Interpelacja w sprawie oszustw i nieprawidłowości w programie "Czyste Powietrze"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17060
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie oszustw i nieprawidłowości w programie "Czyste Powietrze"
Zgłaszający: Michał Jach, Waldemar Andzel, Artur Szałabawka, Dariusz Matecki
Data wpływu: 08-05-2026
Mając na względzie liczne sygnały dotyczące zgłaszanych oszustw przez beneficjentów w programie „Czyste Powietrze” – którego beneficjenci padają ofiarą nieuczciwych wykonawców, a następnie są pociągani do odpowiedzialności finansowej przez WFOŚiGW – zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Na jakim etapie są prace nad ustawą umożliwiającą pomoc oszukanym beneficjentom?
2. Czy planowane są przepisy, które pozwolą na „zamrożenie” windykacji wobec osób, które złożyły zawiadomienie do prokuratury i zostały uznane za pokrzywdzone?
3. Dlaczego ciężar odzyskiwania środków od nieuczciwych firm przerzucany jest na obywateli, skoro to fundusz dokonał bezpośredniego przelewu na konto wykonawcy?
4. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie mechanizmu, w którym fundusz – jako dysponent środków publicznych – bezpośrednio dochodziłby zwrotu od nierzetelnych wykonawców, zamiast wypowiadać umowy nieświadomym oszustwa beneficjentom?
5. Czy ministerstwo przewiduje możliwość abolicji odsetkowej dla osób, które padły ofiarą przestępstwa, aby dług nie narastał w trakcie trwania postępowań prokuratorskich?
Z poważaniem
Michał Jach
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5402 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DFE-WKSN.0500.4.2026.AR
4374649.17988248.14524325
Warszawa, 01-06-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację posłów Michała Jacha, Waldemara Andzela,
Artura Szałabawki, Dariusza Mateckiego (sygn. K10INT17060)
Temat: oszustwa i nieprawidłowości w programie "Czyste Powietrze"
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku
W związku z interpelacją poselską o sygn. K10INT17060 przedstawiam odpowiedź
na zawarte w niej pytania.
Ad. 1. Na jakim etapie są prace nad ustawą umożliwiającą pomoc oszukanym
beneficjentom?
Projekt ustawy został poddany konsultacjom publicznym i opiniowaniu. Obecnie jest
w powtórnych uzgodnieniach międzyresortowych1. Po uzgodnieniu projekt zostanie
przesłany pod obrady Komitetu Stałego Rady Ministrów.
Ad. 2. Czy planowane są przepisy, które pozwolą na „zamrożenie” windykacji wobec
osób, które złożyły zawiadomienie do prokuratury i zostały uznane za pokrzywdzone?
Projekt ustawy przewiduje, że na wniosek beneficjenta albo jego spadkobiercy właściwy
wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej (wfośigw), tj. ten wfośigw,
który zawarł z beneficjentem umowę o dofinansowanie, zawiesza wobec beneficjenta albo
spadkobiercy spłatę należności w przypadku wszczęcia postępowania karnego w sprawie
o popełnienie przestępstwa związanego z realizacją umowy o dofinansowanie na szkodę
beneficjenta albo spadkobiercy przez wykonawcę lub osobę trzecią działającą w imieniu
lub na rzecz wykonawcy lub tego beneficjenta.
Ponadto w projekcie ustawy przewidziano, że w przypadku powzięcia informacji
o zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa związanego z realizacją umowy
1 Informacje zawarte w odpowiedziach na pytania odnoszą się do projektu ustawy w wersji
skierowanej do ponownych uzgodnień międzyresortowych.
-- 1 of 3 --
2
o dofinansowanie na szkodę beneficjenta albo spadkobiercy przez wykonawcę lub osobę
trzecią działającą w imieniu lub na rzecz wykonawcy lub tego beneficjenta, właściwy
wfośigw może tymczasowo wstrzymać dochodzenie należności od tego beneficjenta albo
spadkobiercy do dnia złożenia wniosku o zawieszenie spłaty należności, spełniającego
warunki określone w projektowanej ustawie, albo do dnia powzięcia informacji o odmowie
wszczęcia postępowania karnego.
Ad. 3. Dlaczego ciężar odzyskiwania środków od nieuczciwych firm przerzucany jest na
obywateli, skoro to Fundusz dokonał bezpośredniego przelewu na konto wykonawcy?
Ad. 4. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie mechanizmu, w którym Fundusz –
jako dysponent środków publicznych – bezpośrednio dochodziłby zwrotu
od nierzetelnych wykonawców, zamiast wypowiadać umowy nieświadomym oszustwa
beneficjentom?
Istotą projektowanej ustawy jest wprowadzenie mechanizmów umożliwiających ochronę
beneficjentów Programu, którzy ponieśli szkodę w wyniku nierzetelnego lub nieuczciwego
postępowania wykonawców lub też osób trzecich. Proponowane regulacje uwzględniają
w szczególności okoliczność, że faktyczne możliwości efektywnej ochrony interesów
poszkodowanych beneficjentów są obecnie ograniczone ze względu na brak bezpośredniej
relacji prawnej pomiędzy podmiotami udzielającymi dofinansowania w ramach Programu,
tj. wfośigw, a działającymi w imieniu i na rzecz beneficjentów wykonawcami, którym
wypłacono dofinansowanie na poczet realizowanych przedsięwzięć, a którzy nie wywiązali
się z zobowiązań wobec beneficjentów. Projektowana ustawa ma zmienić ten stan
rzeczy – tak, aby w uzasadnionych przypadkach i pod określonymi warunkami wfośigw
mogły odstąpić od dochodzenia swoich roszczeń od poszkodowanych beneficjentów, jako
strony umów o dofinansowanie, a jednocześnie, by wfośigw mogły dochodzić zwrotu
środków bezpośrednio od wykonawców, którym wfośigw wypłaciły dofinansowanie.
Ad. 5 Czy ministerstwo przewiduje możliwość abolicji odsetkowej dla osób, które padły
ofiarą przestępstwa, aby dług nie narastał w trakcie trwania postępowań
prokuratorskich?
Projektowana ustawa zakłada, że prawomocne skazanie wykonawcy lub osoby trzeciej
działającej w imieniu lub na rzecz wykonawcy lub beneficjenta, lub orzeczenie wobec
wykonawcy środków określonych w ustawie o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych
za czyny zabronione pod groźbą kary wyłącza odpowiedzialność beneficjenta oraz
spadkobiercy względem właściwego wfośigw za spłatę należności. Na równi ze skazaniem
traktowane będzie prawomocne orzeczenie o warunkowym umorzeniu postępowania
karnego. Wyłączenie odpowiedzialności będzie obejmować również należne wfośigw
odsetki wynikające z umowy o dofinansowanie. Zarazem w projekcie ustawy wskazano, że
wyłączenie odpowiedzialności następuje w zakresie, w jakim beneficjent lub spadkobierca
nie odzyskali kwoty odpowiadającej kwocie należności od wykonawcy.
Informacja o przebiegu prac nad projektem ustawy oraz dokumenty wytworzone w ich
toku dostępne są na stronie Rządowego Centrum Legislacji w zakładce Rządowy Proces
Legislacyjny: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12407103
-- 2 of 3 --
3
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --