Interpelacja nr 1699
Interpelacja w sprawie zapewnienia finansowania z budżetu państwa na zadanie: Budowa metra w Krakowie
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zapewnienia finansowania z budżetu państwa na zadanie: Budowa metra w Krakowie
Interpelacja nr 1699
do ministra infrastruktury
w sprawie zapewnienia finansowania z budżetu państwa na zadanie: Budowa metra w Krakowie
Zgłaszający: Łukasz Kmita
Data wpływu: 21-02-2024
W maju tego roku minie 10 lat od czasu, w którym mieszkańcy królewskiego Krakowa zostali zapytani w referendum o budowę metra w stolicy Małopolski. Wtedy większość mieszkańców pozytywnie odniosła się do pomysłu budowy sieci podziemnej kolei w mieście. Jednak sama dyskusja o takim systemie transportowym w Krakowie, m.in. wśród ekspertów, trwa od lat 60-tych. Pewnym istotnym przyspieszeniem w tym procesie było podpisanie we wrześniu 2018 r. umowy z firmą ILF Consulting Engineers Polska sp. z o.o. na opracowanie studium dla bezkolizyjnej komunikacji w Krakowie, w tym metra.
Przez lata miasto Kraków skłaniało się do budowy premetra. Jednym z argumentów miały być finanse. Według bardzo wstępnych szacunków budowa premetra kosztowałaby około 6 mld złotych, zaś klasycznej formy kolei podziemnej nawet dwa razy więcej, czyli 12 mld zł. Osobiście jestem zwolennikiem pozyskania środków rządowych i zewnętrznych i realizacji pełnoskalowej i komplementarnej inwestycji. „Z analiz finansowych wynika, że możliwy do sfinansowania i utrzymania bez dofinansowania zewnętrznego jest wyłącznie wariant premetra na odcinku Wzgórza Krzesławickie–Jasnogórska“ – wyjaśniał w jednym z wywiadów prezydent Krakowa prof. Jacek Majchrowski.
Dziś na marzenia mieszkańców Krakowa o sprawnym i funkcjonalnym systemie transportowym trzeba nałożyć możliwości finansowe samorządu. Trzeba jasno stwierdzić, że w obecnej kondycji finansowej, w jakiej znajduje się miasto, bez znaczącego wsparcia z budżetu państwa i pozyskania środków zewnętrznych niemal nie będzie możliwa budowa tego systemu transportu zbiorowego. A o tym, że jest ono niezbędne, przekonują się niemal każdego dnia mieszkańcy Krakowa, Małopolski oraz turyści licznie odwiedzający dawną stolicę Polski. Wszechobecne korki są dziś prawdziwym koszmarem mieszkańców. Metro i połączony z nim sprawny system transportu miejskiego byłyby więc panaceum na te problemy.
Warto jednak dodać, że na tle europejskich krajów plany Krakowa dotyczące budowy metra nie są z pewnością megalomanią czy przeskalowaną inwestycją – do czego próbuje przekonać część polityków. Poza stolicami poszczególnych państw system metra mają m.in.: Lozanna w Szwajcarii, Brescia we Włoszech, Rennes i Lille we Francji, Porto w Portugalii czy Bilbao w Hiszpanii. Na tle Krakowa są to często miasta kilka razy mniejsze (pod względem ludności) i z pewnością nie tak atrakcyjne turystycznie, jak stolica Małopolski. Metro funkcjonuje także w Rzymie, który jest miastem o unikalnych walorach zabytkowych. Te przykłady pokazują, że uwzględniając charakter miasta, możliwości techniczne (wykonanie tuneli metodą górniczą) i tłumy pasażerów, metro powinno być inwestycją, która będzie realizowana w najbliższych latach w królewskim Krakowie.
Z uwagi na wagę sprawy proszę Pana Premiera o nadanie powyższej interpelacji wysokiego priorytetu i o możliwie jak najszybszą i najbardziej szczegółową odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy polski rząd uważa za zasadną budowę linii metra w Krakowie? (Proszę o odpowiedź na podstawie posiadanych przez rząd wszelkich danych analitycznych/finansowych/społecznych/gospodarczych, także z uwzględnieniem kierunków rozwoju dużych miast w aktualnie realizowanej strategii rządu D. Tuska.)
2. Czy Pan Premier widzi możliwość wpisania do budżetu państwa w kolejnych latach znaczących środków finansowych – minimum 6 mld złotych – przeznaczonych na budowę metra w Krakowie? Jakie są możliwości finansowe budżetu państwa w tym zakresie? Czy może Pan Premier zapewnić mieszkańców Krakowa, że inwestycja ta może liczyć na gwarancje finansowania ze środków krajowych?
3. Czy władze Krakowa lub małopolscy parlamentarzyści zwracali się do Pana Premiera, ministra finansów, ministra infrastruktury lub ministra funduszy i polityki regionalnej z wnioskami o wsparcie finansowe inwestycji polegającej na budowie metra w Krakowie?
Interpelacja nr 1699
do ministra infrastruktury
w sprawie zapewnienia finansowania z budżetu państwa na zadanie: Budowa metra w Krakowie
Zgłaszający: Łukasz Kmita
Data wpływu: 21-02-2024
W maju tego roku minie 10 lat od czasu, w którym mieszkańcy królewskiego Krakowa zostali zapytani w referendum o budowę metra w stolicy Małopolski. Wtedy większość mieszkańców pozytywnie odniosła się do pomysłu budowy sieci podziemnej kolei w mieście. Jednak sama dyskusja o takim systemie transportowym w Krakowie, m.in. wśród ekspertów, trwa od lat 60-tych. Pewnym istotnym przyspieszeniem w tym procesie było podpisanie we wrześniu 2018 r. umowy z firmą ILF Consulting Engineers Polska sp. z o.o. na opracowanie studium dla bezkolizyjnej komunikacji w Krakowie, w tym metra.
Przez lata miasto Kraków skłaniało się do budowy premetra. Jednym z argumentów miały być finanse. Według bardzo wstępnych szacunków budowa premetra kosztowałaby około 6 mld złotych, zaś klasycznej formy kolei podziemnej nawet dwa razy więcej, czyli 12 mld zł. Osobiście jestem zwolennikiem pozyskania środków rządowych i zewnętrznych i realizacji pełnoskalowej i komplementarnej inwestycji. „Z analiz finansowych wynika, że możliwy do sfinansowania i utrzymania bez dofinansowania zewnętrznego jest wyłącznie wariant premetra na odcinku Wzgórza Krzesławickie–Jasnogórska“ – wyjaśniał w jednym z wywiadów prezydent Krakowa prof. Jacek Majchrowski.
Dziś na marzenia mieszkańców Krakowa o sprawnym i funkcjonalnym systemie transportowym trzeba nałożyć możliwości finansowe samorządu. Trzeba jasno stwierdzić, że w obecnej kondycji finansowej, w jakiej znajduje się miasto, bez znaczącego wsparcia z budżetu państwa i pozyskania środków zewnętrznych niemal nie będzie możliwa budowa tego systemu transportu zbiorowego. A o tym, że jest ono niezbędne, przekonują się niemal każdego dnia mieszkańcy Krakowa, Małopolski oraz turyści licznie odwiedzający dawną stolicę Polski. Wszechobecne korki są dziś prawdziwym koszmarem mieszkańców. Metro i połączony z nim sprawny system transportu miejskiego byłyby więc panaceum na te problemy.
Warto jednak dodać, że na tle europejskich krajów plany Krakowa dotyczące budowy metra nie są z pewnością megalomanią czy przeskalowaną inwestycją – do czego próbuje przekonać część polityków. Poza stolicami poszczególnych państw system metra mają m.in.: Lozanna w Szwajcarii, Brescia we Włoszech, Rennes i Lille we Francji, Porto w Portugalii czy Bilbao w Hiszpanii. Na tle Krakowa są to często miasta kilka razy mniejsze (pod względem ludności) i z pewnością nie tak atrakcyjne turystycznie, jak stolica Małopolski. Metro funkcjonuje także w Rzymie, który jest miastem o unikalnych walorach zabytkowych. Te przykłady pokazują, że uwzględniając charakter miasta, możliwości techniczne (wykonanie tuneli metodą górniczą) i tłumy pasażerów, metro powinno być inwestycją, która będzie realizowana w najbliższych latach w królewskim Krakowie.
Z uwagi na wagę sprawy proszę Pana Premiera o nadanie powyższej interpelacji wysokiego priorytetu i o możliwie jak najszybszą i najbardziej szczegółową odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy polski rząd uważa za zasadną budowę linii metra w Krakowie? (Proszę o odpowiedź na podstawie posiadanych przez rząd wszelkich danych analitycznych/finansowych/społecznych/gospodarczych, także z uwzględnieniem kierunków rozwoju dużych miast w aktualnie realizowanej strategii rządu D. Tuska.)
2. Czy Pan Premier widzi możliwość wpisania do budżetu państwa w kolejnych latach znaczących środków finansowych – minimum 6 mld złotych – przeznaczonych na budowę metra w Krakowie? Jakie są możliwości finansowe budżetu państwa w tym zakresie? Czy może Pan Premier zapewnić mieszkańców Krakowa, że inwestycja ta może liczyć na gwarancje finansowania ze środków krajowych?
3. Czy władze Krakowa lub małopolscy parlamentarzyści zwracali się do Pana Premiera, ministra finansów, ministra infrastruktury lub ministra funduszy i polityki regionalnej z wnioskami o wsparcie finansowe inwestycji polegającej na budowie metra w Krakowie?
Odpowiedź urzędowa
Minister Jan Grabiec
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11430 znaków
telefon: +48 22 694 75 70 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: bprm@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Jan Grabiec
DSP.INT.4610.710.2024
Warszawa, 15 marca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer K10INT1699 Pana Posła Łukasza Kmity w sprawie
zapewnienia finansowania z budżetu państwa na zadanie: Budowa metra w Krakowie,
uprzejmie informuję, że w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów nie odnotowano wpływu
korespondencji pochodzącej od władz Krakowa lub parlamentarzystów z Małopolski w
sprawie wniosku
o wsparcie finansowe inwestycji polegającej na budowie metra w Krakowie.
Ponadto chciałbym poinformować, że na pozostałe kwestie poruszone w przedmiotowej
interpelacji odpowiedzi udzieli Minister Infrastruktury.
Z wyrazami szacunku
Jan Grabiec
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 694 75 70 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: bprm@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Do wiadomości:
Minister Infrastruktury
-- 2 of 2 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DST-4.054.1.2024
Warszawa, 12 kwietnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 1699 z dnia 7 marca 2024 r. Pana Posła Łukasza Kmity
skierowanej do Pana Premiera Donalda Tuska w sprawie zapewnienia finansowania
z budżetu państwa na zadanie: Budowa metra w Krakowie, na podstawie upoważnienia
przekazanego pismem Pana Ministra Macieja Berka, sygnatura pisma
DSP.INT.4610.710.2024 z dnia 8 marca br., poniżej przekazuję odpowiedzi opracowane
na podstawie informacji posiadanych przez Ministra Infrastruktury, a także materiałów
przekazanych przez Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Ministra Finansów.
1.Czy władze polskiego rządu uważają za zasadne budowę linii metra w Krakowie?
(proszę o odpowiedź na podstawie posiadanych przez rząd wszelkich danych
analitycznych/finansowych/społecznych/gospodarczych przy uwzględnieniu także
kierunków rozwoju dla dużych miast w aktualnie prowadzonej strategii rządu D. Tuska)
Organizacja transportu publicznego na terenie miasta jest ustawową kompetencją
samorządów. Zasadność realizacji inwestycji powinna wynikać z analizy potrzeb i diagnozy
przeprowadzonej w ramach dokumentów strategicznych miasta i jego obszaru
funkcjonalnego. W przypadku inwestycji planowanych na poziomie lokalnym lub
regionalnym takimi dokumentami mogą być strategie gminne lub ponadlokalne.
Wszystkie inwestycje powinny odpowiadać na zidentyfikowane wyzwania i potrzeby,
a uszczegółowienie zakresu i wariantów inwestycji następuje już na etapie dokumentacji
technicznej.
Z poziomu krajowego możliwe jest natomiast wyznaczanie kierunków dodatkowego
wsparcia określonych obszarów rozwoju miast, w tym z udziałem środków unijnych.
W definiowaniu tych kierunków kluczowe znaczenie mają zapisy programów unijnych oraz
krajowych strategii sektorowych (w przypadku sektora transportu: Strategii
Zrównoważonego Rozwoju Transportu do roku 2030, przyjętej uchwałą Nr 105 Rady
Ministrów w dn. 24 września 2019 r. (SRT2030)). Zapisy STR2030, jak i instrumentów
finansowych skierowanych do jednostek samorządu terytorialnego, takich jak:
1. Rządowy Fundusz Dróg Samorządowych,
2. Fundusz rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej,
3. Fundusz Kolejowy (na zadania samorządów województw z zakresu zakupu,
modernizacji oraz napraw pojazdów kolejowych przeznaczonych do przewozów
pasażerskich),
-- 1 of 4 --
2
4. rezerwa subwencji ogólnej (utworzona w budżecie państwa zgodnie z przepisami art.
26 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego),
5. przedsięwzięcia infrastrukturalne na terenie m.in. Miasta Krakowa (na podstawie
ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o wsparciu przygotowania III Igrzysk Europejskich w 2023
roku), nie przewidują finansowania omawianej inwestycji. Zasadność takiej inwestycji
w pierwszej kolejności powinna wynikać z dokumentów przygotowywanych przez miasto
Kraków.
W przypadku krajowego programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat,
Środowisko na lata 2021-2027 (FEnIKS), aby uzyskać dofinansowanie na budowę systemu
metra czy jakiejkolwiek inwestycji z sektora transportu, kompleksowa dokumentacja musi
przejść szczegółową ocenę merytoryczną, dokonywaną przez zespół ekspertów. Podstawą
oceny są warunki ustalone w ramach konkretnych programów w formie kryteriów wyboru
projektów. Dokumentacja aplikacyjna przygotowywana i przedkładana jest przez
Beneficjenta projektu. Weryfikowana jest m.in. poprawność przyjętych założeń
w opracowanym studium wykonalności oraz wskaźniki efektywności finansowej
i ekonomicznej osiągane przez dany projekt. Tylko na podstawie kompletnych informacji
na temat konkretnej inwestycji, w tym jej parametrów rzeczowych i finansowych, możliwa
jest ocena zasadności jej finansowania ze środków europejskich.
W związku z faktem, że projekt budowy metra w Krakowie nie został przewidziany
do dofinansowania z ww. środków, instytucje systemu wdrażania FEnIKS nie mają
podstaw do przesądzania o zasadności budowy metra w Krakowie.
Analogicznie sytuacja wygląda z uzyskaniem dofinansowania ze środków Instrumentu
„Łącząc Europę” (CEF) w sektorze transportu. Jest to instrument finansowy zarządzany
centralnie przez Komisję Europejską, która określa każdorazowo zasady dla
poszczególnych naborów. Wniosek o dofinansowanie jest składany z inicjatywy
Beneficjenta i podlega konsultacji najpierw na poziomie krajowym przez Ministerstwo
Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR), a następnie wyboru projektów
do dofinansowania dokonuje Komisja Europejska.
W zakresie możliwości dofinansowania ze środków krajowych budżetu państwa należy
podkreślić, że co do zasady, dofinansowanie zadań własnych jednostek samorządu
terytorialnego ze środków krajowych budżetu państwa odbywa się na wniosek
właściwego dysponenta części budżetowej, w omawianym przypadku Wojewody
Małopolskiego. Dysponent części budżetowej, zgodnie z obowiązującymi przepisami
prawa, może wstąpić do Ministra Finansów z wnioskiem o wsparcie finansowe
na realizację przedmiotowego zadania.
Dysponent części budżetowej właściwy jest do wstępnego rozpatrzenia wniosku
w kontekście uzasadnienia zgłoszonego zapotrzebowania na środki budżetowe, jak
również pod względem spełnienia wymogów formalnoprawnych w zakresie możliwości
dofinansowania danego przedsięwzięcia i jego montażu finansowego (w tym możliwych
alternatywnych źródeł finansowania oraz zapewnienia jednostkom samorządu
terytorialnego (JST) wymaganego wkładu własnego).
-- 2 of 4 --
3
2. Czy Pan Premier widzi możliwość wpisania do budżetu państwa w kolejnych latach
znaczących środków finansowych - minimum 6 mld złotych - przeznaczonych na budowę
metra w Krakowie? Jakie są możliwości finansowe budżetu państwa w tym zakresie?
Czy może Pan Premier zapewnić mieszkańców Krakowa, że inwestycja ta może liczyć na
gwarancje finansowania ze środków krajowych?
Każdorazowo podczas opracowywania planu budżetu na dany rok na bieżąco analizowana
jest sytuacja społeczno-gospodarcza i monitorowane są uwarunkowania
makroekonomiczne. Przestrzeń wydatkowa dla budżetu państwa wyznaczana jest
głównie stabilizującą regułą wydatkową (SRW), która określa nieprzekraczalny limit
wydatków dla organów i jednostek, o których mowa w art. 112aa ust. 3 ustawy
o finansach publicznych. W ramach limitu wydatków należy zaplanować w pierwszej
kolejności środki na zadania zdeterminowane obowiązującymi już przepisami prawa,
ale także uwzględniać wydatki będące konsekwencją nowo implementowanych regulacji
czy działań Rządu. Ponadto należy mieć na uwadze możliwość wystąpienia zdarzeń, które
mogą znacząco wpływać na gospodarkę, a tym samym zmienić przebieg procesów
makroekonomicznych (w ostatnich latach była to pandemia COVID-19 czy konflikt zbrojny
na terytorium Ukrainy). Takie czynniki w bezpośredni sposób mogą istotnie oddziaływać
na wielkość szacowanych dochodów i poziom planowanych wydatków budżetowych.
Należy także pamiętać, że projekcje budżetowe wyznaczane są z uwzględnieniem
ograniczeń zawartych w przepisach prawa krajowego i unijnego, obejmujących m.in.:
wartość referencyjną dla deficytu nominalnego (3% PKB) i długu (60% PKB) sektora
instytucji rządowych i samorządowych oraz maksymalny limit wydatków budżetu państwa
ustalany, jak wyżej wspomniano, na podstawie SRW. Ostatecznie jednak o wyborze
priorytetów, zadań do realizacji i poziomie ich finansowania w ramach wyznaczonego
limitu wydatków, decyduje Rada Ministrów oraz Parlament podczas prac nad konkretną
ustawą budżetową.
W zakresie omawianej inwestycji, na chwilę obecną Minister Finansów nie dysponuje
danymi umożliwiającymi prowadzenie analiz sektora finansów publicznych pod kątem
ewentualnego dofinansowania tej inwestycji. Brak jest przede wszystkim informacji
o harmonogramie rzeczowo-finansowym przedstawiającym planowane obciążenie
budżetu państwa i budżetu JST w poszczególnych latach.
3. Czy władze Krakowa lub małopolscy parlamentarzyści zwracali się do Pana Premiera,
Ministra Finansów, Ministra Infrastruktury lub Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej
z wnioskiem o wsparcie finansowe inwestycji polegającej na budowie metra
w Krakowie?
Miasto Kraków zwracało się w 2016 r. z prośbą do Ministerstwa Rozwoju
o dofinansowanie opracowania studium wykonalności budowy metra w Krakowie
ze środków Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Zgodnie z założeniami
programu i wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków, dofinansowanie jedynie
prac studialnych nie było możliwe.
Równolegle, Miasto Kraków złożyło wniosek o dofinansowanie dla projektu pn. Studium
wykonalności budowy szybkiego, bezkolizyjnego transportu szynowego w Krakowie
w konkursie organizowanym przez Komisję Europejską w ramach CEF Transport 2014-
2020, z którego otrzymało grant UE.
-- 3 of 4 --
4
Budżet projektu (tzw. koszty kwalifikowalne) to 1 998 796 euro, a dofinansowanie UE
wynosi 50% wydatków – 999 398 euro. Ramy czasowe realizacji projektu zgodnie z umową
grantową to lata 2017 –2024. Projekt obejmuje przygotowanie studium wykonalności
budowy szybkiego, bezkolizyjnego transportu szynowego w Krakowie oraz opracowanie
dokumentacji środowiskowej wraz z pozyskaniem decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach oraz ogłoszeniem przetargu na projektowanie. W ramach studium
przeprowadzone zostały szerokie analizy planistyczne, finansowane, ruchowe oraz
techniczne. Rozpatrywane były trzy podsystemy transportu zbiorowego (metro, premetro
„wahadło”, premetro szybki tramwaj) w różnych wariantach przebiegu, obsługujące
północną część miasta na kierunku wschód-zachód.
W rezultacie wybrana została opcja premetra, jako najbardziej optymalne rozwiązanie dla
Krakowa z puntu widzenia finansowego, społecznego i funkcjonalnego. Projekt zakończy
się w 2024 roku.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Do wiadomości:
1. Pan Maciej Berek, Minister – Członek Rady Ministrów, Kancelaria Prezesa Rady
Ministrów
2. Pan Andrzej Domański, Minister Finansów
3. Pani Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
-- 4 of 4 --
adres email: bprm@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Jan Grabiec
DSP.INT.4610.710.2024
Warszawa, 15 marca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer K10INT1699 Pana Posła Łukasza Kmity w sprawie
zapewnienia finansowania z budżetu państwa na zadanie: Budowa metra w Krakowie,
uprzejmie informuję, że w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów nie odnotowano wpływu
korespondencji pochodzącej od władz Krakowa lub parlamentarzystów z Małopolski w
sprawie wniosku
o wsparcie finansowe inwestycji polegającej na budowie metra w Krakowie.
Ponadto chciałbym poinformować, że na pozostałe kwestie poruszone w przedmiotowej
interpelacji odpowiedzi udzieli Minister Infrastruktury.
Z wyrazami szacunku
Jan Grabiec
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 694 75 70 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: bprm@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Do wiadomości:
Minister Infrastruktury
-- 2 of 2 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DST-4.054.1.2024
Warszawa, 12 kwietnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 1699 z dnia 7 marca 2024 r. Pana Posła Łukasza Kmity
skierowanej do Pana Premiera Donalda Tuska w sprawie zapewnienia finansowania
z budżetu państwa na zadanie: Budowa metra w Krakowie, na podstawie upoważnienia
przekazanego pismem Pana Ministra Macieja Berka, sygnatura pisma
DSP.INT.4610.710.2024 z dnia 8 marca br., poniżej przekazuję odpowiedzi opracowane
na podstawie informacji posiadanych przez Ministra Infrastruktury, a także materiałów
przekazanych przez Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Ministra Finansów.
1.Czy władze polskiego rządu uważają za zasadne budowę linii metra w Krakowie?
(proszę o odpowiedź na podstawie posiadanych przez rząd wszelkich danych
analitycznych/finansowych/społecznych/gospodarczych przy uwzględnieniu także
kierunków rozwoju dla dużych miast w aktualnie prowadzonej strategii rządu D. Tuska)
Organizacja transportu publicznego na terenie miasta jest ustawową kompetencją
samorządów. Zasadność realizacji inwestycji powinna wynikać z analizy potrzeb i diagnozy
przeprowadzonej w ramach dokumentów strategicznych miasta i jego obszaru
funkcjonalnego. W przypadku inwestycji planowanych na poziomie lokalnym lub
regionalnym takimi dokumentami mogą być strategie gminne lub ponadlokalne.
Wszystkie inwestycje powinny odpowiadać na zidentyfikowane wyzwania i potrzeby,
a uszczegółowienie zakresu i wariantów inwestycji następuje już na etapie dokumentacji
technicznej.
Z poziomu krajowego możliwe jest natomiast wyznaczanie kierunków dodatkowego
wsparcia określonych obszarów rozwoju miast, w tym z udziałem środków unijnych.
W definiowaniu tych kierunków kluczowe znaczenie mają zapisy programów unijnych oraz
krajowych strategii sektorowych (w przypadku sektora transportu: Strategii
Zrównoważonego Rozwoju Transportu do roku 2030, przyjętej uchwałą Nr 105 Rady
Ministrów w dn. 24 września 2019 r. (SRT2030)). Zapisy STR2030, jak i instrumentów
finansowych skierowanych do jednostek samorządu terytorialnego, takich jak:
1. Rządowy Fundusz Dróg Samorządowych,
2. Fundusz rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej,
3. Fundusz Kolejowy (na zadania samorządów województw z zakresu zakupu,
modernizacji oraz napraw pojazdów kolejowych przeznaczonych do przewozów
pasażerskich),
-- 1 of 4 --
2
4. rezerwa subwencji ogólnej (utworzona w budżecie państwa zgodnie z przepisami art.
26 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego),
5. przedsięwzięcia infrastrukturalne na terenie m.in. Miasta Krakowa (na podstawie
ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o wsparciu przygotowania III Igrzysk Europejskich w 2023
roku), nie przewidują finansowania omawianej inwestycji. Zasadność takiej inwestycji
w pierwszej kolejności powinna wynikać z dokumentów przygotowywanych przez miasto
Kraków.
W przypadku krajowego programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat,
Środowisko na lata 2021-2027 (FEnIKS), aby uzyskać dofinansowanie na budowę systemu
metra czy jakiejkolwiek inwestycji z sektora transportu, kompleksowa dokumentacja musi
przejść szczegółową ocenę merytoryczną, dokonywaną przez zespół ekspertów. Podstawą
oceny są warunki ustalone w ramach konkretnych programów w formie kryteriów wyboru
projektów. Dokumentacja aplikacyjna przygotowywana i przedkładana jest przez
Beneficjenta projektu. Weryfikowana jest m.in. poprawność przyjętych założeń
w opracowanym studium wykonalności oraz wskaźniki efektywności finansowej
i ekonomicznej osiągane przez dany projekt. Tylko na podstawie kompletnych informacji
na temat konkretnej inwestycji, w tym jej parametrów rzeczowych i finansowych, możliwa
jest ocena zasadności jej finansowania ze środków europejskich.
W związku z faktem, że projekt budowy metra w Krakowie nie został przewidziany
do dofinansowania z ww. środków, instytucje systemu wdrażania FEnIKS nie mają
podstaw do przesądzania o zasadności budowy metra w Krakowie.
Analogicznie sytuacja wygląda z uzyskaniem dofinansowania ze środków Instrumentu
„Łącząc Europę” (CEF) w sektorze transportu. Jest to instrument finansowy zarządzany
centralnie przez Komisję Europejską, która określa każdorazowo zasady dla
poszczególnych naborów. Wniosek o dofinansowanie jest składany z inicjatywy
Beneficjenta i podlega konsultacji najpierw na poziomie krajowym przez Ministerstwo
Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR), a następnie wyboru projektów
do dofinansowania dokonuje Komisja Europejska.
W zakresie możliwości dofinansowania ze środków krajowych budżetu państwa należy
podkreślić, że co do zasady, dofinansowanie zadań własnych jednostek samorządu
terytorialnego ze środków krajowych budżetu państwa odbywa się na wniosek
właściwego dysponenta części budżetowej, w omawianym przypadku Wojewody
Małopolskiego. Dysponent części budżetowej, zgodnie z obowiązującymi przepisami
prawa, może wstąpić do Ministra Finansów z wnioskiem o wsparcie finansowe
na realizację przedmiotowego zadania.
Dysponent części budżetowej właściwy jest do wstępnego rozpatrzenia wniosku
w kontekście uzasadnienia zgłoszonego zapotrzebowania na środki budżetowe, jak
również pod względem spełnienia wymogów formalnoprawnych w zakresie możliwości
dofinansowania danego przedsięwzięcia i jego montażu finansowego (w tym możliwych
alternatywnych źródeł finansowania oraz zapewnienia jednostkom samorządu
terytorialnego (JST) wymaganego wkładu własnego).
-- 2 of 4 --
3
2. Czy Pan Premier widzi możliwość wpisania do budżetu państwa w kolejnych latach
znaczących środków finansowych - minimum 6 mld złotych - przeznaczonych na budowę
metra w Krakowie? Jakie są możliwości finansowe budżetu państwa w tym zakresie?
Czy może Pan Premier zapewnić mieszkańców Krakowa, że inwestycja ta może liczyć na
gwarancje finansowania ze środków krajowych?
Każdorazowo podczas opracowywania planu budżetu na dany rok na bieżąco analizowana
jest sytuacja społeczno-gospodarcza i monitorowane są uwarunkowania
makroekonomiczne. Przestrzeń wydatkowa dla budżetu państwa wyznaczana jest
głównie stabilizującą regułą wydatkową (SRW), która określa nieprzekraczalny limit
wydatków dla organów i jednostek, o których mowa w art. 112aa ust. 3 ustawy
o finansach publicznych. W ramach limitu wydatków należy zaplanować w pierwszej
kolejności środki na zadania zdeterminowane obowiązującymi już przepisami prawa,
ale także uwzględniać wydatki będące konsekwencją nowo implementowanych regulacji
czy działań Rządu. Ponadto należy mieć na uwadze możliwość wystąpienia zdarzeń, które
mogą znacząco wpływać na gospodarkę, a tym samym zmienić przebieg procesów
makroekonomicznych (w ostatnich latach była to pandemia COVID-19 czy konflikt zbrojny
na terytorium Ukrainy). Takie czynniki w bezpośredni sposób mogą istotnie oddziaływać
na wielkość szacowanych dochodów i poziom planowanych wydatków budżetowych.
Należy także pamiętać, że projekcje budżetowe wyznaczane są z uwzględnieniem
ograniczeń zawartych w przepisach prawa krajowego i unijnego, obejmujących m.in.:
wartość referencyjną dla deficytu nominalnego (3% PKB) i długu (60% PKB) sektora
instytucji rządowych i samorządowych oraz maksymalny limit wydatków budżetu państwa
ustalany, jak wyżej wspomniano, na podstawie SRW. Ostatecznie jednak o wyborze
priorytetów, zadań do realizacji i poziomie ich finansowania w ramach wyznaczonego
limitu wydatków, decyduje Rada Ministrów oraz Parlament podczas prac nad konkretną
ustawą budżetową.
W zakresie omawianej inwestycji, na chwilę obecną Minister Finansów nie dysponuje
danymi umożliwiającymi prowadzenie analiz sektora finansów publicznych pod kątem
ewentualnego dofinansowania tej inwestycji. Brak jest przede wszystkim informacji
o harmonogramie rzeczowo-finansowym przedstawiającym planowane obciążenie
budżetu państwa i budżetu JST w poszczególnych latach.
3. Czy władze Krakowa lub małopolscy parlamentarzyści zwracali się do Pana Premiera,
Ministra Finansów, Ministra Infrastruktury lub Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej
z wnioskiem o wsparcie finansowe inwestycji polegającej na budowie metra
w Krakowie?
Miasto Kraków zwracało się w 2016 r. z prośbą do Ministerstwa Rozwoju
o dofinansowanie opracowania studium wykonalności budowy metra w Krakowie
ze środków Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Zgodnie z założeniami
programu i wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków, dofinansowanie jedynie
prac studialnych nie było możliwe.
Równolegle, Miasto Kraków złożyło wniosek o dofinansowanie dla projektu pn. Studium
wykonalności budowy szybkiego, bezkolizyjnego transportu szynowego w Krakowie
w konkursie organizowanym przez Komisję Europejską w ramach CEF Transport 2014-
2020, z którego otrzymało grant UE.
-- 3 of 4 --
4
Budżet projektu (tzw. koszty kwalifikowalne) to 1 998 796 euro, a dofinansowanie UE
wynosi 50% wydatków – 999 398 euro. Ramy czasowe realizacji projektu zgodnie z umową
grantową to lata 2017 –2024. Projekt obejmuje przygotowanie studium wykonalności
budowy szybkiego, bezkolizyjnego transportu szynowego w Krakowie oraz opracowanie
dokumentacji środowiskowej wraz z pozyskaniem decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach oraz ogłoszeniem przetargu na projektowanie. W ramach studium
przeprowadzone zostały szerokie analizy planistyczne, finansowane, ruchowe oraz
techniczne. Rozpatrywane były trzy podsystemy transportu zbiorowego (metro, premetro
„wahadło”, premetro szybki tramwaj) w różnych wariantach przebiegu, obsługujące
północną część miasta na kierunku wschód-zachód.
W rezultacie wybrana została opcja premetra, jako najbardziej optymalne rozwiązanie dla
Krakowa z puntu widzenia finansowego, społecznego i funkcjonalnego. Projekt zakończy
się w 2024 roku.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Do wiadomości:
1. Pan Maciej Berek, Minister – Członek Rady Ministrów, Kancelaria Prezesa Rady
Ministrów
2. Pan Andrzej Domański, Minister Finansów
3. Pani Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
-- 4 of 4 --