Interpelacja w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej w związku z katastrofalnymi przymrozkami w Polsce, w tym szczególnie w województwach małopolskim, lubelskim, mazowieckim i w Polsce centralnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17086
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej w związku z katastrofalnymi przymrozkami w Polsce, w tym szczególnie w województwach małopolskim, lubelskim, mazowieckim i w Polsce centralnej
Zgłaszający: Władysław Kurowski, Andrzej Adamczyk, Waldemar Andzel, Tadeusz Chrzan, Anna Dąbrowska-Banaszek, Bartłomiej Dorywalski, Marcin Grabowski, Jarosław Krajewski, Józefa Szczurek-Żelazko, Sylwester Tułajew, Patryk Wicher
Data wpływu: 11-05-2026
Szanowny Panie Premierze,
skala strat, jakie wystąpiły w ostatnich dniach w polskim sadownictwie, nie jest już tylko „szkodą łowiecką” czy „zjawiskiem pogodowym”. To ogólnokrajowy dramat gospodarczy i ludzki, który wymaga nadzwyczajnych środków konstytucyjnych.
Jako poseł z województwa małopolskiego, docieram do gospodarstw, gdzie temperatura spadła do poziomu zabójczego dla większości upraw. W wielu rejonach Małopolski, a także w zagłębiach lubelskim i mazowieckim, straty wynoszą 100%. Sadownicy patrzą na martwe zawiązki owoców, wiedząc, że ich całoroczna praca została zniweczona w ciągu jednej nocy. Dla rodzin utrzymujących się wyłącznie z sadownictwa, sytuacja jest tragiczna i beznadziejna – stoją one przed widmem bankructwa, utraty płynności finansowej i braku środków na podstawową egzystencję.
Postulat główny: Wprowadzenie stanu klęski żywiołowej
Niniejszym wzywam do podjęcia natychmiastowych działań mających na celu wprowadzenie stanu klęski żywiołowej na terenach dotkniętych mrozem. W ramach tego trybu rolnicy muszą otrzymać gwarancje państwowe obejmujące:
Pełne odszkodowania od Skarbu Państwa: Nie jako dobrowolna pomoc, lecz jako ustawowy obowiązek wyrównania strat w majątku produkcyjnym.
Natychmiastowe zawieszenie zobowiązań: Automatyczne zamrożenie spłat rat kredytowych, składek KRUS oraz podatków rolnych bez konieczności składania indywidualnych, skomplikowanych wniosków.
Środki na przeżycie: Wypłatę bezpośrednich zapomóg socjalnych dla rodzin, które zostały pozbawione jedynego źródła dochodu.
Uruchomienie rezerw strategicznych: Wsparcie finansowe na ochronę drzew i krzewów, które bez odpowiedniej pielęgnacji (mimo braku owoców) mogą obumrzeć, co zniszczy potencjał polskiego sadownictwa na lata.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:
1. Dlaczego, mimo ewidentnych przesłanek o charakterze katastrofy naturalnej, rząd zwleka z ogłoszeniem stanu klęski żywiołowej w województwach małopolskim, lubelskim i mazowieckim?
2. Czy ministerstwo posiada rzetelną analizę dotyczącą liczby gospodarstw, które po tegorocznych przymrozkach straciły 100% dochodu i czy przygotowano dla nich specjalny fundusz ratunkowy?
3. Jakie działania osłonowe zostaną wprowadzone, aby zapobiec przejmowaniu zadłużonych małopolskich gospodarstw przez banki w wyniku utraty płynności finansowej spowodowanej mrozem?
4. Czy rząd RP wystąpił już do Komisji Europejskiej o uruchomienie nadzwyczajnej pomocy z unijnej rezerwy rolnej w związku z klęską żywiołową w Polsce?
5. Na jakie konkretne kwoty odszkodowań za każdy hektar zniszczonej uprawy mogą liczyć rolnicy i kiedy realnie pieniądze trafią na ich konta?
Sytuacja w Małopolsce i innych regionach jest krytyczna. Jako posłowie, przedstawiciele narodu nie możemy pozwolić, aby sadownicy, ogrodnicy i rolnicy zostali sami z tym dramatem. Czas na półśrodki się skończył – wymagana jest odważna decyzja o wprowadzeniu stanu klęski żywiołowej i pełna odpowiedzialność państwa za swoich obywateli.
Z poważaniem
Sekretarz stanu Małgorzata Gromadzka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6537 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 11 czerwca 2026 r.
Znak sprawy: RRE.wpo.058.1.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacja nr 17086 w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej w
związku z katastrofalnymi przymrozkami w Polsce, w tym szczególnie w
województwach małopolskim, lubelskim, mazowieckim i w Polsce centralnej
Szanowny Panie Marszałku,
nawiązując do interpelacji nr 17086 posłów: Władysława Kurowskiego, Andrzeja
Adamczyka, Waldemara Andzela, Tadeusza Chrzana, Anny Dąbrowskiej-Banaszek,
Bartłomieja Dorywalskiego, Marcina Grabowskiego, Jarosława Krajewskiego, Józefy
Szczurek-Żelazko, Sylwestra Tułajewa, Patryka Wichra, przekazuję odpowiedź.
Decydujący wpływ na stan plantacji miały warunki wiosenne. Ciepły marzec i okresowe
wzrosty temperatur przyspieszyły rozpoczęcie wegetacji i rozwój fenologiczny wielu
gatunków, co spowodowało wcześniejsze wejście roślin w fazę kwitnienia. Następnie
nastąpił okres silnych i często długotrwałych przymrozków, szczególnie pod koniec
kwietnia i na początku maja, którym towarzyszyły niskie opady, silne wiatry oraz
narastający deficyt wilgoci w glebie. W wielu regionach temperatury przy gruncie spadły
lokalnie nawet od około –8 do –10°C, a skutki były szczególnie widoczne na plantacjach
położonych w obniżeniach terenu i obszarach występowania zastoisk mrozowych.
Najbardziej wrażliwym etapem okazał się okres kwitnienia i zawiązywania owoców. W
wielu gospodarstwach obserwowano uszkodzenia kwiatów, słupków oraz młodych
zawiązków, co ograniczyło potencjał plonotwórczy roślin. Szczególnie silne
oddziaływanie przymrozków zaznaczyło się w uprawach gatunków wcześnie
-- 1 of 4 --
rozpoczynających rozwój wiosenny, podczas gdy część odmian późniejszych
wykazywała większą zdolność regeneracji lub uniknęła największych strat.
Równocześnie utrzymująca się susza ograniczała pobieranie składników pokarmowych,
osłabiała tempo wzrostu i utrudniała odbudowę uszkodzonych tkanek. W wielu
lokalizacjach uruchamiano nawadnianie oraz działania ograniczające skutki stresu
termicznego i wodnego.
Plantacje jagodowe i truskawkowe generalnie dobrze przezimowały, jednak również w
ich przypadku kluczowym czynnikiem ograniczającym kondycję były wiosenne
przymrozki oraz niedobory opadów. Lepszą kondycję zachowały plantacje
zabezpieczane okrywami lub położone na stanowiskach mniej narażonych na
wychładzanie. Pomimo dużego zróżnicowania regionalnego można stwierdzić, że
aktualny stan roślin sadowniczych jest silnie uzależniony od przebiegu pogody w dalszej
części sezonu oraz zdolności roślin do regeneracji po stresie mrozowym i wodnym.
Ostateczna ocena skutków dla potencjału produkcyjnego pozostaje ograniczona do
czasu zakończenia naturalnego opadu zawiązków i dalszego rozwoju owoców.
Procedura powoływania gminnych komisji ds. szacowania szkód po kwietniowych
przymrozkach 2026 roku została już w pełni uruchomiona przez wojewodów. Prace
zespołów szacujących postępują etapowo ze względu na specyfikę upraw.
Pomimo nie podjęcia decyzji - która obwarowana jest wieloma czynnikami oraz
konsekwencjami pranymi daleko idących ograniczeń swobód obywatelskich i
działalności gospodarczej - o wprowadzeniu konstytucyjnego stanu klęski żywiołowej
po wiosennych tegorocznych przymrozkach, Polska złożyła oficjalny wniosek do
Brukseli o uruchomienie nadzwyczajnego wsparcia z unijnej rezerwy kryzysowej.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, pan Stefan Krajewski, wystąpił 6 maja 2026 r. z
wnioskiem do pana Christophe’a Hansena, Komisarza ds. Rolnictwa i Żywności Komisji
Europejskiej, o uruchomienie nadzwyczajnej pomocy UE dla producentów owoców,
którzy ponieśli straty spowodowane wystąpieniem tegorocznych przymrozków.
Dodatkowo pismem z 3 czerwca br. przesłane zostały dodatkowe informacje oraz dane
o szacunkowych stratach w uprawach sadowniczych przygotowane w oparciu o
wyliczenia i dane Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej –
Państwowy Instytut Badawczy.
-- 2 of 4 --
Ponadto, już obecnie producenci rolni poszkodowani w wyniku niekorzystnych zjawisk
atmosferycznych na podstawie obowiązujących przepisów mogą ubiegać się o:
preferencyjny kredyt na wznowienie produkcji i odtworzenie środków trwałych.
Kredyt na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych
produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane niekorzystnymi warunkami
atmosferycznymi może zostać udzielony w terminie do 12 miesięcy od daty
sporządzenia protokołu przez komisję powołaną przez wojewodę.
Oprocentowanie tych kredytów wynosi 0,5% dla producenta rolnego, który w dniu
wystąpienia szkód posiadał ubezpieczone 50% powierzchni upraw rolnych, z
wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, lub co najmniej 50% liczby zwierząt
gospodarskich, w przypadku pozostałych producentów rolnych oprocentowanie
obecnie wynosi 3,90% (rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowego
zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa - Dz.U. z 2015 r. poz. 187 z późn. zm.);
ulgę w opłaceniu bieżących składek na ubezpieczenie społeczne oraz regulowaniu
zaległości z tego tytułu w formie odroczenia terminu płatności składek i rozłożenia ich
na dogodne raty, a także umorzenie w całości lub w części bieżących składek na
wniosek złożony do KRUS (art. 41a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu
społecznym rolników – Dz.U. z 2025 r. poz. 1770);
odroczenie i rozłożenie na raty płatności z tytułu umów sprzedaży i dzierżawy
nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz ulg w opłatach czynszu, a
także umorzenia raty płatności czynszu z tytułu umów dzierżawy (art. 23a ustawy z dnia
19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa,
Dz.U. z 2025 r. poz. 826);
ulgę w podatku rolnym, na indywidualny wniosek producenta rolnego złożony do
wójta (art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, Dz.U. z 2025
r. poz. 111).
Wskazane wyżej programy pomocowe to rozwiązania systemowe, a ewentualna
dodatkowa pomoc krajowa będzie mogła zostać przygotowana po oszacowaniu szkód
-- 3 of 4 --
przez komisje powołane przez wojewodów. Z tytułu przymrozków z 2025 r.
sadownikom i plantatorom owoców jagodowych wypłacono ponad 164 mln zł.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Małgorzata Gromadzka
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --