Interpelacja nr 17065
Interpelacja w sprawie celów polityki antynikotynowej państwa
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie celów polityki antynikotynowej państwa
Interpelacja nr 17065
do ministra zdrowia
w sprawie celów polityki antynikotynowej państwa
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 08-05-2026
Szanowna Pani Minister,
jak wynika z danych, które udostępniło Ministerstwo Finansów, w latach 2015-2024 doszło w Polsce do bardzo dużego wzrostu sprzedaży wyrobów tytoniowych i nikotynowych. Sama liczba sprzedanych w kraju tradycyjnych papierosów wzrosła o prawie 10 mld sztuk (z 41 mld do 51 mld). Dwukrotnie wzrosła także ilość sprzedawanego tytoniu do palenia (z 2,2 tys. ton do 4,3 tys. ton). Jednocześnie w drugiej połowie przywoływanego okresu na rynku pojawiły się i zyskiwały na popularności także inne „alternatywne“ wyroby nikotynowe, takie jak e-papierosy (ok. 1 000 mln ml płynu do e-papierosów sprzedanego w 2024 r.) czy podgrzewany tytoń (2,2 tysiąca ton w 2024 r., wzrost o prawie 500% od 2019 r.).
Dane te jednoznacznie wskazują na nieskuteczność antytytoniowej i antynikotynowej polityki państwa względem papierosów i „alternatywnych“ dla nich wyrobów. Obserwowane w przypadku Polski trendy dotyczące używania tytoniu i nikotyny są też niestety niechlubnym wyjątkiem w skali europejskiej. Celem polityki antytytoniowej Komisji Europejskiej jest zmniejszenie do 2040 roku odsetka osób palących do mniej niż 5% populacji. W Polsce tymczasem z biegiem lat i zmieniających się rządów możemy zaobserwować trend odwrotny, na co dobitnie wskazują wyżej przytoczone dane MF. Dają też jasną informację, że podstawowym wyrobem zawierającym nikotynę dla polskich konsumentów pozostają wciąż tradycyjne papierosy. Przynoszą one też do budżetu zdecydowanie największe wpływy podatkowe (ponad 30 mld złotych w 2024 r.). Być może to właśnie względy fiskalne są powodem dość pasywnej oraz w efekcie nieskutecznej polityki antytytoniowej państwa.
Podczas, gdy w ostatnich latach rząd był dość aktywny na polu wprowadzania nowych regulacji w zakresie e-papierosów czy wyrobów nowatorskich, to w odniesieniu do tradycyjnych papierosów ograniczano się wyłącznie do działań o charakterze fiskalnym, a także do zaimplementowania nowych ograniczeń uchwalanych na poziomie unijnym. Eksperci (m.in. prof. Witold Zatoński) wskazują także od lat na zaniechania państwa w działaniach zmierzających do zmniejszania popularności tytoniu wśród Polaków na polu edukacyjnym czy profilaktycznym. Wreszcie w działaniach państwa brak śladów jakiejkolwiek długofalowej wizji w zakresie polityki antytytoniowej, a także przede wszystkim konkretnego planu odnośnie do tego, czy i w jaki sposób Polska zamierza zrealizować unijny cel odchodzenia od tytoniu.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu obniżenia konsumpcji tradycyjnych papierosów w Polsce? Jakie działania w tym zakresie podejmowano w ciągu ostatnich 5 lat?
Czy zdaniem Ministerstwa Zdrowia Polska zrealizuje unijny cel ograniczenia odsetka osób palących do mniej niż 5% populacji w 2040 r.?
Z jakiego powodu, mimo wprowadzanych ograniczeń regulacyjnych oraz stopniowego podwyższania podatków, konsumpcja papierosów w Polsce w ciągu ostatniej dekady wyraźnie wzrosła?
Jakie działania edukacyjne, profilaktyczne i jakie programy wsparcia dla osób pragnących wyjść z nałogu tytoniowego są aktualnie realizowane przez polski rząd i właściwe instytucje publiczne? Jakie środki są przeznaczane rocznie na te cele?
Czy rząd posiada strategię odchodzenia od tytoniu i minimalizacji konsumpcji wyrobów tytoniowych? Jeśli tak, to jakie są podstawowe założenia i cele tej strategii? Jakie mierzalne efekty i w jakim okresie planuje się je osiągnąć? Jeśli nie, to czy zdaniem ministerstwa wdrożenie takiej strategii nie byłoby zasadne?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 17065
do ministra zdrowia
w sprawie celów polityki antynikotynowej państwa
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 08-05-2026
Szanowna Pani Minister,
jak wynika z danych, które udostępniło Ministerstwo Finansów, w latach 2015-2024 doszło w Polsce do bardzo dużego wzrostu sprzedaży wyrobów tytoniowych i nikotynowych. Sama liczba sprzedanych w kraju tradycyjnych papierosów wzrosła o prawie 10 mld sztuk (z 41 mld do 51 mld). Dwukrotnie wzrosła także ilość sprzedawanego tytoniu do palenia (z 2,2 tys. ton do 4,3 tys. ton). Jednocześnie w drugiej połowie przywoływanego okresu na rynku pojawiły się i zyskiwały na popularności także inne „alternatywne“ wyroby nikotynowe, takie jak e-papierosy (ok. 1 000 mln ml płynu do e-papierosów sprzedanego w 2024 r.) czy podgrzewany tytoń (2,2 tysiąca ton w 2024 r., wzrost o prawie 500% od 2019 r.).
Dane te jednoznacznie wskazują na nieskuteczność antytytoniowej i antynikotynowej polityki państwa względem papierosów i „alternatywnych“ dla nich wyrobów. Obserwowane w przypadku Polski trendy dotyczące używania tytoniu i nikotyny są też niestety niechlubnym wyjątkiem w skali europejskiej. Celem polityki antytytoniowej Komisji Europejskiej jest zmniejszenie do 2040 roku odsetka osób palących do mniej niż 5% populacji. W Polsce tymczasem z biegiem lat i zmieniających się rządów możemy zaobserwować trend odwrotny, na co dobitnie wskazują wyżej przytoczone dane MF. Dają też jasną informację, że podstawowym wyrobem zawierającym nikotynę dla polskich konsumentów pozostają wciąż tradycyjne papierosy. Przynoszą one też do budżetu zdecydowanie największe wpływy podatkowe (ponad 30 mld złotych w 2024 r.). Być może to właśnie względy fiskalne są powodem dość pasywnej oraz w efekcie nieskutecznej polityki antytytoniowej państwa.
Podczas, gdy w ostatnich latach rząd był dość aktywny na polu wprowadzania nowych regulacji w zakresie e-papierosów czy wyrobów nowatorskich, to w odniesieniu do tradycyjnych papierosów ograniczano się wyłącznie do działań o charakterze fiskalnym, a także do zaimplementowania nowych ograniczeń uchwalanych na poziomie unijnym. Eksperci (m.in. prof. Witold Zatoński) wskazują także od lat na zaniechania państwa w działaniach zmierzających do zmniejszania popularności tytoniu wśród Polaków na polu edukacyjnym czy profilaktycznym. Wreszcie w działaniach państwa brak śladów jakiejkolwiek długofalowej wizji w zakresie polityki antytytoniowej, a także przede wszystkim konkretnego planu odnośnie do tego, czy i w jaki sposób Polska zamierza zrealizować unijny cel odchodzenia od tytoniu.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu obniżenia konsumpcji tradycyjnych papierosów w Polsce? Jakie działania w tym zakresie podejmowano w ciągu ostatnich 5 lat?
Czy zdaniem Ministerstwa Zdrowia Polska zrealizuje unijny cel ograniczenia odsetka osób palących do mniej niż 5% populacji w 2040 r.?
Z jakiego powodu, mimo wprowadzanych ograniczeń regulacyjnych oraz stopniowego podwyższania podatków, konsumpcja papierosów w Polsce w ciągu ostatniej dekady wyraźnie wzrosła?
Jakie działania edukacyjne, profilaktyczne i jakie programy wsparcia dla osób pragnących wyjść z nałogu tytoniowego są aktualnie realizowane przez polski rząd i właściwe instytucje publiczne? Jakie środki są przeznaczane rocznie na te cele?
Czy rząd posiada strategię odchodzenia od tytoniu i minimalizacji konsumpcji wyrobów tytoniowych? Jeśli tak, to jakie są podstawowe założenia i cele tej strategii? Jakie mierzalne efekty i w jakim okresie planuje się je osiągnąć? Jeśli nie, to czy zdaniem ministerstwa wdrożenie takiej strategii nie byłoby zasadne?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
22%
Konkretność
78%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.7 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„trwają prace analityczne”
(odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8519 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.52.2026.JS
Warszawa, 28 maja 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 17065 z dnia 13 maja 2026 r. Pani Poseł Pauliny Matysiak,
w sprawie celów polityki antynikotynowej państwa, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
Odnosząc się do pytania pierwszego, należy zaznaczyć, że działania antynikotynowe
podejmowane przez Ministerstwo Zdrowia skupiają się na wsparciu leczenia zespołu
uzależnienia od nikotyny. Przykładem takich aktywności jest obwieszczenie
Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji z dnia 7 kwietnia 2023 r.
w sprawie taryf świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych.
Przedstawione w obwieszczeniu taryfy są wyższe od wcześniejszych o 40 do 285%.
W dniu 15 czerwca 2023 r. NFZ, na podstawie wspomnianego obwieszczenia AOTMiT,
dokonał analogicznej aktualizacji wyceny omawianych świadczeń.
Jednym z najważniejszych elementów wpływających na redukcję ekspozycji populacji
na nikotynę jest zmniejszanie liczby osób palących wyroby tytoniowe. Mając to na uwadze,
należy wskazać, że w 2025 roku miały miejsce dwie nowelizacje ustawy z dnia 9 listopada
1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych.
W dniu 2 kwietnia 2025 r. opublikowano ustawę z dnia 21 lutego 2025 r.
o zmianie ustawy
o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych.
Realizuje ona ważny interes publiczny wynikający z przepisów dyrektywy delegowanej
Komisji Europejskiej 2022/2100/UE, jakim jest ochrona zdrowia obywateli.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Przedmiotowa ustawa zakazuje nadawania aromatu charakterystycznego podgrzewanym
wyrobom tytoniowym.
Ponadto w dniu 20 czerwca 2025 r. w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej została
ogłoszona ustawa z dnia 21 maja 2025 r. o
zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed
następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Przepisy tej ustawy wprowadziły
m.in. zakaz sprzedaży woreczków nikotynowych osobom do lat 18, zakaz ich sprzedaży
na terenie podmiotów wykonujących działalność leczniczą, jednostek organizacyjnych
systemu oświaty oraz obiektów sportowo-rekreacyjnych, jak również w automatach
i systemach samoobsługowych. Uregulowały one także maksymalne dopuszczalne stężenie
nikotyny. Rynek woreczków nikotynowych nie był wcześniej objęty przepisami,
co stanowiło bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia konsumentów – stąd pilna potrzeba jego
uregulowania.
Obecnie trwają prace nad kolejną nowelizacją ww. ustawy, wynikającą ze względu na pilną
potrzebę ograniczenia zjawiska używania papierosów elektronicznych jednorazowego
użytku przez ludzi młodych. Wyroby te stanowią wyraźne zagrożenie dla zdrowia
publicznego, w szczególności młodego pokolenia i osób niepalących, co powoduje
konieczność wprowadzenia całkowitego zakazu wprowadzania do obrotu papierosów
elektronicznych jednorazowego użytku. Aktualnie na rynku są dostępne również inne
wyroby z nikotyną, które nie zostały objęte przepisami dyrektywy 2014/40/UE z dnia
3 kwietnia 2014 r.
w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych
i administracyjnych państw członkowskich w sprawie produkcji, prezentowania i sprzedaży
wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów oraz uchylającej dyrektywę 2001/37/WE.
Tego rodzaju wyroby, powinny być wprowadzane do sprzedaży jedynie w reżimie
farmaceutycznym, poprzedzonym pozytywnym procesem oceny dokumentacji
rejestracyjnej, charakteryzującej ich właściwości farmakodynamiczne, farmakokinetyczne
oraz potwierdzającej ich skuteczność i bezpieczeństwo stosowania.
Aktualnie istnieją wystarczające możliwości terapeutyczne, pomagające złagodzić lub
wyeliminować fizjologiczne i psychiczne skutki przerwania (zaprzestania) palenia tytoniu.
Obecnie produkty o udowodnionej skuteczności terapeutycznej,
pomagające w wychodzeniu z nałogu palenia wyrobów tytoniowych,
są sprzedawane z przeznaczeniem do tzw. „nikotynowej terapii zastępczej”.
Odnosząc się do pytania drugiego oraz trzeciego, uprzejmie informuję, że w Polsce palenie
tytoniu jest wciąż jedną z głównych przyczyn zgonów – szacuje się je na około 67 tys.
przypadków rocznie. W ostatnich latach pojawiły się nowe zagrożenia dla zdrowia
publicznego, takie jak nowatorskie wyroby tytoniowe, elektroniczne papierosy oraz
woreczki nikotynowe. Są one szczególnie niebezpieczne dla osób młodych,
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
ponieważ stanowią realne zagrożenie uzależnieniem tysięcy nastolatków od toksycznej
substancji, jaką jest nikotyna. W ocenie Ministerstwa Zdrowia konsumpcja papierosów
w Polsce nie uległa istotnym zmianom w związku z pojawieniem się na rynku wyrobów
z nikotyną, których celem jest utrzymanie popytu na wyroby tytoniowe.
Niewątpliwie istotnym zagrożeniem jest to, że młodzi konsumenci postrzegają tego rodzaju
wyroby jako wiążące się z „niższym narażeniem” lub „mniejszym ryzykiem zdrowotnym”,
czego obecnie nie można jednoznacznie potwierdzić.
W celu dalszego ograniczania odsetka osób palących wyroby tytoniowe, w najbliższym
czasie Komisja Europejska planuje rozpocząć prace nad nowelizacją wspominanej
dyrektywy 2014/40/UE. W związku z powyższym istotne jest, aby Polska prezentowała
stanowisko promujące restrykcyjne podejście regulacyjne do wszystkich wyrobów
nikotynowych.
Odpowiadając na pytanie czwarte oraz piąte, należy zaznaczyć, że działania związane
z ograniczeniem narażenia na dym tytoniowy zostały ujęte m.in. w ramach realizacji celu
operacyjnego nr 2 pt. „Profilaktyka uzależnień”, zawartego w rozporządzeniu
Rady Ministrów z dnia 30 marca 2021 r. w sprawie Narodowego Programu Zdrowia na lata
2021–2025 (Dz. U. poz. 642). Działania te, w zakresie zwalczania następstw zdrowotnych
używania wyrobów tytoniowych i wyrobów powiązanych, prowadzone są przede
wszystkim przez Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy
Instytut Badawczy w Warszawie (NIO). Do zadań NIO należy prowadzenie
Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym oraz realizacja szkoleń personelu medycznego
w zakresie leczenia uzależnienia od tytoniu, w tym przeprowadzania minimalnych
interwencji antytytoniowych. NIO współpracuje również z organizacjami
międzynarodowymi prowadzącymi działalność w zakresie profilaktyki antytytoniowej
oraz udziela pomocy fachowej podmiotom realizującym zadania w tym obszarze.
Ponadto prowadzi działalność naukowo-badawczą w zakresie prewencji tytoniowej
(w latach 2022–2025 roczne środki finansowe na omawiany cel wyniosły 1,2 mln zł,
natomiast w roku 2026 – 1,14 mln zł).
Obecnie w Ministerstwie Zdrowia trwają prace analityczne mające na celu opracowanie
kolejnej edycji Narodowego Programu Zdrowia, którego istotnym elementem będzie
dalsze, skuteczne ograniczanie używania wyrobów nikotynowych jako jednego z głównych
czynników ryzyka dla zdrowia i życia obywateli Polski.
Dodatkowo, w ramach realizacji działania Narodowej Strategii Onkologicznej na lata 2020
– 2030, pn. „Modyfikacja programu profilaktyki chorób odtytoniowych (w tym przewlekłej
obturacyjnej choroby płuc POChP) i dostosowanie go do wyzwań określonych w mapach
potrzeb zdrowotnych”, przygotowane zostało rozporządzenie Ministra Zdrowia
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów
zdrowotnych, m.in w celu zapewnienia pomocy w całkowitym ograniczeniu używania
wszystkich rodzajów wyrobów nikotynowych, program został uzupełniony m.in. o pomoc
w rezygnacji zużywania nowatorskich wyrobów tytoniowych, w tym podgrzewanych
wyrobów tytoniowych oraz elektronicznych papierosów, jak również rozszerzono grupę
pacjentów, którzy mogą korzystać z etapu specjalistycznego ww. programu o osoby
powyżej 16. roku życia.
Reasumując, w ocenie Ministerstwa Zdrowia, na dziś istotnym jest realizowanie działań
mających na celu promocję polityki państwa całkowicie wolnego od wszelkich rodzajów
wyrobów tytoniowych oraz wyrobów powiązanych jakimi są elektroniczne papierosy oraz
woreczki nikotynowe,
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.52.2026.JS
Warszawa, 28 maja 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 17065 z dnia 13 maja 2026 r. Pani Poseł Pauliny Matysiak,
w sprawie celów polityki antynikotynowej państwa, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
Odnosząc się do pytania pierwszego, należy zaznaczyć, że działania antynikotynowe
podejmowane przez Ministerstwo Zdrowia skupiają się na wsparciu leczenia zespołu
uzależnienia od nikotyny. Przykładem takich aktywności jest obwieszczenie
Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji z dnia 7 kwietnia 2023 r.
w sprawie taryf świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych.
Przedstawione w obwieszczeniu taryfy są wyższe od wcześniejszych o 40 do 285%.
W dniu 15 czerwca 2023 r. NFZ, na podstawie wspomnianego obwieszczenia AOTMiT,
dokonał analogicznej aktualizacji wyceny omawianych świadczeń.
Jednym z najważniejszych elementów wpływających na redukcję ekspozycji populacji
na nikotynę jest zmniejszanie liczby osób palących wyroby tytoniowe. Mając to na uwadze,
należy wskazać, że w 2025 roku miały miejsce dwie nowelizacje ustawy z dnia 9 listopada
1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych.
W dniu 2 kwietnia 2025 r. opublikowano ustawę z dnia 21 lutego 2025 r.
o zmianie ustawy
o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych.
Realizuje ona ważny interes publiczny wynikający z przepisów dyrektywy delegowanej
Komisji Europejskiej 2022/2100/UE, jakim jest ochrona zdrowia obywateli.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Przedmiotowa ustawa zakazuje nadawania aromatu charakterystycznego podgrzewanym
wyrobom tytoniowym.
Ponadto w dniu 20 czerwca 2025 r. w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej została
ogłoszona ustawa z dnia 21 maja 2025 r. o
zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed
następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Przepisy tej ustawy wprowadziły
m.in. zakaz sprzedaży woreczków nikotynowych osobom do lat 18, zakaz ich sprzedaży
na terenie podmiotów wykonujących działalność leczniczą, jednostek organizacyjnych
systemu oświaty oraz obiektów sportowo-rekreacyjnych, jak również w automatach
i systemach samoobsługowych. Uregulowały one także maksymalne dopuszczalne stężenie
nikotyny. Rynek woreczków nikotynowych nie był wcześniej objęty przepisami,
co stanowiło bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia konsumentów – stąd pilna potrzeba jego
uregulowania.
Obecnie trwają prace nad kolejną nowelizacją ww. ustawy, wynikającą ze względu na pilną
potrzebę ograniczenia zjawiska używania papierosów elektronicznych jednorazowego
użytku przez ludzi młodych. Wyroby te stanowią wyraźne zagrożenie dla zdrowia
publicznego, w szczególności młodego pokolenia i osób niepalących, co powoduje
konieczność wprowadzenia całkowitego zakazu wprowadzania do obrotu papierosów
elektronicznych jednorazowego użytku. Aktualnie na rynku są dostępne również inne
wyroby z nikotyną, które nie zostały objęte przepisami dyrektywy 2014/40/UE z dnia
3 kwietnia 2014 r.
w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych
i administracyjnych państw członkowskich w sprawie produkcji, prezentowania i sprzedaży
wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów oraz uchylającej dyrektywę 2001/37/WE.
Tego rodzaju wyroby, powinny być wprowadzane do sprzedaży jedynie w reżimie
farmaceutycznym, poprzedzonym pozytywnym procesem oceny dokumentacji
rejestracyjnej, charakteryzującej ich właściwości farmakodynamiczne, farmakokinetyczne
oraz potwierdzającej ich skuteczność i bezpieczeństwo stosowania.
Aktualnie istnieją wystarczające możliwości terapeutyczne, pomagające złagodzić lub
wyeliminować fizjologiczne i psychiczne skutki przerwania (zaprzestania) palenia tytoniu.
Obecnie produkty o udowodnionej skuteczności terapeutycznej,
pomagające w wychodzeniu z nałogu palenia wyrobów tytoniowych,
są sprzedawane z przeznaczeniem do tzw. „nikotynowej terapii zastępczej”.
Odnosząc się do pytania drugiego oraz trzeciego, uprzejmie informuję, że w Polsce palenie
tytoniu jest wciąż jedną z głównych przyczyn zgonów – szacuje się je na około 67 tys.
przypadków rocznie. W ostatnich latach pojawiły się nowe zagrożenia dla zdrowia
publicznego, takie jak nowatorskie wyroby tytoniowe, elektroniczne papierosy oraz
woreczki nikotynowe. Są one szczególnie niebezpieczne dla osób młodych,
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
ponieważ stanowią realne zagrożenie uzależnieniem tysięcy nastolatków od toksycznej
substancji, jaką jest nikotyna. W ocenie Ministerstwa Zdrowia konsumpcja papierosów
w Polsce nie uległa istotnym zmianom w związku z pojawieniem się na rynku wyrobów
z nikotyną, których celem jest utrzymanie popytu na wyroby tytoniowe.
Niewątpliwie istotnym zagrożeniem jest to, że młodzi konsumenci postrzegają tego rodzaju
wyroby jako wiążące się z „niższym narażeniem” lub „mniejszym ryzykiem zdrowotnym”,
czego obecnie nie można jednoznacznie potwierdzić.
W celu dalszego ograniczania odsetka osób palących wyroby tytoniowe, w najbliższym
czasie Komisja Europejska planuje rozpocząć prace nad nowelizacją wspominanej
dyrektywy 2014/40/UE. W związku z powyższym istotne jest, aby Polska prezentowała
stanowisko promujące restrykcyjne podejście regulacyjne do wszystkich wyrobów
nikotynowych.
Odpowiadając na pytanie czwarte oraz piąte, należy zaznaczyć, że działania związane
z ograniczeniem narażenia na dym tytoniowy zostały ujęte m.in. w ramach realizacji celu
operacyjnego nr 2 pt. „Profilaktyka uzależnień”, zawartego w rozporządzeniu
Rady Ministrów z dnia 30 marca 2021 r. w sprawie Narodowego Programu Zdrowia na lata
2021–2025 (Dz. U. poz. 642). Działania te, w zakresie zwalczania następstw zdrowotnych
używania wyrobów tytoniowych i wyrobów powiązanych, prowadzone są przede
wszystkim przez Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy
Instytut Badawczy w Warszawie (NIO). Do zadań NIO należy prowadzenie
Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym oraz realizacja szkoleń personelu medycznego
w zakresie leczenia uzależnienia od tytoniu, w tym przeprowadzania minimalnych
interwencji antytytoniowych. NIO współpracuje również z organizacjami
międzynarodowymi prowadzącymi działalność w zakresie profilaktyki antytytoniowej
oraz udziela pomocy fachowej podmiotom realizującym zadania w tym obszarze.
Ponadto prowadzi działalność naukowo-badawczą w zakresie prewencji tytoniowej
(w latach 2022–2025 roczne środki finansowe na omawiany cel wyniosły 1,2 mln zł,
natomiast w roku 2026 – 1,14 mln zł).
Obecnie w Ministerstwie Zdrowia trwają prace analityczne mające na celu opracowanie
kolejnej edycji Narodowego Programu Zdrowia, którego istotnym elementem będzie
dalsze, skuteczne ograniczanie używania wyrobów nikotynowych jako jednego z głównych
czynników ryzyka dla zdrowia i życia obywateli Polski.
Dodatkowo, w ramach realizacji działania Narodowej Strategii Onkologicznej na lata 2020
– 2030, pn. „Modyfikacja programu profilaktyki chorób odtytoniowych (w tym przewlekłej
obturacyjnej choroby płuc POChP) i dostosowanie go do wyzwań określonych w mapach
potrzeb zdrowotnych”, przygotowane zostało rozporządzenie Ministra Zdrowia
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów
zdrowotnych, m.in w celu zapewnienia pomocy w całkowitym ograniczeniu używania
wszystkich rodzajów wyrobów nikotynowych, program został uzupełniony m.in. o pomoc
w rezygnacji zużywania nowatorskich wyrobów tytoniowych, w tym podgrzewanych
wyrobów tytoniowych oraz elektronicznych papierosów, jak również rozszerzono grupę
pacjentów, którzy mogą korzystać z etapu specjalistycznego ww. programu o osoby
powyżej 16. roku życia.
Reasumując, w ocenie Ministerstwa Zdrowia, na dziś istotnym jest realizowanie działań
mających na celu promocję polityki państwa całkowicie wolnego od wszelkich rodzajów
wyrobów tytoniowych oraz wyrobów powiązanych jakimi są elektroniczne papierosy oraz
woreczki nikotynowe,
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --