Interpelacja nr 17050
Interpelacja w sprawie egzekwowania embarga na rosyjskie i białoruskie produkty drzewne oraz skuteczności kontroli celnej w zakresie weryfikacji kraju pochodzenia towarów
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (73%)
Podatki, Finanse i Budżet (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie egzekwowania embarga na rosyjskie i białoruskie produkty drzewne oraz skuteczności kontroli celnej w zakresie weryfikacji kraju pochodzenia towarów
Interpelacja nr 17050
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie egzekwowania embarga na rosyjskie i białoruskie produkty drzewne oraz skuteczności kontroli celnej w zakresie weryfikacji kraju pochodzenia towarów
Zgłaszający: Małgorzata Tracz, Klaudia Jachira, Daria Gosek-Popiołek, Dorota Olko
Data wpływu: 08-05-2026
Szanowny Panie Ministrze,
Polska jest największym w Unii Europejskiej punktem wejścia dla produktów drzewnych z Rosji i Białorusi sprowadzanych z naruszeniem unijnych sankcji. Śledztwo przeprowadzone przez brytyjską organizację Earthsight oraz dziennikarzy SWR ujawniło, że do Polski przemycono co najmniej 6000 ciężarówek rosyjskiej sklejki brzozowej o wartości nie mniejszej niż 669 milionów euro przy łącznej wartości nielegalnego importu do całej UE przekraczającej 1,5 miliarda euro. Towary te były wprowadzane do obrotu z fałszywymi deklaracjami kraju pochodzenia wskazującymi Kazachstan, Turcję lub Chiny jako państwo eksportujące.
Mechanizm obejścia sankcji był systemowy i trwał co najmniej w latach 2022-2024. Fałszowanie dokumentów celnych pozwalało na wprowadzanie objętych embargiem towarów na rynek unijny, a zyski z tego procederu zasilały budżet wojenny Federacji Rosyjskiej. Dochody z eksportu drewna stanowią jedno z istotnych źródeł finansowania rosyjskiej agresji zbrojnej przeciwko Ukrainie. Obejście sankcji jest więc nie tylko przestępstwem gospodarczym, lecz także działaniem o wymiarze geopolitycznym i bezpieczeństwa państwa.
W grudniu 2025 r. Prokuratura Okręgowa w Gdańsku postawiła zarzuty pięciu osobom: trzem obywatelom Polski i dwóm obywatelom Rosji. Prokuratura wskazała, że śledztwo ma charakter rozwojowy. Sam fakt, że do wszczęcia postępowania karnego doszło dopiero po publikacji raportu organizacji pozarządowej, a nie w wyniku rutynowych kontroli celnych, rodzi poważne pytania o skuteczność systemów nadzoru i weryfikacji importu.
Skuteczna weryfikacja rzeczywistego kraju pochodzenia towarów drzewnych wymaga zarówno sprawnych procedur celnych, jak i efektywnej wymiany informacji wywiadowczych między służbami krajowymi a instytucjami unijnymi (OLAF, Europol). Dotychczasowy przebieg sprawy wskazuje, że istniejące mechanizmy kontrolne okazały się niewystarczające, by w porę wykryć proceder na tak dużą skalę.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Jakie działania podjęła Krajowa Administracja Skarbowa w odpowiedzi na ustalenia raportu Earthsight ze stycznia 2025 r. wskazującego Polskę jako największy w UE punkt wejścia dla rosyjskiej i białoruskiej sklejki brzozowej sprowadzanej z naruszeniem sankcji?
2. Jakimi metodami i narzędziami posługują się polskie służby celne przy weryfikacji rzeczywistego kraju pochodzenia importowanych produktów drzewnych, zwłaszcza w przypadku towarów deklarowanych jako pochodzące z Kazachstanu, Turcji lub Chin?
3. Czy Ministerstwo Finansów lub podległe mu służby wymieniają informacje operacyjne z Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF oraz z Europolem w zakresie obchodzenia sankcji na produkty drzewne? Jeśli tak, to jakie są efekty tej współpracy?
4. Jakie systemowe zmiany w procedurach kontroli celnej planuje wprowadzić Ministerstwo Finansów, aby zapobiec powtórzeniu się procederu nielegalnego importu produktów drzewnych objętych embargiem na tak masową skalę?
5. Czy Ministerstwo Finansów współpracuje z organizacjami pozarządowymi i niezależnymi ekspertami zajmującymi się monitorowaniem handlu produktami objętymi sankcjami, a jeśli tak, to w jakiej formule odbywa się ta współpraca?
Z poważaniem
Małgorzata Tracz
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 17050
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie egzekwowania embarga na rosyjskie i białoruskie produkty drzewne oraz skuteczności kontroli celnej w zakresie weryfikacji kraju pochodzenia towarów
Zgłaszający: Małgorzata Tracz, Klaudia Jachira, Daria Gosek-Popiołek, Dorota Olko
Data wpływu: 08-05-2026
Szanowny Panie Ministrze,
Polska jest największym w Unii Europejskiej punktem wejścia dla produktów drzewnych z Rosji i Białorusi sprowadzanych z naruszeniem unijnych sankcji. Śledztwo przeprowadzone przez brytyjską organizację Earthsight oraz dziennikarzy SWR ujawniło, że do Polski przemycono co najmniej 6000 ciężarówek rosyjskiej sklejki brzozowej o wartości nie mniejszej niż 669 milionów euro przy łącznej wartości nielegalnego importu do całej UE przekraczającej 1,5 miliarda euro. Towary te były wprowadzane do obrotu z fałszywymi deklaracjami kraju pochodzenia wskazującymi Kazachstan, Turcję lub Chiny jako państwo eksportujące.
Mechanizm obejścia sankcji był systemowy i trwał co najmniej w latach 2022-2024. Fałszowanie dokumentów celnych pozwalało na wprowadzanie objętych embargiem towarów na rynek unijny, a zyski z tego procederu zasilały budżet wojenny Federacji Rosyjskiej. Dochody z eksportu drewna stanowią jedno z istotnych źródeł finansowania rosyjskiej agresji zbrojnej przeciwko Ukrainie. Obejście sankcji jest więc nie tylko przestępstwem gospodarczym, lecz także działaniem o wymiarze geopolitycznym i bezpieczeństwa państwa.
W grudniu 2025 r. Prokuratura Okręgowa w Gdańsku postawiła zarzuty pięciu osobom: trzem obywatelom Polski i dwóm obywatelom Rosji. Prokuratura wskazała, że śledztwo ma charakter rozwojowy. Sam fakt, że do wszczęcia postępowania karnego doszło dopiero po publikacji raportu organizacji pozarządowej, a nie w wyniku rutynowych kontroli celnych, rodzi poważne pytania o skuteczność systemów nadzoru i weryfikacji importu.
Skuteczna weryfikacja rzeczywistego kraju pochodzenia towarów drzewnych wymaga zarówno sprawnych procedur celnych, jak i efektywnej wymiany informacji wywiadowczych między służbami krajowymi a instytucjami unijnymi (OLAF, Europol). Dotychczasowy przebieg sprawy wskazuje, że istniejące mechanizmy kontrolne okazały się niewystarczające, by w porę wykryć proceder na tak dużą skalę.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Jakie działania podjęła Krajowa Administracja Skarbowa w odpowiedzi na ustalenia raportu Earthsight ze stycznia 2025 r. wskazującego Polskę jako największy w UE punkt wejścia dla rosyjskiej i białoruskiej sklejki brzozowej sprowadzanej z naruszeniem sankcji?
2. Jakimi metodami i narzędziami posługują się polskie służby celne przy weryfikacji rzeczywistego kraju pochodzenia importowanych produktów drzewnych, zwłaszcza w przypadku towarów deklarowanych jako pochodzące z Kazachstanu, Turcji lub Chin?
3. Czy Ministerstwo Finansów lub podległe mu służby wymieniają informacje operacyjne z Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF oraz z Europolem w zakresie obchodzenia sankcji na produkty drzewne? Jeśli tak, to jakie są efekty tej współpracy?
4. Jakie systemowe zmiany w procedurach kontroli celnej planuje wprowadzić Ministerstwo Finansów, aby zapobiec powtórzeniu się procederu nielegalnego importu produktów drzewnych objętych embargiem na tak masową skalę?
5. Czy Ministerstwo Finansów współpracuje z organizacjami pozarządowymi i niezależnymi ekspertami zajmującymi się monitorowaniem handlu produktami objętymi sankcjami, a jeśli tak, to w jakiej formule odbywa się ta współpraca?
Z poważaniem
Małgorzata Tracz
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
11%
Konkretność
89%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
17
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.9 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (17)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16262 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 27 maja 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację nr 17050.
Znak sprawy: DC5.8870.599.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17050 z 13 maja 2026 r., złożoną przez Panie
Posłanki: Małgorzatę Tracz, Klaudię Jachira, Darię Gosek-Popiołek i Dorotę Olko,
dotyczącą egzekwowania embarga na rosyjskie i białoruskie produkty drzewne oraz
skuteczności kontroli celnej w zakresie weryfikacji kraju pochodzenia towarów,
przedstawiam poniższe informacje.
Obszar tematyczny interpelacji nr 17050 z 13 maja 2026 r. dotyczy towarów
z działu 44 Wspólnej Taryfy Celnej (drewno i artykuły z drewna, węgiel drzewny),
które objęte są sankcjami. Ze względu na zakres zagadnień, niniejsze informacje
koncentrują się na sankcjach obowiązujących od 2022 r., mimo, iż sankcje na
Białoruś obowiązują od 2006 r., a na Rosję od 2014 r.
Sankcje międzynarodowe, inaczej zwane środkami ograniczającymi, są jednym
z instrumentów oddziaływania wobec podmiotów, których działalność stanowi
naruszenie zasad i norm prawa międzynarodowego. Sankcje mogą być skierowane
przeciwko rządom państw trzecich, podmiotom niepaństwowym, a także
jednostkom lub grupom (np. terrorystycznym). Unia Europejska (UE) wprowadza
środki ograniczające (sankcje) wobec państw, organizacji, osób prawnych lub osób
fizycznych w ramach Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa (WPZiB).
Podstawą prawną do nakładania sankcji przez UE jest art. 29 Traktatu o Unii
Europejskiej oraz art. 215 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Sankcje UE
wprowadzane są w drodze decyzji i rozporządzeń Rady UE. UE implementuje
sankcje nałożone przez Radę Bezpieczeństwa ONZ oraz może nakładać własne,
autonomiczne środki ograniczające.
Do podstawowych rodzajów sankcji należy zaliczyć:
-- 1 of 6 --
2/6
sankcje finansowe (m.in. zamrożenie funduszy, zakaz udostępniania
funduszy);
sankcje gospodarcze (m.in. ograniczenia w imporcie lub eksporcie
określonych towarów i usług);
sankcje dotyczące ruchu osobowego (m.in. zakaz wjazdu na określone
terytorium);
sankcje dyplomatyczne (zerwanie stosunków dyplomatycznych).
Polska, ze względu na swoje położenie geograficzne, w chwili obecnej pełni
wyjątkową rolę przy obsłudze obrotu towarowego oraz osobowego na granicy
zewnętrznej UE . Po inwazji Rosji na Ukrainę 24 lutego 2022 r. UE wprowadziła listę
środków ograniczających w odpowiedzi na rosyjską agresję oraz w ramach wsparcia
i solidarności z Ukrainą. Wiele z tych środków ma wpływ na pracę organów celnych
UE, importerów i eksporterów, a także innych uczestników międzynarodowych
łańcuchów dostaw, np. przewoźników, przedstawicieli w sprawach celnych,
spedytorów. Środkami sankcyjnymi (gospodarczymi) objęte zostało, m.in. drewno
oraz wyroby drewniane z działu 44 Wspólnej Taryfy Celnej, pochodzące lub
przywożone z Rosji lub Białorusi. Sankcje na towary z Rosji lub Białorusi obejmują,
m.in. zakazy odnoszące się do importu towarów z działu 44. Drewno i wyroby z
drewna są ważnym surowcem eksportowym dla Rosji czy Białorusi, a sankcje te mają
na celu zmniejszenie dochodów, które Rosja i Białoruś może przeznaczyć na
finansowanie swojej armii i prowadzenie wojny na terytorium Ukrainy.
Nawiązujące do zagadnień ujętych w interpelacji nr 17050 z 13 maja 2026 r., poniżej
odniesiono się do tematów ujętych w następujących pytaniach:
1. Jakie działania podjęła Krajowa Administracja Skarbowa w odpowiedzi na
ustalenia raportu Earthsight ze stycznia 2025 r. wskazującego Polskę jako
największy w UE punkt wejścia dla rosyjskiej i białoruskiej sklejki brzozowej
sprowadzanej z naruszeniem sankcji?
Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) zintensyfikowała działania kontrolne przed
ukazaniem się raportu Earthsight. W przedmiocie prowadzonych czynności
procesowych przez Prokuraturę Okręgową w Gdańsku, należy zauważyć, że miały
one swój początek w 2024 r. W związku z tymi czynnościami KAS skontrolowała
hale magazynowe i produkcyjne, zabezpieczyła dokumentację dotyczącą
współpracy z podmiotami białoruskimi, rosyjskimi w zakresie obrotu drewnem i
produktami drzewnymi. Zabezpieczono faktury, dokumentację księgową,
świadectwa pochodzenia towaru, dokumentację zgłoszeń celnych i transportowych.
Pobrane zostały również próbki towaru. W wyniku działań analitycznych na
wniosek Szefa KAS pięć zagranicznych podmiotów - (trzech producentów i dwóch
eksporterów sklejki), zostało wpisanych decyzjami Ministra Spraw Wewnętrznych i
Administracji (MSWiA) na krajową listę sankcyjną – (cztery podmioty w 2024 r.,
jeden w 2025 r.). Do podmiotów tych należą: Semipalatinsk Wood Processing Plant
No. 1 LLP - producent (KZ) wpis z 26.07.2024 r.; QAZFANCOM – eksporter (KZ)
wpis z 01.08.2024 r.; Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością VFK - producent
(KZ) wpis z 29.08.2024 r.; SEVERNYI FANERNYI KOMBINAT LLP (SFK) - producent
(KZ) wpis z 13.09.2024 r.; QARTREE LLP – eksporter (KZ) wpis z 10.07.2025 r.
W wyniku działań kontrolnych oraz w związku z wspomnianymi decyzjami MSWiA
z 2024 r., import sklejki brzozowej z Kazachstanu (dominujący ilościowo po
-- 2 of 6 --
3/6
wprowadzeniu sankcji na sklejkę białoruską i rosyjską) spadł o 66% w 2024 r.
względem roku 2023.
Zwalczanie obchodzenia sankcji znacząco ułatwiła nowelizacja ustawy z dnia
13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania
wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego
(Dz.U. z 2025 r. poz. 172).
Nowelizacja ta, w szczególności wprowadziła od 26 lutego 2025 r. względem
importerów drewna obowiązek przedłożenia organowi celnemu dowodów
potwierdzających państwo pozyskania drewna wykorzystanego do wytworzenia
produktu drewnianego. Dowody te powinny zawierać informację o regionie
pozyskania drewna w danym państwie, dane dostawcy drewna lub dane wytwórcy
produktu drewnianego. Powyższy obowiązek dotyczy importu z państw, co do
których istnieje ryzyko, że biorą udział w obchodzeniu sankcji.
Wyniki powyższych działań pośrednio znalazły odzwierciedlenie w analizie ww.
organizacji Earthsight opublikowanej w dniu 14.07.2025 r. na stronie tejże
organizacji – Amendments to EUDR could harm EU efforts to block Russian and
Belarusian conflict timber. W analizie tej, m.in. przedstawiono graficznie, w oparciu
o dane Eurostatu statystkę importu sklejki brzozowej do UE w okresie luty-kwiecień
2025 r. , z czterech państw o podwyższonym ryzyku. Polska według tych danych była
na 10-tym miejscu pod względem wielkości importu
(https://earthsight.org.uk/news/eudr-amendment-sanctions-risk
Istotnym działaniem organizacyjnym podjętym w 2025 r. było skoncentrowanie
zadania monitorowania obszaru ryzyka związanego z importem drewna i artykułów
z drewna. Zadanie to powierzono jednej z 16 izb administracji skarbowej, która
monitoruje działania kontrolne KAS dotyczące powyższego obszaru ryzyka.
Aktualnie w oparciu o analizy KAS, można przyjąć, iż krajowy import sklejki
brzozowej z państw o podwyższonym ryzyku obchodzenia sankcji został
zminimalizowany. Jednocześnie w przypadkach wątpliwych, których nie można
jednoznacznie zweryfikować w trakcie kontroli przed zwolnieniem towaru,
podejmowane są kontrole postimportowe. Powyższe nie wyklucza ryzyka zakupu
sklejki brzozowej mającej potencjalnie sfałszowane pochodzenie z innych państw
UE w ramach wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów. Ryzyko to jest
monitorowane i wobec podmiotów dokonujących takich nabyć podejmowane są
czynności kontrolne.
2. Jakimi metodami i narzędziami posługują się polskie służby celne przy
weryfikacji rzeczywistego kraju pochodzenia importowanych produktów
drzewnych, zwłaszcza w przypadku towarów deklarowanych jako pochodzące
z Kazachstanu, Turcji lub Chin?
KAS weryfikuje rzeczywisty kraj pochodzenia importowanych produktów
drzewnych stosując zróżnicowane metody i narzędzia. Wskazana w odpowiedzi na
pytanie 1 nowelizacja krajowej ustawy sankcyjnej, stanowi istotne narzędzie
w zakresie kontroli pochodzenia importowanych produktów drzewnych przed
zwolnieniem towaru. W szczególności istotnym jest przedłożenie dokumentów
potwierdzających posiadanie „systemu zasad należytej staranności”, o którym mowa
w art. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 995/2010
ustanawiającego obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno
-- 3 of 6 --
4/6
i produkty z drewna. W przypadku wątpliwości organu celnego prawidłowość
przedłożonych dokumentów jest konsultowana z Wojewódzkimi Inspektoratami
Ochrony Środowiska. Sprawdzane może być też uprzednie wykorzystanie
przedłożonej przez importera dokumentacji w celu potwierdzenia wydajności
miejsca pozyskania drewna. Niezależnie od powyższego narzędzia, wśród metod
weryfikacji pochodzenia towaru można wskazać oględziny towaru, badania
laboratoryjne dokumentów urzędowych, badanie dokumentów dotyczących
łańcucha dostaw, płatności i łańcucha transportowego. Ponadto, możliwym jest
potwierdzenie prawdziwości składanej dokumentacji w ramach współpracy
międzynarodowej z administracjami celnymi deklarowanych krajów pochodzenia.
3. Czy Ministerstwo Finansów lub podległe mu służby wymieniają informacje
operacyjne z europejskim urzędem ds. zwalczania nadużyć finansowych OLAF
oraz z Europolem w zakresie obchodzenia sankcji na produkty drzewne? Jeśli
tak, to jakie są efekty tej współpracy?
W zakresie embarga na rosyjskie i białoruskie produkty drzewne KAS współpracuje
z Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF). Współpraca
ta polega na wymianie informacji pozwalających na efektywne angażowanie sił
i środków dla osiągnięcia założonego celu. Efektami tej współpracy jest
wykorzystanie informacji przekazywanych przez OLAF w krajowej analizie ryzyka
i dodatkowe ukierunkowanie działań kontrolnych KAS. Niezależnie od powyższego
Ministerstwo Finansów współpracuje z Europolem wymieniając informacje
operacyjne związane ze zwalczaniem przestępczości poprzez dedykowany temu
celowi system SIENA (Secure Information Exchange Network Application).
Za pośrednictwem tego systemu wysyłane były także informacje w zakresie
obchodzenia sankcji na produkty drzewne.
4. Jakie systemowe zmiany w procedurach kontroli celnej planuje prowadzić
Ministerstwo Finansów, aby zapobiec powtórzeniu się procederu nielegalnego
importu produktów drzewnych objętych embargiem na tak masową skalę?
Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013
z 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (UKC), zadaniem
organów celnych jest nadzór nad międzynarodową wymianą handlową Unii
w sposób wspierający sprawiedliwy i swobodny handel, wdrażanie zewnętrznych
aspektów rynku wewnętrznego, wspólnej polityki handlowej oraz pozostałych
wspólnych polityk Unii w zakresie wymiany handlowej, a także bezpieczeństwo
całego łańcucha dostaw oraz stosowanie środków mających na celu:
ochronę interesów finansowych Unii i jej państw członkowskich;
ochronę Unii przed nieuczciwym i nielegalnym handlem przy równoczesnym
wspieraniu legalnej działalności gospodarczej;
zapewnianie bezpieczeństwa i ochrony Unii i jej mieszkańców oraz ochrony
środowiska, w stosownych przypadkach w ścisłej współpracy z innymi
organami.
KAS działa wyłącznie w granicach określonych przepisami prawa i egzekwuje
obowiązki w takim zakresie, w jakim wynika to z obowiązujących przepisów prawa
unijnego i krajowego. Zadania KAS wykonują organy KAS określone w art. 11 ust. 1
ustawy z 15 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r.
-- 4 of 6 --
5/6
poz. 1131 ze zm.), m.in. naczelnik urzędu celno-skarbowego, który jest organem
celnym wskazanym w art. 69 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1373).
Do zadań naczelnika urzędu celno-skarbowego należy, w szczególności
obejmowanie towarów procedurami celnymi oraz wykonywanie innych czynności
przewidzianych przepisami prawa celnego, a także wymiar należności celnych
i podatkowych oraz innych opłat, związanych z przywozem i wywozem towarów.
Naczelnik urzędu celno-skarbowego, jako organ samodzielny, uwzględniając stan
faktyczny i prawny (dotyczący obsługi konkretnego zgłoszenia celnego) oraz
załączone do zgłoszenia dokumenty (np. faktury, kontrakty, listy przewozowe, karty
charakterystyki towaru, etc.), dokonuje oceny, czy w danej sprawie spełnione są
przesłanki przesądzające o możliwości dopuszczenia towaru do obrotu na terenie
Polski/UE.
Zgodnie z art. 46 ust. 1 UKC organy celne mogą przeprowadzać wszelkie kontrole
celne, które uznają za niezbędne, w celu realizacji tego nadzoru. Kontrole celne mogą
polegać w szczególności na rewizji towarów, pobieraniu próbek, weryfikacji
prawidłowości i kompletności informacji podanych w zgłoszeniu, deklaracji lub
powiadomieniu oraz istnienia, autentyczności, prawidłowości i ważności
dokumentów, kontroli księgowości i pozostałej dokumentacji, kontroli środków
transportu, kontroli bagażu i innych towarów przewożonych przez osoby lub na
osobach oraz na przeprowadzaniu oficjalnych dochodzeń i innych podobnych
czynności.
Zgodnie z art. 46 ust. 2 UKC kontrole celne, inne niż kontrole losowe, opierają się
głównie na analizie ryzyka — przeprowadzanej z zastosowaniem technik
elektronicznego przetwarzania danych w celu identyfikacji i oceny ryzyka oraz
podjęcia niezbędnych środków zapobiegawczych — na podstawie kryteriów
opracowanych na szczeblu krajowym, unijnym oraz, w stosownych przypadkach,
międzynarodowym.
W ramach kontroli prowadzonych przez organ celny, każda przesyłka towarów
przywożonych z państw trzecich podlega zgłoszeniu celnemu, które jest następnie
weryfikowane pod kątem zgodności z prawem celnym oraz przepisami odrębnymi –
w tym przypadku – przepisami z zakresu sankcji nałożonych na Rosję lub Białoruś
w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie.
W przypadku pojawienia się wątpliwości po stronie organu celnego w zakresie
deklarowanego kraju pochodzenia, wynikających z weryfikacji zgłoszenia celnego
i kontroli dokumentów załączonych do tego zgłoszenia organ celny może zażądać
dodatkowych dokumentów, w oparciu o art. 15 ust. 1 UKC. Zgodnie z treścią tego
przepisu, na żądanie organu celnego i w określonym terminie każda osoba
bezpośrednio lub pośrednio uczestnicząca w załatwianiu formalności celnych lub
podlegająca kontrolom celnym dostarcza organom celnym wszelkie wymagane
dokumenty i informacje w odpowiedniej formie, jak również udziela im wszelkiej
pomocy niezbędnej do zakończenia tych formalności lub kontroli.
W związku z powyższym, organy celne w ramach prowadzonej kontroli przed
zwolnieniem towarów do wnioskowanej procedury celnej, mogą zażądać
dodatkowych dokumentów w celu weryfikacji dokładności i kompletności danych
zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym, zgodnie z prawem celnym.
-- 5 of 6 --
6/6
Podjęte przez organy celne działania kontrolne oraz współpraca z właściwymi
instytucjami i organizacjami na arenie międzynarodowej przyczyniła się do bardzo
znaczącego spadku ilości importowanych towarów z działu 44 taryfy celnej (import
spadł o 66% w 2024 r. względem roku 2023, co wykazano w odpowiedzi na pyt.1.).
Organy celne kontynuują czynności kontrolne, uwzględniając ewoluujące modus
operandi podmiotów naruszających przepisy.
5. Czy Ministerstwo Finansów współpracuje z organizacjami pozarządowymi
i niezależnymi ekspertami zajmującymi się monitorowaniem handlu
produktami objętymi sankcjami, a jeśli tak, to w jakiej formule odbywa się ta
współpraca ?
KAS współpracuje z organizacjami pozarządowymi zajmującymi się
monitorowaniem handlu produktami drzewnymi. Przykładem może być udział
przedstawicieli KAS w spotkaniu – webinarze (22.04.2025 r.), organizowanym przez
organizację Pracodawcy RP. Webinar skierowany był do zainteresowanych
uczciwym handlem i przyszłością branży. W 2025 r. podjęto również współpracę
z branżą drzewną w zakresie szkoleniowym, dotyczącym skutecznych metod
oględzin (case study).
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki/
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 6 of 6 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 27 maja 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację nr 17050.
Znak sprawy: DC5.8870.599.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17050 z 13 maja 2026 r., złożoną przez Panie
Posłanki: Małgorzatę Tracz, Klaudię Jachira, Darię Gosek-Popiołek i Dorotę Olko,
dotyczącą egzekwowania embarga na rosyjskie i białoruskie produkty drzewne oraz
skuteczności kontroli celnej w zakresie weryfikacji kraju pochodzenia towarów,
przedstawiam poniższe informacje.
Obszar tematyczny interpelacji nr 17050 z 13 maja 2026 r. dotyczy towarów
z działu 44 Wspólnej Taryfy Celnej (drewno i artykuły z drewna, węgiel drzewny),
które objęte są sankcjami. Ze względu na zakres zagadnień, niniejsze informacje
koncentrują się na sankcjach obowiązujących od 2022 r., mimo, iż sankcje na
Białoruś obowiązują od 2006 r., a na Rosję od 2014 r.
Sankcje międzynarodowe, inaczej zwane środkami ograniczającymi, są jednym
z instrumentów oddziaływania wobec podmiotów, których działalność stanowi
naruszenie zasad i norm prawa międzynarodowego. Sankcje mogą być skierowane
przeciwko rządom państw trzecich, podmiotom niepaństwowym, a także
jednostkom lub grupom (np. terrorystycznym). Unia Europejska (UE) wprowadza
środki ograniczające (sankcje) wobec państw, organizacji, osób prawnych lub osób
fizycznych w ramach Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa (WPZiB).
Podstawą prawną do nakładania sankcji przez UE jest art. 29 Traktatu o Unii
Europejskiej oraz art. 215 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Sankcje UE
wprowadzane są w drodze decyzji i rozporządzeń Rady UE. UE implementuje
sankcje nałożone przez Radę Bezpieczeństwa ONZ oraz może nakładać własne,
autonomiczne środki ograniczające.
Do podstawowych rodzajów sankcji należy zaliczyć:
-- 1 of 6 --
2/6
sankcje finansowe (m.in. zamrożenie funduszy, zakaz udostępniania
funduszy);
sankcje gospodarcze (m.in. ograniczenia w imporcie lub eksporcie
określonych towarów i usług);
sankcje dotyczące ruchu osobowego (m.in. zakaz wjazdu na określone
terytorium);
sankcje dyplomatyczne (zerwanie stosunków dyplomatycznych).
Polska, ze względu na swoje położenie geograficzne, w chwili obecnej pełni
wyjątkową rolę przy obsłudze obrotu towarowego oraz osobowego na granicy
zewnętrznej UE . Po inwazji Rosji na Ukrainę 24 lutego 2022 r. UE wprowadziła listę
środków ograniczających w odpowiedzi na rosyjską agresję oraz w ramach wsparcia
i solidarności z Ukrainą. Wiele z tych środków ma wpływ na pracę organów celnych
UE, importerów i eksporterów, a także innych uczestników międzynarodowych
łańcuchów dostaw, np. przewoźników, przedstawicieli w sprawach celnych,
spedytorów. Środkami sankcyjnymi (gospodarczymi) objęte zostało, m.in. drewno
oraz wyroby drewniane z działu 44 Wspólnej Taryfy Celnej, pochodzące lub
przywożone z Rosji lub Białorusi. Sankcje na towary z Rosji lub Białorusi obejmują,
m.in. zakazy odnoszące się do importu towarów z działu 44. Drewno i wyroby z
drewna są ważnym surowcem eksportowym dla Rosji czy Białorusi, a sankcje te mają
na celu zmniejszenie dochodów, które Rosja i Białoruś może przeznaczyć na
finansowanie swojej armii i prowadzenie wojny na terytorium Ukrainy.
Nawiązujące do zagadnień ujętych w interpelacji nr 17050 z 13 maja 2026 r., poniżej
odniesiono się do tematów ujętych w następujących pytaniach:
1. Jakie działania podjęła Krajowa Administracja Skarbowa w odpowiedzi na
ustalenia raportu Earthsight ze stycznia 2025 r. wskazującego Polskę jako
największy w UE punkt wejścia dla rosyjskiej i białoruskiej sklejki brzozowej
sprowadzanej z naruszeniem sankcji?
Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) zintensyfikowała działania kontrolne przed
ukazaniem się raportu Earthsight. W przedmiocie prowadzonych czynności
procesowych przez Prokuraturę Okręgową w Gdańsku, należy zauważyć, że miały
one swój początek w 2024 r. W związku z tymi czynnościami KAS skontrolowała
hale magazynowe i produkcyjne, zabezpieczyła dokumentację dotyczącą
współpracy z podmiotami białoruskimi, rosyjskimi w zakresie obrotu drewnem i
produktami drzewnymi. Zabezpieczono faktury, dokumentację księgową,
świadectwa pochodzenia towaru, dokumentację zgłoszeń celnych i transportowych.
Pobrane zostały również próbki towaru. W wyniku działań analitycznych na
wniosek Szefa KAS pięć zagranicznych podmiotów - (trzech producentów i dwóch
eksporterów sklejki), zostało wpisanych decyzjami Ministra Spraw Wewnętrznych i
Administracji (MSWiA) na krajową listę sankcyjną – (cztery podmioty w 2024 r.,
jeden w 2025 r.). Do podmiotów tych należą: Semipalatinsk Wood Processing Plant
No. 1 LLP - producent (KZ) wpis z 26.07.2024 r.; QAZFANCOM – eksporter (KZ)
wpis z 01.08.2024 r.; Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością VFK - producent
(KZ) wpis z 29.08.2024 r.; SEVERNYI FANERNYI KOMBINAT LLP (SFK) - producent
(KZ) wpis z 13.09.2024 r.; QARTREE LLP – eksporter (KZ) wpis z 10.07.2025 r.
W wyniku działań kontrolnych oraz w związku z wspomnianymi decyzjami MSWiA
z 2024 r., import sklejki brzozowej z Kazachstanu (dominujący ilościowo po
-- 2 of 6 --
3/6
wprowadzeniu sankcji na sklejkę białoruską i rosyjską) spadł o 66% w 2024 r.
względem roku 2023.
Zwalczanie obchodzenia sankcji znacząco ułatwiła nowelizacja ustawy z dnia
13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania
wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego
(Dz.U. z 2025 r. poz. 172).
Nowelizacja ta, w szczególności wprowadziła od 26 lutego 2025 r. względem
importerów drewna obowiązek przedłożenia organowi celnemu dowodów
potwierdzających państwo pozyskania drewna wykorzystanego do wytworzenia
produktu drewnianego. Dowody te powinny zawierać informację o regionie
pozyskania drewna w danym państwie, dane dostawcy drewna lub dane wytwórcy
produktu drewnianego. Powyższy obowiązek dotyczy importu z państw, co do
których istnieje ryzyko, że biorą udział w obchodzeniu sankcji.
Wyniki powyższych działań pośrednio znalazły odzwierciedlenie w analizie ww.
organizacji Earthsight opublikowanej w dniu 14.07.2025 r. na stronie tejże
organizacji – Amendments to EUDR could harm EU efforts to block Russian and
Belarusian conflict timber. W analizie tej, m.in. przedstawiono graficznie, w oparciu
o dane Eurostatu statystkę importu sklejki brzozowej do UE w okresie luty-kwiecień
2025 r. , z czterech państw o podwyższonym ryzyku. Polska według tych danych była
na 10-tym miejscu pod względem wielkości importu
(https://earthsight.org.uk/news/eudr-amendment-sanctions-risk
Istotnym działaniem organizacyjnym podjętym w 2025 r. było skoncentrowanie
zadania monitorowania obszaru ryzyka związanego z importem drewna i artykułów
z drewna. Zadanie to powierzono jednej z 16 izb administracji skarbowej, która
monitoruje działania kontrolne KAS dotyczące powyższego obszaru ryzyka.
Aktualnie w oparciu o analizy KAS, można przyjąć, iż krajowy import sklejki
brzozowej z państw o podwyższonym ryzyku obchodzenia sankcji został
zminimalizowany. Jednocześnie w przypadkach wątpliwych, których nie można
jednoznacznie zweryfikować w trakcie kontroli przed zwolnieniem towaru,
podejmowane są kontrole postimportowe. Powyższe nie wyklucza ryzyka zakupu
sklejki brzozowej mającej potencjalnie sfałszowane pochodzenie z innych państw
UE w ramach wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów. Ryzyko to jest
monitorowane i wobec podmiotów dokonujących takich nabyć podejmowane są
czynności kontrolne.
2. Jakimi metodami i narzędziami posługują się polskie służby celne przy
weryfikacji rzeczywistego kraju pochodzenia importowanych produktów
drzewnych, zwłaszcza w przypadku towarów deklarowanych jako pochodzące
z Kazachstanu, Turcji lub Chin?
KAS weryfikuje rzeczywisty kraj pochodzenia importowanych produktów
drzewnych stosując zróżnicowane metody i narzędzia. Wskazana w odpowiedzi na
pytanie 1 nowelizacja krajowej ustawy sankcyjnej, stanowi istotne narzędzie
w zakresie kontroli pochodzenia importowanych produktów drzewnych przed
zwolnieniem towaru. W szczególności istotnym jest przedłożenie dokumentów
potwierdzających posiadanie „systemu zasad należytej staranności”, o którym mowa
w art. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 995/2010
ustanawiającego obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno
-- 3 of 6 --
4/6
i produkty z drewna. W przypadku wątpliwości organu celnego prawidłowość
przedłożonych dokumentów jest konsultowana z Wojewódzkimi Inspektoratami
Ochrony Środowiska. Sprawdzane może być też uprzednie wykorzystanie
przedłożonej przez importera dokumentacji w celu potwierdzenia wydajności
miejsca pozyskania drewna. Niezależnie od powyższego narzędzia, wśród metod
weryfikacji pochodzenia towaru można wskazać oględziny towaru, badania
laboratoryjne dokumentów urzędowych, badanie dokumentów dotyczących
łańcucha dostaw, płatności i łańcucha transportowego. Ponadto, możliwym jest
potwierdzenie prawdziwości składanej dokumentacji w ramach współpracy
międzynarodowej z administracjami celnymi deklarowanych krajów pochodzenia.
3. Czy Ministerstwo Finansów lub podległe mu służby wymieniają informacje
operacyjne z europejskim urzędem ds. zwalczania nadużyć finansowych OLAF
oraz z Europolem w zakresie obchodzenia sankcji na produkty drzewne? Jeśli
tak, to jakie są efekty tej współpracy?
W zakresie embarga na rosyjskie i białoruskie produkty drzewne KAS współpracuje
z Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF). Współpraca
ta polega na wymianie informacji pozwalających na efektywne angażowanie sił
i środków dla osiągnięcia założonego celu. Efektami tej współpracy jest
wykorzystanie informacji przekazywanych przez OLAF w krajowej analizie ryzyka
i dodatkowe ukierunkowanie działań kontrolnych KAS. Niezależnie od powyższego
Ministerstwo Finansów współpracuje z Europolem wymieniając informacje
operacyjne związane ze zwalczaniem przestępczości poprzez dedykowany temu
celowi system SIENA (Secure Information Exchange Network Application).
Za pośrednictwem tego systemu wysyłane były także informacje w zakresie
obchodzenia sankcji na produkty drzewne.
4. Jakie systemowe zmiany w procedurach kontroli celnej planuje prowadzić
Ministerstwo Finansów, aby zapobiec powtórzeniu się procederu nielegalnego
importu produktów drzewnych objętych embargiem na tak masową skalę?
Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013
z 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (UKC), zadaniem
organów celnych jest nadzór nad międzynarodową wymianą handlową Unii
w sposób wspierający sprawiedliwy i swobodny handel, wdrażanie zewnętrznych
aspektów rynku wewnętrznego, wspólnej polityki handlowej oraz pozostałych
wspólnych polityk Unii w zakresie wymiany handlowej, a także bezpieczeństwo
całego łańcucha dostaw oraz stosowanie środków mających na celu:
ochronę interesów finansowych Unii i jej państw członkowskich;
ochronę Unii przed nieuczciwym i nielegalnym handlem przy równoczesnym
wspieraniu legalnej działalności gospodarczej;
zapewnianie bezpieczeństwa i ochrony Unii i jej mieszkańców oraz ochrony
środowiska, w stosownych przypadkach w ścisłej współpracy z innymi
organami.
KAS działa wyłącznie w granicach określonych przepisami prawa i egzekwuje
obowiązki w takim zakresie, w jakim wynika to z obowiązujących przepisów prawa
unijnego i krajowego. Zadania KAS wykonują organy KAS określone w art. 11 ust. 1
ustawy z 15 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r.
-- 4 of 6 --
5/6
poz. 1131 ze zm.), m.in. naczelnik urzędu celno-skarbowego, który jest organem
celnym wskazanym w art. 69 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1373).
Do zadań naczelnika urzędu celno-skarbowego należy, w szczególności
obejmowanie towarów procedurami celnymi oraz wykonywanie innych czynności
przewidzianych przepisami prawa celnego, a także wymiar należności celnych
i podatkowych oraz innych opłat, związanych z przywozem i wywozem towarów.
Naczelnik urzędu celno-skarbowego, jako organ samodzielny, uwzględniając stan
faktyczny i prawny (dotyczący obsługi konkretnego zgłoszenia celnego) oraz
załączone do zgłoszenia dokumenty (np. faktury, kontrakty, listy przewozowe, karty
charakterystyki towaru, etc.), dokonuje oceny, czy w danej sprawie spełnione są
przesłanki przesądzające o możliwości dopuszczenia towaru do obrotu na terenie
Polski/UE.
Zgodnie z art. 46 ust. 1 UKC organy celne mogą przeprowadzać wszelkie kontrole
celne, które uznają za niezbędne, w celu realizacji tego nadzoru. Kontrole celne mogą
polegać w szczególności na rewizji towarów, pobieraniu próbek, weryfikacji
prawidłowości i kompletności informacji podanych w zgłoszeniu, deklaracji lub
powiadomieniu oraz istnienia, autentyczności, prawidłowości i ważności
dokumentów, kontroli księgowości i pozostałej dokumentacji, kontroli środków
transportu, kontroli bagażu i innych towarów przewożonych przez osoby lub na
osobach oraz na przeprowadzaniu oficjalnych dochodzeń i innych podobnych
czynności.
Zgodnie z art. 46 ust. 2 UKC kontrole celne, inne niż kontrole losowe, opierają się
głównie na analizie ryzyka — przeprowadzanej z zastosowaniem technik
elektronicznego przetwarzania danych w celu identyfikacji i oceny ryzyka oraz
podjęcia niezbędnych środków zapobiegawczych — na podstawie kryteriów
opracowanych na szczeblu krajowym, unijnym oraz, w stosownych przypadkach,
międzynarodowym.
W ramach kontroli prowadzonych przez organ celny, każda przesyłka towarów
przywożonych z państw trzecich podlega zgłoszeniu celnemu, które jest następnie
weryfikowane pod kątem zgodności z prawem celnym oraz przepisami odrębnymi –
w tym przypadku – przepisami z zakresu sankcji nałożonych na Rosję lub Białoruś
w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie.
W przypadku pojawienia się wątpliwości po stronie organu celnego w zakresie
deklarowanego kraju pochodzenia, wynikających z weryfikacji zgłoszenia celnego
i kontroli dokumentów załączonych do tego zgłoszenia organ celny może zażądać
dodatkowych dokumentów, w oparciu o art. 15 ust. 1 UKC. Zgodnie z treścią tego
przepisu, na żądanie organu celnego i w określonym terminie każda osoba
bezpośrednio lub pośrednio uczestnicząca w załatwianiu formalności celnych lub
podlegająca kontrolom celnym dostarcza organom celnym wszelkie wymagane
dokumenty i informacje w odpowiedniej formie, jak również udziela im wszelkiej
pomocy niezbędnej do zakończenia tych formalności lub kontroli.
W związku z powyższym, organy celne w ramach prowadzonej kontroli przed
zwolnieniem towarów do wnioskowanej procedury celnej, mogą zażądać
dodatkowych dokumentów w celu weryfikacji dokładności i kompletności danych
zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym, zgodnie z prawem celnym.
-- 5 of 6 --
6/6
Podjęte przez organy celne działania kontrolne oraz współpraca z właściwymi
instytucjami i organizacjami na arenie międzynarodowej przyczyniła się do bardzo
znaczącego spadku ilości importowanych towarów z działu 44 taryfy celnej (import
spadł o 66% w 2024 r. względem roku 2023, co wykazano w odpowiedzi na pyt.1.).
Organy celne kontynuują czynności kontrolne, uwzględniając ewoluujące modus
operandi podmiotów naruszających przepisy.
5. Czy Ministerstwo Finansów współpracuje z organizacjami pozarządowymi
i niezależnymi ekspertami zajmującymi się monitorowaniem handlu
produktami objętymi sankcjami, a jeśli tak, to w jakiej formule odbywa się ta
współpraca ?
KAS współpracuje z organizacjami pozarządowymi zajmującymi się
monitorowaniem handlu produktami drzewnymi. Przykładem może być udział
przedstawicieli KAS w spotkaniu – webinarze (22.04.2025 r.), organizowanym przez
organizację Pracodawcy RP. Webinar skierowany był do zainteresowanych
uczciwym handlem i przyszłością branży. W 2025 r. podjęto również współpracę
z branżą drzewną w zakresie szkoleniowym, dotyczącym skutecznych metod
oględzin (case study).
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki/
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 6 of 6 --