Interpelacja nr 17076
Interpelacja w sprawie stanowiska rządu RP wobec nowych zasobów własnych Unii Europejskiej, zwiększania transferów podatkowych do budżetu UE oraz utrzymywania rabatów składkowych dla najbogatszych państw członkowskich
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie stanowiska rządu RP wobec nowych zasobów własnych Unii Europejskiej, zwiększania transferów podatkowych do budżetu UE oraz utrzymywania rabatów składkowych dla najbogatszych państw członkowskich
Interpelacja nr 17076
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie stanowiska rządu RP wobec nowych zasobów własnych Unii Europejskiej, zwiększania transferów podatkowych do budżetu UE oraz utrzymywania rabatów składkowych dla najbogatszych państw członkowskich
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Grzegorz Lorek
Data wpływu: 11-05-2026
Szanowny Panie Premierze,
w związku z trwającą debatą na temat przyszłego budżetu Unii Europejskiej po 2027 r., finansowania wspólnej polityki rolnej, nowych zasobów własnych Unii Europejskiej oraz sposobu dzielenia środków unijnych pomiędzy państwa członkowskie zwracam się do Pana Premiera o przedstawienie jednoznacznego stanowiska rządu Rzeczypospolitej Polskiej.
Sprawa ma charakter fundamentalny. Nie dotyczy wyłącznie technicznych rozliczeń budżetowych pomiędzy państwami członkowskimi a Komisją Europejską. Dotyczy realnej suwerenności fiskalnej państw członkowskich, zakresu władzy Komisji Europejskiej nad pieniędzmi pochodzącymi z podatków obywateli i przedsiębiorców oraz zasad sprawiedliwości wewnątrz Unii Europejskiej.
W debacie publicznej coraz częściej pojawiają się zapowiedzi konieczności ustanowienia nowych zasobów własnych UE. Pod tym pojęciem kryją się w praktyce nowe daniny, opłaty lub mechanizmy przekazywania części dochodów publicznych do budżetu Unii Europejskiej. Wśród rozważanych lub dyskutowanych rozwiązań wymienia się między innymi dochody związane z systemem handlu emisjami ETS, mechanizmem CBAM, opłatami środowiskowymi, daninami od dużych przedsiębiorstw, opłatami od odpadów czy innymi formami zwiększania dochodów budżetu unijnego.
Z perspektywy obywatela i przedsiębiorcy nie ma zasadniczego znaczenia, czy dana konstrukcja zostanie nazwana podatkiem, opłatą, składką, zasobem własnym, korektą budżetową czy mechanizmem dochodowym. Jeżeli jej skutkiem jest pobranie większych pieniędzy od obywateli, firm lub państwa członkowskiego i przekazanie ich do dyspozycji instytucji unijnych, to mamy do czynienia z realnym obciążeniem fiskalnym.
Szczególnie niepokojące jest to, że środki przekazywane do budżetu UE są następnie dzielone według kryteriów politycznych, administracyjnych i regulacyjnych ustalanych na poziomie unijnym. Doświadczenia ostatnich lat pokazują, że pieniądze należne państwom członkowskim mogą być opóźniane, warunkowane, blokowane lub uzależniane od ocen politycznych Komisji Europejskiej. Powstaje więc zasadnicze pytanie: Czy rząd RP godzi się na model, w którym coraz większa część pieniędzy pochodzących od polskich obywateli i przedsiębiorców trafia najpierw do Brukseli, a następnie może być Polsce wypłacana, ograniczana albo blokowana według uznaniowych kryteriów?
Nie można jednocześnie pomijać kwestii rabatów składkowych dla najbogatszych państw członkowskich. W obecnej perspektywie finansowej specjalne rabaty od składki opartej o DNB/GNI posiadają między innymi Niemcy, Niderlandy, Szwecja, Austria i Dania. Są to państwa należące do najzamożniejszych gospodarek Unii Europejskiej. Oznacza to, że system, który w założeniu miał opierać się na solidarności, proporcjonalności i równości państw członkowskich, w praktyce utrzymuje mechanizmy uprzywilejowania wybranych bogatych krajów.
Taka konstrukcja budzi zasadniczy sprzeciw. Jeżeli Unia Europejska ma wymagać większych pieniędzy na swoje cele, w tym na wspólną politykę rolną, politykę spójności, transformację energetyczną, obronność, konkurencyjność czy spłatę zobowiązań po programach zadłużeniowych, to pierwszym krokiem powinno być zniesienie niesprawiedliwych ulg i rabatów dla najbogatszych państw. Nie można oczekiwać od obywateli i przedsiębiorców w Polsce ponoszenia nowych obciążeń, podczas gdy część państw korzysta ze specjalnych preferencji finansowych.
Zasada powinna być prosta: jeżeli budżet jest wspólny, to obowiązki również powinny być wspólne. Tymczasem po raz kolejny okazuje się, że w Unii Europejskiej są państwa równe i równiejsze. Jednym państwom stawia się coraz ostrzejsze warunki, nakłada się na nie coraz większe obowiązki oraz wymaga od nich coraz większych transferów, podczas gdy inne, najbogatsze państwa, zachowują szczególne ulgi. Taka polityka nie wzmacnia Unii Europejskiej, lecz podważa zaufanie obywateli do projektu europejskiego. Jeżeli będzie kontynuowana, może prowadzić do narastania sprzeciwu społecznego, wzrostu eurosceptycyzmu i w konsekwencji do dalszej dezintegracji Unii Europejskiej.
Szczególnie ważny jest kontekst rolnictwa. W ostatnich miesiącach coraz częściej pojawiają się informacje o konieczności zwiększenia finansowania wspólnej polityki rolnej po 2027 r. Rolnicy w Polsce i w innych państwach członkowskich oczekują stabilności, przewidywalności i realnego wsparcia dochodów. Jednocześnie rolnictwo obciążane jest coraz większą liczbą wymogów środowiskowych, klimatycznych, biurokratycznych i administracyjnych. Jeżeli Unia Europejska chce utrzymać bezpieczeństwo żywnościowe, produkcję rolną i żywotność obszarów wiejskich, nie może finansowania rolnictwa uzależniać od nowych podatków ukrywanych pod nazwą zasobów własnych ani od mechanizmów politycznego uznania Komisji Europejskiej.
Polscy rolnicy nie mogą zostać postawieni przed fałszywą alternatywą: albo zgodzimy się na nowe europejskie podatki i większą centralizację budżetu UE, albo nie będzie pieniędzy na rolnictwo. Najpierw należy uczciwie odpowiedzieć na pytanie, dlaczego utrzymywane są rabaty dla najbogatszych państw członkowskich, dlaczego Komisja Europejska chce zwiększać własną kontrolę nad środkami publicznymi i czy Polska ma jakiekolwiek gwarancje, że pieniądze przekazywane do Brukseli wrócą do polskich obywateli, rolników, samorządów i przedsiębiorców na jasnych, sprawiedliwych i nieuznaniowych zasadach.
W związku z powyższym proszę Pana Premiera o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie jest oficjalne stanowisko rządu RP wobec propozycji ustanawiania nowych zasobów własnych Unii Europejskiej w kolejnej perspektywie finansowej?
2. Czy rząd RP popiera tworzenie nowych danin, opłat, podatków lub mechanizmów dochodowych, które zwiększałyby bezpośrednio lub pośrednio wpływy budżetu Unii Europejskiej kosztem państw członkowskich, obywateli lub przedsiębiorców?
3. Czy rząd RP zgadza się na to, aby coraz większa część pieniędzy pochodzących z podatków i danin publicznych była przekazywana do budżetu UE, a następnie dzielona przez Komisję Europejską według kryteriów ustalanych na poziomie unijnym?
4. Czy rząd RP widzi ryzyko, że zwiększenie zasobów własnych UE doprowadzi do dalszego ograniczenia suwerenności fiskalnej państw członkowskich, w tym Polski?
5. Czy rząd RP sprzeciwia się mechanizmowi, w którym środki należne państwom członkowskim mogą być opóźniane, blokowane lub warunkowane ocenami politycznymi Komisji Europejskiej?
6. Czy rząd RP zamierza domagać się gwarancji, że ewentualne środki przekazywane do budżetu UE nie będą mogły być arbitralnie blokowane wobec Polski z powodów politycznych lub ideologicznych?
7. Czy rząd RP popiera utrzymanie obecnych rabatów składkowych dla najbogatszych państw członkowskich, takich jak Niemcy, Niderlandy, Szwecja, Austria i Dania?
8. Jeżeli rząd RP nie popiera utrzymania tych rabatów, jakie konkretne działania podjął lub zamierza podjąć w Radzie Europejskiej, Radzie UE oraz w negocjacjach wieloletnich ram finansowych, aby doprowadzić do ich likwidacji?
9. Czy rząd RP stoi na stanowisku, że zanim Unia Europejska zacznie szukać nowych źródeł dochodów, powinna w pierwszej kolejności zlikwidować specjalne ulgi dla najbogatszych państw członkowskich?
10. Jaką kwotę, według szacunków rządu RP, stanowią łącznie rabaty składkowe dla najbogatszych państw UE w całej obecnej perspektywie finansowej 2021–2027?
11. Ile dodatkowych środków mogłoby zasilić budżet UE lub zmniejszyć obciążenia pozostałych państw członkowskich, gdyby rabaty dla najbogatszych państw zostały zniesione?
12. Czy rząd RP przygotował analizę wpływu likwidacji rabatów składkowych dla najbogatszych państw na sytuację Polski jako płatnika i beneficjenta budżetu UE?
13. Czy rząd RP uważa za sprawiedliwe, że państwa należące do najbogatszych gospodarek UE korzystają ze specjalnych korekt składkowych, podczas gdy od pozostałych państw oczekuje się zgody na nowe obciążenia finansowe?
14. Czy rząd RP uważa, że utrzymywanie zasady „równi i równiejsi” w finansowaniu UE wzmacnia, czy osłabia spójność Unii Europejskiej?
15. Czy rząd RP dostrzega ryzyko, że kontynuowanie systemu ulg dla najbogatszych państw przy jednoczesnym nakładaniu nowych obciążeń na obywateli i przedsiębiorców może prowadzić do wzrostu sprzeciwu społecznego wobec Unii Europejskiej?
16. Jakie jest stanowisko rządu RP wobec propozycji zwiększenia finansowania wspólnej polityki rolnej po 2027 r.?
17. Czy rząd RP uważa, że zwiększenie finansowania WPR powinno odbywać się poprzez nowe zasoby własne UE, czy raczej poprzez uczciwszy podział obecnych obciążeń, w tym likwidację rabatów dla najbogatszych państw?
18. Czy rząd RP gwarantuje, że nie poprze rozwiązań, w których polscy rolnicy otrzymają obietnicę większych środków na WPR w zamian za zgodę na nowe unijne podatki, opłaty lub centralizację decyzji budżetowych w rękach Komisji Europejskiej?
19. Czy rząd RP sprzeciwia się włączaniu finansowania rolnictwa do szerszych planów krajowych, w których środki na WPR mogłyby konkurować z innymi celami polityki UE, takimi jak obronność, transformacja energetyczna, migracja, konkurencyjność czy polityka klimatyczna?
20. Czy rząd RP będzie domagał się utrzymania odrębnej, stabilnej i jasno wydzielonej koperty finansowej na wspólną politykę rolną?
21. Czy rząd RP zgadza się z tezą, że środki na rolnictwo powinny być przewidywalne i nie powinny być uzależniane od politycznych ocen Komisji Europejskiej?
22. Czy rząd RP przygotował analizę wpływu nowych zasobów własnych UE na polskie gospodarstwa rolne, ceny energii, koszty produkcji, ceny nawozów, transport, przemysł rolno-spożywczy i konkurencyjność polskiej żywności?
23. Czy rząd RP oszacował, jaki koszt dla polskich obywateli, przedsiębiorstw i rolników mogłyby mieć nowe unijne dochody oparte o ETS, CBAM, opłaty środowiskowe, daniny od dużych firm lub inne mechanizmy proponowane jako zasoby własne UE?
24. Czy rząd RP przedstawi Sejmowi pełną informację o stanowisku Polski w negocjacjach dotyczących przyszłych wieloletnich ram finansowych UE oraz nowych zasobów własnych?
25. Czy rząd RP zobowiąże się, że nie poprze żadnego rozwiązania zwiększającego obciążenia fiskalne obywateli i przedsiębiorców bez uprzedniego przedstawienia Sejmowi szczegółowych skutków finansowych dla Polski?
26. Czy rząd RP uważa, że Komisja Europejska powinna otrzymywać coraz większą swobodę w decydowaniu o wydatkowaniu pieniędzy pochodzących z podatków państw członkowskich?
27. Czy rząd RP podejmie działania na rzecz ograniczenia uznaniowości Komisji Europejskiej w blokowaniu lub opóźnianiu wypłat środków dla państw członkowskich?
28. Czy rząd RP zgadza się z opinią, że dalsza centralizacja dochodów i wydatków UE bez realnej równości państw członkowskich może prowadzić do osłabienia zaufania do Unii Europejskiej?
29. Czy rząd RP zamierza budować koalicję państw sprzeciwiających się zarówno nowym podatkom unijnym, jak i utrzymywaniu specjalnych rabatów dla najbogatszych państw?
30. Czy rząd RP przedstawi opinii publicznej jasne stanowisko, czy Polska zgadza się na nowe zasoby własne UE, czy też domaga się najpierw likwidacji uprzywilejowania najbogatszych państw członkowskich?
Wnoszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania w sposób szczegółowy, z podaniem stanowiska rządu RP, analiz finansowych oraz informacji o działaniach podejmowanych przez przedstawicieli Rzeczypospolitej Polskiej w instytucjach Unii Europejskiej.
Interpelacja nr 17076
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie stanowiska rządu RP wobec nowych zasobów własnych Unii Europejskiej, zwiększania transferów podatkowych do budżetu UE oraz utrzymywania rabatów składkowych dla najbogatszych państw członkowskich
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Grzegorz Lorek
Data wpływu: 11-05-2026
Szanowny Panie Premierze,
w związku z trwającą debatą na temat przyszłego budżetu Unii Europejskiej po 2027 r., finansowania wspólnej polityki rolnej, nowych zasobów własnych Unii Europejskiej oraz sposobu dzielenia środków unijnych pomiędzy państwa członkowskie zwracam się do Pana Premiera o przedstawienie jednoznacznego stanowiska rządu Rzeczypospolitej Polskiej.
Sprawa ma charakter fundamentalny. Nie dotyczy wyłącznie technicznych rozliczeń budżetowych pomiędzy państwami członkowskimi a Komisją Europejską. Dotyczy realnej suwerenności fiskalnej państw członkowskich, zakresu władzy Komisji Europejskiej nad pieniędzmi pochodzącymi z podatków obywateli i przedsiębiorców oraz zasad sprawiedliwości wewnątrz Unii Europejskiej.
W debacie publicznej coraz częściej pojawiają się zapowiedzi konieczności ustanowienia nowych zasobów własnych UE. Pod tym pojęciem kryją się w praktyce nowe daniny, opłaty lub mechanizmy przekazywania części dochodów publicznych do budżetu Unii Europejskiej. Wśród rozważanych lub dyskutowanych rozwiązań wymienia się między innymi dochody związane z systemem handlu emisjami ETS, mechanizmem CBAM, opłatami środowiskowymi, daninami od dużych przedsiębiorstw, opłatami od odpadów czy innymi formami zwiększania dochodów budżetu unijnego.
Z perspektywy obywatela i przedsiębiorcy nie ma zasadniczego znaczenia, czy dana konstrukcja zostanie nazwana podatkiem, opłatą, składką, zasobem własnym, korektą budżetową czy mechanizmem dochodowym. Jeżeli jej skutkiem jest pobranie większych pieniędzy od obywateli, firm lub państwa członkowskiego i przekazanie ich do dyspozycji instytucji unijnych, to mamy do czynienia z realnym obciążeniem fiskalnym.
Szczególnie niepokojące jest to, że środki przekazywane do budżetu UE są następnie dzielone według kryteriów politycznych, administracyjnych i regulacyjnych ustalanych na poziomie unijnym. Doświadczenia ostatnich lat pokazują, że pieniądze należne państwom członkowskim mogą być opóźniane, warunkowane, blokowane lub uzależniane od ocen politycznych Komisji Europejskiej. Powstaje więc zasadnicze pytanie: Czy rząd RP godzi się na model, w którym coraz większa część pieniędzy pochodzących od polskich obywateli i przedsiębiorców trafia najpierw do Brukseli, a następnie może być Polsce wypłacana, ograniczana albo blokowana według uznaniowych kryteriów?
Nie można jednocześnie pomijać kwestii rabatów składkowych dla najbogatszych państw członkowskich. W obecnej perspektywie finansowej specjalne rabaty od składki opartej o DNB/GNI posiadają między innymi Niemcy, Niderlandy, Szwecja, Austria i Dania. Są to państwa należące do najzamożniejszych gospodarek Unii Europejskiej. Oznacza to, że system, który w założeniu miał opierać się na solidarności, proporcjonalności i równości państw członkowskich, w praktyce utrzymuje mechanizmy uprzywilejowania wybranych bogatych krajów.
Taka konstrukcja budzi zasadniczy sprzeciw. Jeżeli Unia Europejska ma wymagać większych pieniędzy na swoje cele, w tym na wspólną politykę rolną, politykę spójności, transformację energetyczną, obronność, konkurencyjność czy spłatę zobowiązań po programach zadłużeniowych, to pierwszym krokiem powinno być zniesienie niesprawiedliwych ulg i rabatów dla najbogatszych państw. Nie można oczekiwać od obywateli i przedsiębiorców w Polsce ponoszenia nowych obciążeń, podczas gdy część państw korzysta ze specjalnych preferencji finansowych.
Zasada powinna być prosta: jeżeli budżet jest wspólny, to obowiązki również powinny być wspólne. Tymczasem po raz kolejny okazuje się, że w Unii Europejskiej są państwa równe i równiejsze. Jednym państwom stawia się coraz ostrzejsze warunki, nakłada się na nie coraz większe obowiązki oraz wymaga od nich coraz większych transferów, podczas gdy inne, najbogatsze państwa, zachowują szczególne ulgi. Taka polityka nie wzmacnia Unii Europejskiej, lecz podważa zaufanie obywateli do projektu europejskiego. Jeżeli będzie kontynuowana, może prowadzić do narastania sprzeciwu społecznego, wzrostu eurosceptycyzmu i w konsekwencji do dalszej dezintegracji Unii Europejskiej.
Szczególnie ważny jest kontekst rolnictwa. W ostatnich miesiącach coraz częściej pojawiają się informacje o konieczności zwiększenia finansowania wspólnej polityki rolnej po 2027 r. Rolnicy w Polsce i w innych państwach członkowskich oczekują stabilności, przewidywalności i realnego wsparcia dochodów. Jednocześnie rolnictwo obciążane jest coraz większą liczbą wymogów środowiskowych, klimatycznych, biurokratycznych i administracyjnych. Jeżeli Unia Europejska chce utrzymać bezpieczeństwo żywnościowe, produkcję rolną i żywotność obszarów wiejskich, nie może finansowania rolnictwa uzależniać od nowych podatków ukrywanych pod nazwą zasobów własnych ani od mechanizmów politycznego uznania Komisji Europejskiej.
Polscy rolnicy nie mogą zostać postawieni przed fałszywą alternatywą: albo zgodzimy się na nowe europejskie podatki i większą centralizację budżetu UE, albo nie będzie pieniędzy na rolnictwo. Najpierw należy uczciwie odpowiedzieć na pytanie, dlaczego utrzymywane są rabaty dla najbogatszych państw członkowskich, dlaczego Komisja Europejska chce zwiększać własną kontrolę nad środkami publicznymi i czy Polska ma jakiekolwiek gwarancje, że pieniądze przekazywane do Brukseli wrócą do polskich obywateli, rolników, samorządów i przedsiębiorców na jasnych, sprawiedliwych i nieuznaniowych zasadach.
W związku z powyższym proszę Pana Premiera o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie jest oficjalne stanowisko rządu RP wobec propozycji ustanawiania nowych zasobów własnych Unii Europejskiej w kolejnej perspektywie finansowej?
2. Czy rząd RP popiera tworzenie nowych danin, opłat, podatków lub mechanizmów dochodowych, które zwiększałyby bezpośrednio lub pośrednio wpływy budżetu Unii Europejskiej kosztem państw członkowskich, obywateli lub przedsiębiorców?
3. Czy rząd RP zgadza się na to, aby coraz większa część pieniędzy pochodzących z podatków i danin publicznych była przekazywana do budżetu UE, a następnie dzielona przez Komisję Europejską według kryteriów ustalanych na poziomie unijnym?
4. Czy rząd RP widzi ryzyko, że zwiększenie zasobów własnych UE doprowadzi do dalszego ograniczenia suwerenności fiskalnej państw członkowskich, w tym Polski?
5. Czy rząd RP sprzeciwia się mechanizmowi, w którym środki należne państwom członkowskim mogą być opóźniane, blokowane lub warunkowane ocenami politycznymi Komisji Europejskiej?
6. Czy rząd RP zamierza domagać się gwarancji, że ewentualne środki przekazywane do budżetu UE nie będą mogły być arbitralnie blokowane wobec Polski z powodów politycznych lub ideologicznych?
7. Czy rząd RP popiera utrzymanie obecnych rabatów składkowych dla najbogatszych państw członkowskich, takich jak Niemcy, Niderlandy, Szwecja, Austria i Dania?
8. Jeżeli rząd RP nie popiera utrzymania tych rabatów, jakie konkretne działania podjął lub zamierza podjąć w Radzie Europejskiej, Radzie UE oraz w negocjacjach wieloletnich ram finansowych, aby doprowadzić do ich likwidacji?
9. Czy rząd RP stoi na stanowisku, że zanim Unia Europejska zacznie szukać nowych źródeł dochodów, powinna w pierwszej kolejności zlikwidować specjalne ulgi dla najbogatszych państw członkowskich?
10. Jaką kwotę, według szacunków rządu RP, stanowią łącznie rabaty składkowe dla najbogatszych państw UE w całej obecnej perspektywie finansowej 2021–2027?
11. Ile dodatkowych środków mogłoby zasilić budżet UE lub zmniejszyć obciążenia pozostałych państw członkowskich, gdyby rabaty dla najbogatszych państw zostały zniesione?
12. Czy rząd RP przygotował analizę wpływu likwidacji rabatów składkowych dla najbogatszych państw na sytuację Polski jako płatnika i beneficjenta budżetu UE?
13. Czy rząd RP uważa za sprawiedliwe, że państwa należące do najbogatszych gospodarek UE korzystają ze specjalnych korekt składkowych, podczas gdy od pozostałych państw oczekuje się zgody na nowe obciążenia finansowe?
14. Czy rząd RP uważa, że utrzymywanie zasady „równi i równiejsi” w finansowaniu UE wzmacnia, czy osłabia spójność Unii Europejskiej?
15. Czy rząd RP dostrzega ryzyko, że kontynuowanie systemu ulg dla najbogatszych państw przy jednoczesnym nakładaniu nowych obciążeń na obywateli i przedsiębiorców może prowadzić do wzrostu sprzeciwu społecznego wobec Unii Europejskiej?
16. Jakie jest stanowisko rządu RP wobec propozycji zwiększenia finansowania wspólnej polityki rolnej po 2027 r.?
17. Czy rząd RP uważa, że zwiększenie finansowania WPR powinno odbywać się poprzez nowe zasoby własne UE, czy raczej poprzez uczciwszy podział obecnych obciążeń, w tym likwidację rabatów dla najbogatszych państw?
18. Czy rząd RP gwarantuje, że nie poprze rozwiązań, w których polscy rolnicy otrzymają obietnicę większych środków na WPR w zamian za zgodę na nowe unijne podatki, opłaty lub centralizację decyzji budżetowych w rękach Komisji Europejskiej?
19. Czy rząd RP sprzeciwia się włączaniu finansowania rolnictwa do szerszych planów krajowych, w których środki na WPR mogłyby konkurować z innymi celami polityki UE, takimi jak obronność, transformacja energetyczna, migracja, konkurencyjność czy polityka klimatyczna?
20. Czy rząd RP będzie domagał się utrzymania odrębnej, stabilnej i jasno wydzielonej koperty finansowej na wspólną politykę rolną?
21. Czy rząd RP zgadza się z tezą, że środki na rolnictwo powinny być przewidywalne i nie powinny być uzależniane od politycznych ocen Komisji Europejskiej?
22. Czy rząd RP przygotował analizę wpływu nowych zasobów własnych UE na polskie gospodarstwa rolne, ceny energii, koszty produkcji, ceny nawozów, transport, przemysł rolno-spożywczy i konkurencyjność polskiej żywności?
23. Czy rząd RP oszacował, jaki koszt dla polskich obywateli, przedsiębiorstw i rolników mogłyby mieć nowe unijne dochody oparte o ETS, CBAM, opłaty środowiskowe, daniny od dużych firm lub inne mechanizmy proponowane jako zasoby własne UE?
24. Czy rząd RP przedstawi Sejmowi pełną informację o stanowisku Polski w negocjacjach dotyczących przyszłych wieloletnich ram finansowych UE oraz nowych zasobów własnych?
25. Czy rząd RP zobowiąże się, że nie poprze żadnego rozwiązania zwiększającego obciążenia fiskalne obywateli i przedsiębiorców bez uprzedniego przedstawienia Sejmowi szczegółowych skutków finansowych dla Polski?
26. Czy rząd RP uważa, że Komisja Europejska powinna otrzymywać coraz większą swobodę w decydowaniu o wydatkowaniu pieniędzy pochodzących z podatków państw członkowskich?
27. Czy rząd RP podejmie działania na rzecz ograniczenia uznaniowości Komisji Europejskiej w blokowaniu lub opóźnianiu wypłat środków dla państw członkowskich?
28. Czy rząd RP zgadza się z opinią, że dalsza centralizacja dochodów i wydatków UE bez realnej równości państw członkowskich może prowadzić do osłabienia zaufania do Unii Europejskiej?
29. Czy rząd RP zamierza budować koalicję państw sprzeciwiających się zarówno nowym podatkom unijnym, jak i utrzymywaniu specjalnych rabatów dla najbogatszych państw?
30. Czy rząd RP przedstawi opinii publicznej jasne stanowisko, czy Polska zgadza się na nowe zasoby własne UE, czy też domaga się najpierw likwidacji uprzywilejowania najbogatszych państw członkowskich?
Wnoszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania w sposób szczegółowy, z podaniem stanowiska rządu RP, analiz finansowych oraz informacji o działaniach podejmowanych przez przedstawicieli Rzeczypospolitej Polskiej w instytucjach Unii Europejskiej.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
19%
Konkretność
81%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
20 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5 / 1k zn.
- Zawiera 20 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„Na obecnym etapie nie jest możliwe”
(odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
25997 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/8
Warszawa, 5 czerwca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 17076
Znak sprawy: WM3.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 17076 Panów Posłów Jarosława
Sachajko i Grzegorza Lorka w sprawie stanowiska Rządu RP wobec
nowych zasobów własnych Unii Europejskiej, zwiększania
transferów podatkowych do budżetu UE oraz utrzymywania rabatów
składkowych dla najbogatszych państw członkowskich
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17076 Panów Posłów Jarosława Sachajko oraz
Grzegorza Lorka uprzejmie przekazuję poniższe informacje w zakresie:
1) stanowiska RP odnośnie do nowych zasobów własnych (pytania nr 1, 2, 4, 22, 23
i 25):
1. Jakie jest oficjalne stanowisko Rządu RP wobec propozycji ustanawiania nowych
zasobów własnych Unii Europejskiej w kolejnej perspektywie finansowej?
2. Czy Rząd RP popiera tworzenie nowych danin, opłat, podatków lub mechanizmów
dochodowych, które zwiększałyby bezpośrednio lub pośrednio wpływy budżetu Unii
Europejskiej kosztem państw członkowskich, obywateli lub przedsiębiorców?
4. Czy Rząd RP widzi ryzyko, że zwiększenie zasobów własnych UE doprowadzi do
dalszego ograniczenia suwerenności fiskalnej państw członkowskich, w tym Polski?
22. Czy Rząd RP przygotował analizę wpływu nowych zasobów własnych UE na polskie
gospodarstwa rolne, ceny energii, koszty produkcji, ceny nawozów, transport, przemysł
rolno-spożywczy i konkurencyjność polskiej żywności?
23. Czy Rząd RP oszacował, jaki koszt dla polskich obywateli, przedsiębiorstw i rolników
mogłyby mieć nowe unijne dochody oparte o ETS, CBAM, opłaty środowiskowe, daniny od
dużych firm lub inne mechanizmy proponowane jako zasoby własne UE?
-- 1 of 8 --
2/8
25. Czy Rząd RP zobowiąże się, że nie poprze żadnego rozwiązania zwiększającego
obciążenia fiskalne obywateli i przedsiębiorców bez uprzedniego przedstawienia Sejmowi
szczegółowych skutków finansowych dla Polski?
Stanowisko RP w zakresie propozycji ustanawiania nowych zasobów własnych Unii
Europejskiej1 zostało przyjęte przez Komitet do Spraw Europejskich w dniu
7 października 2025 r., a następnie rozpatrzone przez Komisję do Spraw Unii
Europejskiej Sejmu RP w dniu 8 października 2025 r. oraz przez Komisję Spraw Unii
Europejskiej Senatu RP w dniu 28 października 2025 r.
W stanowisku RP została wyrażana otwartość na dyskusję o wprowadzeniu nowych
zasobów własnych, biorąc pod uwagę wzrastające wyzwania dla budżetu UE (w tym
w zakresie obronności), jak również rozpoczynającą się po 2027 r. spłatę pożyczek
zaciągniętych w ramach programu Next Generation (NGEU). Pozwoli to ograniczyć
obciążenia budżetowe państw członkowskich (p.cz.) w tym Polski. Bez
wprowadzenia nowych źródeł finansowania niektóre p.cz. UE mogą być przeciwne
znaczącemu podniesieniu poziomu wspólnych wydatków.
Nowe dochody powinny zapewniać tzw. „świeże” środki, które do tej pory nie
stanowiły dochodów budżetów p.cz. Istotne jest także, aby nowe propozycje oraz
zmiany dokonywane w już istniejących źródłach dochodów, nie obciążały
nadmiernie mniej zamożnych p.cz. Bazując na powyższych przesłankach, Rząd RP
przedstawił następujące stanowisko wobec poszczególnych propozycji zmian:
1) Polska sprzeciwia się propozycji utworzenia zasobu własnego opartego na
dochodach z systemu EU ETS. Pomimo rezygnacji z przekazywania do budżetu UE
wpływów z nowego systemu ETS2 obejmującego sektory transportu drogowego
i budynków, propozycja pozostaje wysoce regresywna i niekorzystna dla Polski.
Propozycja w nadmiernym stopniu obciąży takie kraje, jak Polska, których miks
energetyczny jest zdominowany przez wysokoemisyjny węgiel i inne paliwa kopalne.
Dodatkowo będzie prowadziła do zmniejszenia środków krajowych niezbędnych do
sfinansowania inwestycji ograniczających emisyjność polskiej gospodarki.
2) Polska negatywnie odnosi się do propozycji zasobu własnego opartego na
podatku akcyzowym od wyrobów tytoniowych i substytutów tych wyrobów
(TEDOR). Zasób ten nadmiernie obciążałby uboższe p.cz., ponadto
wykorzystywałby istniejące środki budżetowe, nie tworząc dodatkowych źródeł
dochodów. Przekazywanie 15% dochodów do budżetu UE ogranicza swobodę
państwa do wydatkowania dochodów podatkowych, co jest szczególnie ważne
w obecnej sytuacji, w której wiele państw prowadzi ostrożną politykę budżetową
i ogranicza wydatki.
3) Polska jest krytyczna w odniesieniu do propozycji utworzenia nowego zasobu
własnego obliczanego na podstawie danych statystycznych od ilości niezebranego
sprzętu elektrycznego i elektronicznego (e-odpady). Niedostateczna jakość
statystyk i brak pełnej porównywalności danych, jak również planowane zmiany
przepisów sektorowych, budzą obawy co do dostatecznej dojrzałości oraz
praktycznej możliwości wdrożenia tej propozycji. Ponadto tego rodzaju wpłata
będzie stanowiła transfer środków z budżetu krajowego, a więc nie przyniesie
dodatkowych, nowych dochodów.
4) Polska pozytywnie ocenia natomiast propozycję zasilania budżetu UE częścią
środków uzyskiwanych ze sprzedaży certyfikatów CBAM. Mechanizm CBAM
wpłynie pozytywnie na globalny poziom emisji i wyrówna warunki na jakich
1 Stanowisko RP do wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie systemu zasobów własnych UE
oraz uchylającej decyzję (UE, Euratom) 2020/2053 - COM(2025) 574.
-- 2 of 8 --
3/8
przedsiębiorstwa europejskie konkurują z przedsiębiorstwami z państw trzecich
w zakresie emisyjności produkcji.
5) Polska z zainteresowaniem przyjmuje propozycję, aby sektor największych
przedsiębiorstw, działający na ogromnym jednolitym rynku z ponad 450 mln
konsumentów, wnosił wkład w finansowanie budżetu UE, poprzez nałożenie opłaty
na przedsiębiorstwa prowadzące sprzedaż na terytorium UE (propozycja CORE).
Przeważające korzyści z działania na jednolitym rynku osiągają największe
przedsiębiorstwa. Jednakże konstrukcja zasobu własnego może budzić wątpliwości
z perspektywy jego wpływu na przedsiębiorczość i konkurencyjność, dlatego
powinna zostać ograniczona do największych przedsiębiorstw.
Jeśli chodzi o ew. zagrożenie utratą suwerenności fiskalnej, to nowa decyzja
o systemie zasobów UE, która ew. wskaże źródła finansowania budżetu UE po
2027 r., nie wpłynie na kompetencje organów krajowych w zakresie nakładania
podatków. Przyjmując decyzję, państwa - w zależności od ostatecznego kształtu
systemu zasobów własnych - wyrażą jedynie zgodę na transfer z budżetów
krajowych do budżetu UE składek członkowskich, obliczonych w oparciu o agregaty
statystyczne (jak w przypadku obecnej wpłaty opartej na DNB oraz wpłaty opartej
na plastiku) lub przydzielenie budżetowi UE części dochodów zgromadzonych
w budżetach krajowych (jak w przypadku obecnych ceł).
Odnosząc się natomiast do kwestii skutków społecznych oraz gospodarczych, to
również zostały one szczegółowo omówione w stanowisku RP.
W szczególności zauważono w nim, że nowa decyzja będzie dotyczyć zmian
w systemie zasobów własnych (tj. wpłat do budżetu UE) i nie ma bezpośrednich
skutków społecznych. Jednakże wprowadzenie nowych zasobów własnych może
wywierać skutki gospodarcze. Przekazanie do budżetu UE 30% środków ze
sprzedaży uprawnień ETS, które aktualnie stanowią wpływy budżetów krajowych,
będzie miało istotny negatywny wpływ na wysokość środków w budżecie krajowym
na możliwość finansowania m.in. inwestycji zmierzających do zmniejszenia
emisyjności polskiej gospodarki.
W przypadku CBAM spodziewane jest wyrównanie obciążeń z tytułu udziału w ETS
pomiędzy podmiotami działającymi w UE i poza nimi oraz wyrównanie szans
konkurencyjnych.
Ewentualna rewizja minimalnych stawek akcyzy i rozszerzenie zakresu dyrektywy
tytoniowej może skutkować zmniejszeniem konsumpcji wyrobów pochodzących
z obrotu legalnego oraz wpływać na decyzje inwestycyjne sektora tytoniowego. Nie
jest to jednak skutek bezpośrednio wynikający z propozycji nowego zasobu
własnego, lecz z propozycji sektorowej.
Dodatkowo wpływ na polską gospodarkę, w tym na poziom inwestycji, może mieć
nałożenie opłat na duże przedsiębiorstwa posiadające obecność podatkową na
terytorium Polski. Na obecnym etapie nie jest możliwe określenie tych skutków.
Opłaty dotyczące odpadów (e-odpady, plastik) są pokrywane z budżetu państwa,
a więc nie wpływają bezpośrednio na producentów i konsumentów.
Jednocześnie należy podkreślić, iż przyjęcie i zmiana decyzji w sprawie systemu
zasobów własnych wymagają (zgodnie z art. 311 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii
Europejskiej) nie tylko uzyskania jednomyślności w Radzie UE, ale również jej
zatwierdzenia przez wszystkie p.cz. zgodnie z ich odpowiednimi wymogami
konstytucyjnymi. W Polsce oznacza to konieczność przejścia ścieżki tzw. dużej
ratyfikacji na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 i 4 Konstytucji RP (tj. dotyczącej
członkostwa RP w organizacji międzynarodowej oraz znacznego obciążenia
państwa pod względem finansowym). W pierwszej kolejności konieczne będzie
uchwalenie stosownej ustawy przez Sejm i Senat RP. Następnie niezbędne będzie
również uzyskanie podpisu Prezydenta RP.
-- 3 of 8 --
4/8
2) mechanizmów korekcyjnych (pytania 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14,15, 29 i 30):
7. Czy Rząd RP popiera utrzymanie obecnych rabatów składkowych dla najbogatszych
państw członkowskich, takich jak Niemcy, Niderlandy, Szwecja, Austria i Dania?
8. Jeżeli Rząd RP nie popiera utrzymania tych rabatów, jakie konkretne działania podjął
lub zamierza podjąć w Radzie Europejskiej, Radzie UE oraz w negocjacjach wieloletnich
ram finansowych, aby doprowadzić do ich likwidacji?
9. Czy Rząd RP stoi na stanowisku, że zanim Unia Europejska zacznie szukać nowych
źródeł dochodów, powinna w pierwszej kolejności zlikwidować specjalne ulgi dla
najbogatszych państw członkowskich?
10. Jaką kwotę, według szacunków Rządu RP, stanowią łącznie rabaty składkowe dla
najbogatszych państw UE w całej obecnej perspektywie finansowej 2021–2027?
11. Ile dodatkowych środków mogłoby zasilić budżet UE lub zmniejszyć obciążenia
pozostałych państw członkowskich, gdyby rabaty dla najbogatszych państw zostały
zniesione?
12. Czy Rząd RP przygotował analizę wpływu likwidacji rabatów składkowych dla
najbogatszych państw na sytuację Polski jako płatnika i beneficjenta budżetu UE?
13. Czy Rząd RP uważa za sprawiedliwe, że państwa należące do najbogatszych
gospodarek UE korzystają ze specjalnych korekt składkowych, podczas gdy od
pozostałych państw oczekuje się zgody na nowe obciążenia finansowe?
14. Czy Rząd RP uważa, że utrzymywanie zasady „równi i równiejsi” w finansowaniu UE
wzmacnia, czy osłabia spójność Unii Europejskiej?
15. Czy Rząd RP dostrzega ryzyko, że kontynuowanie systemu ulg dla najbogatszych
państw przy jednoczesnym nakładaniu nowych obciążeń na obywateli i przedsiębiorców
może prowadzić do wzrostu sprzeciwu społecznego wobec Unii Europejskiej?
29. Czy Rząd RP zamierza budować koalicję państw sprzeciwiających się zarówno nowym
podatkom unijnym, jak i utrzymywaniu specjalnych rabatów dla najbogatszych państw?
30. Czy Rząd RP przedstawi opinii publicznej jasne stanowisko: czy Polska zgadza się na
nowe zasoby własne UE, czy też domaga się najpierw likwidacji uprzywilejowania
najbogatszych państw członkowskich?
Zgodnie z wymienionym na wstępie stanowiskiem RP ws. nowej decyzji o systemie
zasobów własnych UE Polska pozytywnie ocenia i aktywnie popiera propozycję
Komisji Europejskiej dot. eliminacji mechanizmów korekcyjnych przyznanych
państwom – płatnikom netto (Austrii, Danii, Niderlandom, Niemcom i Szwecji), gdyż
zwiększają one obciążenia biedniejszych państw (tym samym przyczyniają się do
zwiększenia regresywności i niesprawiedliwości systemu zasobów własnych).
Wynikają one bezpośrednio z zastosowania tzw. logiki pozycji netto, tj. relacji
wpłacanej składki do środków otrzymywanych z budżetu UE. Ich konsekwencją jest
wzrost obciążeń państw mniej zamożnych (w tym Polski) na rzecz płatników netto,
którzy ze względu na wysoki poziom rozwoju i nowoczesne gospodarki są w stanie
ponosić zwiększone koszty członkostwa w UE.
Sprzeciw wobec mechanizmów korekcyjnych wyrażany jest na poziomie grup
roboczych oraz na posiedzeniach Rady UE i Rady Europejskiej, a także znalazł swoje
odzwierciedlenie we wspólnej deklaracji Grupy Przyjaciół Spójności podpisanej 25
maja br. przez 16 państw członkowskich (w tym Polskę) i zaprezentowanej na
posiedzeniu Rady ds. Ogólnych 26 maja br. Zgodnie z tą deklaracją zniesienie
rabatów dla płatników netto jest koniecznością. Nie ma żadnego politycznego ani
ekonomicznego uzasadnienia dla ich ponownego wprowadzenia po stronie
dochodów budżetu UE, gdyż nie można dłużej pomijać wartości dodanej jednolitego
rynku i UE jako całości, a także skutków rozprzestrzeniania się budżetu UE.
Na podstawie art. 2 ust. 4 decyzji Rady (UE, Euratom) 2020/2053 z dnia 14 grudnia
2020 r w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej oraz uchylająca decyzję
-- 4 of 8 --
5/8
2014/335/UE, Euratom w okresie 2021–2027 następujące państwa członkowskie
korzystają z obniżki brutto swoich rocznych wkładów opartych na DNB w kwotach:
Austria - 565 mln EUR rocznie, Dania - 377 mln EUR, Niemcy - 3 671 mln EUR,
Niderlandy - 1 921 mln EUR i Szwecja - 1 069 mln EUR. Powyższe kwoty są mierzone
w cenach z 2020 r. i dostosowywane rocznie do cen bieżących przez zastosowanie
najbardziej aktualnego deflatora produktu krajowego brutto UE wyrażonego
w EUR. W efekcie od 2020 r. do 2026 r. mechanizmy korekcyjne przyznane
płatnikom netto wzrosły z łącznego poziomu w wysokości 7,6 mld EUR netto do
ponad 9,4 mld EUR tj. o ok. 24,3%.
Należy przy tym podkreślić, że te obniżki brutto są finansowane przez wszystkie
państwa członkowskie (czyli również przez beneficjentów tych korekt).
Przykładowo w 2026 r. z 9,5 mld EUR przyznanych mechanizmów korekcyjnych dla
płatników netto, 3,7 mld EUR będzie przez te państwa współfinansowane, co
oznacza, że koszt netto finansowania obniżek dla AT, DK, DE, SE i NL przez pozostałe
państwa zmniejszy się do poziomu ok. 5,7 mld EUR (w tym dla Polski wynosie ok. 0,46
mld EUR). Jednakże eliminacja mechanizmów korekcyjnych nie przyniesie na
poziomie UE dodatkowych dochodów, a jedynie oznaczać będzie zmiany
w obciążeniach poszczególnych państw składkami członkowskimi – płatnicy netto
ponosiliby wyższy koszt finansowania budżetu UE (na przykładzie 2026 r. łącznie
o 5,7 mld EUR), a pozostałe państwa doświadczyłyby redukcji swoich składek
(o tożsame 5,7 mld EUR).
Naszym celem negocjacji budżetowych w zakresie strony dochodowej podczas WRF
2028-2034 jest zarówno próba eliminacji mechanizmów korekcyjnych dla
płatników netto, jak również niedopuszczenie do uchwalenia nowych źródeł
finansowania budżetu UE, które w nadmierny sposób obciążyłyby uboższe państwa
UE. Oba te cele powinny być realizowane jednocześnie, by zapewnić dla Polski jak
najbardziej korzystny wynik negocjacji (tj. ograniczenie wzrostu polskiej składki do
budżetu UE).
3) finansowania Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 r. (pytania 16, 17, 18, 19, 20 i 21):
16. Jakie jest stanowisko Rządu RP wobec propozycji zwiększenia finansowania Wspólnej
Polityki Rolnej po 2027 r.?
17. Czy Rząd RP uważa, że zwiększenie finansowania WPR powinno odbywać się poprzez
nowe zasoby własne UE, czy raczej poprzez uczciwszy podział obecnych obciążeń, w tym
likwidację rabatów dla najbogatszych państw?
18. Czy Rząd RP gwarantuje, że nie poprze rozwiązań, w których polscy rolnicy otrzymają
obietnicę większych środków na WPR w zamian za zgodę na nowe unijne podatki, opłaty
lub centralizację decyzji budżetowych w rękach Komisji Europejskiej?
19. Czy Rząd RP sprzeciwia się włączaniu finansowania rolnictwa do szerszych planów
krajowych, w których środki na WPR mogłyby konkurować z innymi celami polityki UE,
takimi jak obronność, transformacja energetyczna, migracja, konkurencyjność czy polityka
klimatyczna?
20. Czy Rząd RP będzie domagał się utrzymania odrębnej, stabilnej i jasno wydzielonej
koperty finansowej na Wspólną Politykę Rolną?
21. Czy Rząd RP zgadza się z tezą, że środki na rolnictwo powinny być przewidywalne i nie
powinny być uzależniane od politycznych ocen Komisji Europejskiej?
Jednym z głównych elementów przyszłych Wieloletnich Ram Finansowych UE
(WRF) jest zmiana filozofii programowania środków zawartych w kopertach
narodowych poprzez utworzenie horyzontalnego Planu Partnerstwa Krajowego
i Regionalnego (PPKR). W ramach PPKR zintegrowano m.in. Wspólną Politykę Rolną
(WPR) i politykę spójności, uzasadniając to większą (w stosunku do znanych
-- 5 of 8 --
6/8
z dotychczasowych perspektyw finansowych UE) elastycznością w programowaniu
środków unijnych w ramach PPKR przez p.cz. Zaproponowano także nową metodę
alokacji kopert krajowych. W wyniku jej zastosowania polska koperta krajowa na
PPKR wynosi 112,6 mld EUR. Oznacza to nominalny wzrost o 4,3 mld EUR
w porównaniu do sumy alokacji na politykę spójności, WPR, Wspólną Politykę
Rybołówstwa i Fundusz Sprawiedliwej Transformacji dla Polski w obecnej
perspektywie, które wynoszą łącznie 108,3 mld EUR (w cenach bieżących). Wzrost
ten został przyjęty przez Rząd RP z zadowoleniem. Pomimo, iż zaproponowano
minimalne progi wydatkowe w ramach niektórych polityk, np. WPR, dokładny
podział koperty krajowej pomiędzy poszczególne polityki w ramach PPKR nastąpi
poziomie krajowym. Oznacza to, że zwiększenie wydatków na WPR będzie
przedmiotem ustaleń Rządu RP.
Zgodnie z zasadą uniwersalności budżetu unijnego co do zasady zasoby własne
wykorzystywane są bez rozróżnienia na finansowanie wszystkich wydatków
zapisanych w budżecie UE, a więc i wszystkich polityk. Oznacza to, że konkretne
dochody nie są przypisane do konkretnych wydatków. Stąd też nie jest możliwym,
aby poprzez wprowadzenie nowych zasobów własnych bądź likwidację rabatów dla
państw członkowskich poziom finansowania WPR ulegał automatycznym zmianom.
Podobnie nie istnieje zależność pomiędzy centralizacją bądź decentralizacją decyzji
budżetowych a wysokością finansowania polityki rolnej. Tym niemniej, jak wskazano
poprzednio Rząd RP popiera likwidację rabatów oraz zapewnienie właściwego
poziomu finansowania WPR, i takie stanowisko prezentuje na forum unijnym.
Zgodnie ze stanowiskiem RP do propozycji rozporządzenia w sprawie WPR na lata
2028-20342 preferowanym rozwiązaniem w zakresie architektury WPR jest
utrzymanie struktury dwufilarowej oraz wydzielonego budżetu. Uwzględniając
jednak poziom zaawansowania prac legislacyjnych na poziomie UE Rząd RP bierze
pod uwagę możliwość, że przyszła WPR może funkcjonować w ramach PPKR,
a priorytetem negocjacyjnym dla Rządu RP jest zapewnienie odpowiednich
środków, które trafią do polskich rolników i na obszary wiejskie w ramach przyszłej
WPR oraz całego PPKR.
Kwota zarezerwowana w kopercie krajowej na wsparcie dochodów polskich
rolników wynosi minimum 24,6 mld EUR. Intencją Rządu RP jest zwiększenie tej
kwoty o środki z niealokowanej części koperty krajowej na PPKR oraz zapewnienie
obowiązkowego współfinansowania krajowego dla części tej kwoty. W toku
negocjacji Komisja Europejska zaproponowała kolejne rozwiązania zwiększające
widoczność środków na WPR w przyszłych PPKR:
1) możliwość zarezerwowania w kopercie krajowej i wcześniejszego (już od
początku wdrażania PPKR) zaprogramowania dodatkowych środków na
WPR lub działania na rzecz obszarów wiejskich (do 8,8 mld EUR w przypadku
Polski) z tzw. kwoty elastyczności standardowo dostępnych dopiero po
osiągnięciu wskaźników ramach przeglądu śródokresowego oraz
2) wprowadzenie obowiązkowego celu wydatkowania na rzecz obszarów
wiejskich (tzw. rural target), który wyniesie w Polsce nie mniej niż 9 mld EUR.
Oba te rozwiązania są dla Rządu RP akceptowalne. Decyzja o podziale środków
pomiędzy poszczególne polityki w ramach PPKR zostanie podjęta na poziomie
Rządu RP.
2 Stanowisko RP w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
ustanawiającego warunki realizacji unijnego wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej na lata
2028–2034 COM(2025) 560 z dn. 4.09.2025 r.
-- 6 of 8 --
7/8
Rząd RP jest świadomy wynikającego z kształtu projektów KE potencjalnych
problemów w konkurowaniu różnych sektorów i grup terytoriów o środki PPKR.
Dąży jednak do przyjęcia takich rozstrzygnięć krajowych, które zapewnią rolnictwu
i obszarom wiejskim istotne wsparcie w ramach przyszłego polskiego programu.
Zdaniem Rządu RP środki na rolnictwo powinny być przewidywalne. Rząd RP nie
zgadza się ze stwierdzeniem, że środki na rolnictwo są uzależniane od politycznych
ocen Komisji Europejskiej. Zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem
o warunkowości3, mającym zastosowanie do całego budżetu UE, w tym również
WPR, odpowiednie środki przyjmowane są w przypadku stwierdzenia, że naruszenia
zasad państwa prawnego w p.cz. wpływają lub stwarzają poważne ryzyko wpływu –
w sposób wystarczająco bezpośredni – na należyte zarządzanie finansami w ramach
budżetu UE lub na ochronę interesów finansowych UE. Propozycja rozporządzenia
ws. PPKR przewiduje warunkową ochronę środków unijnych w przyszłych WRF
w postaci art. 8 i 9, zapewniających poszanowanie zasad praworządności i Karty
Praw Podstawowych. Propozycja ta nie zmienia jednak obecnego ogólnego systemu
warunkowości służącego ochronie budżetu UE. Mechanizm warunkowości służy
ochronie interesu finansowego UE oraz Polski, zabezpieczając również trafiające do
unijnego budżetu polskie środki publiczne w postaci składek.
4) wydatków WRF po 2027 r. (w tym propozycje wzmocnionej roli Komisji
Europejskiej oraz powiązania z praworządnością) (pytania 3, 5,6, 24, 26,27 i 28):
3. Czy Rząd RP zgadza się na to, aby coraz większa część pieniędzy pochodzących
z podatków i danin publicznych była przekazywana do budżetu UE, a następnie dzielona
przez Komisję Europejską według kryteriów ustalanych na poziomie unijnym?
5. Czy Rząd RP sprzeciwia się mechanizmowi, w którym środki należne państwom
członkowskim mogą być opóźniane, blokowane lub warunkowane ocenami politycznymi
Komisji Europejskiej?
6. Czy Rząd RP zamierza domagać się gwarancji, że ewentualne środki przekazywane do
budżetu UE nie będą mogły być arbitralnie blokowane wobec Polski z powodów
politycznych lub ideologicznych?
24. Czy Rząd RP przedstawi Sejmowi pełną informację o stanowisku Polski w negocjacjach
dotyczących przyszłych wieloletnich ram finansowych UE oraz nowych zasobów
własnych?
26. Czy Rząd RP uważa, że Komisja Europejska powinna otrzymywać coraz większą
swobodę w decydowaniu o wydatkowaniu pieniędzy pochodzących z podatków państw
członkowskich?
27. Czy Rząd RP podejmie działania na rzecz ograniczenia uznaniowości Komisji
Europejskiej w blokowaniu lub opóźnianiu wypłat środków dla państw członkowskich?
28. Czy Rząd RP zgadza się z opinią, że dalsza centralizacja dochodów i wydatków UE bez
realnej równości państw członkowskich może prowadzić do osłabienia zaufania do Unii
Europejskiej?
Stanowisko do Wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady określającego wieloletnie
ramy finansowe na lata 2028–2034 COM(2025) 571 oraz do Komunikatu Komisji do
Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu
Ekonomicznospołecznego i Komitetu Regionów: Dynamiczny budżet UE na miarę
priorytetów przyszłości - Wieloletnie ramy finansowe 2028-2034 COM(2025) 570
zostało przedstawione Parlamentowi w październiku 2025 r. razem z wymienionym
na wstępie stanowiskiem RP do wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie systemu
3 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia
2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii.
-- 7 of 8 --
8/8
zasobów własnych Unii Europejskiej oraz uchylającej decyzję (UE, Euratom) 2020/2053
(przyjętym przez KSE 1 października 2025).
Zgodnie z ww. stanowiskiem do COM(2025) 570 oraz COM(2025) 571 Rząd RP
uznaje, że proponowana wielkość budżetu stanowi dobry punkt wyjścia do dalszych
negocjacji. Jednakże struktura WRF wymaga dyskusji, w szczególności w zakresie
podziału środków między sposoby zarządzania: zarządzanie dzielone i zarządzanie
bezpośrednie przez Komisję. Rząd RP zauważa wzrost środków w instrumentach
zarządzanych przez Komisję.
Rząd RP stoi na stanowisku, że rola regionów w budżecie Unii Europejskiej nie
powinna być osłabiona. Alokacja środków dla regionów nie powinna być uzależniona
od działań podejmowanych na szczeblu krajowym. Ponadto musi być zapewniony
udział podmiotów regionalnych i lokalnych w zarządzaniu środkami UE, tak jak
miało to miejsce dotychczas w polityce spójności. Wdrażanie programów unijnych
przez władze lokalne i regionalne zapewnia Unii niezbędną widoczność oraz
przyczynia się do budowania społecznego poparcia dla procesu integracji
europejskiej.
Jednocześnie Rząd RP wskazuje, że reformy i inwestycje powinny być ze sobą
tematycznie powiązane oraz mieć charakter zarówno legislacyjny, jak
i nielegislacyjny. PPKR powinny być uzgadniane w oparciu o jasne i przejrzyste
kryteria. W tym zakresie nie ma miejsca na uznaniowość Komisji Europejskiej.
W odniesieniu do kwestii warunkowości związanej z praworządnością, zdaniem
Rządu, należy dążyć do wzmocnienia już funkcjonujących mechanizmów, w oparciu
o jasne i obiektywne kryteria oceny. Szczególne znaczenie mają również programy
wspierające niezależne media, organizacje społeczeństwa obywatelskiego oraz
inicjatywy na rzecz umacniania demokracji, które w istotny sposób przyczyniają się
do wzmacniania odporności instytucjonalnej i społecznej w UE. Należy przy tym
zauważyć, że propozycja nowych WRF nie przewiduje zmian w rozporządzeniu
nr 2020/2092 w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie
budżetu Unii, którego przepisy, podobnie jak obecnie, będą miały zastosowanie do
całego przyszłego budżetu UE.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
Do wiadomości:
1. Radosław Sikorski, Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Spraw Zagranicznych,
2. Stefan Krajewski, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
-- 8 of 8 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/8
Warszawa, 5 czerwca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 17076
Znak sprawy: WM3.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 17076 Panów Posłów Jarosława
Sachajko i Grzegorza Lorka w sprawie stanowiska Rządu RP wobec
nowych zasobów własnych Unii Europejskiej, zwiększania
transferów podatkowych do budżetu UE oraz utrzymywania rabatów
składkowych dla najbogatszych państw członkowskich
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17076 Panów Posłów Jarosława Sachajko oraz
Grzegorza Lorka uprzejmie przekazuję poniższe informacje w zakresie:
1) stanowiska RP odnośnie do nowych zasobów własnych (pytania nr 1, 2, 4, 22, 23
i 25):
1. Jakie jest oficjalne stanowisko Rządu RP wobec propozycji ustanawiania nowych
zasobów własnych Unii Europejskiej w kolejnej perspektywie finansowej?
2. Czy Rząd RP popiera tworzenie nowych danin, opłat, podatków lub mechanizmów
dochodowych, które zwiększałyby bezpośrednio lub pośrednio wpływy budżetu Unii
Europejskiej kosztem państw członkowskich, obywateli lub przedsiębiorców?
4. Czy Rząd RP widzi ryzyko, że zwiększenie zasobów własnych UE doprowadzi do
dalszego ograniczenia suwerenności fiskalnej państw członkowskich, w tym Polski?
22. Czy Rząd RP przygotował analizę wpływu nowych zasobów własnych UE na polskie
gospodarstwa rolne, ceny energii, koszty produkcji, ceny nawozów, transport, przemysł
rolno-spożywczy i konkurencyjność polskiej żywności?
23. Czy Rząd RP oszacował, jaki koszt dla polskich obywateli, przedsiębiorstw i rolników
mogłyby mieć nowe unijne dochody oparte o ETS, CBAM, opłaty środowiskowe, daniny od
dużych firm lub inne mechanizmy proponowane jako zasoby własne UE?
-- 1 of 8 --
2/8
25. Czy Rząd RP zobowiąże się, że nie poprze żadnego rozwiązania zwiększającego
obciążenia fiskalne obywateli i przedsiębiorców bez uprzedniego przedstawienia Sejmowi
szczegółowych skutków finansowych dla Polski?
Stanowisko RP w zakresie propozycji ustanawiania nowych zasobów własnych Unii
Europejskiej1 zostało przyjęte przez Komitet do Spraw Europejskich w dniu
7 października 2025 r., a następnie rozpatrzone przez Komisję do Spraw Unii
Europejskiej Sejmu RP w dniu 8 października 2025 r. oraz przez Komisję Spraw Unii
Europejskiej Senatu RP w dniu 28 października 2025 r.
W stanowisku RP została wyrażana otwartość na dyskusję o wprowadzeniu nowych
zasobów własnych, biorąc pod uwagę wzrastające wyzwania dla budżetu UE (w tym
w zakresie obronności), jak również rozpoczynającą się po 2027 r. spłatę pożyczek
zaciągniętych w ramach programu Next Generation (NGEU). Pozwoli to ograniczyć
obciążenia budżetowe państw członkowskich (p.cz.) w tym Polski. Bez
wprowadzenia nowych źródeł finansowania niektóre p.cz. UE mogą być przeciwne
znaczącemu podniesieniu poziomu wspólnych wydatków.
Nowe dochody powinny zapewniać tzw. „świeże” środki, które do tej pory nie
stanowiły dochodów budżetów p.cz. Istotne jest także, aby nowe propozycje oraz
zmiany dokonywane w już istniejących źródłach dochodów, nie obciążały
nadmiernie mniej zamożnych p.cz. Bazując na powyższych przesłankach, Rząd RP
przedstawił następujące stanowisko wobec poszczególnych propozycji zmian:
1) Polska sprzeciwia się propozycji utworzenia zasobu własnego opartego na
dochodach z systemu EU ETS. Pomimo rezygnacji z przekazywania do budżetu UE
wpływów z nowego systemu ETS2 obejmującego sektory transportu drogowego
i budynków, propozycja pozostaje wysoce regresywna i niekorzystna dla Polski.
Propozycja w nadmiernym stopniu obciąży takie kraje, jak Polska, których miks
energetyczny jest zdominowany przez wysokoemisyjny węgiel i inne paliwa kopalne.
Dodatkowo będzie prowadziła do zmniejszenia środków krajowych niezbędnych do
sfinansowania inwestycji ograniczających emisyjność polskiej gospodarki.
2) Polska negatywnie odnosi się do propozycji zasobu własnego opartego na
podatku akcyzowym od wyrobów tytoniowych i substytutów tych wyrobów
(TEDOR). Zasób ten nadmiernie obciążałby uboższe p.cz., ponadto
wykorzystywałby istniejące środki budżetowe, nie tworząc dodatkowych źródeł
dochodów. Przekazywanie 15% dochodów do budżetu UE ogranicza swobodę
państwa do wydatkowania dochodów podatkowych, co jest szczególnie ważne
w obecnej sytuacji, w której wiele państw prowadzi ostrożną politykę budżetową
i ogranicza wydatki.
3) Polska jest krytyczna w odniesieniu do propozycji utworzenia nowego zasobu
własnego obliczanego na podstawie danych statystycznych od ilości niezebranego
sprzętu elektrycznego i elektronicznego (e-odpady). Niedostateczna jakość
statystyk i brak pełnej porównywalności danych, jak również planowane zmiany
przepisów sektorowych, budzą obawy co do dostatecznej dojrzałości oraz
praktycznej możliwości wdrożenia tej propozycji. Ponadto tego rodzaju wpłata
będzie stanowiła transfer środków z budżetu krajowego, a więc nie przyniesie
dodatkowych, nowych dochodów.
4) Polska pozytywnie ocenia natomiast propozycję zasilania budżetu UE częścią
środków uzyskiwanych ze sprzedaży certyfikatów CBAM. Mechanizm CBAM
wpłynie pozytywnie na globalny poziom emisji i wyrówna warunki na jakich
1 Stanowisko RP do wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie systemu zasobów własnych UE
oraz uchylającej decyzję (UE, Euratom) 2020/2053 - COM(2025) 574.
-- 2 of 8 --
3/8
przedsiębiorstwa europejskie konkurują z przedsiębiorstwami z państw trzecich
w zakresie emisyjności produkcji.
5) Polska z zainteresowaniem przyjmuje propozycję, aby sektor największych
przedsiębiorstw, działający na ogromnym jednolitym rynku z ponad 450 mln
konsumentów, wnosił wkład w finansowanie budżetu UE, poprzez nałożenie opłaty
na przedsiębiorstwa prowadzące sprzedaż na terytorium UE (propozycja CORE).
Przeważające korzyści z działania na jednolitym rynku osiągają największe
przedsiębiorstwa. Jednakże konstrukcja zasobu własnego może budzić wątpliwości
z perspektywy jego wpływu na przedsiębiorczość i konkurencyjność, dlatego
powinna zostać ograniczona do największych przedsiębiorstw.
Jeśli chodzi o ew. zagrożenie utratą suwerenności fiskalnej, to nowa decyzja
o systemie zasobów UE, która ew. wskaże źródła finansowania budżetu UE po
2027 r., nie wpłynie na kompetencje organów krajowych w zakresie nakładania
podatków. Przyjmując decyzję, państwa - w zależności od ostatecznego kształtu
systemu zasobów własnych - wyrażą jedynie zgodę na transfer z budżetów
krajowych do budżetu UE składek członkowskich, obliczonych w oparciu o agregaty
statystyczne (jak w przypadku obecnej wpłaty opartej na DNB oraz wpłaty opartej
na plastiku) lub przydzielenie budżetowi UE części dochodów zgromadzonych
w budżetach krajowych (jak w przypadku obecnych ceł).
Odnosząc się natomiast do kwestii skutków społecznych oraz gospodarczych, to
również zostały one szczegółowo omówione w stanowisku RP.
W szczególności zauważono w nim, że nowa decyzja będzie dotyczyć zmian
w systemie zasobów własnych (tj. wpłat do budżetu UE) i nie ma bezpośrednich
skutków społecznych. Jednakże wprowadzenie nowych zasobów własnych może
wywierać skutki gospodarcze. Przekazanie do budżetu UE 30% środków ze
sprzedaży uprawnień ETS, które aktualnie stanowią wpływy budżetów krajowych,
będzie miało istotny negatywny wpływ na wysokość środków w budżecie krajowym
na możliwość finansowania m.in. inwestycji zmierzających do zmniejszenia
emisyjności polskiej gospodarki.
W przypadku CBAM spodziewane jest wyrównanie obciążeń z tytułu udziału w ETS
pomiędzy podmiotami działającymi w UE i poza nimi oraz wyrównanie szans
konkurencyjnych.
Ewentualna rewizja minimalnych stawek akcyzy i rozszerzenie zakresu dyrektywy
tytoniowej może skutkować zmniejszeniem konsumpcji wyrobów pochodzących
z obrotu legalnego oraz wpływać na decyzje inwestycyjne sektora tytoniowego. Nie
jest to jednak skutek bezpośrednio wynikający z propozycji nowego zasobu
własnego, lecz z propozycji sektorowej.
Dodatkowo wpływ na polską gospodarkę, w tym na poziom inwestycji, może mieć
nałożenie opłat na duże przedsiębiorstwa posiadające obecność podatkową na
terytorium Polski. Na obecnym etapie nie jest możliwe określenie tych skutków.
Opłaty dotyczące odpadów (e-odpady, plastik) są pokrywane z budżetu państwa,
a więc nie wpływają bezpośrednio na producentów i konsumentów.
Jednocześnie należy podkreślić, iż przyjęcie i zmiana decyzji w sprawie systemu
zasobów własnych wymagają (zgodnie z art. 311 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii
Europejskiej) nie tylko uzyskania jednomyślności w Radzie UE, ale również jej
zatwierdzenia przez wszystkie p.cz. zgodnie z ich odpowiednimi wymogami
konstytucyjnymi. W Polsce oznacza to konieczność przejścia ścieżki tzw. dużej
ratyfikacji na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 i 4 Konstytucji RP (tj. dotyczącej
członkostwa RP w organizacji międzynarodowej oraz znacznego obciążenia
państwa pod względem finansowym). W pierwszej kolejności konieczne będzie
uchwalenie stosownej ustawy przez Sejm i Senat RP. Następnie niezbędne będzie
również uzyskanie podpisu Prezydenta RP.
-- 3 of 8 --
4/8
2) mechanizmów korekcyjnych (pytania 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14,15, 29 i 30):
7. Czy Rząd RP popiera utrzymanie obecnych rabatów składkowych dla najbogatszych
państw członkowskich, takich jak Niemcy, Niderlandy, Szwecja, Austria i Dania?
8. Jeżeli Rząd RP nie popiera utrzymania tych rabatów, jakie konkretne działania podjął
lub zamierza podjąć w Radzie Europejskiej, Radzie UE oraz w negocjacjach wieloletnich
ram finansowych, aby doprowadzić do ich likwidacji?
9. Czy Rząd RP stoi na stanowisku, że zanim Unia Europejska zacznie szukać nowych
źródeł dochodów, powinna w pierwszej kolejności zlikwidować specjalne ulgi dla
najbogatszych państw członkowskich?
10. Jaką kwotę, według szacunków Rządu RP, stanowią łącznie rabaty składkowe dla
najbogatszych państw UE w całej obecnej perspektywie finansowej 2021–2027?
11. Ile dodatkowych środków mogłoby zasilić budżet UE lub zmniejszyć obciążenia
pozostałych państw członkowskich, gdyby rabaty dla najbogatszych państw zostały
zniesione?
12. Czy Rząd RP przygotował analizę wpływu likwidacji rabatów składkowych dla
najbogatszych państw na sytuację Polski jako płatnika i beneficjenta budżetu UE?
13. Czy Rząd RP uważa za sprawiedliwe, że państwa należące do najbogatszych
gospodarek UE korzystają ze specjalnych korekt składkowych, podczas gdy od
pozostałych państw oczekuje się zgody na nowe obciążenia finansowe?
14. Czy Rząd RP uważa, że utrzymywanie zasady „równi i równiejsi” w finansowaniu UE
wzmacnia, czy osłabia spójność Unii Europejskiej?
15. Czy Rząd RP dostrzega ryzyko, że kontynuowanie systemu ulg dla najbogatszych
państw przy jednoczesnym nakładaniu nowych obciążeń na obywateli i przedsiębiorców
może prowadzić do wzrostu sprzeciwu społecznego wobec Unii Europejskiej?
29. Czy Rząd RP zamierza budować koalicję państw sprzeciwiających się zarówno nowym
podatkom unijnym, jak i utrzymywaniu specjalnych rabatów dla najbogatszych państw?
30. Czy Rząd RP przedstawi opinii publicznej jasne stanowisko: czy Polska zgadza się na
nowe zasoby własne UE, czy też domaga się najpierw likwidacji uprzywilejowania
najbogatszych państw członkowskich?
Zgodnie z wymienionym na wstępie stanowiskiem RP ws. nowej decyzji o systemie
zasobów własnych UE Polska pozytywnie ocenia i aktywnie popiera propozycję
Komisji Europejskiej dot. eliminacji mechanizmów korekcyjnych przyznanych
państwom – płatnikom netto (Austrii, Danii, Niderlandom, Niemcom i Szwecji), gdyż
zwiększają one obciążenia biedniejszych państw (tym samym przyczyniają się do
zwiększenia regresywności i niesprawiedliwości systemu zasobów własnych).
Wynikają one bezpośrednio z zastosowania tzw. logiki pozycji netto, tj. relacji
wpłacanej składki do środków otrzymywanych z budżetu UE. Ich konsekwencją jest
wzrost obciążeń państw mniej zamożnych (w tym Polski) na rzecz płatników netto,
którzy ze względu na wysoki poziom rozwoju i nowoczesne gospodarki są w stanie
ponosić zwiększone koszty członkostwa w UE.
Sprzeciw wobec mechanizmów korekcyjnych wyrażany jest na poziomie grup
roboczych oraz na posiedzeniach Rady UE i Rady Europejskiej, a także znalazł swoje
odzwierciedlenie we wspólnej deklaracji Grupy Przyjaciół Spójności podpisanej 25
maja br. przez 16 państw członkowskich (w tym Polskę) i zaprezentowanej na
posiedzeniu Rady ds. Ogólnych 26 maja br. Zgodnie z tą deklaracją zniesienie
rabatów dla płatników netto jest koniecznością. Nie ma żadnego politycznego ani
ekonomicznego uzasadnienia dla ich ponownego wprowadzenia po stronie
dochodów budżetu UE, gdyż nie można dłużej pomijać wartości dodanej jednolitego
rynku i UE jako całości, a także skutków rozprzestrzeniania się budżetu UE.
Na podstawie art. 2 ust. 4 decyzji Rady (UE, Euratom) 2020/2053 z dnia 14 grudnia
2020 r w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej oraz uchylająca decyzję
-- 4 of 8 --
5/8
2014/335/UE, Euratom w okresie 2021–2027 następujące państwa członkowskie
korzystają z obniżki brutto swoich rocznych wkładów opartych na DNB w kwotach:
Austria - 565 mln EUR rocznie, Dania - 377 mln EUR, Niemcy - 3 671 mln EUR,
Niderlandy - 1 921 mln EUR i Szwecja - 1 069 mln EUR. Powyższe kwoty są mierzone
w cenach z 2020 r. i dostosowywane rocznie do cen bieżących przez zastosowanie
najbardziej aktualnego deflatora produktu krajowego brutto UE wyrażonego
w EUR. W efekcie od 2020 r. do 2026 r. mechanizmy korekcyjne przyznane
płatnikom netto wzrosły z łącznego poziomu w wysokości 7,6 mld EUR netto do
ponad 9,4 mld EUR tj. o ok. 24,3%.
Należy przy tym podkreślić, że te obniżki brutto są finansowane przez wszystkie
państwa członkowskie (czyli również przez beneficjentów tych korekt).
Przykładowo w 2026 r. z 9,5 mld EUR przyznanych mechanizmów korekcyjnych dla
płatników netto, 3,7 mld EUR będzie przez te państwa współfinansowane, co
oznacza, że koszt netto finansowania obniżek dla AT, DK, DE, SE i NL przez pozostałe
państwa zmniejszy się do poziomu ok. 5,7 mld EUR (w tym dla Polski wynosie ok. 0,46
mld EUR). Jednakże eliminacja mechanizmów korekcyjnych nie przyniesie na
poziomie UE dodatkowych dochodów, a jedynie oznaczać będzie zmiany
w obciążeniach poszczególnych państw składkami członkowskimi – płatnicy netto
ponosiliby wyższy koszt finansowania budżetu UE (na przykładzie 2026 r. łącznie
o 5,7 mld EUR), a pozostałe państwa doświadczyłyby redukcji swoich składek
(o tożsame 5,7 mld EUR).
Naszym celem negocjacji budżetowych w zakresie strony dochodowej podczas WRF
2028-2034 jest zarówno próba eliminacji mechanizmów korekcyjnych dla
płatników netto, jak również niedopuszczenie do uchwalenia nowych źródeł
finansowania budżetu UE, które w nadmierny sposób obciążyłyby uboższe państwa
UE. Oba te cele powinny być realizowane jednocześnie, by zapewnić dla Polski jak
najbardziej korzystny wynik negocjacji (tj. ograniczenie wzrostu polskiej składki do
budżetu UE).
3) finansowania Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 r. (pytania 16, 17, 18, 19, 20 i 21):
16. Jakie jest stanowisko Rządu RP wobec propozycji zwiększenia finansowania Wspólnej
Polityki Rolnej po 2027 r.?
17. Czy Rząd RP uważa, że zwiększenie finansowania WPR powinno odbywać się poprzez
nowe zasoby własne UE, czy raczej poprzez uczciwszy podział obecnych obciążeń, w tym
likwidację rabatów dla najbogatszych państw?
18. Czy Rząd RP gwarantuje, że nie poprze rozwiązań, w których polscy rolnicy otrzymają
obietnicę większych środków na WPR w zamian za zgodę na nowe unijne podatki, opłaty
lub centralizację decyzji budżetowych w rękach Komisji Europejskiej?
19. Czy Rząd RP sprzeciwia się włączaniu finansowania rolnictwa do szerszych planów
krajowych, w których środki na WPR mogłyby konkurować z innymi celami polityki UE,
takimi jak obronność, transformacja energetyczna, migracja, konkurencyjność czy polityka
klimatyczna?
20. Czy Rząd RP będzie domagał się utrzymania odrębnej, stabilnej i jasno wydzielonej
koperty finansowej na Wspólną Politykę Rolną?
21. Czy Rząd RP zgadza się z tezą, że środki na rolnictwo powinny być przewidywalne i nie
powinny być uzależniane od politycznych ocen Komisji Europejskiej?
Jednym z głównych elementów przyszłych Wieloletnich Ram Finansowych UE
(WRF) jest zmiana filozofii programowania środków zawartych w kopertach
narodowych poprzez utworzenie horyzontalnego Planu Partnerstwa Krajowego
i Regionalnego (PPKR). W ramach PPKR zintegrowano m.in. Wspólną Politykę Rolną
(WPR) i politykę spójności, uzasadniając to większą (w stosunku do znanych
-- 5 of 8 --
6/8
z dotychczasowych perspektyw finansowych UE) elastycznością w programowaniu
środków unijnych w ramach PPKR przez p.cz. Zaproponowano także nową metodę
alokacji kopert krajowych. W wyniku jej zastosowania polska koperta krajowa na
PPKR wynosi 112,6 mld EUR. Oznacza to nominalny wzrost o 4,3 mld EUR
w porównaniu do sumy alokacji na politykę spójności, WPR, Wspólną Politykę
Rybołówstwa i Fundusz Sprawiedliwej Transformacji dla Polski w obecnej
perspektywie, które wynoszą łącznie 108,3 mld EUR (w cenach bieżących). Wzrost
ten został przyjęty przez Rząd RP z zadowoleniem. Pomimo, iż zaproponowano
minimalne progi wydatkowe w ramach niektórych polityk, np. WPR, dokładny
podział koperty krajowej pomiędzy poszczególne polityki w ramach PPKR nastąpi
poziomie krajowym. Oznacza to, że zwiększenie wydatków na WPR będzie
przedmiotem ustaleń Rządu RP.
Zgodnie z zasadą uniwersalności budżetu unijnego co do zasady zasoby własne
wykorzystywane są bez rozróżnienia na finansowanie wszystkich wydatków
zapisanych w budżecie UE, a więc i wszystkich polityk. Oznacza to, że konkretne
dochody nie są przypisane do konkretnych wydatków. Stąd też nie jest możliwym,
aby poprzez wprowadzenie nowych zasobów własnych bądź likwidację rabatów dla
państw członkowskich poziom finansowania WPR ulegał automatycznym zmianom.
Podobnie nie istnieje zależność pomiędzy centralizacją bądź decentralizacją decyzji
budżetowych a wysokością finansowania polityki rolnej. Tym niemniej, jak wskazano
poprzednio Rząd RP popiera likwidację rabatów oraz zapewnienie właściwego
poziomu finansowania WPR, i takie stanowisko prezentuje na forum unijnym.
Zgodnie ze stanowiskiem RP do propozycji rozporządzenia w sprawie WPR na lata
2028-20342 preferowanym rozwiązaniem w zakresie architektury WPR jest
utrzymanie struktury dwufilarowej oraz wydzielonego budżetu. Uwzględniając
jednak poziom zaawansowania prac legislacyjnych na poziomie UE Rząd RP bierze
pod uwagę możliwość, że przyszła WPR może funkcjonować w ramach PPKR,
a priorytetem negocjacyjnym dla Rządu RP jest zapewnienie odpowiednich
środków, które trafią do polskich rolników i na obszary wiejskie w ramach przyszłej
WPR oraz całego PPKR.
Kwota zarezerwowana w kopercie krajowej na wsparcie dochodów polskich
rolników wynosi minimum 24,6 mld EUR. Intencją Rządu RP jest zwiększenie tej
kwoty o środki z niealokowanej części koperty krajowej na PPKR oraz zapewnienie
obowiązkowego współfinansowania krajowego dla części tej kwoty. W toku
negocjacji Komisja Europejska zaproponowała kolejne rozwiązania zwiększające
widoczność środków na WPR w przyszłych PPKR:
1) możliwość zarezerwowania w kopercie krajowej i wcześniejszego (już od
początku wdrażania PPKR) zaprogramowania dodatkowych środków na
WPR lub działania na rzecz obszarów wiejskich (do 8,8 mld EUR w przypadku
Polski) z tzw. kwoty elastyczności standardowo dostępnych dopiero po
osiągnięciu wskaźników ramach przeglądu śródokresowego oraz
2) wprowadzenie obowiązkowego celu wydatkowania na rzecz obszarów
wiejskich (tzw. rural target), który wyniesie w Polsce nie mniej niż 9 mld EUR.
Oba te rozwiązania są dla Rządu RP akceptowalne. Decyzja o podziale środków
pomiędzy poszczególne polityki w ramach PPKR zostanie podjęta na poziomie
Rządu RP.
2 Stanowisko RP w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
ustanawiającego warunki realizacji unijnego wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej na lata
2028–2034 COM(2025) 560 z dn. 4.09.2025 r.
-- 6 of 8 --
7/8
Rząd RP jest świadomy wynikającego z kształtu projektów KE potencjalnych
problemów w konkurowaniu różnych sektorów i grup terytoriów o środki PPKR.
Dąży jednak do przyjęcia takich rozstrzygnięć krajowych, które zapewnią rolnictwu
i obszarom wiejskim istotne wsparcie w ramach przyszłego polskiego programu.
Zdaniem Rządu RP środki na rolnictwo powinny być przewidywalne. Rząd RP nie
zgadza się ze stwierdzeniem, że środki na rolnictwo są uzależniane od politycznych
ocen Komisji Europejskiej. Zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem
o warunkowości3, mającym zastosowanie do całego budżetu UE, w tym również
WPR, odpowiednie środki przyjmowane są w przypadku stwierdzenia, że naruszenia
zasad państwa prawnego w p.cz. wpływają lub stwarzają poważne ryzyko wpływu –
w sposób wystarczająco bezpośredni – na należyte zarządzanie finansami w ramach
budżetu UE lub na ochronę interesów finansowych UE. Propozycja rozporządzenia
ws. PPKR przewiduje warunkową ochronę środków unijnych w przyszłych WRF
w postaci art. 8 i 9, zapewniających poszanowanie zasad praworządności i Karty
Praw Podstawowych. Propozycja ta nie zmienia jednak obecnego ogólnego systemu
warunkowości służącego ochronie budżetu UE. Mechanizm warunkowości służy
ochronie interesu finansowego UE oraz Polski, zabezpieczając również trafiające do
unijnego budżetu polskie środki publiczne w postaci składek.
4) wydatków WRF po 2027 r. (w tym propozycje wzmocnionej roli Komisji
Europejskiej oraz powiązania z praworządnością) (pytania 3, 5,6, 24, 26,27 i 28):
3. Czy Rząd RP zgadza się na to, aby coraz większa część pieniędzy pochodzących
z podatków i danin publicznych była przekazywana do budżetu UE, a następnie dzielona
przez Komisję Europejską według kryteriów ustalanych na poziomie unijnym?
5. Czy Rząd RP sprzeciwia się mechanizmowi, w którym środki należne państwom
członkowskim mogą być opóźniane, blokowane lub warunkowane ocenami politycznymi
Komisji Europejskiej?
6. Czy Rząd RP zamierza domagać się gwarancji, że ewentualne środki przekazywane do
budżetu UE nie będą mogły być arbitralnie blokowane wobec Polski z powodów
politycznych lub ideologicznych?
24. Czy Rząd RP przedstawi Sejmowi pełną informację o stanowisku Polski w negocjacjach
dotyczących przyszłych wieloletnich ram finansowych UE oraz nowych zasobów
własnych?
26. Czy Rząd RP uważa, że Komisja Europejska powinna otrzymywać coraz większą
swobodę w decydowaniu o wydatkowaniu pieniędzy pochodzących z podatków państw
członkowskich?
27. Czy Rząd RP podejmie działania na rzecz ograniczenia uznaniowości Komisji
Europejskiej w blokowaniu lub opóźnianiu wypłat środków dla państw członkowskich?
28. Czy Rząd RP zgadza się z opinią, że dalsza centralizacja dochodów i wydatków UE bez
realnej równości państw członkowskich może prowadzić do osłabienia zaufania do Unii
Europejskiej?
Stanowisko do Wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady określającego wieloletnie
ramy finansowe na lata 2028–2034 COM(2025) 571 oraz do Komunikatu Komisji do
Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu
Ekonomicznospołecznego i Komitetu Regionów: Dynamiczny budżet UE na miarę
priorytetów przyszłości - Wieloletnie ramy finansowe 2028-2034 COM(2025) 570
zostało przedstawione Parlamentowi w październiku 2025 r. razem z wymienionym
na wstępie stanowiskiem RP do wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie systemu
3 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia
2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii.
-- 7 of 8 --
8/8
zasobów własnych Unii Europejskiej oraz uchylającej decyzję (UE, Euratom) 2020/2053
(przyjętym przez KSE 1 października 2025).
Zgodnie z ww. stanowiskiem do COM(2025) 570 oraz COM(2025) 571 Rząd RP
uznaje, że proponowana wielkość budżetu stanowi dobry punkt wyjścia do dalszych
negocjacji. Jednakże struktura WRF wymaga dyskusji, w szczególności w zakresie
podziału środków między sposoby zarządzania: zarządzanie dzielone i zarządzanie
bezpośrednie przez Komisję. Rząd RP zauważa wzrost środków w instrumentach
zarządzanych przez Komisję.
Rząd RP stoi na stanowisku, że rola regionów w budżecie Unii Europejskiej nie
powinna być osłabiona. Alokacja środków dla regionów nie powinna być uzależniona
od działań podejmowanych na szczeblu krajowym. Ponadto musi być zapewniony
udział podmiotów regionalnych i lokalnych w zarządzaniu środkami UE, tak jak
miało to miejsce dotychczas w polityce spójności. Wdrażanie programów unijnych
przez władze lokalne i regionalne zapewnia Unii niezbędną widoczność oraz
przyczynia się do budowania społecznego poparcia dla procesu integracji
europejskiej.
Jednocześnie Rząd RP wskazuje, że reformy i inwestycje powinny być ze sobą
tematycznie powiązane oraz mieć charakter zarówno legislacyjny, jak
i nielegislacyjny. PPKR powinny być uzgadniane w oparciu o jasne i przejrzyste
kryteria. W tym zakresie nie ma miejsca na uznaniowość Komisji Europejskiej.
W odniesieniu do kwestii warunkowości związanej z praworządnością, zdaniem
Rządu, należy dążyć do wzmocnienia już funkcjonujących mechanizmów, w oparciu
o jasne i obiektywne kryteria oceny. Szczególne znaczenie mają również programy
wspierające niezależne media, organizacje społeczeństwa obywatelskiego oraz
inicjatywy na rzecz umacniania demokracji, które w istotny sposób przyczyniają się
do wzmacniania odporności instytucjonalnej i społecznej w UE. Należy przy tym
zauważyć, że propozycja nowych WRF nie przewiduje zmian w rozporządzeniu
nr 2020/2092 w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie
budżetu Unii, którego przepisy, podobnie jak obecnie, będą miały zastosowanie do
całego przyszłego budżetu UE.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
Do wiadomości:
1. Radosław Sikorski, Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Spraw Zagranicznych,
2. Stefan Krajewski, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
-- 8 of 8 --