematach i zakresie
przedmiotowym, a także pozyskuje ostateczne wersje wystąpień pokontrolnych oraz
informacje o sposobie wykorzystania uwag i wykonania wniosków pokontrolnych
przedstawiane przez organy i jednostki kontrolowane.
W dniu 25 lutego 2025 r. Dyrektor Instytutu przekazał do Ministerstwa Zdrowia
wystąpienie pokontrolne NIK I/24/001/KST – Gospodarka finansowa i działalność
Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie z dnia 21 listopada 2024 r. oraz pismo
Instytutu w przedmiocie sposobu wykonania wniosków pokontrolnych i podjętych działań
lub przyczyn niepodjęcia tych działań. Ww. dokumenty, wraz z syntetycznym omówieniem
wyników przedmiotowej kontroli NIK, zostały przekazane do właściwych w sprawie
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
komórek organizacyjnych Ministerstwa Zdrowia. O wynikach kontroli NIK poinformowana
została także firma audytorska, w związku z prowadzonym przez nią badaniem
sprawozdania finansowego Instytutu według stanu na dzień 31 grudnia 2025 r.
Niezależnie od powyższego zauważyć można, iż jedno z zaleceń pokontrolnych
sformułowanych przez NIK w ramach ww. kontroli dotyczyło wykonania przez Instytut
zaleceń pokontrolnych Ministra Zdrowia, natomiast realizacja zaleceń pokontrolnych
wydanych w toku poprzedniej kontroli Ministra Zdrowia stanowi jedno z zagadnień
podlegających ocenie w toku prowadzonej obecnie przez Ministra Zdrowia kontroli w
Instytucie (o której mowa poniżej, w dalszej części niniejszej odpowiedzi na interpelację).
Na podstawie sprawozdania finansowego za 2025 r. Instytutu informuję, że wynik
finansowy Instytutu wyniósł - 18,3 ml zł. Wygenerowana przez Instytut strata netto za
2025 r. była o 5,9 mln zł niższa niż w 2024 r., kiedy to wynosiła - 24,2 mln zł. Na podstawie
powyższego sprawozdania zobowiązania ogółem Instytutu wg stanu na 31 grudnia 2025 r.
wyniosły 213,8 mln zł.
Zgodnie z pozyskanymi od Instytutu informacjami, liczba zatrudnionych na dzień 25 maja
2026 r. lekarzy specjalistów psychiatrii wynosi 83, zaś lekarzy specjalistów neurologii
wynosi 44.
W okresie od 1 stycznia 2025 r. do 25 maja 2026 r. odeszło z Instytutu 16 lekarzy
specjalistów psychiatrii oraz 7 lekarzy specjalistów neurologii. W tym samym okresie
zostało zatrudnionych w Instytucie 26 lekarzy specjalistów psychiatrii i 6 lekarzy
specjalistów neurologii.
W związku z informacjami pojawiającymi się w mediach Ministerstwo Zdrowia w kwietniu
br. uzyskało od Instytutu informacje o przyczynach odejść lekarzy psychiatrów. Przekazując
te informacje Instytut zaznaczył, że liczba personelu medycznego nie uległa zmniejszeniu,
nie doszło do redukcji kadry, lecz do jej wzmocnienia.
Jednocześnie podkreślić należy, że Ministerstwo Zdrowia nie jest władne do podejmowania
działań „
w celu zatrzymania kadry medycznej” w stosunku do osób zatrudnionych
w Instytucie. Kompetencje ministra nadzorującego wobec instytutu badawczego określają
przepisy obowiązującego prawa. W kontekście relacji pomiędzy instytutem badawczym
a ministrem nadzorującym wskazać należy, że to z przepisów rangi ustawowej wynika,
w jakim zakresie i za pomocą jakich środków nadzorczych minister winien realizować
nadzór nad instytutem. O zakresie ingerencji nadzorczej, decyduje ustawodawca.
Instytut badawczy to państwowa jednostka organizacyjna, wyodrębniona pod względem
prawnym, organizacyjnym i ekonomiczno-finansowym, która posiada osobowość prawną
i jako przedsiębiorca wpisana jest do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru
Sądowego. Dyrektor instytutu badawczego w ramach możliwości finansowych ustala
wielkość środków na wynagrodzenia, realizuje politykę kadrową, zarządza mieniem
i odpowiada za wykorzystanie mienia instytutu na realizację jego zadań statutowych,
a także podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących instytutu, z wyjątkiem
spraw należących do zakresu działania rady naukowej1.
Uprzejmie informuję, że obecnie, tj. od 29 kwietnia 2026 r. do 31 lipca 2026 r., w Instytucie
prowadzona jest kontrola w zakresie wybranych aspektów funkcjonowania jednostki.
Okres objęty kontrolą: od 1 stycznia 2025 r. do dnia zakończenia czynności kontrolnych,
z uwzględnieniem zdarzeń z okresu wcześniejszego, o ile miały wpływ na zakres zagadnień
objętych kontrolą.
Podstawą przeprowadzenia czynności kontrolnych są art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia
15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz. U. z 2026 r. poz. 158), art. 35 ust. 1 i
2 oraz art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o instytutach badawczych. Zgodnie z obowiązującymi
1
Vide: art. 1, 18 i 24 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U.
z 2024 r. poz. 534, z późn. zm.).
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
przepisami minister nadzorujący, nie rzadziej niż raz na 3 lata przeprowadza kontrolę
instytutu badawczego. Kontrola jest przeprowadzana w celu dokonania oceny działalności
finansowej instytutu, organizacji i jakości pracy instytutu, jakości zarządzania instytutem.
Zgodnie z informacjami uzyskanymi od Instytutu, pomimo trudnej sytuacji finansowej,
Instytut na bieżąco zapewnia pacjentom podstawowe warunki bytowe, w tym dostęp
do środków higieny osobistej oraz zabezpiecza potrzeby związane z codziennym
funkcjonowaniem oddziałów. W ciągu ostatniego roku w Instytucie nie odnotowano w tym
zakresie skarg ze strony pacjentów. Instytut poinformował, że dostępność do środków
czystości jest na bieżąco monitorowana, zdarzają się incydenty tymczasowego braku,
związane z bieżącym zużyciem środków - jak w innych placówkach, ale nie mają one
związku z sytuacją placówki. Instytut wskazał też, że informacje o brakach pochodzące
od anonimowych informatorów nie odpowiadały rzeczywistości.
Instytut pozostaje świadomy istniejących wyzwań infrastrukturalnych i organizacyjnych,
charakterystycznych dla dużego podmiotu leczniczego funkcjonującego w warunkach
ograniczeń finansowych. Instytut zaznaczył też, że podejmowane są stałe działania mające
na celu poprawę warunków pobytu pacjentów oraz standardu funkcjonowania oddziałów,
adekwatnie do posiadanych możliwości organizacyjnych i finansowych. Realizowane są
bieżące prace remontowe i naprawcze, obejmujące m.in. odświeżanie pomieszczeń,
usuwanie usterek technicznych oraz działania poprawiające komfort i bezpieczeństwo
pacjentów. Instytut podejmuje również działania zmierzające do pozyskiwania
dodatkowych źródeł wsparcia, w tym środków zewnętrznych przeznaczonych na poprawę
infrastruktury i warunków funkcjonowania jednostki.
Podkreślić należy, że na mocy uchwały nr 30 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2026 r.
w sprawie ustanowienia programu inwestycyjnego pod nazwą „Rewitalizacja infrastruktury
i budowa nowych obiektów użytkowych Instytutu Psychiatrii i Neurologii” (M.P. poz. 195)
Rada Ministrów ustanowiła - na lata 2026 - 2029 - program inwestycyjny pod nazwą
„Rewitalizacja infrastruktury i budowa nowych obiektów użytkowych Instytutu Psychiatrii i
Neurologii”. Program jest finansowany ze środków Funduszu Medycznego, a łączna kwota
środków na jego realizację wyniesie niemalże 200 mln zł (197 640 000 zł). Głównym celem
programu jest zapewnienie funkcjonalności i możliwości dalszego realizowania świadczeń
opieki zdrowotnej na kolejne lata. Program inwestycyjny posiada trzy obszary krytyczne
z punktu widzenia funkcjonowania Instytutu: rewitalizację zewnętrznej infrastruktury
technicznej, modernizację większości budynków, w których udzielane są świadczenia opieki
zdrowotnej oraz budowę nowego budynku. Dodatkowo wyszczególnić można doposażenie
komórek organizacyjnych.
W odniesieniu do kwestii przewidywanego zwiększenia finansowania świadczeń
psychiatrycznych i neurologicznych zaznaczyć należy, że Narodowy Fundusz Zdrowia
(„NFZ”) należy do jednostek sektora finansów publicznych i w związku z tym wartość
finansowanych w danym roku przez NFZ świadczeń opieki zdrowotnej, w tym w zakresie
opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, zdeterminowana jest poziomem środków
zapisanych na ten cel w planie finansowym NFZ, sporządzonym zgodnie z uregulowaniami
art. 120 i 121 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.).
Jednocześnie wartość środków finansowych, jakie NFZ może przeznaczyć w planie
finansowym NFZ na dany rok na koszty świadczeń opieki zdrowotnej, wynika z wartości
prognozowanych przychodów NFZ, w tym w szczególności z tytułu składki
na ubezpieczenie zdrowotne, a także środków z dotacji podmiotowej lub środków
z funduszy celowych (np. Funduszu Medycznego).
W tym miejscu należy zauważyć, że pomimo powyższych ograniczeń, wartość środków
finansowych, jakie NFZ przeznacza na finansowanie kosztów świadczeń w zakresie opieki
psychiatrycznej i leczenia uzależnień w poszczególnych latach jest sukcesywnie zwiększana
i w aktualnym planie finansowym NFZ na 2026 r. wynosi, łącznie ze środkami
przeznaczonymi na realizację programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego,
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
10 070 672 tys. zł, i jest o 1 366 604 tys. zł, tj. o 15,7% większa od wartości kosztów
poniesionych na finansowanie kosztów świadczeń w zakresie opieki psychiatrycznej
i leczenia uzależnień oraz programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego
w 2025 r. oraz o 2 341 846 tys. zł, tj. o 30,3% większa od wartości kosztów poniesionych
na te cele w 2024 r.
Jednocześnie uprzejmie zauważam, że coraz większą część przychodów NFZ stanowią
środki budżetu państwa, w tym przede wszystkim dotacja podmiotowa na finansowanie
świadczeń gwarantowanych, która znacząco wzrosła od 2024 r. i w ostatnich latach
wyniosła:
200 mln zł w 2023 r.;
blisko 14,8 mld zł w 2024 r.;
blisko 33 mld zł w 2025 r.
Dotacja podmiotowa dla NFZ zaplanowana pierwotnie na 2026 r. wynosiła 26 mld zł.
Jednocześnie w marcu br. NFZ otrzymał dodatkowe środki z budżetu państwa w kwocie
4 mld zł, które stanowiły uzupełnienie środków przeznaczonych na finansowanie
świadczeń opieki zdrowotnej. Ponadto kolejne decyzje Ministra Finansów i Gospodarki
umożliwiły przekazanie do NFZ w maju br. kolejnych środków w łącznej wysokości
1,6 mld zł, zwiększając jednocześnie dotację podmiotową dla NFZ zaplanowaną na bieżący
rok do 31,6 mld zł. Kolejne zwiększenia zaplanowanej dotacji podmiotowej dla NFZ
na 2026 r. będą możliwe na podstawie art. 131d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych.
Niezależnie od powyższego uprzejmie informuję, że obecnie trwa analiza możliwych do
wdrożenia rozwiązań, mających na celu poprawę sytuacji finansowej w ochronie zdrowia.
Kwestia ta jest aktualnie szeroko dyskutowana oraz analizowana na wszystkich poziomach,
zarówno w ramach rozmów z Ministrem Finansów i Gospodarki, przy stałej współpracy z
NFZ i Agencją Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, jak i w ramach wspólnego
dialogu, w tym m.in. w ramach prac Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia.
Należy przy tym zapewnić, że priorytetem w podejmowanych działaniach oraz ostatecznie
wdrażanych rozwiązaniach jest uwzględnienie konieczności zagwarantowania
bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów. Osiągnięcie celu, jakim jest poprawa sytuacji
finansowej w ochronie zdrowia, niewątpliwie wpłynie na poszerzenie możliwości
finansowania świadczeń opieki zdrowotnej.
Odnosząc się do kwestii świadczeń neurologicznych wskazać należy, że zgodnie z wykazem
świadczeniodawców zakwalifikowanych do poszczególnych poziomów systemu
podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej na terenie
województwa mazowieckiego Instytut jest szpitalem ogólnopolskim, który realizuje
następujące profile systemu zabezpieczenia: izb przyjęć-IP, neurochirurgia, neurologia.
Zasady finansowania świadczeń realizowanych przez szpitale w ramach podstawowego
szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej („PSZ”) zostały zdefiniowane
w art. 136c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych. Dodatkowo zasady ustalania ryczałtu PSZ i wykaz świadczeń opieki
zdrowotnej wymagających ustalenia odrębnego sposobu finansowania określają,
odpowiednio: rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 września 2017 r. w sprawie
sposobu ustalania ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń
opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 878, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra
Zdrowia z dnia 19 czerwca 2017 r. w sprawie określenia wykazu świadczeń opieki
zdrowotnej wymagających ustalenia odrębnego sposobu finansowania (Dz. U. z 2025 r. poz.
574).
Świadczenia z zakresu neurologii,
stricte związane z hospitalizacją pacjentów w oddziale
neurologicznym, są finansowane w ramach ww. ryczałtu oraz w ramach środków
przypisanych w umowie na realizację konkretnych świadczeń, np. na świadczenia związane
z leczeniem udarów mózgu, w ramach świadczeń opieki zdrowotnej z odrębnym
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
finansowaniem. Oznacza to, że o dystrybucji środków finansowych przeznaczonych
na realizację świadczeń w poszczególnych oddziałach szpitalnych decyduje kierownik
podmiotu leczniczego.
Warto również zaznaczyć, że Instytut realizuje także świadczenia związane z leczeniem
pacjentów w ramach programów lekowych, które również są świadczeniami
z wyodrębnionymi środkami na ich sfinansowanie.
Wysokość ryczałtu PSZ na 2026 r., zgodnie z danymi dostępnymi na stronie internetowej
NFZ na dzień 21 maja 2026 r., wynosi 53 037 688,00 zł, zaś dla świadczeń związanych
z leczeniem udarów (03.4220.130.02 NEUROLOGIA - HOSPITALIZACJA - A48)
na I półrocze br. jest to kwota 4 932 485,04 zł (2 516 574 pkt x 1,96 zł). W minionym roku,
w analogicznych okresach ryczałt PSZ wynosił 51 994 497,00 zł, a dla świadczeń
związanych z leczeniem udarów 7 543 168,70 zł.
Należy podkreślić, że świadczenia związane z leczeniem udarów są świadczeniami
nielimitowanymi i na wniosek świadczeniodawcy składany po upływie kwartału liczba
punktów oraz wartość umowy ulega zwiększeniu do rzeczywistego poziomu wykonanych
świadczeń opieki zdrowotnej, stąd wartość umowy na I półrocze br. może ulec zmianom
wynikającym z poziomu realizacji ww. świadczeń.
Nadmienić też wypada, że w ramach prac Krajowej Rady ds. Neurologii rozważane są
tematy dot. finansowania świadczeń z zakresu neurologii, w tym postulat środowiska
neurologicznego dot. zmian w zakresie finansowania świadczeń z zakresu leczenia udarów
(wyciągnięcie poza ryczałt grup A48-A50). Jednakże powyższe jest dopiero na wczesnym
etapie dyskusji eksperckich i pozyskiwania danych, przez co niemożliwym jest obecnie
wskazanie kierunków działań systemowych w tym zakresie.
Uprzejmie informuję, że w celu poprawy dostępu do właściwej opieki psychiatrycznej
Ministerstwo Zdrowia opracowało i wdraża kompleksową reformę systemu ochrony
zdrowia psychicznego. Od 2018 roku w Polsce trwa reforma opieki psychiatrycznej,
w ramach której dorośli pacjenci mają prawo skorzystać ze świadczeń zdrowotnych
udzielanych w centrach zdrowia psychicznego. To miejsce, w którym można uzyskać
natychmiastową, bezpłatną pomoc w związku z problemami ze zdrowiem psychicznym
przez całą dobę, bez konieczności posiadania skierowania lub wcześniejszego umawiania
wizyty. Podkreślić trzeba, że jednym z realizatorów wskazanego programu pilotażowego
jest Instytut, który prowadzi dwa centra zdrowia psychicznego na terenie m.st. Warszawy.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie
programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1883),
celem pilotażu jest przetestowanie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki
zdrowotnej opartego na centrach zdrowia psychicznego, o których mowa w art. 5a ustawy
z dnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2024 r. poz. 917), w aspektach
organizacji, finansowania, jakości oraz dostępności do świadczeń zdrowotnych.
Mając na uwadze termin zakończenia pilotażu, tj. 31 grudnia 2026 r., Ministerstwo Zdrowia
prowadzi obecnie prace nad przygotowaniem odpowiednich projektów legislacyjnych,
które pozwolą na pełne wdrożenie centrów zdrowia psychicznego do systemu ochrony
zdrowia psychicznego od 1 stycznia 2027 r. Celem tych działań jest stworzenie możliwości
kontraktowania centrów w ramach ogólnego systemu świadczeń zdrowotnych oraz
znaczące zwiększenie dostępności tej formy opieki, szczególnie w regionach, które
dotychczas nie były objęte pilotażem. Zadanie to jest wymagające i uwzględnia dalsze
kształtowanie systemu ochrony zdrowia psychicznego w Polsce, również w zakresie
sposobu organizacji i finansowania centrów zdrowia psychicznego po zakończeniu
programu pilotażowego. Rozwój sieci centrów zdrowia psychicznego pozostaje jednym
z priorytetów we wzmacnianiu opieki środowiskowej w Polsce, a Ministerstwo Zdrowia
konsekwentnie podejmuje działania na rzecz zapewnienia stabilnych rozwiązań prawnych
i organizacyjnych.
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Z wyrazami szacunku
Jolanta Sobierańska-Grenda
Minister Zdrowia
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --