Interpelacja nr 17047
Interpelacja w sprawie umowy handlowej pomiędzy Unią Europejską a Mercosur
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Klimat, Energia i Środowisko (63%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie umowy handlowej pomiędzy Unią Europejską a Mercosur
Interpelacja nr 17047
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie umowy handlowej pomiędzy Unią Europejską a Mercosur
Zgłaszający: Joanna Mucha
Data wpływu: 08-05-2026
Szanowny Panie Premierze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację do prezesa Rady Ministrów w sprawie analiz dotyczących skutków umowy handlowej pomiędzy Unia Europejska a Mercosur dla polskiej gospodarki i polskiego rolnictwa.
Umowa UE-Mercosur jest jednym z najważniejszych negocjowanych porozumień handlowych ostatnich lat. W kontekście rosnącej niestabilności globalnej gospodarki, napięć geopolitycznych oraz postępującej fragmentacji światowego handlu rozwijanie partnerskich relacji gospodarczych z państwami demokratycznymi i dynamicznie rozwijającymi się rynkami Ameryki Południowej może stanowić istotną szansę dla europejskiej, w tym polskiej gospodarki.
W debacie publicznej dominują jednak przede wszystkim obawy związane z potencjalnym wpływem umowy na sektor rolny. Znacznie rzadziej pojawiają się natomiast szczegółowe dane dotyczące możliwych korzyści eksportowych, wpływu na konkurencyjność polskich przedsiębiorstw, potencjalnych nowych inwestycji czy możliwości dywersyfikacji kierunków handlu zagranicznego.
Tak ważna decyzja gospodarcza powinna być oparta na transparentnych, pogłębionych i możliwie precyzyjnych analizach ekonomicznych obejmujących zarówno potencjalne koszty, jak i korzyści dla poszczególnych sektorów gospodarki.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Rada Ministrów dysponuje analizami przedstawiającymi prognozowany bilans ekonomiczny umowy dla Polski w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej? Jeśli tak, proszę o przedstawienie najważniejszych wniosków oraz udostępnienie tych analiz.
2. Jakie branże polskiej gospodarki zostały wskazane jako potencjalni beneficjenci umowy UE-Mercosur? Jakie są prognozowane korzyści dla polskiego eksportu, inwestycji oraz konkurencyjności przedsiębiorstw?
3. Jakie sektory zostały uznane za szczególnie narażone na zwiększoną konkurencję po wejściu umowy w życie i jakie działania osłonowe są rozważane wobec tych branż?
4. Jakie są prognozowane skutki umowy dla polskiego sektora rolno-spożywczego, w szczególności dla producentów:
– wołowiny,
– drobiu,
– cukru,
– zbóż,
– mleka i produktów mlecznych,
– owoców i warzyw,
– oraz sektora przetwórstwa żywności?
5. Czy przeprowadzono analizy wpływu umowy na poziom cen produktów rolnych, opłacalność produkcji oraz strukturę dochodów polskich gospodarstw rolnych? Jeśli tak, jakie są główne wnioski tych analiz?
6. Jakie korzyści dla polskiej gospodarki mogą wynikać z większego dostępu do rynków państw Mercosur dla takich sektorów jak:
– przemysł maszynowy,
– sektor chemiczny,
– branża farmaceutyczna,
– usługi,
– technologie środowiskowe,
– oraz przemysł motoryzacyjny?
7. Czy administracja rządowa analizowała wpływ umowy na bezpieczeństwo gospodarcze Polski, w tym dywersyfikację kierunków eksportu i importu oraz zwiększenie odporności gospodarki na napięcia handlowe i geopolityczne?
8. Czy przeprowadzono analizy dotyczące różnic pomiędzy standardami środowiskowymi, weterynaryjnymi oraz dotyczącymi dobrostanu zwierząt obowiązujących w UE i państwach Mercosur? Jakie mechanizmy kontrolne i zabezpieczające przewiduje umowa w tym zakresie?
9. Jakie działania informacyjne i konsultacyjne prowadzi rząd w celu przedstawienia opinii publicznej oraz organizacjom branżowym rzetelnych danych dotyczących skutków umowy UE-Mercosur?
10. Czy administracja rządowa przeprowadziła analizy dotyczące znaczenia umowy UE-Mercosur dla bezpieczeństwa surowcowego Europy, w szczególności w zakresie dostępu do surowców krytycznych i strategicznych niezbędnych dla transformacji energetycznej, przemysłu nowych technologii oraz bezpieczeństwa gospodarczego?
11. Jak oceniane jest geopolityczne znaczenie umowy w kontekście rosnącej rywalizacji gospodarczej pomiędzy największymi blokami świata oraz potrzeby budowania przez Europę stabilnych partnerstw handlowych i strategicznych poza obszarem Chin i Rosji? Skala potencjalnego wpływu umowy UE-Mercosur na polską gospodarkę wymaga prowadzenia debaty publicznej opartej na danych, analizach i długoterminowej perspektywie strategicznej. Szczególnie istotne jest przedstawienie pełnego bilansu potencjalnych korzyści i kosztów dla poszczególnych sektorów gospodarki, tak aby decyzje podejmowane były w oparciu o możliwie obiektywne przesłanki ekonomiczne.
Z wyrazami szacunku
Joanna Mucha
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 17047
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie umowy handlowej pomiędzy Unią Europejską a Mercosur
Zgłaszający: Joanna Mucha
Data wpływu: 08-05-2026
Szanowny Panie Premierze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację do prezesa Rady Ministrów w sprawie analiz dotyczących skutków umowy handlowej pomiędzy Unia Europejska a Mercosur dla polskiej gospodarki i polskiego rolnictwa.
Umowa UE-Mercosur jest jednym z najważniejszych negocjowanych porozumień handlowych ostatnich lat. W kontekście rosnącej niestabilności globalnej gospodarki, napięć geopolitycznych oraz postępującej fragmentacji światowego handlu rozwijanie partnerskich relacji gospodarczych z państwami demokratycznymi i dynamicznie rozwijającymi się rynkami Ameryki Południowej może stanowić istotną szansę dla europejskiej, w tym polskiej gospodarki.
W debacie publicznej dominują jednak przede wszystkim obawy związane z potencjalnym wpływem umowy na sektor rolny. Znacznie rzadziej pojawiają się natomiast szczegółowe dane dotyczące możliwych korzyści eksportowych, wpływu na konkurencyjność polskich przedsiębiorstw, potencjalnych nowych inwestycji czy możliwości dywersyfikacji kierunków handlu zagranicznego.
Tak ważna decyzja gospodarcza powinna być oparta na transparentnych, pogłębionych i możliwie precyzyjnych analizach ekonomicznych obejmujących zarówno potencjalne koszty, jak i korzyści dla poszczególnych sektorów gospodarki.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Rada Ministrów dysponuje analizami przedstawiającymi prognozowany bilans ekonomiczny umowy dla Polski w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej? Jeśli tak, proszę o przedstawienie najważniejszych wniosków oraz udostępnienie tych analiz.
2. Jakie branże polskiej gospodarki zostały wskazane jako potencjalni beneficjenci umowy UE-Mercosur? Jakie są prognozowane korzyści dla polskiego eksportu, inwestycji oraz konkurencyjności przedsiębiorstw?
3. Jakie sektory zostały uznane za szczególnie narażone na zwiększoną konkurencję po wejściu umowy w życie i jakie działania osłonowe są rozważane wobec tych branż?
4. Jakie są prognozowane skutki umowy dla polskiego sektora rolno-spożywczego, w szczególności dla producentów:
– wołowiny,
– drobiu,
– cukru,
– zbóż,
– mleka i produktów mlecznych,
– owoców i warzyw,
– oraz sektora przetwórstwa żywności?
5. Czy przeprowadzono analizy wpływu umowy na poziom cen produktów rolnych, opłacalność produkcji oraz strukturę dochodów polskich gospodarstw rolnych? Jeśli tak, jakie są główne wnioski tych analiz?
6. Jakie korzyści dla polskiej gospodarki mogą wynikać z większego dostępu do rynków państw Mercosur dla takich sektorów jak:
– przemysł maszynowy,
– sektor chemiczny,
– branża farmaceutyczna,
– usługi,
– technologie środowiskowe,
– oraz przemysł motoryzacyjny?
7. Czy administracja rządowa analizowała wpływ umowy na bezpieczeństwo gospodarcze Polski, w tym dywersyfikację kierunków eksportu i importu oraz zwiększenie odporności gospodarki na napięcia handlowe i geopolityczne?
8. Czy przeprowadzono analizy dotyczące różnic pomiędzy standardami środowiskowymi, weterynaryjnymi oraz dotyczącymi dobrostanu zwierząt obowiązujących w UE i państwach Mercosur? Jakie mechanizmy kontrolne i zabezpieczające przewiduje umowa w tym zakresie?
9. Jakie działania informacyjne i konsultacyjne prowadzi rząd w celu przedstawienia opinii publicznej oraz organizacjom branżowym rzetelnych danych dotyczących skutków umowy UE-Mercosur?
10. Czy administracja rządowa przeprowadziła analizy dotyczące znaczenia umowy UE-Mercosur dla bezpieczeństwa surowcowego Europy, w szczególności w zakresie dostępu do surowców krytycznych i strategicznych niezbędnych dla transformacji energetycznej, przemysłu nowych technologii oraz bezpieczeństwa gospodarczego?
11. Jak oceniane jest geopolityczne znaczenie umowy w kontekście rosnącej rywalizacji gospodarczej pomiędzy największymi blokami świata oraz potrzeby budowania przez Europę stabilnych partnerstw handlowych i strategicznych poza obszarem Chin i Rosji? Skala potencjalnego wpływu umowy UE-Mercosur na polską gospodarkę wymaga prowadzenia debaty publicznej opartej na danych, analizach i długoterminowej perspektywie strategicznej. Szczególnie istotne jest przedstawienie pełnego bilansu potencjalnych korzyści i kosztów dla poszczególnych sektorów gospodarki, tak aby decyzje podejmowane były w oparciu o możliwie obiektywne przesłanki ekonomiczne.
Z wyrazami szacunku
Joanna Mucha
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
12 kwot, 18 %
Precyzyjne daty
13
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.2 / 1k zn.
- Zawiera 12 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (18)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
29095 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DHM-VI.054.6.2026
Warszawa, 03 czerwca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 17047 z dn. 13.05.2026 r. w sprawie umowy handlowej pomiędzy
Unią Europejską a Mercosur
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję poniżej odpowiedź na interpelację nr 17047 złożoną przez poseł Joannę Muchę
w sprawie umowy handlowej pomiędzy Unią Europejską a krajami Mercosur opracowaną w
uzgodnieniu z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Ad 1.
Potwierdzamy, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii przeprowadziło wewnętrzną analizę
makroekonomicznych i sektorowych konsekwencji implementacji porozumienia UE z
krajami grupy Mercosur na gospodarkę Polski. Badanie to zostało wykonane z
wykorzystaniem międzynarodowego modelu równowagi ogólnej (CGE GTAP 10).
Analiza koncentruje się na skutkach liberalizacji handlu między UE a krajami Mercosur,
zwracając uwagę na możliwe zmiany w strukturze gospodarki Polski, jej produkcji, eksportu,
importu i PKB. Wyniki wskazują na niewielkie, ale zróżnicowane zmiany w produkcji i
handlu, które będą miały miejsce po wprowadzeniu dwustronnego porozumienia.
Główne wnioski z raportu stwierdzają, że Polska, mimo że odnotuje minimalny wzrost PKB,
pozostaje w grupie państw, które zyskają na liberalizacji handlu. Wzrost eksportu i produkcji
w sektorach takich jak maszyny, elektronika czy farmaceutyki wskazuje na potencjalne zyski
wynikające z otwarcia rynków. Analiza stwierdza również, że wzrost unijnego importu z
krajów Mercosur, zwłaszcza produktów rolnych i spożywczych, może mieć negatywny
wpływ na konkurencyjność polskiego eksportu na Jednolitym Rynku.
Dodatkowo, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przeprowadziło analizę wpływu umowy
Mercosur na polski sektor rolno-spożywczy, która została opublikowana na stronie
internetowej Sejmu RP1. Prowadzenie bieżących analiz wpływu wejścia w życie umowy UE
z krajami Mercosur jest kontynuowane. Analizy te są przygotowywane również w
odpowiedzi na wnioski przekazywane przez organy Sejmu i Senatu. Między innymi 22
stycznia 2026 r. MRiRW przekazało do Podkomisji stałej do spraw monitoringu Wspólnej
1 Informacja MRiRW nt. umowy UE-Mercosur z punktu widzenia potencjalnego wpływu i
skutków dla polskiego sektora rolnego przygotowana w ramach zobowiązania Komitetu
Wspomagającego do spraw Prezydencji RP w Radzie UE z 7 stycznia 2025 r.
-- 1 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Polityki Rolnej Unii Europejskiej i akcesji nowych państw do Unii Europejskiej ze
szczególnym uwzględnieniem Ukrainy Informację na temat możliwości i zagrożeń dla polskiego
rolnictwa w związku z podpisaniem umowy UE-Mercosur a podobne opracowanie zostało
przekazane 26 stycznia 2026 r. również dla Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Senatu RP.
Ad 2, 6.
Umowa z krajami Mercosur zapewnia otwarcie gigantycznego rynku (270 mln
mieszkańców), który stwarza sektorowe szanse dla polskiego biznesu. Istnieją obszary
polskiego eksportu, które dotychczas podlegały wysokim cłom krajów Mercosuru – takie
jak produkty przemysłowe: maszyny, urządzenia i samochody europejskie oraz produkty
mleczarskie i przetworzone produkty spożywcze, w tym alkohol i napoje bezalkoholowe.
Liberalizacja dostępu do rynków Mercosur dla eksporterów z Polski jest istotną szansą dla
wielu branż. Korzyści upatrujemy nie tylko w bezpośrednim zwiększeniu naszego wywozu
na rynki Mercosur, ale też pośrednim, w tym np. poprzez zwiększenie eksportu do innych
krajów UE, głównie z branży motoryzacyjnej (Polska jest jednym z najważniejszych
wytwórców części i podzespołów do aut w Europie).
Należy zauważyć, że obecny poziom współpracy gospodarczej - handlowej i inwestycyjnej
pomiędzy Polską i krajami Mercosur jest stosunkowo niski, co związane jest m.in. z
odległością dzielącą Polskę i partnerów Ameryki Południowej a także wynika z różnic
kulturowych. Skala bezpośredniej współpracy nie jest duża i zapewne taką pozostanie.
Ważniejsze są jednak perspektywy sprzedaży polskich produktów na rynki UE, które dzięki
tej umowie mogą wzrosnąć.
Oczekuje się, że obniżenie kosztów handlu wynikające z umowy pobudzi dwustronną
wymianę handlową. Przewiduje się, że eksport z UE do Mercosuru wzrośnie o 39% (48,7
mld euro), przy czym największy wzrost spodziewany jest w sektorze pojazdów silnikowych,
maszyn i urządzeń oraz chemikaliów. Oczekuje się, że eksport towarów i usług z Mercosuru
do UE wzrośnie o 16,9% (8,9 mld euro) i będzie sprzyjał dywersyfikacji sektorowej poprzez
realokację zasobów z dóbr podstawowych. Zmiana ta będzie sprzyjać eksportowi towarów
o wyższej wartości dodanej, takich jak przetworzona żywność, a także usług. Ogólnie
oczekuje się, że do 2040 r. umowa zwiększy PKB UE o 77,6 mld EUR (0,05 %), a PKB
Mercosuru o 9,4 mld EUR (0,25 %).
Umowa zabezpieczy i zdywersyfikuje łańcuchy dostaw w UE oraz stworzy nowe możliwości
dla przedsiębiorstw poprzez zniesienie często zaporowych ceł na eksport z UE do
Mercosuru. Znosi ona cła na 91% importu Mercosuru z UE. Umowa otwiera też wcześniej
chronione sektory między innymi usług czy rynki zamówień publicznych.
Ad 3, 4, 5.
Zidentyfikowane przez nas w sektorze rolno-spożywczym zagrożenia wynikające z
liberalizacji w postaci przyznania krajom Mercosur kontyngentów taryfowych na kilkanaście
wrażliwych dla UE grup towarów rolno-spożywczych mają, tak jak zaznaczono wyżej,
przede wszystkim charakter pośredni. Polegają one na ryzyku wypierania polskiego
eksportu z rynków innych państw członkowskich UE (głównie z Europy Zachodniej i
Południowej), do których może trafiać zwiększony import z krajów Mercosur. Zagrożenia te
dotyczą zwłaszcza sektorów mięsa drobiowego (i w mniejszym stopniu - sektora jaj) oraz
mięsa wołowego. W przypadku mięsa wołowego obok otwarcia nowych kontyngentów
taryfowych, umowa przewiduje zniesienie cła – z obecnego poziomu 20% do zera – w
ramach już istniejących kontyngentów taryfowych na wołowinę wysokiej jakości, które były
przyznane krajom Mercosur na mocy wcześniejszych porozumień Światowej Organizacji
-- 2 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Handlu (WTO) w wysokości ok. 45 tys. ton. Zagrożenie bezpośrednie identyfikujemy w
sektorze tytoniu, zwłaszcza nieprzetworzonego – CN 2401 w przypadku, którego import z
Mercosur już w obecnych uwarunkowaniach taryfowych stanowi około 1/3 importu z
krajów trzecich, zarówno na poziomie Polski, jak i na poziomie UE.
W odniesieniu do pozostałych sektorów objętych liberalizacją w ramach umowy ryzyko
bezpośredniego zagrożenia wzrostem importu z perspektywy Polski jest mniejsze niż
wskazane wyżej, choć oczywiście niewykluczone.
W sektorze cukru przewidziana umową liberalizacja dotyczy tylko surowego cukru
trzcinowego do rafinacji (cukier biały rafinowany jest wyłączony z liberalizacji). Polegać ma
ona na ustanowieniu nowego, bezcłowego kontyngentu taryfowego w wysokości 10 tys.
ton dla Paragwaju oraz na zniesieniu cła dla części (180 tys. ton) z obecnie już alokowanej
w ramach Światowej Organizacji Handlu (WTO) kwoty taryfowej dla Brazylii. W odniesieniu
do kontyngentu taryfowego na mięso wieprzowe w docelowej wysokości 25 tys. ton -
obecnie, z uwagi na unijne zasady związane z bezpieczeństwem żywności, mięso wieprzowe
z krajów Mercosur nie jest dopuszczone na rynek UE, a więc koncesje w tym zakresie nie
mają obecnie praktycznego znaczenia. W sektorze zbóż umowa nie powinna mieć
znaczącego negatywnego wpływu. Pszenica (z wyłączeniem nasion do siewu) jest
wyłączona z liberalizacji. Stawka celna UE w imporcie kukurydzy ze wszystkich krajów
świata (poza Rosją i Białorusią) wynosi obecnie 0% i dopóki nie ulegnie ona zmianie,
przyznany w ramach umowy bezcłowy kontyngent na kukurydzę w docelowej wysokości 1
mln ton nie zmieni warunków importu do UE. W przypadku żyta, jęczmienia i owsa umowa
przewiduje stopniową redukcję stawki celnej w kolejnych latach po wejściu w życie umowy
aż do jej całkowitego zniesienia po 7 latach (w przypadku ziaren owsa do siewu po 10
latach). Import zbóż z Mercosur do UE zdominowany jest przez kukurydzę oraz ryż, które
reprezentowały odpowiednio 63% i 36% wartości zbóż przywiezionych z krajów Mercosur
w 2024 r. Nie przewidujemy wzrostu przywozu soi i śruty sojowej na skutek wejścia w życie
umowy, ponieważ już obecnie ten przywóz realizowany jest po zerowej stawce celnej, nie
tylko z krajów Mercosur, ale również z innych kierunków (z wyłączeniem Rosji i Białorusi).
Polska jest dużym importerem netto, w szczególności z krajów Mercosur, śruty sojowej
wykorzystywanej do produkcji pasz.
Zwracamy jednocześnie uwagę, że wielkości kontyngentów przewidziane umową będą
wzrastały stopniowo do wielkości docelowych w okresie kilku lat, a nie zaczną obowiązywać
w pełnej wysokości od razu w momencie wejścia w życie umowy (zgodnie z
harmonogramem załączonym do umowy). Przykładowo, w pierwszym roku obowiązywania
umowa przewiduje następujące roczne wielkości kontyngentów:
• na mięso wołowe - 2 kontyngenty w łącznej wysokości 16,5 tys. t ze zredukowaną
stawką celną w wysokości 7,5% (docelowa wielkość kontyngentów - 99 tys. t -
dopiero po 6 latach od wejścia w życie umowy),
• na mięso drobiowe - 2 bezcłowe kontyngenty w łącznej wysokości 30 tys. t
(docelowa wielkość kontyngentów - 180 tys. t - dopiero po 6 latach od wejścia w
życie umowy).
Z racji, że tymczasowe stosowanie umowy przejściowej w sprawie handlu (ITA) rozpoczęło
się 1 maja 2026 r. (tj. w czasie trwania roku kalendarzowego) wielkości kontyngentów w
ramach umowy przewidziane na 2026 r. zostały odpowiednio dostosowane i otwarte w
wysokości 8/12 wielkości rocznych. Oznacza to zmniejszenie łącznej wysokości
kontyngentów w 2026 r. do poziomu 11 tys. t dla mięsa wołowego oraz 20 tys. t dla mięsa
drobiowego.
-- 3 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W odniesieniu do pytania o działania osłonowe rządu w stosunku do narażonych sektorów,
uprzejmie informuję, że w związku z uruchomieniem tymczasowego stosowania ITA
administracja rządowa będzie monitorowała ewentualne zakłócenia rynku (lub ryzyka ich
wystąpienia) powodowane importem z państw Mercosur. W razie ich stwierdzenia
podejmiemy odpowiednie kroki na szczeblu krajowym i unijnym, w tym interweniując i
wnioskując do Komisji Europejskiej o wykorzystywanie dostępnych mechanizmów ochrony
rynku.
Aby wejść na rynek UE produkty z krajów Mercosur muszą spełniać unijne wymogi
bezpieczeństwa żywności, a umowa nie uchyla tego wymogu. Produkty te podlegają
obowiązkowi granicznej kontroli bezpieczeństwa i jakości przez właściwe inspekcje i służby
zgodnie z obowiązującymi przepisami i procedurami. W odpowiedzi na m.in. postulaty Polski
Komisja Europejska prowadzi obecnie prace na rzecz wzmocnienia procedur kontroli
bezpieczeństwa w imporcie żywności z krajów trzecich oraz większego dostosowania
wymagań dotyczących produktów importowanych do wymogów produkcji UE w obszarze
pestycydów i dobrostanu zwierząt. KE planuje także m.in. zwiększenie audytów w krajach
trzecich o 50% w ciągu dwóch lat.
Warto odnotować, że w świetle obowiązujących ww. przepisów i procedur unijny Komitet
PAFF podjął decyzję o wykreśleniu Brazylii, począwszy od 3 września 2026 r., z listy krajów
uprawnionych do eksportu do UE produktów pochodzących z: bydła, koni, drobiu,
akwakultury, a także miodu i osłonek. Powodem jest niedostarczenie przez Brazylię
wymaganych gwarancji potwierdzających wdrożenie środków, które zapewnią, że określone
antybiotyki nie są stosowane u zwierząt, z których mięso trafia na rynek unijny
Przypominam, że w umowie UE-Mercosur zawarte są zapisy przewidujące możliwość
zastosowania bilateralnych środków ochronnych w handlu. W odpowiedzi na postulaty i
presję m.in. polskiego i francuskiego rządu Komisja Europejska przedstawiła projekt
rozporządzenia wdrażającego te zapisy do prawa UE. W rezultacie 11 marca 2026 r. zostało
przyjęte rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 2026/687. Regulacja ta
określa procedurę wszczęcia i prowadzenia przez KE postępowania ochronnego w imporcie
z krajów Mercosur towarów rolno-spożywczych. Wdrożenie klauzuli ochronnej umożliwi
zawieszenie preferencyjnych stawek celnych w umowie z Mercosur, o ile w toku
postępowania Komisji Europejskiej będzie wykazane, że ma miejsce nadmierny import tego
produktu i że powoduje on poważną szkodę produkcji unijnej lub grozi spowodowaniem
takiej szkody. Istotnym postanowieniem ww. rozporządzenia jest także zobowiązanie
Komisji do stałego monitoringu importu wrażliwych produktów rolnych z krajów Mercosur
i prezentowania w tej sprawie raportu przynajmniej co 6 miesięcy.
Ponadto Komisja Europejska zapowiedziała utworzenie unijnego funduszu bezpieczeństwa
tzw. Unity Safety Net, którego środki służyć będą finansowaniu instrumentów wsparcia
rolników w razie szeroko rozumianych zakłóceń rynkowych, w tym ewentualnych zakłóceń
powodowanych przez umowy handlowe UE z krajami trzecimi. Kwota planowana na
fundusz Unity Safety Net wynosi w sumie 6,3 mld EUR w okresie Wieloletnich Ram
Finansowych 2028–2034. Środki te mają być wykorzystywane do finansowania działań
interwencyjnych w przypadku wystąpienia zakłóceń na rynku (np. jako skutek uboczny
umowy handlowej, czy w wyniku wzrostu kosztów produkcji lub nagłej zmiany popytu). Ten
nowy mechanizm zastąpi tzw. rezerwę rolną Wspólnej Polityki Rolnej, a jego proponowany
budżet jest dwa razy wyższy niż budżet rezerwy.
Szeroki zakres wsparcia sektora rolnego przewidują działania Ministerstwa Rolnictwa i
Rozwoju Wsi, którego celem jest m.in. wspieranie działań mających na celu utrzymanie
bezpieczeństwa żywnościowego Polski, poprawa konkurencyjności międzynarodowej
polskiego sektora rolno-żywnościowego w obliczu nowych wyzwań, w tym związanych z
-- 4 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
coraz większą konkurencją zewnętrzną. Szczegółowe informacje na ten temat zostały
zawarte we wspólnej odpowiedzi na interpelację nr 13820 złożoną przez posła Macieja
Małeckiego (pytanie 5) opublikowanej na stronie internetowej Sejmu RP.
Warto również pamiętać, że ważnym elementem Wspólnej Polityki Rolnej stabilizującym
sytuację dochodową gospodarstw w warunkach niestabilności relacji cen jest wsparcie
finansowe, zarówno w formie płatności bezpośrednich, jak i wsparcia działań
inwestycyjnych.
Ad 7, 10.
Umowy handlowe Unii Europejskiej z krajami trzecimi co do zasady wzmacniają polskie
bezpieczeństwo gospodarcze a dywersyfikacja partnerów handlowych chroni nas przed
uzależnieniem od jednego rynku. W ten sposób wzmacniamy odporność krajowej
gospodarki na globalne kryzysy. Umowy unijne dają szansę na trwałą obecność na rynkach
pozaeuropejskich, zwiększenie eksportu, rozwój przedsiębiorstw i wzrost konkurencyjności
całej gospodarki.
Dzięki nim wzmacniamy współpracę gospodarczą z partnerami zewnętrznymi i zwiększamy
przewidywalność wymiany handlowej. Umowy przyczyniają się do wzrostu pozycji polskich
firm w globalnych łańcuchach wartości, sprzyjając eksportowi produktów o wyższej
wartości dodanej. Wzrost eksportu partnerów UE zwiększa popyt na polskie komponenty
wykorzystywane w ich produkcji, co generuje korzyści zarówno bezpośrednie, jak i
pośrednie.
Potwierdzają to dane: od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej wartość polskiego
eksportu wzrosła sześciokrotnie. Od około 60 mld euro w 2004 r. do ponad 366 mld euro
w 2025 r.
Umowa z krajami Mercosur jest jednak przypadkiem szczególnym co niezależenie od analiz
omówionych w odpowiedzi na pytanie 1 zostało odnotowane także w stanowisku RP
odnośnie do ww. umowy2.
Przygotowując stanowisko RP do ww. umowy uwzględniliśmy wszystkie aspekty umowy
UE–Mercosur i ich wpływ na polską gospodarkę, w tym także na bezpieczeństwo
surowcowe Europy, dostęp do surowców krytycznych i strategicznych. Odnotowaliśmy, że
umowa wprowadza niskie cła na surowce ułatwiając handel, a w konsekwencji stabilny i
tańszy dostęp do tych zasobów. Kraje Mercosur, zwłaszcza Brazylia i Argentyna, posiadają
ogromne złoża litu, kluczowego dla baterii pojazdów elektrycznych, niobu niezbędnego w
produkcji stopów stali dla turbin wiatrowych, a także miedzi, rudy żelaza i manganu. W
kontekście dostaw surowców, umowa jest jasnym działaniem dywersyfikującym łańcuchy
dostaw i zmniejszeniem rosnącej zależności od Chin, co w praktyce zbliża europejskie
gospodarki do wypełnienia celu zawartego w Europejskim akcie o surowcach krytycznych
(ang. Critical Raw Materials Act – CRMA).
W stanowisku RP, w uzasadnieniu do negatywnego stanowiska, zawarliśmy zapis, że ważną
częścią bezpieczeństwa UE jest bezpieczeństwo żywnościowe. Dlatego koniecznym jest
utrzymanie europejskiego rolnictwa w dobrej kondycji. Służyć temu powinny m.in.
zbilansowane umowy handlowe, zachowujące równe warunki konkurencji, a przyznawane
przez UE preferencje powinny być uzależnione od przestrzegania przez partnerów
2 Stanowisko RP odnośnie do wniosków dot. decyzji Rady w sprawie podpisania, tymczasowego stosowania i
zawarcia (1) Umowy o partnerstwie między UE a krajami Mercosur oraz (2) Umowy przejściowej w sprawie
handlu między UE a krajami Mercosur zostało przyjęte przez Komitet do Spraw Europejskich w dn. 16
października 2025 r., a następnie było prezentowane i przyjęte podczas posiedzeń sejmowej Komisji ds. UE
(07.11.2025 r.) oraz senackiej Komisji Spraw UE (28.10.2025 r.).
-- 5 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
standardów produkcyjnych obowiązujących w UE. Ponadto koncesje taryfowe w dostępie
do rynku rolnego UE nie powinny być traktowane w negocjacjach jako środek „zapłaty” za
uzyskanie korzystnych wyników w pozarolnych sektorach gospodarki. Zwracamy także
uwagę, że znaczące trudności dla krajowego sektora rolnego może stworzyć skumulowanie
skutków koncesji w dostępie do rynku unijnego dla towarów wrażliwych z Mercosuru z
wpływem koncesji przyznanych przez UE partnerom handlowym w ramach innych
zawieranych i negocjowanych równolegle umów.
Ad 8.
Umowa z państwami Mercosur nie powoduje zmian w zakresie wymogów zdrowotnych
dotyczących żywności pochodzenia zwierzęcego przywożonej z tych państw.
W zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności pochodzenia zwierzęcego przepisy UE
określają, że taka żywność przywożona na terytorium UE (w tym terytorium RP) w celu
wprowadzenia na rynek musi być zgodna z wymogami unijnego prawa żywnościowego lub
warunkami uznanymi przez UE za przynajmniej im odpowiadające, albo w przypadku, gdy
istnieją określone umowy między Unią Europejską i państwem trzecim, być zgodna z
wymogami zawartymi w tych umowach. Warunki te muszą być spełnione niezależnie od
tego czy zostaną podpisane umowy handlowe z danym państwem trzecim, czy grupą
państw. Umowy handlowe z państwami trzecimi nie powodują zmian w zakresie wymogów
zdrowotnych dotyczących produktów przywożonych z tych państw.
Przywóz do UE z państw trzecich towarów takich jak żywność pochodzenia zwierzęcego
jest dopuszczalny pod warunkiem spełnienia przez te produkty unijnych wymogów
bezpieczeństwa zdrowotnego. Poza szczegółową kontrolą urzędową takich towarów w
miejscu ich wwozu do UE (kontrole na granicy UE), państwa trzecie wysyłające takie towary
są zobowiązane do spełniania również innych wymogów.
Przywóz żywności pochodzenia zwierzęcego do UE możliwy jest wyłącznie z państw
trzecich lub jego regionów, lub kiedy właściwe z zakładów w państwach trzecich
znajdujących się na listach ogłaszanych przez Komisję Europejską. Państwo trzecie może
zostać umieszczone na ww. listach wyłącznie, gdy Komisja zatwierdzi przekazany jej przez
dane państwo trzecie wniosek, któremu towarzyszą stosowne dowody i gwarancje, że dane
zwierzęta i towary z przedmiotowego państwa trzeciego spełniają stosowne wymogi z
zakresu przepisów dotyczących bezpieczeństwa żywności. Eksperci Komisji przeprowadzają
kontrole w państwach trzecich w celu m.in. weryfikacji zgodności prawodawstwa oraz
systemów kontroli w tych państwach. Komisja usuwa państwo trzecie lub region państwa
trzeciego z wykazu, gdy przestają być spełniane warunki uprawniające do umieszczenia w
tym wykazie.
Ww. system, który oparty jest na szeregu procedur i kontroli, stanowi narzędzie
zapewniające, że towary niespełniające unijnych standardów bezpieczeństwa zdrowotnego
nie są dopuszczane do obrotu na terytorium UE. W odniesieniu do bezpieczeństwa
zdrowotnego żywności pochodzenia zwierzęcego pochodzącej z państw trzecich, działania
polegające na wstrzymaniu czy ograniczeniu przywozu takich przesyłek mogą mieć miejsce
jedynie w przypadku stwierdzenia, że dana przesyłka nie spełnia odpowiednich wymogów i
może stanowić zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi, bądź zwierząt.
Polska wraz z innymi państwami członkowskimi UE współpracuje z KE w ramach
dedykowanej grupy TASK Force, której zadaniem jest bieżąca ocena zarówno systemu
nadzoru w krajach trzecich jak i analiza obecnego systemu kontroli urzędowych w UE pod
kątem ewentualnych możliwości usprawnień i poprawy efektywności prowadzonych
-- 6 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
granicznych kontroli urzędowych. Jednocześnie we współpracy z Krajową Administracją
Skarbową oraz innymi inspekcjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo żywności,
Inspekcja Weterynaryjna będzie monitorować przepływ towarów z krajów Mercosuru w
ramach akcji „Priority Control Action”, gdzie w ramach wspólnych działań będą
identyfikowane zarówno ryzyka fiskalne jak i zdrowotne importu z krajów Mercosur.
Przedmiotowa akcja w pierwszym etapie potrwa od dnia 1 maja do dnia 1 września 2026 r.
Jeśli chodzi o standardy dobrostanu zwierząt, umowa nie przewiduje obowiązku spełnienia
wszystkich obowiązujących w UE wymogów w tym obszarze, jednak zawiera pewne
postanowienia odnoszące się do standardów dobrostanu zwierząt.
Jak wynika z wyjaśnień przekazanych przez Komisję Europejską, w umowie z Mercosurem
UE uzależniła preferencyjny dostęp dla świeżych jaj eksportowanych do UE od stosowania
unijnych standardów produkcji jaj. Jaja importowane do UE mogą korzystać z preferencji
taryfowych tylko wtedy, gdy są produkowane zgodnie z wymogami dyrektywy UE w
sprawie dobrostanu kur niosek. Aby kwalifikować się do zwolnienia z cła, świeże jaja
pochodzące z danego kraju Mercosuru muszą posiadać certyfikat zgodności z dyrektywą
Rady 1999/74/WE lub innymi równoważnymi oficjalnymi normami dobrostanu zwierząt.
Świeże jaja są jedynym produktem podlegającym tym postanowieniom, bezpośrednio
powiązanym z prawodawstwem UE.
W przypadku importu innych produktów zwierzęcych (wołowiny, mięsa drobiowego)
obowiązują również przepisy UE dotyczące dobrostanu zwierząt w odniesieniu do uboju
oraz niektóre przepisy dotyczące transportu żywych zwierząt. Zgodność lub równoważność
z takimi przepisami jest ustalana przez Komisję po przeprowadzeniu weryfikacji na miejscu.
Ponadto Umowa przewiduje mechanizm dwustronnego dialogu między UE a krajami
Mercosuru w ramach długoterminowego procesu poprawy warunków dobrostanu zwierząt
na szczeblu dwustronnym i międzynarodowym – w tym za pośrednictwem specjalnej grupy
roboczej, która zajmie się tą kwestią.
Jeśli chodzi o unijne wymogi produkcji związane z ochroną środowiska, producenci rolni w
UE będący beneficjentami m.in. płatności bezpośrednich (w tym ekoschematów)
zobowiązani są do przestrzegania warunkowości, obejmującej normy dobrej kultury rolnej
zgodnej z ochroną środowiska (GAEC) oraz wymogi podstawowe w zakresie zarządzania
(SMR). Normy oraz wymogi warunkowości dotyczą m.in. do środowiska, bezpieczeństwa
żywności i pasz, zdrowia oraz dobrostanu zwierząt, a spełnianie tych wymogów stanowi
warunek uzyskania wsparcia w ramach płatności w pełnej wysokości.
Umowa z Mercosurem nie rozciąga na producentów w krajach Mercosuru obowiązku
spełnienia ww. norm warunkowości (które w UE są powiązane z możliwością otrzymania
płatności bezpośrednich). Z drugiej strony zawiera postanowienia, w wyniku których
Porozumienie Paryskie w sprawie zmian klimatu jest uznane za zasadniczy element umowy,
a obie strony umowy zobowiązały się do jego skutecznego wykonania.
W kontekście handlu z krajami Mercosur i innymi krajami trzecimi, należy również pamiętać
o unijnym rozporządzeniu 2023/1115 w sprawie wylesiania3. Zgodnie z tą regulacją,
wprowadzenie na rynek UE (również przywóz z krajów trzecich, w tym z Mercosur) bydła,
kakao, kawy, palmy olejowej, kauczuku, soi i drewna oraz produktów pochodnych (np.
wołowiny, oleju palmowego, surowców do produkcji pasz na bazie soi) będzie dozwolone
tylko po wykazaniu, że ich produkcja nie powoduje niszczenia lasów (wylesiania).
Poszczególne państwa członkowskie UE przyjmują krajowe przepisy implementujące
3 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r. w
sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów
związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010.
-- 7 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
stosowny system kontroli. W przygotowanym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska
projekcie stosownej ustawy4 wyznaczone mają zostać organa urzędowej kontroli żywności,
jak i zakres tej kontroli celem zapobiegania wprowadzaniu na rynek produktów
pochodzących z wylesionych i zdegradowanych terenów w krajach trzecich.
Ad 9.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii, jak i Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest w
stałym kontakcie z polskimi przedsiębiorcami, organizacjami branżowymi oraz innymi
interesariuszami zainteresowanymi bądź zaniepokojonymi umową handlową UE z krajami
Mercosur. Przeprowadzone były także konsultacje z partnerami społecznymi i
gospodarczymi dotyczące Stanowiska RP do ww. umowy. W procesie tym uczestniczyły
m.in. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”, Ogólnopolskie
Porozumienie Związków Zawodowych, Forum Związków Zawodowych, Konfederacja
Lewiatan, Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej, Związek Rzemiosła Polskiego, Związek
Pracodawców Business Centre Club, Związek Przedsiębiorców i Pracodawców oraz
Federacja Przedsiębiorców Polskich.
Ponadto pomimo zidentyfikowanych zagrożeń dla polskiego rolnictwa zdajemy sobie
sprawę, że umowa stwarza także wiele możliwości dla innych sektorów. Z tego powodu w
ramach kampanii promującej umowę staramy się docierać do jak najszerszego grona
polskich przedsiębiorców, aby zachęcać ich do korzystania z zawartych w niej możliwości.
W tym celu planowane są różne wydarzenia dla polskiego biznesu i samorządu
gospodarczego, które organizowane będą z inicjatywy zarówno ministerstwa, jak i samych
przedsiębiorców. Planujemy też spotkania bilateralne i wizyty zagraniczne dot. rozwijania
współpracy z krajami Mercosur.
Ad 11.
Należy mieć na względzie, że państwa Mercosuru, chociaż mają bardzo dużą populację, mają
ograniczone znaczenie gospodarcze dla UE, bo są odbiorcą zaledwie około 2% eksportu UE
oraz odpowiadają za około 2% łącznego importu do Unii. Umowa nie spowoduje, że
znaczenie Mercosuru dla unijnego eksportu nagle kolosalnie wzrośnie. Wg analiz KE dzięki
umowie do 2040 r. roczne PKB UE wzrośnie o 77,6 mld euro, czyli 0,05% PKB UE.
Ważny jest natomiast szerszy kontekst, w tym relacji z USA, które od 2025 r. stały się mniej
przewidywalnym partnerem i dostęp do tego rynku uległ pogorszeniu. Umowa z Mercosur
może nam to w pewnym stopniu zrekompensować i jest sposobem na szukanie bodźców
prorozwojowych dla gospodarki unijnej.
Ponadto oczekuje się, że umowa odwróci tendencję spadkową udziału UE w rynku
importowym Mercosuru. W 2000 r. UE odpowiadała za prawie 30% importu Mercosuru,
podczas gdy Chiny odpowiadały za mniej niż 5%. UE straciła pierwsze miejsce na rzecz Chin
w 2017 r. i obecnie plasuje się daleko za Chinami, które odpowiadają obecnie za 27%
importu Mercosuru w porównaniu z 19% w przypadku UE. Umowa między UE a
Mercosurem daje szansę na odwrócenie tej negatywnej dynamiki, umożliwiając UE
4 Projekt ustawy o ochronie rynku i konkurencyjnej gospodarki przed produktami i towarami
powodującymi wylesianie oraz degradację lasów (nr UC101 w Wykazie prac legislacyjnych i
programowych Rady Ministrów).
-- 8 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
odzyskanie udziałów w rynku, a potencjalnie nawet przywrócenie jej dawnej pozycji
głównego dostawcy Mercosuru.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 9 of 9 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DHM-VI.054.6.2026
Warszawa, 03 czerwca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 17047 z dn. 13.05.2026 r. w sprawie umowy handlowej pomiędzy
Unią Europejską a Mercosur
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję poniżej odpowiedź na interpelację nr 17047 złożoną przez poseł Joannę Muchę
w sprawie umowy handlowej pomiędzy Unią Europejską a krajami Mercosur opracowaną w
uzgodnieniu z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Ad 1.
Potwierdzamy, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii przeprowadziło wewnętrzną analizę
makroekonomicznych i sektorowych konsekwencji implementacji porozumienia UE z
krajami grupy Mercosur na gospodarkę Polski. Badanie to zostało wykonane z
wykorzystaniem międzynarodowego modelu równowagi ogólnej (CGE GTAP 10).
Analiza koncentruje się na skutkach liberalizacji handlu między UE a krajami Mercosur,
zwracając uwagę na możliwe zmiany w strukturze gospodarki Polski, jej produkcji, eksportu,
importu i PKB. Wyniki wskazują na niewielkie, ale zróżnicowane zmiany w produkcji i
handlu, które będą miały miejsce po wprowadzeniu dwustronnego porozumienia.
Główne wnioski z raportu stwierdzają, że Polska, mimo że odnotuje minimalny wzrost PKB,
pozostaje w grupie państw, które zyskają na liberalizacji handlu. Wzrost eksportu i produkcji
w sektorach takich jak maszyny, elektronika czy farmaceutyki wskazuje na potencjalne zyski
wynikające z otwarcia rynków. Analiza stwierdza również, że wzrost unijnego importu z
krajów Mercosur, zwłaszcza produktów rolnych i spożywczych, może mieć negatywny
wpływ na konkurencyjność polskiego eksportu na Jednolitym Rynku.
Dodatkowo, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przeprowadziło analizę wpływu umowy
Mercosur na polski sektor rolno-spożywczy, która została opublikowana na stronie
internetowej Sejmu RP1. Prowadzenie bieżących analiz wpływu wejścia w życie umowy UE
z krajami Mercosur jest kontynuowane. Analizy te są przygotowywane również w
odpowiedzi na wnioski przekazywane przez organy Sejmu i Senatu. Między innymi 22
stycznia 2026 r. MRiRW przekazało do Podkomisji stałej do spraw monitoringu Wspólnej
1 Informacja MRiRW nt. umowy UE-Mercosur z punktu widzenia potencjalnego wpływu i
skutków dla polskiego sektora rolnego przygotowana w ramach zobowiązania Komitetu
Wspomagającego do spraw Prezydencji RP w Radzie UE z 7 stycznia 2025 r.
-- 1 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Polityki Rolnej Unii Europejskiej i akcesji nowych państw do Unii Europejskiej ze
szczególnym uwzględnieniem Ukrainy Informację na temat możliwości i zagrożeń dla polskiego
rolnictwa w związku z podpisaniem umowy UE-Mercosur a podobne opracowanie zostało
przekazane 26 stycznia 2026 r. również dla Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Senatu RP.
Ad 2, 6.
Umowa z krajami Mercosur zapewnia otwarcie gigantycznego rynku (270 mln
mieszkańców), który stwarza sektorowe szanse dla polskiego biznesu. Istnieją obszary
polskiego eksportu, które dotychczas podlegały wysokim cłom krajów Mercosuru – takie
jak produkty przemysłowe: maszyny, urządzenia i samochody europejskie oraz produkty
mleczarskie i przetworzone produkty spożywcze, w tym alkohol i napoje bezalkoholowe.
Liberalizacja dostępu do rynków Mercosur dla eksporterów z Polski jest istotną szansą dla
wielu branż. Korzyści upatrujemy nie tylko w bezpośrednim zwiększeniu naszego wywozu
na rynki Mercosur, ale też pośrednim, w tym np. poprzez zwiększenie eksportu do innych
krajów UE, głównie z branży motoryzacyjnej (Polska jest jednym z najważniejszych
wytwórców części i podzespołów do aut w Europie).
Należy zauważyć, że obecny poziom współpracy gospodarczej - handlowej i inwestycyjnej
pomiędzy Polską i krajami Mercosur jest stosunkowo niski, co związane jest m.in. z
odległością dzielącą Polskę i partnerów Ameryki Południowej a także wynika z różnic
kulturowych. Skala bezpośredniej współpracy nie jest duża i zapewne taką pozostanie.
Ważniejsze są jednak perspektywy sprzedaży polskich produktów na rynki UE, które dzięki
tej umowie mogą wzrosnąć.
Oczekuje się, że obniżenie kosztów handlu wynikające z umowy pobudzi dwustronną
wymianę handlową. Przewiduje się, że eksport z UE do Mercosuru wzrośnie o 39% (48,7
mld euro), przy czym największy wzrost spodziewany jest w sektorze pojazdów silnikowych,
maszyn i urządzeń oraz chemikaliów. Oczekuje się, że eksport towarów i usług z Mercosuru
do UE wzrośnie o 16,9% (8,9 mld euro) i będzie sprzyjał dywersyfikacji sektorowej poprzez
realokację zasobów z dóbr podstawowych. Zmiana ta będzie sprzyjać eksportowi towarów
o wyższej wartości dodanej, takich jak przetworzona żywność, a także usług. Ogólnie
oczekuje się, że do 2040 r. umowa zwiększy PKB UE o 77,6 mld EUR (0,05 %), a PKB
Mercosuru o 9,4 mld EUR (0,25 %).
Umowa zabezpieczy i zdywersyfikuje łańcuchy dostaw w UE oraz stworzy nowe możliwości
dla przedsiębiorstw poprzez zniesienie często zaporowych ceł na eksport z UE do
Mercosuru. Znosi ona cła na 91% importu Mercosuru z UE. Umowa otwiera też wcześniej
chronione sektory między innymi usług czy rynki zamówień publicznych.
Ad 3, 4, 5.
Zidentyfikowane przez nas w sektorze rolno-spożywczym zagrożenia wynikające z
liberalizacji w postaci przyznania krajom Mercosur kontyngentów taryfowych na kilkanaście
wrażliwych dla UE grup towarów rolno-spożywczych mają, tak jak zaznaczono wyżej,
przede wszystkim charakter pośredni. Polegają one na ryzyku wypierania polskiego
eksportu z rynków innych państw członkowskich UE (głównie z Europy Zachodniej i
Południowej), do których może trafiać zwiększony import z krajów Mercosur. Zagrożenia te
dotyczą zwłaszcza sektorów mięsa drobiowego (i w mniejszym stopniu - sektora jaj) oraz
mięsa wołowego. W przypadku mięsa wołowego obok otwarcia nowych kontyngentów
taryfowych, umowa przewiduje zniesienie cła – z obecnego poziomu 20% do zera – w
ramach już istniejących kontyngentów taryfowych na wołowinę wysokiej jakości, które były
przyznane krajom Mercosur na mocy wcześniejszych porozumień Światowej Organizacji
-- 2 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Handlu (WTO) w wysokości ok. 45 tys. ton. Zagrożenie bezpośrednie identyfikujemy w
sektorze tytoniu, zwłaszcza nieprzetworzonego – CN 2401 w przypadku, którego import z
Mercosur już w obecnych uwarunkowaniach taryfowych stanowi około 1/3 importu z
krajów trzecich, zarówno na poziomie Polski, jak i na poziomie UE.
W odniesieniu do pozostałych sektorów objętych liberalizacją w ramach umowy ryzyko
bezpośredniego zagrożenia wzrostem importu z perspektywy Polski jest mniejsze niż
wskazane wyżej, choć oczywiście niewykluczone.
W sektorze cukru przewidziana umową liberalizacja dotyczy tylko surowego cukru
trzcinowego do rafinacji (cukier biały rafinowany jest wyłączony z liberalizacji). Polegać ma
ona na ustanowieniu nowego, bezcłowego kontyngentu taryfowego w wysokości 10 tys.
ton dla Paragwaju oraz na zniesieniu cła dla części (180 tys. ton) z obecnie już alokowanej
w ramach Światowej Organizacji Handlu (WTO) kwoty taryfowej dla Brazylii. W odniesieniu
do kontyngentu taryfowego na mięso wieprzowe w docelowej wysokości 25 tys. ton -
obecnie, z uwagi na unijne zasady związane z bezpieczeństwem żywności, mięso wieprzowe
z krajów Mercosur nie jest dopuszczone na rynek UE, a więc koncesje w tym zakresie nie
mają obecnie praktycznego znaczenia. W sektorze zbóż umowa nie powinna mieć
znaczącego negatywnego wpływu. Pszenica (z wyłączeniem nasion do siewu) jest
wyłączona z liberalizacji. Stawka celna UE w imporcie kukurydzy ze wszystkich krajów
świata (poza Rosją i Białorusią) wynosi obecnie 0% i dopóki nie ulegnie ona zmianie,
przyznany w ramach umowy bezcłowy kontyngent na kukurydzę w docelowej wysokości 1
mln ton nie zmieni warunków importu do UE. W przypadku żyta, jęczmienia i owsa umowa
przewiduje stopniową redukcję stawki celnej w kolejnych latach po wejściu w życie umowy
aż do jej całkowitego zniesienia po 7 latach (w przypadku ziaren owsa do siewu po 10
latach). Import zbóż z Mercosur do UE zdominowany jest przez kukurydzę oraz ryż, które
reprezentowały odpowiednio 63% i 36% wartości zbóż przywiezionych z krajów Mercosur
w 2024 r. Nie przewidujemy wzrostu przywozu soi i śruty sojowej na skutek wejścia w życie
umowy, ponieważ już obecnie ten przywóz realizowany jest po zerowej stawce celnej, nie
tylko z krajów Mercosur, ale również z innych kierunków (z wyłączeniem Rosji i Białorusi).
Polska jest dużym importerem netto, w szczególności z krajów Mercosur, śruty sojowej
wykorzystywanej do produkcji pasz.
Zwracamy jednocześnie uwagę, że wielkości kontyngentów przewidziane umową będą
wzrastały stopniowo do wielkości docelowych w okresie kilku lat, a nie zaczną obowiązywać
w pełnej wysokości od razu w momencie wejścia w życie umowy (zgodnie z
harmonogramem załączonym do umowy). Przykładowo, w pierwszym roku obowiązywania
umowa przewiduje następujące roczne wielkości kontyngentów:
• na mięso wołowe - 2 kontyngenty w łącznej wysokości 16,5 tys. t ze zredukowaną
stawką celną w wysokości 7,5% (docelowa wielkość kontyngentów - 99 tys. t -
dopiero po 6 latach od wejścia w życie umowy),
• na mięso drobiowe - 2 bezcłowe kontyngenty w łącznej wysokości 30 tys. t
(docelowa wielkość kontyngentów - 180 tys. t - dopiero po 6 latach od wejścia w
życie umowy).
Z racji, że tymczasowe stosowanie umowy przejściowej w sprawie handlu (ITA) rozpoczęło
się 1 maja 2026 r. (tj. w czasie trwania roku kalendarzowego) wielkości kontyngentów w
ramach umowy przewidziane na 2026 r. zostały odpowiednio dostosowane i otwarte w
wysokości 8/12 wielkości rocznych. Oznacza to zmniejszenie łącznej wysokości
kontyngentów w 2026 r. do poziomu 11 tys. t dla mięsa wołowego oraz 20 tys. t dla mięsa
drobiowego.
-- 3 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W odniesieniu do pytania o działania osłonowe rządu w stosunku do narażonych sektorów,
uprzejmie informuję, że w związku z uruchomieniem tymczasowego stosowania ITA
administracja rządowa będzie monitorowała ewentualne zakłócenia rynku (lub ryzyka ich
wystąpienia) powodowane importem z państw Mercosur. W razie ich stwierdzenia
podejmiemy odpowiednie kroki na szczeblu krajowym i unijnym, w tym interweniując i
wnioskując do Komisji Europejskiej o wykorzystywanie dostępnych mechanizmów ochrony
rynku.
Aby wejść na rynek UE produkty z krajów Mercosur muszą spełniać unijne wymogi
bezpieczeństwa żywności, a umowa nie uchyla tego wymogu. Produkty te podlegają
obowiązkowi granicznej kontroli bezpieczeństwa i jakości przez właściwe inspekcje i służby
zgodnie z obowiązującymi przepisami i procedurami. W odpowiedzi na m.in. postulaty Polski
Komisja Europejska prowadzi obecnie prace na rzecz wzmocnienia procedur kontroli
bezpieczeństwa w imporcie żywności z krajów trzecich oraz większego dostosowania
wymagań dotyczących produktów importowanych do wymogów produkcji UE w obszarze
pestycydów i dobrostanu zwierząt. KE planuje także m.in. zwiększenie audytów w krajach
trzecich o 50% w ciągu dwóch lat.
Warto odnotować, że w świetle obowiązujących ww. przepisów i procedur unijny Komitet
PAFF podjął decyzję o wykreśleniu Brazylii, począwszy od 3 września 2026 r., z listy krajów
uprawnionych do eksportu do UE produktów pochodzących z: bydła, koni, drobiu,
akwakultury, a także miodu i osłonek. Powodem jest niedostarczenie przez Brazylię
wymaganych gwarancji potwierdzających wdrożenie środków, które zapewnią, że określone
antybiotyki nie są stosowane u zwierząt, z których mięso trafia na rynek unijny
Przypominam, że w umowie UE-Mercosur zawarte są zapisy przewidujące możliwość
zastosowania bilateralnych środków ochronnych w handlu. W odpowiedzi na postulaty i
presję m.in. polskiego i francuskiego rządu Komisja Europejska przedstawiła projekt
rozporządzenia wdrażającego te zapisy do prawa UE. W rezultacie 11 marca 2026 r. zostało
przyjęte rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 2026/687. Regulacja ta
określa procedurę wszczęcia i prowadzenia przez KE postępowania ochronnego w imporcie
z krajów Mercosur towarów rolno-spożywczych. Wdrożenie klauzuli ochronnej umożliwi
zawieszenie preferencyjnych stawek celnych w umowie z Mercosur, o ile w toku
postępowania Komisji Europejskiej będzie wykazane, że ma miejsce nadmierny import tego
produktu i że powoduje on poważną szkodę produkcji unijnej lub grozi spowodowaniem
takiej szkody. Istotnym postanowieniem ww. rozporządzenia jest także zobowiązanie
Komisji do stałego monitoringu importu wrażliwych produktów rolnych z krajów Mercosur
i prezentowania w tej sprawie raportu przynajmniej co 6 miesięcy.
Ponadto Komisja Europejska zapowiedziała utworzenie unijnego funduszu bezpieczeństwa
tzw. Unity Safety Net, którego środki służyć będą finansowaniu instrumentów wsparcia
rolników w razie szeroko rozumianych zakłóceń rynkowych, w tym ewentualnych zakłóceń
powodowanych przez umowy handlowe UE z krajami trzecimi. Kwota planowana na
fundusz Unity Safety Net wynosi w sumie 6,3 mld EUR w okresie Wieloletnich Ram
Finansowych 2028–2034. Środki te mają być wykorzystywane do finansowania działań
interwencyjnych w przypadku wystąpienia zakłóceń na rynku (np. jako skutek uboczny
umowy handlowej, czy w wyniku wzrostu kosztów produkcji lub nagłej zmiany popytu). Ten
nowy mechanizm zastąpi tzw. rezerwę rolną Wspólnej Polityki Rolnej, a jego proponowany
budżet jest dwa razy wyższy niż budżet rezerwy.
Szeroki zakres wsparcia sektora rolnego przewidują działania Ministerstwa Rolnictwa i
Rozwoju Wsi, którego celem jest m.in. wspieranie działań mających na celu utrzymanie
bezpieczeństwa żywnościowego Polski, poprawa konkurencyjności międzynarodowej
polskiego sektora rolno-żywnościowego w obliczu nowych wyzwań, w tym związanych z
-- 4 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
coraz większą konkurencją zewnętrzną. Szczegółowe informacje na ten temat zostały
zawarte we wspólnej odpowiedzi na interpelację nr 13820 złożoną przez posła Macieja
Małeckiego (pytanie 5) opublikowanej na stronie internetowej Sejmu RP.
Warto również pamiętać, że ważnym elementem Wspólnej Polityki Rolnej stabilizującym
sytuację dochodową gospodarstw w warunkach niestabilności relacji cen jest wsparcie
finansowe, zarówno w formie płatności bezpośrednich, jak i wsparcia działań
inwestycyjnych.
Ad 7, 10.
Umowy handlowe Unii Europejskiej z krajami trzecimi co do zasady wzmacniają polskie
bezpieczeństwo gospodarcze a dywersyfikacja partnerów handlowych chroni nas przed
uzależnieniem od jednego rynku. W ten sposób wzmacniamy odporność krajowej
gospodarki na globalne kryzysy. Umowy unijne dają szansę na trwałą obecność na rynkach
pozaeuropejskich, zwiększenie eksportu, rozwój przedsiębiorstw i wzrost konkurencyjności
całej gospodarki.
Dzięki nim wzmacniamy współpracę gospodarczą z partnerami zewnętrznymi i zwiększamy
przewidywalność wymiany handlowej. Umowy przyczyniają się do wzrostu pozycji polskich
firm w globalnych łańcuchach wartości, sprzyjając eksportowi produktów o wyższej
wartości dodanej. Wzrost eksportu partnerów UE zwiększa popyt na polskie komponenty
wykorzystywane w ich produkcji, co generuje korzyści zarówno bezpośrednie, jak i
pośrednie.
Potwierdzają to dane: od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej wartość polskiego
eksportu wzrosła sześciokrotnie. Od około 60 mld euro w 2004 r. do ponad 366 mld euro
w 2025 r.
Umowa z krajami Mercosur jest jednak przypadkiem szczególnym co niezależenie od analiz
omówionych w odpowiedzi na pytanie 1 zostało odnotowane także w stanowisku RP
odnośnie do ww. umowy2.
Przygotowując stanowisko RP do ww. umowy uwzględniliśmy wszystkie aspekty umowy
UE–Mercosur i ich wpływ na polską gospodarkę, w tym także na bezpieczeństwo
surowcowe Europy, dostęp do surowców krytycznych i strategicznych. Odnotowaliśmy, że
umowa wprowadza niskie cła na surowce ułatwiając handel, a w konsekwencji stabilny i
tańszy dostęp do tych zasobów. Kraje Mercosur, zwłaszcza Brazylia i Argentyna, posiadają
ogromne złoża litu, kluczowego dla baterii pojazdów elektrycznych, niobu niezbędnego w
produkcji stopów stali dla turbin wiatrowych, a także miedzi, rudy żelaza i manganu. W
kontekście dostaw surowców, umowa jest jasnym działaniem dywersyfikującym łańcuchy
dostaw i zmniejszeniem rosnącej zależności od Chin, co w praktyce zbliża europejskie
gospodarki do wypełnienia celu zawartego w Europejskim akcie o surowcach krytycznych
(ang. Critical Raw Materials Act – CRMA).
W stanowisku RP, w uzasadnieniu do negatywnego stanowiska, zawarliśmy zapis, że ważną
częścią bezpieczeństwa UE jest bezpieczeństwo żywnościowe. Dlatego koniecznym jest
utrzymanie europejskiego rolnictwa w dobrej kondycji. Służyć temu powinny m.in.
zbilansowane umowy handlowe, zachowujące równe warunki konkurencji, a przyznawane
przez UE preferencje powinny być uzależnione od przestrzegania przez partnerów
2 Stanowisko RP odnośnie do wniosków dot. decyzji Rady w sprawie podpisania, tymczasowego stosowania i
zawarcia (1) Umowy o partnerstwie między UE a krajami Mercosur oraz (2) Umowy przejściowej w sprawie
handlu między UE a krajami Mercosur zostało przyjęte przez Komitet do Spraw Europejskich w dn. 16
października 2025 r., a następnie było prezentowane i przyjęte podczas posiedzeń sejmowej Komisji ds. UE
(07.11.2025 r.) oraz senackiej Komisji Spraw UE (28.10.2025 r.).
-- 5 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
standardów produkcyjnych obowiązujących w UE. Ponadto koncesje taryfowe w dostępie
do rynku rolnego UE nie powinny być traktowane w negocjacjach jako środek „zapłaty” za
uzyskanie korzystnych wyników w pozarolnych sektorach gospodarki. Zwracamy także
uwagę, że znaczące trudności dla krajowego sektora rolnego może stworzyć skumulowanie
skutków koncesji w dostępie do rynku unijnego dla towarów wrażliwych z Mercosuru z
wpływem koncesji przyznanych przez UE partnerom handlowym w ramach innych
zawieranych i negocjowanych równolegle umów.
Ad 8.
Umowa z państwami Mercosur nie powoduje zmian w zakresie wymogów zdrowotnych
dotyczących żywności pochodzenia zwierzęcego przywożonej z tych państw.
W zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności pochodzenia zwierzęcego przepisy UE
określają, że taka żywność przywożona na terytorium UE (w tym terytorium RP) w celu
wprowadzenia na rynek musi być zgodna z wymogami unijnego prawa żywnościowego lub
warunkami uznanymi przez UE za przynajmniej im odpowiadające, albo w przypadku, gdy
istnieją określone umowy między Unią Europejską i państwem trzecim, być zgodna z
wymogami zawartymi w tych umowach. Warunki te muszą być spełnione niezależnie od
tego czy zostaną podpisane umowy handlowe z danym państwem trzecim, czy grupą
państw. Umowy handlowe z państwami trzecimi nie powodują zmian w zakresie wymogów
zdrowotnych dotyczących produktów przywożonych z tych państw.
Przywóz do UE z państw trzecich towarów takich jak żywność pochodzenia zwierzęcego
jest dopuszczalny pod warunkiem spełnienia przez te produkty unijnych wymogów
bezpieczeństwa zdrowotnego. Poza szczegółową kontrolą urzędową takich towarów w
miejscu ich wwozu do UE (kontrole na granicy UE), państwa trzecie wysyłające takie towary
są zobowiązane do spełniania również innych wymogów.
Przywóz żywności pochodzenia zwierzęcego do UE możliwy jest wyłącznie z państw
trzecich lub jego regionów, lub kiedy właściwe z zakładów w państwach trzecich
znajdujących się na listach ogłaszanych przez Komisję Europejską. Państwo trzecie może
zostać umieszczone na ww. listach wyłącznie, gdy Komisja zatwierdzi przekazany jej przez
dane państwo trzecie wniosek, któremu towarzyszą stosowne dowody i gwarancje, że dane
zwierzęta i towary z przedmiotowego państwa trzeciego spełniają stosowne wymogi z
zakresu przepisów dotyczących bezpieczeństwa żywności. Eksperci Komisji przeprowadzają
kontrole w państwach trzecich w celu m.in. weryfikacji zgodności prawodawstwa oraz
systemów kontroli w tych państwach. Komisja usuwa państwo trzecie lub region państwa
trzeciego z wykazu, gdy przestają być spełniane warunki uprawniające do umieszczenia w
tym wykazie.
Ww. system, który oparty jest na szeregu procedur i kontroli, stanowi narzędzie
zapewniające, że towary niespełniające unijnych standardów bezpieczeństwa zdrowotnego
nie są dopuszczane do obrotu na terytorium UE. W odniesieniu do bezpieczeństwa
zdrowotnego żywności pochodzenia zwierzęcego pochodzącej z państw trzecich, działania
polegające na wstrzymaniu czy ograniczeniu przywozu takich przesyłek mogą mieć miejsce
jedynie w przypadku stwierdzenia, że dana przesyłka nie spełnia odpowiednich wymogów i
może stanowić zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi, bądź zwierząt.
Polska wraz z innymi państwami członkowskimi UE współpracuje z KE w ramach
dedykowanej grupy TASK Force, której zadaniem jest bieżąca ocena zarówno systemu
nadzoru w krajach trzecich jak i analiza obecnego systemu kontroli urzędowych w UE pod
kątem ewentualnych możliwości usprawnień i poprawy efektywności prowadzonych
-- 6 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
granicznych kontroli urzędowych. Jednocześnie we współpracy z Krajową Administracją
Skarbową oraz innymi inspekcjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo żywności,
Inspekcja Weterynaryjna będzie monitorować przepływ towarów z krajów Mercosuru w
ramach akcji „Priority Control Action”, gdzie w ramach wspólnych działań będą
identyfikowane zarówno ryzyka fiskalne jak i zdrowotne importu z krajów Mercosur.
Przedmiotowa akcja w pierwszym etapie potrwa od dnia 1 maja do dnia 1 września 2026 r.
Jeśli chodzi o standardy dobrostanu zwierząt, umowa nie przewiduje obowiązku spełnienia
wszystkich obowiązujących w UE wymogów w tym obszarze, jednak zawiera pewne
postanowienia odnoszące się do standardów dobrostanu zwierząt.
Jak wynika z wyjaśnień przekazanych przez Komisję Europejską, w umowie z Mercosurem
UE uzależniła preferencyjny dostęp dla świeżych jaj eksportowanych do UE od stosowania
unijnych standardów produkcji jaj. Jaja importowane do UE mogą korzystać z preferencji
taryfowych tylko wtedy, gdy są produkowane zgodnie z wymogami dyrektywy UE w
sprawie dobrostanu kur niosek. Aby kwalifikować się do zwolnienia z cła, świeże jaja
pochodzące z danego kraju Mercosuru muszą posiadać certyfikat zgodności z dyrektywą
Rady 1999/74/WE lub innymi równoważnymi oficjalnymi normami dobrostanu zwierząt.
Świeże jaja są jedynym produktem podlegającym tym postanowieniom, bezpośrednio
powiązanym z prawodawstwem UE.
W przypadku importu innych produktów zwierzęcych (wołowiny, mięsa drobiowego)
obowiązują również przepisy UE dotyczące dobrostanu zwierząt w odniesieniu do uboju
oraz niektóre przepisy dotyczące transportu żywych zwierząt. Zgodność lub równoważność
z takimi przepisami jest ustalana przez Komisję po przeprowadzeniu weryfikacji na miejscu.
Ponadto Umowa przewiduje mechanizm dwustronnego dialogu między UE a krajami
Mercosuru w ramach długoterminowego procesu poprawy warunków dobrostanu zwierząt
na szczeblu dwustronnym i międzynarodowym – w tym za pośrednictwem specjalnej grupy
roboczej, która zajmie się tą kwestią.
Jeśli chodzi o unijne wymogi produkcji związane z ochroną środowiska, producenci rolni w
UE będący beneficjentami m.in. płatności bezpośrednich (w tym ekoschematów)
zobowiązani są do przestrzegania warunkowości, obejmującej normy dobrej kultury rolnej
zgodnej z ochroną środowiska (GAEC) oraz wymogi podstawowe w zakresie zarządzania
(SMR). Normy oraz wymogi warunkowości dotyczą m.in. do środowiska, bezpieczeństwa
żywności i pasz, zdrowia oraz dobrostanu zwierząt, a spełnianie tych wymogów stanowi
warunek uzyskania wsparcia w ramach płatności w pełnej wysokości.
Umowa z Mercosurem nie rozciąga na producentów w krajach Mercosuru obowiązku
spełnienia ww. norm warunkowości (które w UE są powiązane z możliwością otrzymania
płatności bezpośrednich). Z drugiej strony zawiera postanowienia, w wyniku których
Porozumienie Paryskie w sprawie zmian klimatu jest uznane za zasadniczy element umowy,
a obie strony umowy zobowiązały się do jego skutecznego wykonania.
W kontekście handlu z krajami Mercosur i innymi krajami trzecimi, należy również pamiętać
o unijnym rozporządzeniu 2023/1115 w sprawie wylesiania3. Zgodnie z tą regulacją,
wprowadzenie na rynek UE (również przywóz z krajów trzecich, w tym z Mercosur) bydła,
kakao, kawy, palmy olejowej, kauczuku, soi i drewna oraz produktów pochodnych (np.
wołowiny, oleju palmowego, surowców do produkcji pasz na bazie soi) będzie dozwolone
tylko po wykazaniu, że ich produkcja nie powoduje niszczenia lasów (wylesiania).
Poszczególne państwa członkowskie UE przyjmują krajowe przepisy implementujące
3 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r. w
sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów
związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010.
-- 7 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
stosowny system kontroli. W przygotowanym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska
projekcie stosownej ustawy4 wyznaczone mają zostać organa urzędowej kontroli żywności,
jak i zakres tej kontroli celem zapobiegania wprowadzaniu na rynek produktów
pochodzących z wylesionych i zdegradowanych terenów w krajach trzecich.
Ad 9.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii, jak i Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest w
stałym kontakcie z polskimi przedsiębiorcami, organizacjami branżowymi oraz innymi
interesariuszami zainteresowanymi bądź zaniepokojonymi umową handlową UE z krajami
Mercosur. Przeprowadzone były także konsultacje z partnerami społecznymi i
gospodarczymi dotyczące Stanowiska RP do ww. umowy. W procesie tym uczestniczyły
m.in. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”, Ogólnopolskie
Porozumienie Związków Zawodowych, Forum Związków Zawodowych, Konfederacja
Lewiatan, Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej, Związek Rzemiosła Polskiego, Związek
Pracodawców Business Centre Club, Związek Przedsiębiorców i Pracodawców oraz
Federacja Przedsiębiorców Polskich.
Ponadto pomimo zidentyfikowanych zagrożeń dla polskiego rolnictwa zdajemy sobie
sprawę, że umowa stwarza także wiele możliwości dla innych sektorów. Z tego powodu w
ramach kampanii promującej umowę staramy się docierać do jak najszerszego grona
polskich przedsiębiorców, aby zachęcać ich do korzystania z zawartych w niej możliwości.
W tym celu planowane są różne wydarzenia dla polskiego biznesu i samorządu
gospodarczego, które organizowane będą z inicjatywy zarówno ministerstwa, jak i samych
przedsiębiorców. Planujemy też spotkania bilateralne i wizyty zagraniczne dot. rozwijania
współpracy z krajami Mercosur.
Ad 11.
Należy mieć na względzie, że państwa Mercosuru, chociaż mają bardzo dużą populację, mają
ograniczone znaczenie gospodarcze dla UE, bo są odbiorcą zaledwie około 2% eksportu UE
oraz odpowiadają za około 2% łącznego importu do Unii. Umowa nie spowoduje, że
znaczenie Mercosuru dla unijnego eksportu nagle kolosalnie wzrośnie. Wg analiz KE dzięki
umowie do 2040 r. roczne PKB UE wzrośnie o 77,6 mld euro, czyli 0,05% PKB UE.
Ważny jest natomiast szerszy kontekst, w tym relacji z USA, które od 2025 r. stały się mniej
przewidywalnym partnerem i dostęp do tego rynku uległ pogorszeniu. Umowa z Mercosur
może nam to w pewnym stopniu zrekompensować i jest sposobem na szukanie bodźców
prorozwojowych dla gospodarki unijnej.
Ponadto oczekuje się, że umowa odwróci tendencję spadkową udziału UE w rynku
importowym Mercosuru. W 2000 r. UE odpowiadała za prawie 30% importu Mercosuru,
podczas gdy Chiny odpowiadały za mniej niż 5%. UE straciła pierwsze miejsce na rzecz Chin
w 2017 r. i obecnie plasuje się daleko za Chinami, które odpowiadają obecnie za 27%
importu Mercosuru w porównaniu z 19% w przypadku UE. Umowa między UE a
Mercosurem daje szansę na odwrócenie tej negatywnej dynamiki, umożliwiając UE
4 Projekt ustawy o ochronie rynku i konkurencyjnej gospodarki przed produktami i towarami
powodującymi wylesianie oraz degradację lasów (nr UC101 w Wykazie prac legislacyjnych i
programowych Rady Ministrów).
-- 8 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
odzyskanie udziałów w rynku, a potencjalnie nawet przywrócenie jej dawnej pozycji
głównego dostawcy Mercosuru.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 9 of 9 --