Interpelacja w sprawie działań marketingowych promujących alkohol w materiałach reklamowych sieci handlowych oraz możliwego obchodzenia przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16973
do ministra finansów i gospodarki, ministra zdrowia
w sprawie działań marketingowych promujących alkohol w materiałach reklamowych sieci handlowych oraz możliwego obchodzenia przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Zgłaszający: Małgorzata Niemczyk
Data wpływu: 07-05-2026
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
w przestrzeni publicznej rozpowszechniane są materiały promocyjne dotyczące piwa, w których wykorzystuje się przekaz sugerujący pozytywny, powtarzalny model konsumpcji alkoholu. Przykładem jest reklama piwa marki Żubr zamieszczona w gazetce promocyjnej sieci handlowej Żabka, zawierająca sekwencję komunikatów: „użyj – oddaj – powtórz”, zestawioną z wizerunkiem osoby pijącej alkohol oraz programem zwrotu opakowań.
Choć formalnie reklama odnosi się do recyklingu puszek, konstrukcja przekazu może być interpretowana jako wyraźna zachęta do cyklicznego spożywania alkoholu. Tego rodzaju komunikaty budzą poważne wątpliwości w kontekście:
- art. 131 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi,
- zakazu kierowania przekazów alkoholowych do osób małoletnich,
- zakazu przedstawiania spożycia alkoholu jako elementu atrakcyjnego stylu życia,
- oraz zakazu zachęcania do nadmiernego lub wielokrotnego spożywania alkoholu.
Dodatkowe kontrowersje budzi eksponowanie bardzo niskiej ceny produktu oraz mechanizmów promocyjnych zwiększających zakup większej liczby sztuk.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo analizowało podobne przypadki reklam alkoholu wykorzystujących hasła sugerujące powtarzalność konsumpcji („powtórz”, „wróć po więcej” itp.)?
Czy przedstawiony przekaz reklamowy był przedmiotem oceny organów nadzorczych lub konsultacji z Krajowym Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom?
Czy zdaniem ministerstwa tego rodzaju reklama może naruszać art. 131 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi?
Jakie działania podejmowane są wobec sieci handlowych i producentów alkoholu w przypadku stosowania przekazów balansujących na granicy legalności?
Czy ministerstwo planuje doprecyzowanie przepisów dotyczących reklamy piwa, w szczególności w zakresie:
a) łączenia reklamy alkoholu z akcjami społecznymi lub ekologicznymi,
b) wykorzystywania haseł sugerujących powtarzalną konsumpcję,
c) promocji cenowych zachęcających do zakupu większej liczby opakowań alkoholu?
Czy ministerstwo posiada analizy dotyczące wpływu tego rodzaju reklam na osoby niepełnoletnie oraz osoby z problemem uzależnienia od alkoholu?
Z poważaniem
Małgorzata Niemczyk
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9056 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/1
Warszawa, 21 maja 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację nr 16973
Znak sprawy: PAD1.054.11.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16973 Pani Małgorzaty Niemczyk, Posłanki na
Sejm RP, dotyczącą działań marketingowych promujących alkohol w materiałach
reklamowych sieci handlowych oraz możliwego obchodzenia przepisów ustawy o
wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, chciałbym uprzejmie
poinformować, że poruszone w interpelacji kwestie leżą poza zakresem
kompetencji ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Właściwy w tej
kwestii jest Minister Zdrowia, do którego przedmiotowa interpelacja została
również skierowana.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 1 of 1 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.51.2026.DLD
Warszawa, 28 maja 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16973 złożoną przez Panią Małgorzatę Niemczyk,
Posłankę na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie działań marketingowych
promujących alkohol w materiałach reklamowych sieci handlowych oraz możliwego
obchodzenia przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Odpowiadając na pytanie pierwsze uprzejmie informuję, że Krajowe Centrum
Przeciwdziałania Uzależnieniom (KCPU), jednostka podległa Ministrowi Zdrowia
wyspecjalizowana w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów związanych z
uzależnieniami, analizowało kwestie reklamy i promocji alkoholu, w której zachęca się do
zakupu tzw. wielopaków, które także są elementem analizowanej sprawy.
Z perspektywy zdrowia publicznego praktyki polegające na zachęcaniu do nabywania dużej
ilości alkoholu w promocjach oferujących produkty gratis pod warunkiem zakupu
określonej ilości danego produkt (typu „12+12 gratis”) lub do kupna alkoholu w tzw.
wielopakach są uważane za szczególnie szkodliwe. Badania dowodzą, że tego typu
promocje powodują, że klienci nabywają i spożywają więcej alkoholu niż planowali1.
Wykorzystują one także mechanizm „zakupów impulsywnych” – nawet osoby, które nie
planowały zakupu alkoholu lub nie planowały nabycia większej jego ilości ulegają zachęcie
w postaci niższej ceny jednostkowej.
1 https://www.ias.org.uk/report/alcohol-and-marketing/.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Przytoczona reklama stanowi jedną z form agresywnego marketingu alkoholu, który ma
prowadzić do bezpośredniego wzrostu sprzedaży. Konsument zachęcany jest do zwracania
opakowań po alkoholu w celu uzyskania środków na ponowny zakup alkoholu. Wątpliwym
jest zatem, żeby ta formą reklamy stanowiła przykład dbałości o środowisko i zachęcania do
zachować proekologicznych.
Odnosząc się do pytań drugiego i trzeciego uprzejmie informuję, że KCPU analizowało
przedmiotową reklamę po zgłoszeniach od obywateli, które otrzymano 2 maja 2026 r. Po
dokładnym zapoznaniu się z przedmiotową reklamą stwierdzono, że może ona naruszać art.
131 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu, zwanej dalej „ustawą”, który stanowi, iż „zabrania się na obszarze kraju
reklamy i promocji napojów alkoholowych, z wyjątkiem piwa, którego reklama i promocja
jest dozwolona, pod warunkiem, że nie zachęca do nadmiernego spożycia alkoholu”. W
opinii KCPU promocja piwa polegająca na oferowaniu promocji na 16 puszek piwa w
połączeniu ze sloganem reklamowym „użyj oddaj powtórz” jest zachęcaniem do
nadmiernego spożycia alkoholu.
Odpowiadając na pytanie czwarte wskazać należy, że zgodnie z art. 452 ust. 1 ustawy, „kto
wbrew postanowieniom zawartym w art. 131 prowadzi reklamę lub promocję napojów
alkoholowych lub informuje o sponsorowaniu imprezy masowej, z zastrzeżeniem art. 13¹
ust. 5 i 6, podlega grzywnie od 10 000 do 500 000 złotych”. Zatem w sprawie tego typu
reklamy oraz promocji niezgodnych z przepisami ustawy KCPU składa zawiadomienie o
możliwości popełnienia przestępstwa do właściwych organów ścigania. Zgodnie z
powyższym, KCPU złożyło w dniu 18 maja 2026 r. do prokuratury stosowne zawiadomienie
o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa w przedmiotowej sprawie.
Odnosząc się do pytania piątego, aktualnie procedowany jest rządowy projekt nowelizacji
ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (UD147), który
zakłada m.in. zmianę definicji promocji, która uniemożliwi sprzedaż napojów alkoholowych
z zastosowaniem upustów, rabatów, bonifikat, pakietów i programów lojalnościowych,
darowizn, nagród, wycieczek, gier losowych, zakładów wzajemnych, wszelkich form
użyczeń, transakcji wiązanych, wszelkiego rodzaju talonów i bonów. Ponadto projekt
zakłada również rozszerzenie zakazu promocji napojów alkoholowych zawartego w art. 131
ust. 1 o piwo. Nowelizacja zakłada także zawężenie katalogu miejsc, gdzie dozwolona jest
reklama i promocja napojów alkoholowych poprzez usunięcie z art. 131 ust. 9 wydzielonych
stoisk.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Na marginesie należy także zauważyć, że w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej procedowane
są również dwa poselskie projekty nowelizacji ustawy (nr druku nr 2007 i 2010), które w
wielu aspektach są zbieżne z projektem rządowym.
Odpowiadając na pytanie szóste uprzejmie informuję, że promocje, w których można
zakupić wiele sztuk napojów alkoholowych w niższej cenie prowadzą to do kupowania
alkoholu na zapas, co z kolei stanowi szczególne zagrożenie dla osób z problemem
alkoholowym oraz uzależnionych, które posiadając większe ilości alkoholu w domu
spożywają go częściej i więcej, również w ilościach prowadzących do upijania się. Spożycie
znacznych ilości alkoholu w krótkim czasie może prowadzić do ostrego zatrucia
alkoholowego, które jest stanem zagrażającym życiu. Co więcej, nabywanie jednorazowo
większych ilości alkoholu i posiadanie go w domu zwiększa w przypadku osób z problemem
alkoholowym ryzyko popadania w tzw. ciągi alkoholowe. Wyżej wspomniane praktyki
marketingowe stanowią również zagrożenie dla osób będących w trakcie lub po terapii
uzależnienia od alkoholu oraz osób, które z różnych względów (w tym zdrowotnych)
próbują zachować abstynencję lub ograniczyć ilość spożywanego alkoholu. Ekspozycja na
tego typu reklamy i promocje znacznie utrudnia im zachowanie kontroli nad zachowaniami
związanymi z nabywaniem alkoholu oraz jego konsumpcją.
Jeśli chodzi o wpływ tego rodzaju reklamy na osoby niepełnoletnie to: „Według WHO,
zakres i zasięg przekazów marketingowych dotyczących alkoholu, w szczególności ich
wpływ na picie wśród młodych, stanowią poważny problem w obszarze zdrowia
publicznego. Badania nad wpływem marketingu alkoholowego na postawy konsumenckie,
podsumowane w serii przeglądów integracyjnych i metaanaliz, ujawniły wysoki poziom
zgodności w odniesieniu do szkodliwych skutków tych działań. Badania dowodzą, że
reklamy alkoholu są atrakcyjne dla osób młodych i stymulują ich zachowania związane z
piciem. Jernigan i współpracownicy dokonali przeglądu systematycznego na temat związku
pomiędzy marketingiem alkoholowym a piciem przez młodzież, koncentrując się na
nowszych badaniach podłużnych. W wyniku tej analizy zidentyfikowano 12 badań
obejmujących dziewięć unikalnych kohort liczących ponad 35 000 osób z kilku krajów.
Wszystkie badania wykazały istotny związek między ekspozycją młodzieży na marketing
alkoholowy, a późniejszymi zachowaniami związanymi z piciem. Finan i współpracownicy
dokonali przeglądu 38 badań dotyczących relacji między marketingiem alkoholowym a
zachowaniami związanymi z używaniem alkoholu wśród młodzieży i młodych dorosłych.
Stwierdzili oni, że ekspozycja na marketing alkoholowy, w szczególności promocja alkoholu
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
i posiadanie gadżetów związanych z alkoholem, była ściśle powiązana z używaniem
alkoholu przez młode osoby.”2
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
2 Wzmacnianie rzeczników zdrowia publicznego w podejmowaniu wyzwań polityki alkoholowej. Podręcznik
polityki alkoholowej, Warszawa, 2026. https://kcpu.gov.pl/wzmacnianie-rzecznikow-zdrowia-publicznego-w-
podejmowaniu-wyzwan-polityki-alkoholowej-podrecznik-polityki-alkoholowej-publikacja-who/
-- 4 of 4 --