Interpelacja nr 17080
Interpelacja w sprawie wpływu automatyzacji i sztucznej inteligencji na rynek pracy oraz przygotowania państwa
Zgłaszający:
•
Adresat:
Cyfryzacja i Technologie (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wpływu automatyzacji i sztucznej inteligencji na rynek pracy oraz przygotowania państwa
Interpelacja nr 17080
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wpływu automatyzacji i sztucznej inteligencji na rynek pracy oraz przygotowania państwa
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak, Krzysztof Gadowski
Data wpływu: 11-05-2026
Szanowna Pani Minister,
postępująca automatyzacja procesów produkcyjnych i usługowych prowadzi do głębokich przekształceń w wielu sektorach gospodarki – od przemysłu, przez logistykę, aż po sektor usług. Zjawiska te, choć stwarzają nowe możliwości rozwoju, jednocześnie generują poważne wyzwania społeczne, w tym ryzyko utraty miejsc pracy, konieczność masowego przekwalifikowania pracowników oraz potencjalne pogłębianie nierówności społecznych.
Według licznych analiz międzynarodowych instytucji, znaczna część obecnych zawodów ulegnie istotnej transformacji lub częściowej automatyzacji w ciągu najbliższej dekady. Szczególnie narażone są stanowiska o charakterze rutynowym, zarówno fizycznym, jak i umysłowym, co może dotknąć szerokich grup pracowników o średnich kwalifikacjach. Jednocześnie rośnie zapotrzebowanie na kompetencje cyfrowe, analityczne oraz związane z obsługą i nadzorem systemów AI. Wymaga to od państwa prowadzenia aktywnej i długofalowej polityki rynku pracy, ukierunkowanej na rozwój umiejętności przyszłości. Niezbędne jest również wzmocnienie współpracy pomiędzy administracją publiczną, sektorem edukacji oraz przedsiębiorstwami w celu skutecznego reagowania na zachodzące zmiany. Brak odpowiednich działań może prowadzić do trwałego wykluczenia części pracowników z rynku pracy oraz wzrostu napięć społecznych.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie programy ministerstwo wdrożyło lub planuje wdrożyć w celu systemowego przekwalifikowania pracowników zagrożonych utratą zatrudnienia w wyniku automatyzacji i wdrażania AI?
Czy ministerstwo dysponuje aktualną analizą sektorów i grup zawodowych najbardziej narażonych na redukcję zatrudnienia wskutek rozwoju AI, a jeśli tak – jakie konkretne działania osłonowe zostaną wdrożone w najbliższym czasie?
Z poważaniem
Interpelacja nr 17080
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wpływu automatyzacji i sztucznej inteligencji na rynek pracy oraz przygotowania państwa
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak, Krzysztof Gadowski
Data wpływu: 11-05-2026
Szanowna Pani Minister,
postępująca automatyzacja procesów produkcyjnych i usługowych prowadzi do głębokich przekształceń w wielu sektorach gospodarki – od przemysłu, przez logistykę, aż po sektor usług. Zjawiska te, choć stwarzają nowe możliwości rozwoju, jednocześnie generują poważne wyzwania społeczne, w tym ryzyko utraty miejsc pracy, konieczność masowego przekwalifikowania pracowników oraz potencjalne pogłębianie nierówności społecznych.
Według licznych analiz międzynarodowych instytucji, znaczna część obecnych zawodów ulegnie istotnej transformacji lub częściowej automatyzacji w ciągu najbliższej dekady. Szczególnie narażone są stanowiska o charakterze rutynowym, zarówno fizycznym, jak i umysłowym, co może dotknąć szerokich grup pracowników o średnich kwalifikacjach. Jednocześnie rośnie zapotrzebowanie na kompetencje cyfrowe, analityczne oraz związane z obsługą i nadzorem systemów AI. Wymaga to od państwa prowadzenia aktywnej i długofalowej polityki rynku pracy, ukierunkowanej na rozwój umiejętności przyszłości. Niezbędne jest również wzmocnienie współpracy pomiędzy administracją publiczną, sektorem edukacji oraz przedsiębiorstwami w celu skutecznego reagowania na zachodzące zmiany. Brak odpowiednich działań może prowadzić do trwałego wykluczenia części pracowników z rynku pracy oraz wzrostu napięć społecznych.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie programy ministerstwo wdrożyło lub planuje wdrożyć w celu systemowego przekwalifikowania pracowników zagrożonych utratą zatrudnienia w wyniku automatyzacji i wdrażania AI?
Czy ministerstwo dysponuje aktualną analizą sektorów i grup zawodowych najbardziej narażonych na redukcję zatrudnienia wskutek rozwoju AI, a jeśli tak – jakie konkretne działania osłonowe zostaną wdrożone w najbliższym czasie?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 13 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.4 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (13)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13481 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.291.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17080 Panów Posłów Tomasza Piotra Nowaka i Krzysztofa
Gadowskiego, w sprawie wpływu automatyzacji i sztucznej inteligencji na rynek pracy oraz
przygotowania państwa w tym zakresie, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) podejmowane są działania
służące wspieraniu dostosowania kwalifikacji pracowników do zmieniających się wymagań
rynku pracy. Ich wykonawcą są Publiczne Służby Zatrudnienia (PSZ) oraz wojewódzkie
i powiatowe urzędy pracy (WUP, PUP), które oferują pomoc zarówno osobom
bezrobotnym, jak i poszukującym pracy (np. poprzez podniesienie lub zmianę kwalifikacji
zawodowych czy wspieranie pracodawców w uaktualnianiu i podnoszeniu kompetencji
zatrudnianych przez nich pracowników). Najważniejsze i jednocześnie najbardziej
oczekiwane przez osoby bezrobotne lub poszukujące pracy formy pomocy to pośrednictwo
pracy, poradnictwo zawodowe, szkolenia zawodowe oraz środki na rozpoczęcie działalności
gospodarczej, natomiast dla osób pracujących są to szkolenia w ramach Krajowego
Funduszu Szkoleniowego. Osoby bezrobotne i poszukujące pracy mogą korzystać również
z dostępu do zweryfikowanych przez urzędy pracy ofert pracy poprzez prowadzoną przez
MRPiPS bazę ePraca (dostępną pod adresem: https://oferty.praca.gov.pl/portal/strona-
glowna) lub aplikację mobilną ePraca. W 2025 r. liczba ofert pracy zgłoszonych do ePracy
wyniosła ponad 660 tys. Informację o ofertach pracy można również uzyskać podczas
wizyty w dowolnym powiatowym urzędzie pracy. Wsparcie to jest dostępne dla osób, które
zarejestrują się w urzędzie jako bezrobotne lub poszukujące pracy.
Na mocy przepisów ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U.
z 2025 r. poz. 620 z późn. zm.), która weszła w życie 1 czerwca 2025 r., grupa beneficjentów
wszystkich form pomocy została poszerzona o osoby poszukujące pracy, w tym wszystkie
osoby pracujące bez względu na wiek. Ustawa wprowadziła szereg instrumentów służących
wspieraniu rozwoju umiejętności i podnoszeniu kwalifikacji.
Osoba, która utraci miejsce pracy lub jest jego utratą zagrożona (również wskutek
automatyzacji zawodów), może skorzystać ze wsparcia w zakresie aktywizacji zawodowej,
oferowanego przez powiatowe urzędy pracy w ramach środków Funduszu Pracy. Katalog
form pomocy oferowanej osobom bezrobotnym i poszukującym pracy w nabywaniu
umiejętności i kwalifikacji obejmuje:
— finansowanie szkoleń, a dla ich bezrobotnych uczestników– wypłacanie stypendiów
w wysokości 120% zasiłku dla bezrobotnych miesięcznie;
— bony na kształcenie ustawiczne, w ramach których urząd pracy finansuje do
wysokości przeciętnego wynagrodzenia koszty szkolenia, egzaminu lub studiów
podyplomowych;
— pożyczki edukacyjne (do wysokości 400% przeciętnego wynagrodzenia), które mogą
zostać wykorzystane na opłacenie kosztów szkolenia, studiów podyplomowych czy
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
kontynuacji nauki w formach szkolnych – umożliwiono też umorzenie 20% kwoty tej
pożyczki;
— finansowanie kosztów potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności lub kosztów
uzyskania dokumentu potwierdzającego nabycie wiedzy i umiejętności oraz opłaty
pobieranej za postępowanie nostryfikacyjne albo postępowanie w sprawie
potwierdzenia ukończenia studiów na określonym poziomie;
— finansowanie opłaty za przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji w sprawie
uznania kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodu regulowanego albo do
podejmowania lub wykonywania działalności regulowanej.
Ustawą o rynku pracy i służbach zatrudnienia wprowadzono tez szereg udoskonaleń
w regulacjach dotyczących staży, w tym:
— podwyższono stypendium dla stażysty do równowartości 160% kwoty zasiłku
miesięcznie (wcześniej było to 120%);
— umożliwiono realizację stażu w formie zdalnej, co w praktyce oznacza, że może być on
realizowany w całości w formie stacjonarnej, zdalnej lub hybrydowej;
— dopuszczono realizację stażu w niepełnym wymiarze czasowym, umożliwiając
stażystom na łączenie obowiązków zawodowych z rodzinnymi.
Wprowadzono ponadto ustawowe rozwiązania mające na celu wyposażenie urzędów pracy
w narzędzia pozwalające na skuteczne wsparcie klientów w nabywaniu lub rozwijaniu
umiejętności potrzebnych w nowoczesnej gospodarce, zwłaszcza umiejętności cyfrowych,
poprzez badanie kompetencji cyfrowych i oferowanie szkoleń z tego zakresu.
Działaniem prewencyjnym, zapobiegającym wzrostowi bezrobocia, jest również
świadczenie – ze środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS) - osobom pracującym
pomocy w nabyciu umiejętności i kwalifikacji pozwalających na utrzymanie zatrudnienia. Od
1 stycznia 2026 r. rozszerzone zostało wsparcie udzielane w ramach tego funduszu. Do tej
pory z jego środków korzystać mogli jedynie pracodawcy. Od przyszłego roku z pomocy
na kształcenie ustawiczne skorzystać będą mogły wszystkie podmioty odprowadzające
składki na Fundusz Pracy lub zwolnione z tego obowiązku na mocy prawa. Oznacza to, że
o środki KFS będą mogły aplikować również osoby prowadzące jednoosobową działalność
gospodarczą. Ponadto, rozszerzono kategorie osób pracujących, które mogą korzystać
z kształcenia ustawicznego finansowanego z KFS o osoby wykonujące pracę na podstawie
umów cywilno-prawnych.
Budżet KFS jest ustalany corocznie i odpowiada wysokości 4-6% przychodów Funduszu
Pracy uzyskanych z obowiązkowych składek na Fundusz Pracy w roku poprzedzającym rok,
dla którego jest sporządzany plan finansowy. W br. budżet funduszu wynosi 419 591 000
zł. Środki KFS mogą zostać przeznaczone na pokrycie kosztów szkoleń, egzaminów, studiów
podyplomowych, badań lekarskich i psychologicznych wymaganych do podjęcia kształcenia
lub pracy zawodowej po ukończonym kształceniu, a także kosztów ubezpieczenia od
następstw nieszczęśliwych wypadków w związku z podjętym kształceniem. Jednym
z tegorocznych priorytetów wydatkowania środków KFS jest „wsparcie kształcenia
ustawicznego w związku z zastosowaniem w firmach nowych procesów, technologii
i narzędzi pracy, ze szczególnym uwzględnieniem umiejętności cyfrowych, AI oraz tzw.
umiejętności zielonych, zwłaszcza gdy powyższe czynniki stanowią zagrożenie utratą
pracy”.
Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia zawiera również przepisy regulujące
obowiązki pracodawców planujących lub dokonujących redukcji zatrudnienia, dotyczące
tzw. zwolnień monitorowanych. Zgodnie z art. 217 ustawy pracodawca zamierzający
zwolnić co najmniej 50 pracowników w okresie 3 miesięcy jest obowiązany uzgodnić z
powiatowym urzędem pracy, właściwym ze względu na siedzibę pracodawcy lub miejsce
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wykonywania pracy, zakres i formy pomocy dla zwalnianych pracowników. Pomoc ta
dotyczy w szczególności pośrednictwa pracy, poradnictwa zawodowego oraz szkoleń i jest
realizowana w ramach programów rynku pracy kierowanych do osób objętych
zwolnieniami, pozostających w okresie wypowiedzenia lub w ciągu sześciu miesięcy od
rozwiązania stosunku pracy czy stosunku służbowego. Instrument zwolnień
monitorowanych wspiera pracowników dotkniętych redukcją zatrudnienia – również tych
tracących pracę z powodu automatyzacji i wdrażania AI - w poszukiwaniu nowych ścieżek
rozwoju zawodowego i ogranicza negatywne skutki społeczne utraty pracy. Osoby
zwalniane w związku z automatyzacją i wdrożenia AI są chronione polskim prawem pracy
tak samo jak przy redukcjach np. z przyczyn ekonomicznych.
Kierownictwo resortu stale monitoruje sytuację na rynku pracy. Klasyfikacja zawodów
i specjalności na potrzeby rynku pracy jest aktualizowana średnio co 2-3 lata. Cyklicznie
zlecane są także pogłębione badania dotyczące pojawiania się nowych zawodów i zanikania
innych, co skutkuje zmianami w klasyfikacji zawodów funkcjonujących na polskim rynku
pracy. Rokrocznie przeprowadzane jest też badanie zapotrzebowania na pracowników pn.
„Barometr zawodów – jednoroczna prognoza zapotrzebowania na pracowników
w wybranych zawodach”, realizowane na poziomie powiatów, województw i całego kraju
w zakresie zawodów deficytowych, zrównoważonych i nadwyżkowych. Ze względu na swój
prognostyczny charakter barometr stanowi istotne źródło informacji o zawodach
wykorzystywanych przy podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych. Wyniki badań
służą m.in. prowadzeniu odpowiedniej polityki rozwoju zasobów ludzkich. Raport Barometr
zawodów na 2026 r. wraz z mapami pokazującymi zróżnicowanie sytuacji w wybranych
zawodach na różnych obszarach, dostępny jest pod adresem:
https://barometrzawodow.pl/.
Od 2024 r. realizowany jest też w resorcie pracy projekt mający na celu uruchomienie
systemu strategicznego prognozowania zapotrzebowania na umiejętności cyfrowe i zielone
w perspektywie wieloletniej (w ramach Działania 01.02 programu FERS)1.
W 2024 r. kierownictwo MRPiPS zleciło NASK – Państwowemu Instytutowi Badawczemu
(NASK-PIB) przeprowadzenie analizy wpływu rozwoju sztucznej inteligencji na polski rynek
pracy. W jej wyniku opracowano raport pn. „Analiza wpływu sztucznej inteligencji na
zatrudnienie i strukturę rynku pracy. Konteksty społeczne, prawne i etyczne”. Raport
wykazał m.in., że:
— wśród 20 grup zawodów najbardziej narażonych na wpływ sztucznej inteligencji
dominują zawody specjalistyczne: finansiści, prawnicy, niektórzy urzędnicy państwowi,
specjaliści ds. administracji czy programiści;
— w zawodach najmniej narażonych znajdują się robotnicy wykonujący proste prace,
a także operatorzy;
— sztuczna inteligencja dotknie w znacznej mierze te zawody, w których pracują osoby
posiadające wykształcenie wyższe. Blisko 44% z nich pracuje w 20 najbardziej
narażonych na wpływ AI zawodach – stanowią one 82 % wszystkich osób pracujących
w tych zawodach. Jednocześnie wykorzystanie sztucznej inteligencji może oznaczać dla
części z tych osób również zwiększenie produktywności i zarobków.
Raport wskazuje też pozytywne aspekty rozwoju sztucznej inteligencji, m.in. powstawanie
nowych zawodów związanych z AI. Rozwój nowych technologii będzie generować popyt na
nowego rodzaju umiejętności. Jest to szczególnie ważne nie tylko dla osób planujących
1 https://www.gov.pl/web/rodzina/raport-opracowanie-i-wdrozenie-systemu-strategicznego-prognozowania-
zapotrzebowania-na-umiejetnosci-w-obszarze-zielonej-i-cyfrowej-gospodarki-inwentaryzacja-i-analiza-
stosowanych-rozwiazan
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
swoją karierę zawodową, ale też dla pracodawców, którzy w ramach wdrażania rozwiązań
będą mogli zaplanować przekwalifikowanie swoich pracowników.
Również w opracowanym w 2025 roku przez Międzynarodową Organizację Pracy (ILO)
i NASK – PIB raporcie badawczym pn. Generatywna sztuczna inteligencja a polski rynek
pracy2, w którym oceniono m.in. podatność poszczególnych zawodów na wpływ narzędzi
generatywnej sztucznej inteligencji (dalej GenAI), wykazano, że 30,3% wszystkich miejsc
pracy w Polsce jest w pewnym stopniu podatnych na interakcję z generatywną AI (ok. 5,08
mln stanowisk). W tej liczbie zawiera się ok. 818 tys. miejsc pracy z bardzo wysoką
podatnością na wpływ AI (4,9% zatrudnienia). Podatność ta dotyczy zawodów, dla których
wykonywane zadania mogą zostać najszybciej zautomatyzowane lub przekształcone, choć
nie oznacza to ich nieuchronnego zaniku, a jednocześnie mogą pojawić się nowe zadania
tworzące możliwości rozwoju i innowacji. GenAI będzie wpływać na charakter
wykonywanych zadań, przekształcając je lub wspomagając. Faktyczny zakres zmian będzie
zależał od tego, jak dużą część pracy w danym zawodzie stanowią zadania podatne na
automatyzację, jakie nowe obowiązki mogą się pojawić oraz jakie decyzje zostaną podjęte
w zakresie regulacji i wdrażania nowych technologii. Grupy zawodowe najbardziej podatne
na wpływ GenAI stanowią pracownicy biurowi (3,6% zatrudnienia w Polsce), specjaliści oraz
technicy i personel średniego szczebla. Najniższy stopień podatności cechuje pracowników
usług i sprzedawców. Z kolei zawody wykazujące brak podatności na GenAI to robotnicy
przemysłowi i rzemieślnicy (14% całego zatrudnienia w Polsce) oraz rolnicy, ogrodnicy,
leśnicy i rybacy (7,5%). Wysoka podatność na GenAI koncentruje się w sektorach cyfrowych
i opartych na wiedzy, takich jak: finanse, technologie informacyjno–komunikacyjne (ICT) czy
usługi profesjonalne. Branże o charakterze pracy fizycznej, takie jak budownictwo,
rolnictwo i przemysł wytwórczy, wykazują niską podatność na GenAI.
Warto podkreślić, że szacunki dotyczące wpływu narzędzi AI na rynek pracy w literaturze
przedmiotu są rozbieżne, co można zauważyć na przykładzie przytoczonych badań. Wynika
to z przyjęcia różnych koncepcji dalszego rozwoju AI, odmiennych metodologii
prognozowania oraz braku, na dzień dzisiejszy), spójnych danych i możliwości odniesienia
się przez badaczy do analogicznych wydarzeń w przeszłości.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
2 https://www.nask.pl/media/2025/06/Generatywna-sztuczna-inteligencja-a-polski-rynek-pracy.pdf
-- 4 of 4 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.291.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17080 Panów Posłów Tomasza Piotra Nowaka i Krzysztofa
Gadowskiego, w sprawie wpływu automatyzacji i sztucznej inteligencji na rynek pracy oraz
przygotowania państwa w tym zakresie, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) podejmowane są działania
służące wspieraniu dostosowania kwalifikacji pracowników do zmieniających się wymagań
rynku pracy. Ich wykonawcą są Publiczne Służby Zatrudnienia (PSZ) oraz wojewódzkie
i powiatowe urzędy pracy (WUP, PUP), które oferują pomoc zarówno osobom
bezrobotnym, jak i poszukującym pracy (np. poprzez podniesienie lub zmianę kwalifikacji
zawodowych czy wspieranie pracodawców w uaktualnianiu i podnoszeniu kompetencji
zatrudnianych przez nich pracowników). Najważniejsze i jednocześnie najbardziej
oczekiwane przez osoby bezrobotne lub poszukujące pracy formy pomocy to pośrednictwo
pracy, poradnictwo zawodowe, szkolenia zawodowe oraz środki na rozpoczęcie działalności
gospodarczej, natomiast dla osób pracujących są to szkolenia w ramach Krajowego
Funduszu Szkoleniowego. Osoby bezrobotne i poszukujące pracy mogą korzystać również
z dostępu do zweryfikowanych przez urzędy pracy ofert pracy poprzez prowadzoną przez
MRPiPS bazę ePraca (dostępną pod adresem: https://oferty.praca.gov.pl/portal/strona-
glowna) lub aplikację mobilną ePraca. W 2025 r. liczba ofert pracy zgłoszonych do ePracy
wyniosła ponad 660 tys. Informację o ofertach pracy można również uzyskać podczas
wizyty w dowolnym powiatowym urzędzie pracy. Wsparcie to jest dostępne dla osób, które
zarejestrują się w urzędzie jako bezrobotne lub poszukujące pracy.
Na mocy przepisów ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U.
z 2025 r. poz. 620 z późn. zm.), która weszła w życie 1 czerwca 2025 r., grupa beneficjentów
wszystkich form pomocy została poszerzona o osoby poszukujące pracy, w tym wszystkie
osoby pracujące bez względu na wiek. Ustawa wprowadziła szereg instrumentów służących
wspieraniu rozwoju umiejętności i podnoszeniu kwalifikacji.
Osoba, która utraci miejsce pracy lub jest jego utratą zagrożona (również wskutek
automatyzacji zawodów), może skorzystać ze wsparcia w zakresie aktywizacji zawodowej,
oferowanego przez powiatowe urzędy pracy w ramach środków Funduszu Pracy. Katalog
form pomocy oferowanej osobom bezrobotnym i poszukującym pracy w nabywaniu
umiejętności i kwalifikacji obejmuje:
— finansowanie szkoleń, a dla ich bezrobotnych uczestników– wypłacanie stypendiów
w wysokości 120% zasiłku dla bezrobotnych miesięcznie;
— bony na kształcenie ustawiczne, w ramach których urząd pracy finansuje do
wysokości przeciętnego wynagrodzenia koszty szkolenia, egzaminu lub studiów
podyplomowych;
— pożyczki edukacyjne (do wysokości 400% przeciętnego wynagrodzenia), które mogą
zostać wykorzystane na opłacenie kosztów szkolenia, studiów podyplomowych czy
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
kontynuacji nauki w formach szkolnych – umożliwiono też umorzenie 20% kwoty tej
pożyczki;
— finansowanie kosztów potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności lub kosztów
uzyskania dokumentu potwierdzającego nabycie wiedzy i umiejętności oraz opłaty
pobieranej za postępowanie nostryfikacyjne albo postępowanie w sprawie
potwierdzenia ukończenia studiów na określonym poziomie;
— finansowanie opłaty za przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji w sprawie
uznania kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodu regulowanego albo do
podejmowania lub wykonywania działalności regulowanej.
Ustawą o rynku pracy i służbach zatrudnienia wprowadzono tez szereg udoskonaleń
w regulacjach dotyczących staży, w tym:
— podwyższono stypendium dla stażysty do równowartości 160% kwoty zasiłku
miesięcznie (wcześniej było to 120%);
— umożliwiono realizację stażu w formie zdalnej, co w praktyce oznacza, że może być on
realizowany w całości w formie stacjonarnej, zdalnej lub hybrydowej;
— dopuszczono realizację stażu w niepełnym wymiarze czasowym, umożliwiając
stażystom na łączenie obowiązków zawodowych z rodzinnymi.
Wprowadzono ponadto ustawowe rozwiązania mające na celu wyposażenie urzędów pracy
w narzędzia pozwalające na skuteczne wsparcie klientów w nabywaniu lub rozwijaniu
umiejętności potrzebnych w nowoczesnej gospodarce, zwłaszcza umiejętności cyfrowych,
poprzez badanie kompetencji cyfrowych i oferowanie szkoleń z tego zakresu.
Działaniem prewencyjnym, zapobiegającym wzrostowi bezrobocia, jest również
świadczenie – ze środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS) - osobom pracującym
pomocy w nabyciu umiejętności i kwalifikacji pozwalających na utrzymanie zatrudnienia. Od
1 stycznia 2026 r. rozszerzone zostało wsparcie udzielane w ramach tego funduszu. Do tej
pory z jego środków korzystać mogli jedynie pracodawcy. Od przyszłego roku z pomocy
na kształcenie ustawiczne skorzystać będą mogły wszystkie podmioty odprowadzające
składki na Fundusz Pracy lub zwolnione z tego obowiązku na mocy prawa. Oznacza to, że
o środki KFS będą mogły aplikować również osoby prowadzące jednoosobową działalność
gospodarczą. Ponadto, rozszerzono kategorie osób pracujących, które mogą korzystać
z kształcenia ustawicznego finansowanego z KFS o osoby wykonujące pracę na podstawie
umów cywilno-prawnych.
Budżet KFS jest ustalany corocznie i odpowiada wysokości 4-6% przychodów Funduszu
Pracy uzyskanych z obowiązkowych składek na Fundusz Pracy w roku poprzedzającym rok,
dla którego jest sporządzany plan finansowy. W br. budżet funduszu wynosi 419 591 000
zł. Środki KFS mogą zostać przeznaczone na pokrycie kosztów szkoleń, egzaminów, studiów
podyplomowych, badań lekarskich i psychologicznych wymaganych do podjęcia kształcenia
lub pracy zawodowej po ukończonym kształceniu, a także kosztów ubezpieczenia od
następstw nieszczęśliwych wypadków w związku z podjętym kształceniem. Jednym
z tegorocznych priorytetów wydatkowania środków KFS jest „wsparcie kształcenia
ustawicznego w związku z zastosowaniem w firmach nowych procesów, technologii
i narzędzi pracy, ze szczególnym uwzględnieniem umiejętności cyfrowych, AI oraz tzw.
umiejętności zielonych, zwłaszcza gdy powyższe czynniki stanowią zagrożenie utratą
pracy”.
Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia zawiera również przepisy regulujące
obowiązki pracodawców planujących lub dokonujących redukcji zatrudnienia, dotyczące
tzw. zwolnień monitorowanych. Zgodnie z art. 217 ustawy pracodawca zamierzający
zwolnić co najmniej 50 pracowników w okresie 3 miesięcy jest obowiązany uzgodnić z
powiatowym urzędem pracy, właściwym ze względu na siedzibę pracodawcy lub miejsce
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wykonywania pracy, zakres i formy pomocy dla zwalnianych pracowników. Pomoc ta
dotyczy w szczególności pośrednictwa pracy, poradnictwa zawodowego oraz szkoleń i jest
realizowana w ramach programów rynku pracy kierowanych do osób objętych
zwolnieniami, pozostających w okresie wypowiedzenia lub w ciągu sześciu miesięcy od
rozwiązania stosunku pracy czy stosunku służbowego. Instrument zwolnień
monitorowanych wspiera pracowników dotkniętych redukcją zatrudnienia – również tych
tracących pracę z powodu automatyzacji i wdrażania AI - w poszukiwaniu nowych ścieżek
rozwoju zawodowego i ogranicza negatywne skutki społeczne utraty pracy. Osoby
zwalniane w związku z automatyzacją i wdrożenia AI są chronione polskim prawem pracy
tak samo jak przy redukcjach np. z przyczyn ekonomicznych.
Kierownictwo resortu stale monitoruje sytuację na rynku pracy. Klasyfikacja zawodów
i specjalności na potrzeby rynku pracy jest aktualizowana średnio co 2-3 lata. Cyklicznie
zlecane są także pogłębione badania dotyczące pojawiania się nowych zawodów i zanikania
innych, co skutkuje zmianami w klasyfikacji zawodów funkcjonujących na polskim rynku
pracy. Rokrocznie przeprowadzane jest też badanie zapotrzebowania na pracowników pn.
„Barometr zawodów – jednoroczna prognoza zapotrzebowania na pracowników
w wybranych zawodach”, realizowane na poziomie powiatów, województw i całego kraju
w zakresie zawodów deficytowych, zrównoważonych i nadwyżkowych. Ze względu na swój
prognostyczny charakter barometr stanowi istotne źródło informacji o zawodach
wykorzystywanych przy podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych. Wyniki badań
służą m.in. prowadzeniu odpowiedniej polityki rozwoju zasobów ludzkich. Raport Barometr
zawodów na 2026 r. wraz z mapami pokazującymi zróżnicowanie sytuacji w wybranych
zawodach na różnych obszarach, dostępny jest pod adresem:
https://barometrzawodow.pl/.
Od 2024 r. realizowany jest też w resorcie pracy projekt mający na celu uruchomienie
systemu strategicznego prognozowania zapotrzebowania na umiejętności cyfrowe i zielone
w perspektywie wieloletniej (w ramach Działania 01.02 programu FERS)1.
W 2024 r. kierownictwo MRPiPS zleciło NASK – Państwowemu Instytutowi Badawczemu
(NASK-PIB) przeprowadzenie analizy wpływu rozwoju sztucznej inteligencji na polski rynek
pracy. W jej wyniku opracowano raport pn. „Analiza wpływu sztucznej inteligencji na
zatrudnienie i strukturę rynku pracy. Konteksty społeczne, prawne i etyczne”. Raport
wykazał m.in., że:
— wśród 20 grup zawodów najbardziej narażonych na wpływ sztucznej inteligencji
dominują zawody specjalistyczne: finansiści, prawnicy, niektórzy urzędnicy państwowi,
specjaliści ds. administracji czy programiści;
— w zawodach najmniej narażonych znajdują się robotnicy wykonujący proste prace,
a także operatorzy;
— sztuczna inteligencja dotknie w znacznej mierze te zawody, w których pracują osoby
posiadające wykształcenie wyższe. Blisko 44% z nich pracuje w 20 najbardziej
narażonych na wpływ AI zawodach – stanowią one 82 % wszystkich osób pracujących
w tych zawodach. Jednocześnie wykorzystanie sztucznej inteligencji może oznaczać dla
części z tych osób również zwiększenie produktywności i zarobków.
Raport wskazuje też pozytywne aspekty rozwoju sztucznej inteligencji, m.in. powstawanie
nowych zawodów związanych z AI. Rozwój nowych technologii będzie generować popyt na
nowego rodzaju umiejętności. Jest to szczególnie ważne nie tylko dla osób planujących
1 https://www.gov.pl/web/rodzina/raport-opracowanie-i-wdrozenie-systemu-strategicznego-prognozowania-
zapotrzebowania-na-umiejetnosci-w-obszarze-zielonej-i-cyfrowej-gospodarki-inwentaryzacja-i-analiza-
stosowanych-rozwiazan
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
swoją karierę zawodową, ale też dla pracodawców, którzy w ramach wdrażania rozwiązań
będą mogli zaplanować przekwalifikowanie swoich pracowników.
Również w opracowanym w 2025 roku przez Międzynarodową Organizację Pracy (ILO)
i NASK – PIB raporcie badawczym pn. Generatywna sztuczna inteligencja a polski rynek
pracy2, w którym oceniono m.in. podatność poszczególnych zawodów na wpływ narzędzi
generatywnej sztucznej inteligencji (dalej GenAI), wykazano, że 30,3% wszystkich miejsc
pracy w Polsce jest w pewnym stopniu podatnych na interakcję z generatywną AI (ok. 5,08
mln stanowisk). W tej liczbie zawiera się ok. 818 tys. miejsc pracy z bardzo wysoką
podatnością na wpływ AI (4,9% zatrudnienia). Podatność ta dotyczy zawodów, dla których
wykonywane zadania mogą zostać najszybciej zautomatyzowane lub przekształcone, choć
nie oznacza to ich nieuchronnego zaniku, a jednocześnie mogą pojawić się nowe zadania
tworzące możliwości rozwoju i innowacji. GenAI będzie wpływać na charakter
wykonywanych zadań, przekształcając je lub wspomagając. Faktyczny zakres zmian będzie
zależał od tego, jak dużą część pracy w danym zawodzie stanowią zadania podatne na
automatyzację, jakie nowe obowiązki mogą się pojawić oraz jakie decyzje zostaną podjęte
w zakresie regulacji i wdrażania nowych technologii. Grupy zawodowe najbardziej podatne
na wpływ GenAI stanowią pracownicy biurowi (3,6% zatrudnienia w Polsce), specjaliści oraz
technicy i personel średniego szczebla. Najniższy stopień podatności cechuje pracowników
usług i sprzedawców. Z kolei zawody wykazujące brak podatności na GenAI to robotnicy
przemysłowi i rzemieślnicy (14% całego zatrudnienia w Polsce) oraz rolnicy, ogrodnicy,
leśnicy i rybacy (7,5%). Wysoka podatność na GenAI koncentruje się w sektorach cyfrowych
i opartych na wiedzy, takich jak: finanse, technologie informacyjno–komunikacyjne (ICT) czy
usługi profesjonalne. Branże o charakterze pracy fizycznej, takie jak budownictwo,
rolnictwo i przemysł wytwórczy, wykazują niską podatność na GenAI.
Warto podkreślić, że szacunki dotyczące wpływu narzędzi AI na rynek pracy w literaturze
przedmiotu są rozbieżne, co można zauważyć na przykładzie przytoczonych badań. Wynika
to z przyjęcia różnych koncepcji dalszego rozwoju AI, odmiennych metodologii
prognozowania oraz braku, na dzień dzisiejszy), spójnych danych i możliwości odniesienia
się przez badaczy do analogicznych wydarzeń w przeszłości.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
2 https://www.nask.pl/media/2025/06/Generatywna-sztuczna-inteligencja-a-polski-rynek-pracy.pdf
-- 4 of 4 --