Interpelacja w sprawie braku zatwierdzenia planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na 2026 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17053
do ministra finansów i gospodarki, ministra zdrowia
w sprawie braku zatwierdzenia planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na 2026 r.
Zgłaszający: Jarosław Krajewski, Małgorzata Wassermann, Wojciech Michał Zubowski, Michał Kowalski, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Agnieszka Anna Soin, Waldemar Andzel, Bartłomiej Dorywalski, Filip Kaczyński, Magdalena Filipek-Sobczak, Przemysław Drabek, Dariusz Piontkowski
Data wpływu: 08-05-2026
Szanowni Państwo Ministrowie,
według informacji prasowych plan finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia na 2026 r., podobnie jak plan na 2025 r., nie został zatwierdzony przez ministra finansów i gospodarki. Ministerstwo Finansów wskazało, że w takim przypadku NFZ może działać na podstawie planu przekazanego do zatwierdzenia, a prezes NFZ dokonuje zmian w zakresie przewidzianym przepisami, m.in. poprzez przesunięcia kosztów w centrali i oddziałach funduszu oraz zmiany dotyczące środków z Funduszu Medycznego lub Funduszu Pomocy.
Podstawę prawną tego trybu stanowią przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Ustawa przewiduje zatwierdzanie planu finansowego NFZ przez ministra właściwego do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych oraz mechanizm działania funduszu w przypadku braku zatwierdzenia planu w terminie.
Z informacji publicznych wynika również, że sejmowa Komisja Zdrowia nie wydała pozytywnej opinii do projektu planu finansowego NFZ na 2026 r., natomiast Rada NFZ podjęła uchwałę w sprawie wyrażenia opinii do projektu planu finansowego na 2026 r. w dniu 18 lipca 2025 r. Sytuacja ta wymaga wyjaśnienia, ponieważ brak formalnie zatwierdzonego planu przez drugi kolejny rok może wpływać na przewidywalność kontraktowania świadczeń, rozliczanie nadwykonań, dostępność świadczeń oraz stabilność finansową podmiotów leczniczych.
Brak zatwierdzenia planu finansowego NFZ przez kolejny rok może oznaczać, że ustawowy mechanizm awaryjny staje się praktyką stałego zarządzania finansami publicznego płatnika. Rodzi to ryzyko ograniczenia przejrzystości i przewidywalności finansowania świadczeń zdrowotnych, zwłaszcza w obszarach wymagających wieloletniego planowania, takich jak leczenie szpitalne, programy lekowe, ambulatoryjna opieka specjalistyczna, psychiatria i rozliczanie świadczeń nielimitowanych.
Wątpliwości budzi także zakres zmian dokonywanych w planie, który nie został formalnie zatwierdzony, oraz sposób kontroli tych zmian przez ministra zdrowia, ministra finansów i gospodarki, Radę NFZ i opinię publiczną. Konieczne jest ustalenie, czy brak zatwierdzonego planu nie prowadzi do opóźnień w płatnościach, ograniczania kontraktów, przesuwania kosztów na kolejne okresy rozliczeniowe albo pogorszenia dostępności świadczeń dla pacjentów.
W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:
1. Czy na dzień udzielenia odpowiedzi plan finansowy NFZ na 2026 r. został zatwierdzony przez ministra zdrowia w porozumieniu z ministrem finansów i gospodarki? Jeżeli nie, proszę o wskazanie przyczyn braku zatwierdzenia oraz dat i przedmiotu uzgodnień prowadzonych między MZ, MF i NFZ.
2. Jakie są aktualne wartości przychodów, kosztów, wpływów ze składki zdrowotnej, dotacji z budżetu państwa, rezerw oraz zobowiązań NFZ wynikających z rozliczeń za 2025 r. i 2026 r.? Proszę o przedstawienie danych według aktualnej wersji planu, na podstawie której działa fundusz.
3. Czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje analizą skutków funkcjonowania NFZ w 2025 r. i 2026 r. bez formalnie zatwierdzonego planu finansowego? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie głównych ustaleń, w tym wpływu na oddziały wojewódzkie NFZ, kontraktowanie świadczeń i płynność rozliczeń ze świadczeniodawcami.
4. Jakie działania zostały podjęte przez ministra zdrowia, ministra finansów i gospodarki oraz prezesa NFZ w celu zapewnienia finansowania świadczeń w 2026 r., w szczególności w zakresie leczenia szpitalnego, AOS, POZ, psychiatrii, programów lekowych i refundacji leków?
5. Czy do świadczeniodawców zostały przekazane wytyczne, komunikaty albo pisma dotyczące zasad kontraktowania, limitów, rozliczania nadwykonań lub ewentualnych przesunięć płatności w związku z brakiem zatwierdzonego planu finansowego NFZ? Proszę o wskazanie dat i zakresu tych dokumentów.
6. Na jakiej podstawie prawnej i w jakim trybie prezes NFZ dokonuje zmian w planie finansowym, który nie został zatwierdzony? Proszę o przedstawienie wykazu zmian dokonanych w 2025 r. i 2026 r., ze wskazaniem daty, wartości, źródła finansowania oraz celu zmiany.
7. Czy Ministerstwo Zdrowia monitoruje wpływ obecnej sytuacji na dostępność świadczeń dla pacjentów, w tym długość kolejek, liczbę odmów przyjęć, ograniczenia harmonogramów świadczeń oraz opóźnienia w płatnościach dla świadczeniodawców? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie stosowanych mierników i najnowszych danych.
8. Czy Rada Ministrów planuje przedstawić rozwiązania systemowe zapobiegające powtarzaniu się sytuacji, w której NFZ działa przez znaczną część roku lub przez cały rok bez zatwierdzonego planu finansowego? Jeżeli tak, proszę o wskazanie założeń, terminu przygotowania projektu i przewidywanego trybu prac.
Z poważaniem
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „należy do właściwości” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10086 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.30.2026.SK
Warszawa, 28 maja 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17053, z dnia 13 maja 2026 r., Pana Jarosława Krajewskiego
Posła na Sejm RP i grupy posłów,
w sprawie braku zatwierdzenia planu finansowego
Narodowego Funduszu Zdrowia na 2026 r., uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
informacji.
W związku z wątpliwościami Ministerstwa Finansów dotyczącymi m.in. wpływu na budżet
Narodowego Funduszu Zdrowia skutków realizacji ustawy o sposobie ustalania najniższego
wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach
leczniczych, plan finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia na 2026 r. nie został obecnie
zatwierdzony. Zauważenia przy tym wymaga, że pomimo coraz wyższych środków budżetu
państwa przekazywanych celem zasilenia budżetu NFZ, obecnie pokrywają one głównie
skutki decyzji podejmowanych w systemie ochrony zdrowia z 2022 r.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w przypadku niezatwierdzenia planu
finansowego NFZ w terminie, o którym mowa w art. 121 ust. 4 ustawy o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tj. do 31 lipca roku poprzedzającego rok,
którego dotyczy ten plan, NFZ działa na podstawie planu finansowego, o którym mowa w art.
121 ust 3 ww. ustawy, czyli sporządzonym i przekazanym wraz z opiniami Komisji Sejmu RP
Zdrowia i Finansów Publicznych oraz Rady NFZ. Nie stanowi to zagrożenia dla finansowania
świadczeń, które odbywają się w normalnym trybie, tj. aktualnie trwa niezakłócona
realizacja zadań NFZ.
Jednocześnie informuję, że Prezes NFZ dokonuje zmian planu finansowego NFZ na 2026 r.
na podstawie przepisów art. 124 ust. 4, 6-9 i art. 129 ust. 3-4 ustawy o świadczeniach.
Finansowanie przez oddziały wojewódzkie NFZ udzielonych przez świadczeniodawców
świadczeń opieki zdrowotnej odbywa się zgodnie z postanowieniami umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej i przepisami:
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
art. 132 ust. 5 ustawy o świadczeniach finansowanych ze środków publicznych, zgodnie
z którymi wysokość łącznych zobowiązań Funduszu wynikających z zawartych ze
świadczeniodawcami umów nie może przekroczyć wysokości kosztów przewidzianych na
ten cel w planie finansowym Funduszu;
§ 14 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie
ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zgodnie z którymi
Fundusz zobowiązany jest do finansowania świadczeń udzielonych w okresie
rozliczeniowym, do kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy określonej
w umowie dla danego zakresu świadczeń.
Pragnę również podkreślić, że obecnie priorytetem dla Ministra Zdrowia jest wdrażanie
konkretnych działań, mających na celu poprawę sytuacji finansowej Narodowego Funduszu
Zdrowia. Wobec powyższego kwestia poprawy sytuacji finansowej w ochronie zdrowia jest
szeroko dyskutowana oraz analizowana na wszystkich poziomach, zarówno w ramach
rozmów z Ministrem Finansów i Gospodarki, przy stałej współpracy z Narodowym
Funduszem Zdrowia i Agencją Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, jak i w ramach
wspólnego dialogu, w tym m.in. w ramach prac Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony
Zdrowia.
Ponadto zgodnie z prośbą kierowaną w niniejszej interpelacji załączam:
- aktualną wersję planu finansowego NFZ na 2026 r., wg stanu na dzień 18 maja 2026 r.
(załącznik nr 1);
- zestawienie dokonanych przez Prezesa NFZ w 2025 r. i 2026 r. zmian planu finansowego
NFZ na 2026 r. (załącznik nr 2).
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 3 czerwca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 17053
Znak sprawy: FS1.054.4.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
Odpowiadając na interpelację nr 17053 grupy posłów w sprawie braku
zatwierdzenia planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na 2026 r.,
uprzejmie informuję, że zakres merytoryczny pytań nr 3, 5, 7 i 8 nie należy do
właściwości ministra właściwego do spraw finansów publicznych, natomiast w
odpowiedzi na pozostałe pytania proszę o przyjęcie poniższego.
Ad. 1. Czy na dzień udzielenia odpowiedzi plan finansowy NFZ na 2026 r. został
zatwierdzony przez Ministra Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Finansów?
Jeżeli nie, proszę o wskazanie przyczyn braku zatwierdzenia oraz dat i
przedmiotu uzgodnień prowadzonych między MZ, MF i NFZ.
Plan finansowy NFZ na 2026 rok nie został zatwierdzony przez Ministra Zdrowia w
porozumieniu z Ministrem właściwym ds. finansów publicznych. Minister Zdrowia
przekazał projekt planu finansowego NFZ do zatwierdzenia 29 lipca 2025 r.
Przyczyna braku akceptacji planu jest związana ze stroną kosztową przedłożonego
projektu, która nie znajduje pokrycia, co wymaga podkreślenia, w znacząco
rosnących przychodach. Założona w projekcie planu wysokość kosztów ogółem już
na dzień złożenia planu do zatwierdzenia odbiegała od faktycznego
zapotrzebowania NFZ, co w połączeniu z brakiem propozycji rozwiązań
skutkujących realnym dostosowaniem kosztów do przychodów, stanowiło
zasadniczą przyczynę niezatwierdzenia planu. W praktyce przychody NFZ zostały
już w roku 2026 zwiększone o dodatkowe środki dwoma decyzjami ministra
właściwego ds. finansów publicznych (w konsekwencji czego nastąpiło zwiększenie
kosztów) tj. decyzją z dnia 9 marca br. na kwotę 4.000.000 tys. zł i decyzją z dnia 18
maja br. na kwotę 1.400.000 tys. zł.
Ad. 2. Jakie są aktualne wartości przychodów, kosztów, wpływów ze składki
zdrowotnej, dotacji z budżetu państwa, rezerw oraz zobowiązań NFZ
-- 1 of 3 --
2/3
wynikających z rozliczeń za 2025 r. i 2026 r.? Proszę o przedstawienie danych
według aktualnej wersji planu, na podstawie której działa Fundusz.
Zgodnie z planem finansowym NFZ na 2025 rok po zmianach wysokość kosztów
została określona na poziomie 220.159.351 tys. zł, natomiast zgodnie ze wstępnym
sprawozdaniem z wykonania planu zrealizowano koszty w wysokości
217.053.766,42 tys. zł. Wynik finansowy wyniósł -2.301.780,61 tys. zł przy
założonym w planie po zmianach -3.526.244 tys. zł. W planie po zmianach
zakładano przychody w wysokości 216.633.107 tys. zł, w tym przychody ze składek
na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 173.174.741 tys. zł, natomiast według
wstępnego sprawozdania przychody zrealizowano w wysokości 214.751.985,81
tys. zł, w tym te pochodzące ze składek 170.581.486,82 tys. zł. Dotacja
podmiotowa zaplanowana ostatecznie w planie po zmianach w wysokości
32.942.358 tys. zł została zrealizowana na poziomie 32.942.357,15 tys. zł.
Plan na 2026 rok po zmianach zakłada koszty ogółem w wysokości 221.716.127
tys. zł, dotację podmiotową z budżetu państwa na poziomie 30.192.145 tys. zł
i rezerwę ogólną w wysokości 1.843.475 tys. zł. Plan po zmianach jest
zrównoważony, tj. założona wysokość przychodów odpowiada wysokości kosztów.
Przychody ze składek na ubezpieczenie zdrowotne w planie po zmianach wynoszą
184.347.480 tys. zł.
Ad. 4. Jakie działania zostały podjęte przez Ministra Zdrowia, Ministra Finansów
oraz Prezesa NFZ w celu zapewnienia finansowania świadczeń w 2026 r., w
szczególności w zakresie leczenia szpitalnego, AOS, POZ, psychiatrii, programów
lekowych i refundacji leków?
W obecnej sytuacji działania Ministra Finansów w roku 2026 mogą (i ma to miejsce
w praktyce) przede wszystkim ograniczać się jedynie do przekazywania do NFZ
dodatkowych środków budżetowych, wygospodarowanych na etapie
wykonywania budżetu, z przeznaczeniem na zwiększenie dotacji podmiotowej.
Jak wskazano w pkt 1 w 2026 roku Minister Finansów i Gospodarki, na wniosek
Ministra Zdrowia wydał dwie decyzje przekazujące dotację podmiotową z budżetu
państwa dla NFZ łącznie o 5.400.000 tys. zł. zwiększające środki finansowe NFZ na
finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Ad. 6 Na jakiej podstawie prawnej i w jakim trybie Prezes NFZ dokonuje zmian w
planie finansowym, który nie został zatwierdzony? Proszę o przedstawienie
wykazu zmian dokonanych w 2025 r. i 2026 r., ze wskazaniem daty, wartości,
źródła finansowania oraz celu zmiany.
Pomimo, że plan NFZ na 2026 rok nie został zatwierdzony, to sytuacja ta jest
przewidziana i uregulowana ustawowo. Zgodnie z art. 122 ustawy z dnia 27
sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych ( Dz.U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.) w przypadku niezatwierdzenia
planu finansowego Funduszu w terminie, Fundusz działa na podstawie planu
finansowego przekazanego do zatwierdzenia.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w roku 2025 r. wprowadzał zmiany w
planie (łącznie 72) w zakresie dopuszczonym w przepisach prawa (tj. zmiany nie
wymagające zgody Ministra Finansów). Są to głównie przesunięcia kosztów w
planie finansowym centrali i oddziałów Funduszu oraz przesunięcia kosztów w
-- 2 of 3 --
3/3
ramach kosztów administracyjnych, a także zmiany planu finansowego w zakresie
środków przekazywanych Narodowemu Funduszowi Zdrowia z Funduszu
Medycznego lub Funduszu Pomocy.
Ostateczny plan finansowy po zmianach na 2025 rok jest dostępny w Biuletynie
Informacji Publicznej Narodowego Funduszu Zdrowia. Koszty ogółem ustalono w
nim w wysokości 220.159.351 tys. zł, przychody na poziomie 216.633.107 tys. zł.
Plan finansowy na 2026 r. również podlega zmianom. Na dzień opracowania
odpowiedzi na interpelację koszty ustalone są na poziomie 221.716.127 tys. zł, a
założona wysokość przychodów odpowiada wysokości kosztów. Do tej pory do
Ministerstwa Finansów wpłynęło 30 zmian planu na 2026 r.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --